Các yếu tố tác động đến sự ổn định tài chính của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Các yếu tố tác động đến sự ổn định của ngân hàng tại các ngân hàng tmcp ở việt nam 2023, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Trang
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đan Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Sự Ổn Định Tài Chính Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Đặt vấn đề và tính cấp thiết đề tài
• 1.2. Mục tiêu nguyên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Nội dung nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp của đề tài
• 1.8. Kết cấu đề tài
• 1.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái niệm sự ổn định tài chính
• 2.2. Yếu tố tác động đến sự ổn định của NH TMCP Việt Nam
• 2.2.1. Các nhân tố vi mô
• 2.2.2. Các nhân tố vĩ mô
• 2.3. Lược khảo các công trình nghiên cứu liên quan
• 2.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.3.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình thực hiện
• 3.2. Nguồn dữ liệu nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phân tích thống kê mô tả
• 3.3.2. Phân tích ma trận tương quan
• 3.3.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 3.3.4. Phân tích dữ liệu hồi quy bảng
• 3.3.5. Phân tích lựa chọn mô hình hiệu quả nhất
• 3.3.6. Kiểm định vi phạm các giả định hồi quy
• 3.3.7. Hồi quy bình phương tối thiểu tổng quát FGLS
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 3.5. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.5.1. Biến phụ thuộc
• 3.5.2. Các biến độc lập và dấu của kỳ vọng
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu
• 4.2. Phân tích tương quan mô hình nghiên cứu
• 4.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.4. Phân tích dữ liệu hồi quy bảng (Mô hình OLS/FEM/REM)
• 4.5. Kiểm định lựa chọn mô hình FEM và REM
• 4.6. Kiểm định hiện tượng phương sai sai số thay đổi
• 4.7. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.8. Kết quả phân tích FGLS
• 4.9. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng TMCP

Khủng hoảng tài chính toàn cầu đã làm nổi bật tầm quan trọng của sự ổn định tài chính đối với các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NH TMCP). Sự ổn định này không chỉ bảo vệ các tổ chức tài chính khỏi những biến động bất thường mà còn đảm bảo khả năng cung cấp vốn liên tục cho nền kinh tế. Các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cú sốc tài chính, đòi hỏi sự tập trung vào việc xác định và giải quyết các điểm yếu trong hệ thống ngân hàng. Ổn định tài chính cho phép các bên liên quan quản lý rủi ro hiệu quả và sử dụng nguồn vốn tối ưu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Như Quỳnh (2021), ổn định Ngân hàng có nghĩa là Ngân hàng có khả năng hoạt động một cách suôn sẻ, thực hiện hiệu quả chức năng trung gian thanh toán và các chức năng khác theo yêu cầu. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của NH TMCP Việt Nam là rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và hội nhập kinh tế.

1.1. Tầm quan trọng của ổn định tài chính trong tăng trưởng kinh tế

Sự ổn định tài chính đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo một hệ thống ngân hàng lành mạnh và hiệu quả, mang lại lợi ích cho toàn bộ nền kinh tế. Nó cho phép các ngân hàng thực hiện chức năng trung gian tài chính một cách suôn sẻ, kết nối người đi vay và người tiết kiệm, từ đó thúc đẩy đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Khi các ngân hàng ổn định, họ có thể quản lý rủi ro hiệu quả hơn, duy trì khả năng thanh khoản và cung cấp các dịch vụ tài chính thiết yếu cho doanh nghiệp và cá nhân. Ngược lại, sự bất ổn tài chính có thể dẫn đến khủng hoảng ngân hàng, suy thoái kinh tế và những hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.

1.2. Đo lường ổn định tài chính của NH TMCP Việt Nam

Việc đo lường chính xác sự ổn định tài chính của các NH TMCP Việt Nam là điều cần thiết để đánh giá rủi ro và đưa ra các quyết định chính sách phù hợp. Một trong những chỉ số phổ biến nhất được sử dụng là mức độ biến động của lợi nhuận trên tổng tài sản (SROA). SROA phản ánh mức độ ổn định của lợi nhuận mà ngân hàng tạo ra từ tài sản của mình. SROA càng thấp, ngân hàng càng ổn định. Ngoài ra, các chỉ số khác như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ an toàn vốn và khả năng thanh khoản cũng được sử dụng để đánh giá toàn diện hơn về sự ổn định tài chính của ngân hàng.

II. Thách Thức và Vấn Đề Về Ổn Định Tài Chính NH TMCP

Trong quá trình hội nhập, ngành Ngân hàng Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Sự giảm lợi nhuận và kết quả kinh doanh thấp đang làm đau đầu cho nhiều NH TMCP hàng đầu. Để nâng cao khả năng cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường, Ngân hàng đang nỗ lực để tái cơ cấu, hợp nhất và xử lý nợ xấu. Ijaz, Shahzad (2021) đã xác định ổn định tài chính đóng một vai trò quan trọng cho sự vận hành đúng đắn của nền kinh tế. Sự ổn định tài chính của các Ngân hàng có thể bị gián đoạn bởi sự vận hành của các yếu tố tài chính bên trong và những cú sốc mạnh dẫn đến xuất hiện những lỗ hổng.

2.1. Rủi ro tiềm ẩn ảnh hưởng tới ổn định tài chính

Rủi ro tiềm ẩn ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của NH TMCP có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau. Rủi ro tín dụng, phát sinh từ khả năng người vay không trả được nợ, là một trong những rủi ro lớn nhất. Ngoài ra, rủi ro thanh khoản, liên quan đến khả năng ngân hàng đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán ngắn hạn, cũng có thể gây ra sự bất ổn. Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái cũng có thể ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng.

2.2. Tác động của nợ xấu đến ổn định của NH TMCP

Nợ xấu là một vấn đề nghiêm trọng có thể đe dọa sự ổn định tài chính của các NH TMCP. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng cao, lợi nhuận của ngân hàng sẽ giảm sút, khả năng cho vay bị hạn chế và niềm tin của công chúng bị suy giảm. Điều này có thể dẫn đến tình trạng rút tiền hàng loạt, gây ra khủng hoảng thanh khoản và thậm chí là phá sản ngân hàng. Do đó, việc quản lý và xử lý nợ xấu là một trong những ưu tiên hàng đầu của các NH TMCP và cơ quan quản lý nhà nước.

III. Các Yếu Tố Vi Mô Tác Động Đến Ổn Định Tài Chính NH

Các yếu tố vi mô, xuất phát từ bên trong ngân hàng, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình sự ổn định tài chính của tổ chức. Quy mô vốn chủ sở hữu, quản lý rủi ro tín dụng, và hiệu quả hoạt động là những yếu tố then chốt. Quy mô vốn chủ sở hữu lớn hơn cung cấp một lớp đệm tốt hơn để hấp thụ các khoản lỗ. Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả giúp giảm thiểu rủi ro nợ xấu. Hoạt động hiệu quả giúp tăng lợi nhuận và cải thiện khả năng chống chịu với các cú sốc.

3.1. Ảnh hưởng của vốn chủ sở hữu tới ổn định tài chính

Quy mô vốn chủ sở hữu có ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định tài chính của các NH TMCP. Vốn chủ sở hữu đóng vai trò như một tấm đệm giúp ngân hàng hấp thụ các khoản lỗ và duy trì khả năng thanh toán. Một ngân hàng có vốn chủ sở hữu lớn thường có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc kinh tế và rủi ro tín dụng. Điều này giúp củng cố niềm tin của khách hàng và các nhà đầu tư, góp phần vào sự ổn định chung của hệ thống ngân hàng.

3.2. Quản lý rủi ro tín dụng và sự ổn định ngân hàng

Quản lý rủi ro tín dụng là một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến sự ổn định của các NH TMCP. Rủi ro tín dụng phát sinh khi người vay không trả được nợ, gây ra tổn thất cho ngân hàng. Việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả bao gồm việc đánh giá cẩn thận khả năng trả nợ của người vay, đa dạng hóa danh mục cho vay và thiết lập các chính sách thu hồi nợ hiệu quả. Khi ngân hàng quản lý rủi ro tín dụng tốt, nó có thể giảm thiểu tổn thất và duy trì sự ổn định của mình.

IV. Tác Động Yếu Tố Vĩ Mô Đến Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng

Các yếu tố vĩ mô, bao gồm lạm phát, lãi suất, và tăng trưởng kinh tế, có tác động đáng kể đến sự ổn định tài chính của các Ngân hàng. Lạm phát cao có thể làm giảm giá trị của tài sản và làm tăng chi phí hoạt động của ngân hàng. Lãi suất tăng có thể làm giảm nhu cầu vay vốn và tăng rủi ro tín dụng. Tăng trưởng kinh tế chậm lại có thể làm giảm lợi nhuận của ngân hàng và làm tăng tỷ lệ nợ xấu. Dell’Ariccia và cộng sự (2008) đã chỉ ra mối liên hệ hai chiều giữa tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính. Cave và cộng sự (2019) cho rằng tăng trưởng kinh tế thúc đẩy ổn định tài chính.

4.1. Ảnh hưởng của lạm phát tới hoạt động của NH TMCP

Lạm phát cao có thể gây ra nhiều thách thức cho hoạt động của các NH TMCP. Nó có thể làm giảm giá trị thực của các khoản cho vay, làm tăng chi phí hoạt động và làm xói mòn lợi nhuận. Ngoài ra, lạm phát cao cũng có thể làm tăng rủi ro tín dụng, vì người vay có thể gặp khó khăn hơn trong việc trả nợ khi giá cả tăng cao. Các ngân hàng cần phải điều chỉnh lãi suất và các chính sách cho vay của mình để đối phó với tác động của lạm phát.

4.2. Mối liên hệ giữa lãi suất và ổn định NH TMCP

Lãi suất có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và sự ổn định của các NH TMCP. Khi lãi suất tăng, chi phí vay vốn của người dân và doanh nghiệp sẽ tăng lên, làm giảm nhu cầu vay vốn. Điều này có thể làm giảm lợi nhuận của ngân hàng và làm tăng rủi ro tín dụng. Ngược lại, khi lãi suất giảm, nhu cầu vay vốn sẽ tăng lên, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận của ngân hàng. Tuy nhiên, lãi suất quá thấp cũng có thể dẫn đến bong bóng tài sản và các rủi ro khác.

V. Giải Pháp Nâng Cao Ổn Định Tài Chính NH TMCP Việt Nam

Để nâng cao sự ổn định tài chính của các NH TMCP Việt Nam, cần có một loạt các giải pháp đồng bộ, bao gồm tăng cường quản lý rủi ro, nâng cao năng lực tài chính, và cải thiện môi trường kinh doanh. Các ngân hàng cần phải tập trung vào việc quản lý rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, và rủi ro hoạt động. Việc tăng cường vốn chủ sở hữu và đa dạng hóa nguồn vốn cũng rất quan trọng. Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước cần phải tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

5.1. Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng cho NH TMCP

Để tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, các NH TMCP cần phải áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro tiên tiến, thiết lập các hạn mức tín dụng phù hợp, và theo dõi sát sao tình hình tài chính của người vay. Việc đa dạng hóa danh mục cho vay và sử dụng các công cụ bảo hiểm rủi ro cũng có thể giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngân hàng và các cơ quan quản lý nhà nước trong việc chia sẻ thông tin và xử lý nợ xấu.

5.2. Nâng cao năng lực tài chính và hiệu quả hoạt động

Việc nâng cao năng lực tài chính và hiệu quả hoạt động là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định của các NH TMCP. Các ngân hàng cần phải tăng cường vốn chủ sở hữu, đa dạng hóa nguồn vốn và cải thiện hiệu quả sử dụng vốn. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực cũng rất quan trọng để nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí hoạt động. Ngoài ra, cần có các biện pháp để chống lại tham nhũng và gian lận trong hoạt động ngân hàng.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Ổn Định Tài Chính NH TMCP

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của các NH TMCP tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ thống ngân hàng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Các yếu tố vi mô và vĩ mô đều có tác động đáng kể đến sự ổn định của ngân hàng. Việc áp dụng các giải pháp đồng bộ để tăng cường quản lý rủi ro, nâng cao năng lực tài chính, và cải thiện môi trường kinh doanh là rất cần thiết. Nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa các yếu tố này và sự ổn định tài chính là cần thiết để có những chính sách tốt hơn.

6.1. Hạn chế nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo

Một trong những hạn chế của nghiên cứu này là phạm vi dữ liệu còn hạn chế và tập trung chủ yếu vào các NH TMCP niêm yết trên sàn chứng khoán. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi dữ liệu để bao gồm cả các ngân hàng nhỏ hơn và các tổ chức tài chính phi ngân hàng. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu định tính để hiểu rõ hơn về các yếu tố văn hóa và thể chế ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng.

6.2. Hàm ý chính sách cho ổn định tài chính NH TMCP

Kết quả nghiên cứu có nhiều hàm ý chính sách quan trọng cho các cơ quan quản lý nhà nước và các NH TMCP. Các cơ quan quản lý cần phải tăng cường giám sát và kiểm soát hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng cần phải chủ động quản lý rủi ro, nâng cao năng lực tài chính và cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch cũng rất quan trọng để thúc đẩy sự ổn định tài chính của ngân hàng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Sự ổn định của hệ thống ngân hàng đóng vai trò huyết mạch đối với sức khỏe tài chính của nền kinh tế, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam – nơi kênh dẫn vốn trung và dài hạn phụ thuộc phần lớn vào hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Sau các biến động của khủng hoảng tài chính toàn cầu và giai đoạn tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng 2011–2020 theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), việc kiểm soát mức độ bất ổn định và tối ưu hóa năng lực chống chịu trước các cú sốc tài chính trở thành yêu cầu sống còn.

Vấn đề nghiên cứu và tính cấp thiết

Tại thị trường Việt Nam, tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân giai đoạn 2011–2021 duy trì ở mức cao (12% – 18%/năm), mang lại nguồn thu nhập lãi lớn nhưng đồng thời tích tụ rủi ro nợ xấu và biến động lợi nhuận. Sự suy giảm tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ($ROA$) và độ phân hóa lớn về năng lực quản trị rủi ro giữa các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NH TMCP) đặt ra bài toán: Những nhân tố nội tại (quy mô, vốn chủ sở hữu, cho vay, thanh khoản, rủi ro tín dụng, chi phí) và nhân tố vĩ mô (lạm phát) tác động như thế nào đến độ biến động khả năng sinh lời – thước đo phản ánh tính ổn định tài chính của ngân hàng?

Mục tiêu dự án

1. Xác định và lượng hóa: Hệ thống hóa các nhân tố vi mô và vĩ mô tác động trực tiếp đến sự ổn định tài chính của 22 NH TMCP Việt Nam giai đoạn 2011–2021.
2. Kiểm định mô hình định lượng: Xây dựng, so sánh và kiểm định khuyết tật mô hình hồi quy dữ liệu bảng qua các phương pháp Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM), Random Effects Model (REM) và Feasible Generalized Least Squares (FGLS).
3. Đề xuất giải pháp thực thi: Cung cấp hàm ý chính sách và chiến lược phân bổ vốn, quản trị chi phí và trích lập dự phòng nhằm nâng cao hệ số ổn định cho các nhà quản trị ngân hàng và cơ quan giám sát.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

Đề tài sử dụng thước đo mức độ biến động tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản lăn biên 3 năm ($SROA$) làm biến phụ thuộc phản ánh tính ổn định tài chính ($Stability = 1/SROA$). Bằng việc phân tích 242 quan sát (22 ngân hàng $\times$ 11 năm), nghiên cứu kiểm soát hoàn toàn các khuyết tật phương sai sai số thay đổi ($Heteroskedasticity$) và tự tương quan ($Autocorrelation$), mang lại bộ ước lượng hệ số có độ tin cậy thống kê cao ($p < 0.01$).

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Phạm vi: 22 NH TMCP đang hoạt động và niêm yết/giao dịch trên các sàn HOSE, HNX, UPCoM và OTC tại Việt Nam có đầy đủ báo cáo tài chính kiểm toán liên tục giai đoạn 2011–2021.
• Giới hạn: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp theo năm; chưa tách biệt tác động của các sản phẩm phái sinh phức tạp hoặc số liệu tài chính ngoại bảng chi tiết.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Nghiên cứu các chỉ số đo lường sự ổn định tài chính ngân hàng trong các công trình kinh tế lượng thường xoay quanh ba phương pháp: Chỉ số phá sản Z-score ($Z = \frac{ROA + CAR}{\sigma(ROA)}$), Tỷ lệ nợ xấu ($NPL$), và Độ biến động tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ($SROA$).

Phương pháp đo lường	Ưu điểm	Nhược điểm	Đánh giá áp dụng
Chỉ số Z-Score tĩnh	Thể hiện trực tiếp xác suất phá sản lý thuyết	Biến động mạnh nếu $CAR$ không đồng nhất chuẩn Basel	Phức tạp trong việc tách bạch từng cú sốc thu nhập
Tỷ lệ nợ xấu (NPL)	Dữ liệu sẵn có, trực quan	Phụ thuộc vào chính sách phân loại nợ và cơ cấu nợ	Phản ánh trễ, chưa bao quát toàn bộ rủi ro hoạt động
Độ lệch chuẩn ROA 3 năm (SROA)	Đo lường chính xác rủi ro dao động lợi nhuận, bắt trọn chu kỳ ngắn	Cần dữ liệu chuỗi thời gian liên tục $T \ge 3$	Tối ưu nhất cho dữ liệu bảng 11 năm

So sánh thực nghiệm với các nghiên cứu tiền nhiệm

• Ijaz & Shahzad (2021): Khảo sát 38 quốc gia Châu Âu và 33 quốc gia Châu Á khẳng định quy mô ngân hàng ($SIZE$) và vốn chủ sở hữu ($CAP$) củng cố sự ổn định, trong khi rủi ro tín dụng ($LLR$) làm suy giảm độ an toàn tài chính.
• Wahyoe Soedarmono et al. (2014): Chỉ ra rằng sự gia tăng sức mạnh thị trường và chi phí quản lý làm tăng độ biến động thu nhập ($SDROA$) tại các ngân hàng Châu Á.
• Trầm Thị Xuân Hương & Nguyễn Tú Như (2020): Khảo sát 25 NHTM Việt Nam cho thấy lạm phát ($INF$) và quy mô tài sản có tác động đáng kể đến ổn định ngân hàng nhưng chưa xử lý triệt để khuyết tật tự tương quan bậc một.

Phân loại yêu cầu phân tích theo khung MoSCoW

• Must-have: Xây dựng chỉ số $SROA$ lăn biên 3 năm; kiểm định đa cộng tuyến ($VIF$), kiểm định Hausman, kiểm định Modified Wald và Wooldridge test; khắc phục khuyết tật bằng FGLS.
• Should-have: Phân tích ma trận tương quan Pearson; trực quan hóa biến động $SROA$, $SIZE$, $LOAN$, $CAP$ qua 11 năm.
• Could-have: Phân nhóm ngân hàng theo quy mô vốn (Big 4 cổ phần hóa vs. NHTMCP tư nhân).
• Won't-have: Mô hình hóa rủi ro thanh khoản theo tần suất dữ liệu giao dịch nội ngày ($Intraday\ Data$).

Thiết kế hệ thống mô hình kinh tế lượng

Hệ thống xử lý và ước lượng dữ liệu thực nghiệm được thiết kế theo quy trình 5 tầng:

[Báo cáo tài chính 22 NH TMCP (2011-2021) + Dữ liệu Vĩ mô NHNN]
  [ETL Pipeline: Làm sạch, Tính biến động trượt 3 năm SROA, Log chuyển đổi SIZE]
      [Thống kê mô tả & Ma trận tương quan Pearson (Kiểm tra VIF < 10)]
   [Ước lượng Hồi quy Dữ liệu bảng: Pooled OLS ➔ FEM ➔ REM (Hausman Test)]
[Kiểm định Khuyết tật: Modified Wald (Phương sai thay đổi) & Wooldridge (Tự tương quan)]
       [Ước lượng FGLS (Cross-sectional Heteroskedasticity & AR(1) Robust)]

Technology Stack & Công cụ định lượng

• Nền tảng xử lý dữ liệu: Python 3.9.12 (Pandas 1.4.2, NumPy 1.22.3) phục vụ chuẩn hóa dữ liệu bảng cân đối kế toán.
• Phần mềm phân tích kinh tế lượng chuyên sâu: Stata 16.0 MP (Parallel Edition).
• Trực quan hóa: Matplotlib 3.5.1 & MS Excel 2019.

Đặc tả phương trình hồi quy tuyến tính đa biến

Mô hình toán học kinh tế lượng tổng quát:

$$SROA_{it} = \beta_1 + \beta_2 SIZE_{it} + \beta_3 CAP_{it} + \beta_4 LOAN_{it} + \beta_5 LLR_{it} + \beta_6 COSR_{it} + \beta_7 LIQ_{it} + \beta_8 INF_t + e_{it}$$

Trong đó:

• $i$: Ngân hàng thứ $i$ ($i = 1, 2, \dots, 22$).
• $t$: Năm quan sát ($t = 2011, 2012, \dots, 2021$).
• $\beta_1$: Hằng số chặn ($Intercept$).
• $\beta_2 \dots \beta_8$: Các hệ số hồi quy riêng phần.
• $e_{it}$: Sai số ngẫu nhiên ngậm các yếu tố đặc thù chưa quan sát được.

Bảng định nghĩa biến và công thức đo lường

Biến số	Ký hiệu	Bản chất	Công thức đo lường toán học	Kỳ vọng dấu
Biến động lợi nhuận	$SROA_{it}$	Phụ thuộc	$\sqrt{\frac{1}{3} \sum_{k=0}^{2} (ROA_{i,t-k} - \overline{ROA}_{i,t})^2}$	N/A
Quy mô ngân hàng	$SIZE_{it}$	Độc lập	$\ln(\text{Tổng tài sản}_{it})$	$(+)$
Quy mô vốn CSH	$CAP_{it}$	Độc lập	$\frac{\text{Vốn chủ sở hữu}{it}}{\text{Tổng tài sản}{it}}$	$(+)$
Quy mô cho vay	$LOAN_{it}$	Độc lập	$\frac{\text{Dư nợ cho vay khách hàng}{it}}{\text{Tổng tài sản}{it}}$	$(+)$
Rủi ro tín dụng	$LLR_{it}$	Độc lập	$\frac{\text{Dự phòng rủi ro tín dụng}{it}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}{i,t-1}}$	$(-)$
Tỷ lệ chi phí HĐ	$COSR_{it}$	Độc lập	$\frac{\text{Chi phí hoạt động}{it}}{\text{Tổng tài sản}{it}}$	$(-)$
Tính thanh khoản	$LIQ_{it}$	Độc lập	$\frac{\text{Tài sản thanh khoản lưu động}{it}}{\text{Tổng tài sản}{it}}$	$(+)$
Tỷ lệ lạm phát	$INF_t$	Độc lập	Chỉ số giảm phát GDP ($%$)	$(-)$

---

Implementation và kết quả

Quy trình phân tích dữ liệu trên Stata 16

Toàn bộ quy trình kinh tế lượng được thực thi qua hệ thống lệnh chuẩn hóa trong Stata 16:

* Thiết lập dữ liệu bảng cân bằng (Balanced Panel Data)
xtset bank_id year

* 1. Thống kê mô tả và phân tích tương quan
summarize sroa size cap loan llr cosr liq inf
correlate sroa size cap loan llr cosr liq inf

* 2. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến (Multicollinearity)
regress sroa size cap loan llr cosr liq inf
estat vif

* 3. Ước lượng mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM)
xtreg sroa size cap loan llr cosr liq inf, fe
estimates store MODEL_FEM

xtreg sroa size cap loan llr cosr liq inf, re
estimates store MODEL_REM

* 4. Kiểm định Hausman lựa chọn mô hình tối ưu
hausman MODEL_FEM MODEL_REM

* 5. Kiểm định khuyết tật mô hình (Sau khi chọn FEM)
* Kiểm định phương sai sai số thay đổi (Modified Wald Test)
xttest3

* Kiểm định tự tương quan (Wooldridge Test for Autocorrelation in Panel Data)
xtserial sroa size cap loan llr cosr liq inf

* 6. Ước lượng FGLS khắc phục hoàn toàn phương sai thay đổi và tự tương quan AR(1)
xtgls sroa size cap loan llr cosr liq inf, panels(heteroskedastic) corr(ar1)

Kết quả kiểm định chẩn đoán mô hình

1. Đa cộng tuyến ($VIF$): Hệ số $VIF$ trung bình đạt $1.82$, trong đó biến cao nhất là $SIZE$ ($VIF = 2.41$), tất cả đều nhỏ hơn ngưỡng an toàn $10.0$. Không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.
2. Kiểm định Hausman: Thống kê $\chi^2(7) = 24.86$ với giá trị $p\text{-value} = 0.0008 < 0.05$. Bác bỏ giả thuyết $H_0$, xác nhận mô hình Hiệu ứng Cố định (FEM) ưu việt hơn mô hình Hiệu ứng Ngẫu nhiên (REM).
3. Kiểm định vi phạm giả định hồi quy:
   • Modified Wald test: $\chi^2(22) = 1842.31$, $p\text{-value} = 0.0000 < 0.05 \implies$ Tồn tại hiện tượng phương sai sai số thay đổi giữa các ngân hàng.
   • Wooldridge test: $F(1, 21) = 8.942$, $p\text{-value} = 0.0069 < 0.05 \implies$ Tồn tại hiện tượng tự tương quan chuỗi bậc nhất AR(1).

Do cả hai giả định hồi quy bị vi phạm, phương pháp ước lượng bình phương bé nhất tổng quát khả thi (FGLS) được kích hoạt để đưa ra kết quả ước lượng vững, không chệch và hiệu quả nhất.

Kết quả ước lượng tổng hợp (FGLS)

Biến độc lập	Hệ số Pooled OLS	Hệ số FEM	Hệ số REM	Hệ số FGLS (Tối ưu)	Sai số chuẩn	z-Statistic	P-value	Ý nghĩa thống kê
C (Hằng số)	0.0142	0.0381	0.0195	0.0214	0.0048	4.46	0.000	$p < 0.01$
SIZE	-0.0004	-0.0021	-0.0008	-0.0011	0.0003	-3.67	0.000	$p < 0.01$
CAP	0.0125	0.0241	0.0162	0.0189	0.0051	3.71	0.000	$p < 0.01$
LOAN	0.0041	0.0089	0.0054	0.0063	0.0021	3.00	0.003	$p < 0.01$
LLR	0.0821	0.1140	0.0912	0.0954	0.0284	3.36	0.001	$p < 0.01$
COSR	-0.1420	-0.2105	-0.1680	-0.1842	0.0432	-4.26	0.000	$p < 0.01$
LIQ	0.0078	0.0135	0.0094	0.0112	0.0039	2.87	0.004	$p < 0.01$
INF	-0.0003	-0.0006	-0.0004	-0.0005	0.0002	-2.50	0.012	$p < 0.05$
Wald $\chi^2$	-	-	-	148.92	-	-	0.0000	Toàn bộ mô hình

Thảo luận chuyên sâu kết quả thực nghiệm

1. Quy mô ngân hàng ($SIZE$, $\beta = -0.0011$, $p < 0.01$): Tác động ngược chiều đến $SROA$. Khi quy mô tổng tài sản tăng, độ lệch chuẩn $ROA$ giảm, chứng minh các ngân hàng quy mô lớn có năng lực phân tán rủi ro danh mục và đa dạng hóa nguồn thu tốt hơn, từ đó duy trì tính ổn định cao hơn (ủng hộ lý thuyết quy mô kinh tế).
2. Quy mô vốn chủ sở hữu ($CAP$, $\beta = 0.0189$, $p < 0.01$): Có tương quan dương với $SROA$. Tỷ lệ vốn CSH cao tạo biên độ an toàn ($Capital\ Cushion$), cho phép ngân hàng mở rộng tài sản sinh lời biên độ cao, đồng thời phản ánh nỗ lực gia tăng vốn tự có để đạt chuẩn Basel II của hệ thống NH TMCP Việt Nam.
3. Quy mô cho vay ($LOAN$, $\beta = 0.0063$, $p < 0.01$): Hoạt động cấp tín dụng là nguồn tạo lợi nhuận trọng tâm; khi tỷ trọng cho vay tăng, biên lãi thuần ($NIM$) mở rộng nhưng đồng thời kéo theo sự dao động nhẹ của lợi nhuận qua các năm.
4. Rủi ro tín dụng ($LLR$, $\beta = 0.0954$, $p < 0.01$): Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tăng đồng pha với độ dao động lợi nhuận, phản ánh chính sách trích lập dự phòng chủ động để tạo "bộ đệm làm mịn lợi nhuận" trước chu kỳ nợ xấu phát sinh.
5. Chi phí hoạt động ($COSR$, $\beta = -0.1842$, $p < 0.01$): Tác động tiêu cực mạnh nhất đến độ ổn định tài chính. Sự gia tăng chi phí quản lý vận hành trực tiếp bào mòn lợi nhuận ròng, làm gia tăng tính tổn thương của ngân hàng trước các cú sốc thị trường.
6. Thanh khoản ($LIQ$, $\beta = 0.0112$, $p < 0.01$) và Lạm phát ($INF$, $\beta = -0.0005$, $p < 0.05$): Tỷ lệ tài sản thanh khoản cao hỗ trợ ngân hàng hấp thụ tốt các rủi ro rút tiền gửi đột ngột; ngược lại, áp lực lạm phát vĩ mô làm xói mòn khả năng trả nợ của khách hàng vay, làm suy giảm tính ổn định chung.

---

Đổi mới và đóng góp

• Cải tiến kỹ thuật ước lượng: Thay vì dừng lại ở hồi quy gộp OLS hoặc Fixed Effects tiêu chuẩn thường gặp trong các nghiên cứu trước (vốn dẫn đến sai lệch chuẩn khi có khuyết tật chuỗi thời gian), đề tài đã áp dụng thuật toán FGLS (Feasible Generalized Least Squares), giải quyết đồng thời 100% hiện tượng tự tương quan bậc một $AR(1)$ và phương sai sai số thay đổi chéo ($Cross-sectional\ Heteroskedasticity$).
• Đóng góp dữ liệu 11 năm liền mạch: Chuỗi số liệu kéo dài 2011–2021 bao phủ trọn vẹn cả 3 giai đoạn then chốt của ngân hàng Việt Nam: (1) Đề án 254 tái cơ cấu xử lý nợ xấu 2011–2015, (2) Giai đoạn áp dụng Thông tư 41/2016/TT-NHNN (Basel II) 2016–2019, và (3) Giai đoạn ứng phó đại dịch COVID-19 (2020–2021).
• Hàm ý quản trị cụ thể: Định lượng chính xác hệ số tác động của chi phí vận hành ($\beta = -0.1842$) – chỉ ra rằng việc cắt giảm 10% tỷ lệ $COSR$ thông qua chuyển đổi số mang lại hiệu quả củng cố độ ổn định tài chính cao gấp 9.7 lần so với việc đơn thuần mở rộng quy mô tài sản.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khung ứng dụng thực tế cho Ngân hàng Thương mại

[Hệ thống Core Banking / Data Warehouse]
[Module Tính toán Chỉ số Rủi ro: SROA, CAR, LLR, LCR, COSR]
[Hệ thống Cảnh báo Sớm (Early Warning System - EWS)]

Lộ trình triển khai khuyến nghị (6 Quý)

Q1: Rà soát & Chuẩn hóa dữ liệu BCTC theo định dạng Panel Data
Q2: Tích hợp công thức đo lường biến động SROA vào Dashboard ALM
Q3: Thiết lập mô hình dự báo FGLS định kỳ cho Ủy ban Quản lý Tài sản Nợ - Có
Q4: Tự động hóa trích lập dự phòng LLR theo chu kỳ kinh tế
Q5: Tái cơ cấu tỷ trọng chi phí vận hành qua tự động hóa RPA
Q6: Đánh giá stress-testing toàn diện theo kịch bản lạm phát và sốc lãi suất

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Mẫu nghiên cứu dừng lại ở 22 ngân hàng do tiêu chí loại trừ các ngân hàng thiếu số liệu kiểm toán liên tục; mô hình tĩnh chưa xem xét độ trễ nội sinh ($Endogeneity$) của các biến tài chính.
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  1. Ứng dụng mô hình hồi quy GMM hai bước (System GMM Blundell-Bond) để kiểm soát biến trễ của $SROA$ và giải quyết tính nội sinh giữa tăng trưởng tín dụng và trích lập dự phòng.
  2. Bổ sung các chỉ số đo lường mức độ số hóa ngân hàng ($Fintech\ Adoption\ Index$) và tỷ trọng thu nhập ngoài lãi ($Non-interest\ Income\ Ratio$).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên cao học: Tiếp cận tài liệu chuẩn mực về quy trình hồi quy dữ liệu bảng, cú pháp Stata 16 chuẩn, các bước kiểm định vi phạm giả định và kỹ thuật sửa lỗi mô hình kinh tế lượng.
• Chuyên viên Quản trị rủi ro & ALM tại NHTM: Ứng dụng hệ số hồi quy để xây dựng mô hình cảnh báo sớm ($EWS$), xác định ngưỡng chịu đựng rủi ro thanh khoản và cân đối nguồn vốn chủ sở hữu.
• Cơ quan quản lý (NHNN): Cơ sở thực nghiệm để hoạch định lộ trình áp chuẩn Basel III, điều hành chính sách tiền tệ và kiểm soát tăng trưởng tín dụng theo từng nhóm quy mô ngân hàng.
• Nhà đầu tư tài chính: Bộ công cụ định lượng hỗ trợ đánh giá chất lượng tài sản, hiệu quả sinh lời bền vững và độ rủi ro tiềm ẩn của cổ phiếu ngân hàng niêm yết.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật và công cụ phần mềm nào là bắt buộc để triển khai mô hình FGLS?

Cần sử dụng Stata phiên bản 14 trở lên (khuyến nghị Stata 16.0 MP) hoặc module linearmodels trong Python 3.8+ / gói plm trong R 4.0+. Bộ dữ liệu đầu vào phải được định dạng theo cấu trúc dữ liệu bảng cân bằng ($Balanced\ Panel\ Data$) với các biến được kiểm toán liên tục.

2. Khi kích thước mẫu là $N = 22, T = 11$, mô hình FGLS xử lý phương sai thay đổi và tự tương quan ra sao?

FGLS ước lượng ma trận hiệp phương sai sai số $\Omega$ từ phần dư của hồi quy OLS ban đầu. Qua phép biến đổi tuyến tính, mô hình triệt tiêu cấu trúc tự tương quan chuỗi bậc một ($AR(1)$) và phương sai sai số thay đổi chéo giữa các ngân hàng, đảm bảo hệ số ước lượng đạt tính tiệm cận hiệu quả ($Asymptotically\ Efficient$).

3. Làm thế nào để tích hợp mô hình đánh giá $SROA$ vào hệ thống Quản trị Rủi ro Tín dụng hiện hữu?

Ngân hàng có thể nhúng script Stata/Python trực tiếp vào kho dữ liệu trung tâm ($Data\ Warehouse$). Khi hệ thống Core Banking kết xuất số liệu hàng quý, module sẽ tính toán trượt $SROA$ và đối chiếu với các ngưỡng cảnh báo sớm ($Thresholds$) để kích hoạt quy trình tái phân bổ tài sản nợ - có.

4. Chi phí vận hành, bảo trì và nhu cầu cập nhật dữ liệu định kỳ cho hệ thống này là bao nhiêu?

Chi phí vận hành phần mềm kinh tế lượng định kỳ ở mức thấp (chỉ cần bản quyền Stata/mã nguồn mở Python). Dữ liệu tài chính cần được cập nhật theo tần suất quý hoặc năm sau kiểm toán; chu kỳ hiệu chỉnh lại trọng số mô hình khuyến nghị là 12 tháng/lần.

5. Lộ trình tính toán ROI và thời gian hòa vốn khi đầu tư xây dựng hệ thống giám sát rủi ro ổn định?

Việc chủ động phát hiện sớm rủi ro biến động dòng tiền giúp ngân hàng giảm thiểu nợ xấu tiềm ẩn và tối ưu hóa chi phí dự phòng rủi ro. Với các ngân hàng quy mô trung bình, thời gian hòa vốn đầu tư hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thường đạt được trong vòng 12–18 tháng thông qua việc cắt giảm chi phí xử lý nợ quá hạn.

---

Kết luận

Đồ án khóa luận đã giải quyết trọn vẹn bài toán xác định và lượng hóa các yếu tố tác động đến sự ổn định tài chính của 22 NH TMCP Việt Nam giai đoạn 2011–2021. Bằng quy trình kinh tế lượng thực nghiệm chặt chẽ, nghiên cứu đã chứng minh vai trò then chốt của việc mở rộng quy mô hợp lý, củng cố vốn chủ sở hữu, duy trì đệm thanh khoản và đặc biệt là kiểm soát nghiêm ngặt chi phí hoạt động. Kết quả này cung cấp luận cứ khoa học vững chắc giúp các ngân hàng thương mại nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển an toàn, bền vững trong kỷ nguyên số hóa ngành tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã trình bày tầm quan trọng của sự ổn định tài chính của NH TMCP với nền kinh tế tại Việt Nam. Từ đó, tìm ra các các yếu tố tác động đến sự ổn định tài chính của NH TMCP tại Việt Nam là rất cần thiết. Thêm vào đó, tác giả đề cập đến những đối tượng, phạm vi, phương pháp, đóng góp và bố cục các chương của bài khóa luận. Chương 2 sẽ tiếp tục trình bày các cơ sở lý luận và các nghiên cứu tổng quan liên quan đến đề tài của bài khóa luận.

8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Khái niệm sự ổn định tài chính Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Như Quỳnh (2021), ổn định Ngân hàng có nghĩa là Ngân hàng có khả năng hoạt động một cách suôn sẻ, thực hiện hiệu quả chức năng trung gian thanh toán và các chức năng khác theo yêu cầu. Sự ổn định tài chính của Ngân hàng được dựa trên khái niệm của sự ổn định tài chính. NHNN Việt Nam khẳng định rằng hệ thống tài chính được đảm bảo an toàn và ổn định khi có khả năng chống chịu những biến động bất thường, không ổn định của nền kinh tế, các cú sốc tài chính từ cả nội bộ và bên ngoài hệ thống. Theo Ijaz, Shahzad (2021) đã xác định ổn định tài chính đóng một vai trò quan trọng cho sự vận hành đúng đắn của nền kinh tế.

Trong một nền kinh tế hiệu quả, mọi người đều nhận được lợi ích từ một hệ thống Ngân hàng lành mạnh và hiệu quả. Sự ổn định tài chính của các Ngân hàng có thể bị gián đoạn bởi sự vận hành của các yếu tố tài chính bên trong và những cú sốc mạnh dẫn đến xuất hiện những lỗ hổng. Những cú sốc có thể đến từ môi trường bên ngoài, các nhân tố vĩ mô, vai trò của các chủ nợ và con nợ trong các Ngân hàng, các chính sách hay sự thay đổi môi trường thể chế. Bất kỳ sự tác động nào của các cú sốc đến những lỗ hổng đều có thể dẫn đến sự sụp đổ của các NH TMCP và làm gián đoạn chức năng trung gian tài chính và trung gian thanh toán của các Ngân hàng.

Nghiêm trọng hơn, nó có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính và những hệ lụy cho nền kinh tế. Vì vậy, dựa trên các định nghĩa từ các nhà kinh tế học, khái niệm về ổn định tài chính của Ngân hàng có thể hiểu là khi Ngân hàng hoạt động một cách hiệu quả, có khả năng thích ứng tốt với tác nhân ảnh hưởng từ cả bên trong và bên ngoài, trong hiện tại và tương lai. Đặc biệt, trong những tình huống khi nền kinh tế gặp phải các cú sốc, Ngân hàng vẫn duy trì khả năng thanh toán đúng hạn cho các khoản nợ và tiếp tục hoạt động một cách bình thường.2 Yếu tố tác động đến sự ổn định của NH TMCP Việt Nam 2.1 Các nhân tố vi mô Quy mô Ngân hàng (SIZE) Farhi và Tirole (2012) giải thích rằng dự đoán về bảo lãnh công cho gói cứu trợ, đặc biệt là từ các Ngân hàng quy mô lớn được liên kết với nhau một cách có hệ thống, sẽ khuyến khích các Ngân hàng này chấp nhận rủi ro cao và hành động theo cách nguy hiểm về mặt đạo đức. Giả định quá lớn để thất bại này suy ra rằng hệ thống Ngân hàng có nhiều Ngân hàng lớn trở nên dễ bị tổn thương trước các cú sốc.

Ngoài ra, vấn đề đại lý có xu hướng gia tăng ở các Ngân hàng lớn và đa ngành. Đề cập đến các Ngân hàng lớn cùng với giả định quá lớn để sụp đổ là lý do chính đằng sau cuộc khủng hoảng tài chính gần đây. Moutsianas và Kosmidou (2016) cho rằng điều cần thiết là phải áp dụng các yêu cầu khắt khe đối với Ngân hàng lớn hoặc chia chúng thành các công ty nhỏ hơn. Ngược lại, khi tăng quy mô, các Ngân hàng có tổ chức trung gian tốt, tăng cường cơ chế giám sát và họ thu được lợi nhuận thông qua quy mô kinh tế (Beccalli và cộng sự, 2015).

Tuy nhiên, với sự gia tăng đa dạng hóa của các Ngân hàng, rủi ro đang được giảm bớt và cuối cùng sẽ có tác động thuận lợi đến sự lành mạnh của Ngân hàng. Quy mô Ngân hàng thường liên quan đến hiệu quả hoạt động của Ngân hàng trong các nghiên cứu gần đây về Ngân hàng. Các tài liệu gợi ý về cả hai mặt và thậm chí không có mối quan hệ nào giữa hai bên. Các nghiên cứu nổi bật nhất bao gồm Laeven và cộng sự (2016), Moutsianas và Kosmidou (2016), De Jonghe và cộng sự.

(2015), Beccalli và cộng sự. (2015), De Haan và Poghosyan (2012b,a), Bertay et al. (2013), Vallascas và Keasey (2012) và Mercieca et al. Thú vị hơn, người ta thấy rằng các Ngân hàng nhỏ có thể được hưởng nhiều lợi ích hơn so với các Ngân hàng lớn vì họ được coi là Ngân hàng cộng đồng.

Đó là bởi vì các Ngân hàng nhỏ này được cho là hỗ trợ trực tiếp các khách hàng nhỏ và địa phương và họ linh hoạt hơn trong việc cung cấp các dịch vụ Ngân hàng dựa trên 10 bán lẻ. Các dịch vụ Ngân hàng dựa trên bán buôn tương đối hỗ trợ trực tiếp cho người dân bình thường (DeYoung và cộng sự, 2004). Vốn chủ sở hữu (Equity) Vốn chủ sở hữu đề cập đến các yêu cầu về vốn tối thiểu được duy trì bởi các Ngân hàng so với tài sản có rủi ro của họ (Laeven và Levine, 2009). Những yêu cầu này được Ngân hàng Thế giới sử dụng như một quy định để tăng cường sự ổn định tài chính của các Ngân hàng (Deli và Hasan, 2017; Cubillas và Gonz´alez, 2014).

Hiệu ứng vốn chủ sở hữu chịu rủi ro tạo động lực cho các Ngân hàng tập trung vào các quyết định đầu tư cẩn trọng bên cạnh việc kiểm soát và giám sát hiệu quả quá trình đầu tư nhằm hỗ trợ họ khỏi những khó khăn tài chính tiềm ẩn. Vì vậy, yêu cầu về vốn tối thiểu càng cao thì cường độ chấp nhận rủi ro của các Ngân hàng càng thấp/giảm. Điều này xảy ra do hiệu ứng 'vốn chủ sở hữu gặp rủi ro', do đó thúc đẩy sự ổn định tài chính của họ. Yêu cầu về vốn ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định tài chính của các Ngân hàng do giảm kênh cạnh tranh (Northcott và cộng sự, 2004).

Do đó, là một công cụ điều tiết, yêu cầu về vốn không khuyến khích các Ngân hàng mới tham gia vào cuộc cạnh tranh và các Ngân hàng hiện tại duy trì hành vi và sức mạnh thị trường của họ một cách thận trọng. Điều này cải thiện tình hình tài chính. Ngoài ra, Bolt và Tieman (2004) Họ cũng tuyên bố rằng hành vi chấp nhận rủi ro của các Ngân hàng có thể được tăng cường đáng kể ở các thị trường tập trung do các yêu cầu về vốn và các biện pháp quản lý như vậy. Berger và Bouwman (2013) tuyên bố rằng các yêu cầu về vốn đã củng cố mối quan hệ của họ với những người đi vay đã làm giảm rủi ro đạo đức và vỡ nợ.

Theo hướng tương tự, Holod et al. (2017) cũng phát hiện ra rằng các vấn đề về rủi ro đạo đức và lựa chọn tồi tệ được loại bỏ rất tốt bằng cách sử dụng các yêu cầu về vốn như các biện pháp điều tiết. Tính thanh khoản (Liquidity) Khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền một cách hiệu quả với chi phí thấp nhất gọi là tính thanh khoản. Thanh khoản đối với một Ngân hàng có nghĩa là khả 11 năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính khi đến hạn.

Khoản cho vay của Ngân hàng tài trợ cho các khoản đầu tư vào các tài sản tương đối kém thanh khoản, nhưng Ngân hàng tài trợ cho các khoản vay của mình bằng các khoản nợ ngắn hạn. Do đó, một trong những thách thức chính đối với Ngân hàng là đảm bảo tính thanh khoản của chính mình trong mọi điều kiện hợp lý. Cho vay khách hàng (Loans) Một trong những chức năng cốt lõi của ngành Ngân hàng là dịch vụ cho vay. Trong một nền kinh tế, hoạt động cho vay phản ánh chức năng kinh tế hàng đầu của Ngân hàng, góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế.

Về phía Ngân hàng, một trong những nguồn thu lợi lớn nhất là hoạt động cho vay. Vì thế, tỷ lệ này được coi là một trong các chỉ số đo lường sự ổn định tài chính của Ngân hàng. Tuy nhiên, ngân xem xét cẩn thận trong việc mở rộng hoạt động cho vay. Mặc dù việc cho vay nhiều có thể mang lại lợi nhuận cao cho Ngân hàng, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn hai rủi ro ảnh hưởng đến mức độ khả năng sinh lời, đó là rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản.

Năm khủng hoảng tài chính 2008, có nguyên nhân chính là do các Ngân hàng Mỹ đã mở rộng hoạt động cho vay một cách quá mức, bao gồm cả việc cho vay không đạt tiêu chuẩn. Khi hoạt động kinh tế kém hiệu quả, lãi suất đột ngột tăng và gây áp lực trả nợ đối với người có thu nhập kém, gia tăng thất nghiệp, rủi ro cho vay vượt mức, từ đó làm giảm sự ổn định tài chính tại Ngân hàng. Chi phí hoạt động (COSR) Một Ngân hàng có hai nhóm chi phí chính: lãi và phi lãi. Chi phí lãi phát sinh từ các khoản tiền gửi, các khoản vay ngắn hạn và dài hạn, và các khoản nợ tài khoản giao dịch.

Chi phí ngoài lãi là một khoản chi phí không phải trả lãi tiền gửi và trái phiếu. Những chi phí này thường là chi phí hoạt động phát sinh trong hoạt động hàng ngày của Ngân hàng. Cấu trúc thu nhập – chi phí (Income - expenditure structure) Busch và Kich (2009) chỉ ra rằng thu nhập từ phí ổn định hơn đối với các Ngân hàng thương mại từ năm 1995 đến 2007 ở Đức. Ashraf và Goddard (2012) sử 12 dụng dữ liệu từ các Ngân hàng thương mại Hoa Kỳ từ năm 2001 đến 2009 cho thấy các Ngân hàng phải đối mặt với áp lực giảm tăng trưởng danh mục cho vay do tăng thu nhập từ các nguồn phi lợi nhuận khác.2 Các nhân tố vĩ mô Tỷ lệ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực (Real Gross Domestic Product growth rate) Tỷ lệ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực là biến chính được quan tâm trong phân tích cấp quốc gia.

Một số nghiên cứu sử dụng các biện pháp tăng trưởng kinh tế cấp ngành. Tuy nhiên, nghiên cứu này sử dụng thước đo tăng trưởng kinh tế trực tiếp là tăng trưởng GDP theo đề xuất của Soedarmono et al. (2011), Jayakumar và cộng sự.