Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh các yếu tố chính tác động vào kết quả chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh

Luận văn thạc sĩ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp qua học viên cao học quản trị kinh doanh.

• Tác giả: Trần Thị Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Kim Loan
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố chính tác động vào kết quả chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu đề tài

Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố tác động đến chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh. Chuyển giao tri thức là quá trình quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả chuyển giao, bao gồm động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo trong doanh nghiệp. Mục tiêu là đưa ra các kiến nghị nhằm cải thiện hiệu quả chuyển giao tri thức.

1.1 Lý do hình thành đề tài

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức phát triển, chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp trở thành yếu tố then chốt. Việt Nam đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đòi hỏi sự ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn. Giáo dục sau đại học, đặc biệt là chương trình cao học quản trị kinh doanh, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu này nhằm khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển giao tri thức, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố chính tác động đến chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học quản trị kinh doanh. Cụ thể, nghiên cứu tập trung vào ba yếu tố: động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo. Mục tiêu là đo lường mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố và đề xuất các kiến nghị nhằm cải thiện quá trình chuyển giao tri thức.

II. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình liên quan đến chuyển giao tri thức. Các nghiên cứu trước đây của Marjorie A. Lyles, Ko & ctg (2005), Napier and Thomas (2005), và Huỳnh Thị Hương Thảo (2010) đã cung cấp nền tảng lý thuyết quan trọng. Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm ba yếu tố chính: động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo. Các giả thuyết được xây dựng để kiểm định mối quan hệ giữa các yếu tố này với kết quả chuyển giao tri thức.

2.1 Chuyển giao tri thức

Chuyển giao tri thức là quá trình chuyển đổi và ứng dụng tri thức từ nguồn (trường đại học) sang đích (doanh nghiệp). Quá trình này đòi hỏi sự tương tác hiệu quả giữa các bên liên quan, bao gồm học viên, giảng viên, và doanh nghiệp. Các yếu tố như động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thành công của quá trình chuyển giao.

2.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất

Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm ba yếu tố chính: động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo. Động cơ chuyển giao liên quan đến sự thúc đẩy từ phía học viên và doanh nghiệp. Tri thức thu nhận phản ánh khả năng tiếp thu và ứng dụng tri thức của học viên. Văn hóa sáng tạo trong doanh nghiệp tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn. Các giả thuyết được xây dựng để kiểm định mối quan hệ giữa các yếu tố này với kết quả chuyển giao tri thức.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Nghiên cứu sơ bộ bao gồm phương pháp định tính (thảo luận nhóm) và định lượng (phỏng vấn 104 học viên). Nghiên cứu chính thức được thực hiện với mẫu 248 học viên, sử dụng các công cụ phân tích như Cronbach alpha, EFA, CFA, và SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy các thang đo đạt độ tin cậy và giá trị cần thiết, đồng thời xác nhận mối quan hệ giữa các yếu tố trong mô hình nghiên cứu.

3.1 Quy trình nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Giai đoạn sơ bộ bao gồm phương pháp định tính (thảo luận nhóm) và định lượng (phỏng vấn 104 học viên). Giai đoạn chính thức sử dụng mẫu 248 học viên, áp dụng các công cụ phân tích như Cronbach alpha, EFA, CFA, và SEM để kiểm định thang đo và mô hình nghiên cứu.

3.2 Kết quả kiểm định thang đo

Kết quả kiểm định thang đo cho thấy các thang đo đạt độ tin cậy và giá trị cần thiết. Cronbach alpha và EFA được sử dụng để đánh giá độ tin cậy và cấu trúc của thang đo. CFA và SEM được áp dụng để kiểm định mô hình lý thuyết và các giả thuyết. Kết quả cho thấy các yếu tố động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo có tác động đáng kể đến kết quả chuyển giao tri thức.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy động cơ chuyển giao là yếu tố tác động mạnh nhất (β = 0,621), tiếp theo là tri thức thu nhận (β = 0,259). Văn hóa sáng tạo cũng có tác động đáng kể đến kết quả chuyển giao tri thức. Phân tích đa nhóm cho thấy không có sự khác biệt giữa nhóm học viên đã tốt nghiệp và đang học. Nghiên cứu góp phần bổ sung vào lý thuyết về chuyển giao tri thức và cung cấp các kiến nghị thực tiễn cho trường đại học, học viên, và doanh nghiệp.

4.1 Kết quả kiểm định mô hình

Kết quả kiểm định mô hình bằng SEM cho thấy động cơ chuyển giao là yếu tố tác động mạnh nhất (β = 0,621), tiếp theo là tri thức thu nhận (β = 0,259). Văn hóa sáng tạo cũng có tác động đáng kể đến kết quả chuyển giao tri thức. Các giả thuyết về mối quan hệ giữa các yếu tố trong mô hình được chấp nhận, khẳng định tính hợp lý của mô hình nghiên cứu.

4.2 Phân tích đa nhóm

Phân tích đa nhóm cho thấy không có sự khác biệt giữa nhóm học viên đã tốt nghiệp và đang học về các mối quan hệ trong mô hình nghiên cứu. Kết quả này khẳng định vai trò của động cơ chuyển giao và tri thức thu nhận trong quá trình chuyển giao tri thức, không phụ thuộc vào tình trạng học tập của học viên.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã xác định các yếu tố tác động đến chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học quản trị kinh doanh. Động cơ chuyển giao, tri thức thu nhận, và văn hóa sáng tạo là các yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả chuyển giao. Nghiên cứu góp phần bổ sung vào lý thuyết về chuyển giao tri thức và cung cấp các kiến nghị thực tiễn cho trường đại học, học viên, và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả chuyển giao tri thức.

5.1 Kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã xác định động cơ chuyển giao là yếu tố tác động mạnh nhất (β = 0,621), tiếp theo là tri thức thu nhận (β = 0,259). Văn hóa sáng tạo cũng có tác động đáng kể đến kết quả chuyển giao tri thức. Các yếu tố này giải thích 64,7% phương sai của kết quả chuyển giao tri thức, khẳng định tính hợp lý của mô hình nghiên cứu.

5.2 Kiến nghị thực tiễn

Nghiên cứu đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả chuyển giao tri thức. Trường đại học cần tăng cường động cơ chuyển giao thông qua các chương trình đào tạo phù hợp. Học viên cần nâng cao khả năng tri thức thu nhận và ứng dụng vào thực tiễn. Doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa sáng tạo để tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng tri thức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1. LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI Bước sang thế kỷ XXI, bất kỳ một quốc gia nào muốn phát triển đều không thể thiếu tri thức khoa học. Đặc biệt đối với Việt Nam, một đất nước đang ở trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì việc chiếm lĩnh được tri thức khoa học và công nghệ hiện đại để áp dụng thành công vào thực tiễn là một nhu cầu hết sức cấp bách. Tri thức khoa học là hệ thống các kiến thức mà con người tích lũy được trong các hoạt động sống của mình, được tích lũy ngày càng hoàn thiện từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Hệ thống kiến thức ấy được áp dụng phục vụ cho hoạt động sống của con người, tạo ra của cải vật chất, tạo ra phương tiện kỹ thuật ngày càng hiện đại, nâng cao năng suất lao động của con người. Trong xu thế phát triển, nền kinh tế vật chất đang chuyển dần sang nền kinh tế tri thức. Kinh tế tri thức là biểu hiện và xu hướng của nền kinh tế hiện đại. Trong đó tri thức, lao động chất xám được phát huy khả năng sinh lợi của nó và mang lại hiệu quả kinh tế lớn lao trong tất cả các ngành kinh tế: công nghiệp, nông lâm ngư nghiệp và dịch vụ, phục vụ cho phát triển kinh tế.

Nền kinh tế tri thức được hiểu là nền kinh tế chủ yếu dựa trên cơ sở tri thức, khoa học; dựa trên việc tạo ra và sử dụng tri thức, phản ánh sự phát triển của lực lượng sản xuất ở trình độ cao. Trong một môi trường giáo dục mà tốc độ và cường độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt như hiện nay thì tất cả các tổ chức giáo dục (công lập, ngoài công lập, quốc tế…) phải nâng cao và cải tiến chất lượng của mình để có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng và sự kì vọng của xã hội. Tại Việt Nam, trong các cấp độ giáo dục thì giáo dục sau đại học được xem như một trong những nhân tố rất quan trọng giúp nâng cao đội ngũ nguồn nhân lực và động lực chủ yếu để phát triển kinh tế xã hội. Hiện nay chất lượng giáo dục sau đại học đang là vấn đề mà xã hội đang quan tâm.

Học viên cao học có tích lũy được vốn kiến thức được học tại nhà trường để vận dụng tốt vào công việc hay không. 2 Chất lượng đào tạo của trường đại học được đánh giá bằng nhiều cách thức khác nhau như đánh giá sự hài lòng và trung thành của sinh viên, đo lường chất lượng đại học bằng thang của Merican &ctg (2009)…. Tuy nhiên một trong những cách đánh giá hiệu quả về chất lượng đào tạo là dựa trên cơ sở tri thức chuyển giao từ nhà trường sang doanh nghiệp thông qua học viên, mà đối tượng mà tác giả muốn đề cập đến trong trường hợp này là học viên cao học. Chuyển giao tri thức (knowledge transfer) bao gồm nhiều vấn đề như chuyển đổi tri thức, chia sẻ tri thức, sử dụng tri thức.

Có rất nhiều hướng nghiên cứu về chuyển giao tri thức. Một số hướng nghiên cứu chính như nghiên cứu về chuyển giao tri thức trong nội bộ doanh nghiệp, ví dụ: Tang (2011) nghiên cứu về chuyển giao tri thức trong mạng lưới doanh nghiệp; Nguyen & ctg (2006) nghiên cứu về cách thức doanh nghiệp thu nhận và chia sẻ thông tin ở các phòng ban khác nhau trong doanh nghiệp và chuyển đổi chúng thành tri thức của doanh nghiệp. Một hướng nghiên cứu khác là chuyển giao tri thức giữa khách hàng và doanh nghiệp chẳng hạn như Ko & ctg (2005) nghiên cứu các yếu tố tác động vào khả năng chuyển giao tri thức giữa nhà tư vấn và khách hàng. Một hướng nghiên cứu nữa là chuyển giao tri thức giữa trường đại học và thị trường bao gồm sinh viên và doanh nghiệp.

Tiêu biểu là các nghiên cứu của Nemanich &ctg (2009) nghiên cứu các yếu tố làm tăng kết quả chuyển giao tri thức giữa giảng viên và sinh viên và nghiên cứu của Nguyễn Đình Thọ (2011) về các yếu tố tác động đến kết quả chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua sinh viên hệ vừa làm – vừa học. Tuy nhiên hầu như chưa có nghiên cứu về chuyển giao tri thức giữa trường đại học và học viên cao học chuyên ngành quản trị kinh doanh đồng thời là nhân viên đang làm việc tại các doanh nghiệp. Đây cũng chính là lý do tác giả quyết định thực hiện đề tài: “Các yếu tác động chính vào kết quả chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh”. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Đề tài được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu sau: 3  Khám phá các yếu tố chính tác động vào kết quả chuyển giao tri thức giữa trường đại học và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh.

 Xác định mức độ tác động của từng yếu tố đối với quá trình chuyển giao tri thức giữa nhà trường và doanh nghiệp thông qua học viên cao học ngành quản trị kinh doanh.  Tìm hiểu sự khác biệt về các mối quan hệ trong mô hình nghiên cứu giữa hai nhóm đối tượng là học viên đang theo học cao học và học viên đã tốt nghiệp cao học.  Đề xuất các kiến nghị cho trường đại học, cho học viên cao học ngành quản trị kinh doanh và cho doanh nghiệp nhằm nâng cao kết quả của việc chuyển giao tri thức. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu sẽ khảo sát trên hai đối tượng là: học viên đang theo học và học viên đã tốt nghiệp cao học ngành quản trị kinh doanh tại các trường đại học trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời là nhân viên đang làm việc tại các doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh và trên 3 trường công lập có chương trình đào tạo hệ cao học ngành quản trị kinh doanh là đại học Bách khoa, đại học Kinh tế và đại học Mở. Chương trình đào tạo cao học ngành quản trị kinh doanh được gọi tắt là chương trình đào tạo MBA (Master of Business Administration), nên để dễ dàng hơn trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả sẽ gọi tắt học viên cao học ngành quản trị kinh doanh là học viên MBA. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 Nghiên cứu này được thực hiện thông qua hai bước chính: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức với đơn vị phân tích và đối tượng nghiên cứu là học viên MBA. Nghiên cứu sơ bộ bao gồm 2 giai đoạn là nghiên cứu sơ bộ định tính và sơ bộ định lượng.1: Các giai đoạn nghiên cứu Giai Loại nghiên cứu Phương pháp Mục đích đoạn 1 Nghiên cứu sơ bộ - Tìm hiểu cơ sở lý thuyết - Nhằm điều chỉnh và định tính - Được thực hiện thông qua bổ sung các biến quan thảo luận nhóm với 6-8 học sát đo lường các khái viên.

niệm nghiên cứu. 2 Nghiên cứu sơ bộ- - Được thực hiện bằng kỹ - Nhằm kiểm định sơ định lượng thuật phỏng vấn trực tiếp bộ thang đo. các học viên thông qua bảng câu hỏi. - - Thông qua phương pháp hệ số tin cậy Cronbach Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA.

5 3 Nghiên cứu định - Phỏng vấn trực tiếp bằng - Nhằm đánh giá thang lượng chính thức bảng câu hỏi được hình đo, kiểm định mô hình thành từ nghiên cứu sơ bộ và các giả thuyết đưa định lượng. - Thông qua các phướng pháp hệ số tin cậy Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích nhân tố khẳng định CFA, kiểm định mô hình lý thuyết cùng các giả thuyết bằng phương pháp mô hình cấu trúc SEM. - Xử lý dữ liệu bằng SPSS 17. Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU 1.

Ý nghĩa về mặt lý thuyết  Xây dựng mô hình lý thuyết về các yếu tố chính tác động đến kết quả chuyển giao tri thức nhà trường đến doanh nghiệp thông qua học viên MBA. Ý nghĩa về mặt thực tiễn Về mặt thực tiễn, kết quả chuyển giao tri thức góp phần giúp cho các bên có tham gia hay liên quan trực tiếp đến quá trình chuyển giao tri thức thấy rõ được vai trò của mình trong quá trình này. Cụ thể là: Đối với nhà trường:  Giúp cho trường đại học có chiến lược và chương trình đào tạo phù hợp hơn để gia tăng chất lượng đào tạo cho học viên MBA. 6  Chất lượng đào tạo của nhà trường càng nâng cao, phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp sẽ giúp cho cầu nối giữa nhà trường và doanh nghiệp càng thêm khắn khít.

Đối với học viên:  Giúp học viên MBA có động cơ chuyển giao tri thức giữa nhà trường và doanh nghiệp, giúp làm tăng hiệu quả của quá trình này.  Nghiên cứu cũng cho phép học viên MBA có tiếng nói của mình về sự mong đợi của họ đối với nhà trường. Đối với doanh nghiệp:  Doanh nghiệp có học viên đang làm việc tại doanh nghiệp cần phát triển văn hóa sáng tạo để giúp xác định mục tiêu học tập của nhân viên và khuyến khích họ chuyển giao tri thức học được có hiệu quả vào công việc hàng ngày của doanh nghiệp và xây dựng doanh nghiệp lớn mạnh. BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN Chương 1 : Giới thiệu đề tài Chương này trình bày tổng quan nghiên cứu, bao gồm cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu, phạm vi, phương pháp và ý nghĩa của việc nghiên cứu.

Chương 2 : Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chương này trình bày cơ sở lý thuyết và xây dựng mô hình lý thuyết về chuyển giao tri thức và các yếu tố tác động vào nó: văn hóa sáng tạo, động cơ chuyển giao, tri thức giao nhận. Chương 3 : Phương pháp nghiên cứu Chương này mô tả chi tiết về phương pháp nghiên cứu được sử dụng để kiểm định thang đo, mô hình nghiên cứu và các giả thuyết. Chương 4 : Kết quả nghiên cứu 7 Chương này trình bày kết quả kiểm định thang đo và mô hình lý thuyết cùng các giả thuyết trong mô hình. Phần đầu chương giới thiệu về thống kê mô tả mẫu và kết quả kiểm định chính thức thang đo thông qua hệ số tin cậy Cronbach alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, và phân tích nhân tố khẳng định CFA.

Tiếp theo sẽ trình bày kết quả kiểm định mô hình lý thuyết và các giả thuyết bằng SEM, kết quả phân tích đa nhóm giữa hai nhóm đối tượng là học viên cao học đã tốt nghiệp và học viên cao học đang theo học tại trường.