chương 1, tác giả trình bày tổng quan về đề tài nghiên cứu thông qua lý do chọn đề tài, mục tiêu, phạm vi, đối tượng và phương pháp nghiên cứu, qua đó giúp cho bài nghiên cứu có cái nhìn tổng quát về nội dung và quá trình nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự gắn kết với tổ chức của cán bộ, công chức tại Ủy ban nhân dân phường thuộc Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh 6 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Các khái niệm liên quan 2.1 Khái niệm cán bộ, công chức Khoản 1 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 định nghĩa cán bộ, công chức được hiểu như sau: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh 7 chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.2 Khái niệm Ủy ban nhân dân Ở nước ta, từ năm 1980 khi có Hiến pháp, Ủy ban nhân dân là khái niệm được dùng phổ biến đến nay, trước đó được gọi là Ủy ban hành chính.Vị trí của Ủy ban nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương. Theo điều 114 Hiến pháp năm 2013 quy định như sau: “Ủy ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.
Ủy ban nhân dân tổ chức việc thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địa phương; tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân và thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan nhà nước cấp trên giao”.3 Khái niệm về sự gắn kết với tổ chức Hiện có nhiều khái niệm về sự gắn kết với tổ chức: Mowday và các cộng sự (1979) đã định nghĩa “Sự gắn kết với tổ chức là sức mạnh tương đối về sự đồng nhất của nhân viên với tổ chức và sự tham gia tích cực của nhân viên trong một tổ chức nhất định”. Theo đó, sự gắn kết bao gồm sự đồng nhất, sự cố gắng và lòng trung thành. Mowday và các cộng sự (1982) đã xác định sự gắn kết với tổ chức như là “niềm tin mạnh mẽ, sự chấp nhận các mục tiêu, giá trị của tổ chức, sự sẵn sàng thực hiện nỗ lực đáng kể thay mặt cho tổ chức và mong muốn rõ ràng trong việc duy trì tư cách thành viên với tổ chức” Allen và Meyer (1991) đã định nghĩa gắn kết với tổ chức là một trạng thái tâm lý biểu thị mối quan hệ của nhân viên với tổ chức, liên hệ mật thiết đến quyết định để duy trì nhân viên với tổ chức. Một lời hứa của cá nhân với tổ chức bao gồm ý thức về lòng trung thành, sự gắn kết và niềm tin vào các giá trị của tổ chức.
Định nghĩa về sự gắn kết bao gồm: “gắn kết tình cảm là nói đến sự gắn bó về mặt tâm lý đối với 8 tổ chức, gắn kết duy trì là nói đến sự gắn kết do những chi phí liên quan khi rời bỏ tổ chức và gắn kết nghĩa vụ chính là trách nhiệm cá nhân nên tiếp tục làm việc trong tổ chức”. Sự gắn kết trong công việc là một chỉ số quan trọng đối với vấn đề quản trị nhân sự tại các tổ chức. Mức độ gắn kết của nhân viên với tổ chức càng cao thì hiệu quả công việc nhân viên mang lại càng lớn (Qaisar và cộng sự, 2012; Memari và cộng sự, 2013). Kalleberg và cộng sự (1996) cho rằng gắn kết với tổ chức được định nghĩa như là sự sẵn lòng dành hết nỗ lực cho tổ chức, sự gắn kết chặt chẽ với tổ chức và tìm kiếm để duy trì mối quan hệ với tổ chức.
Meyer và Allen (1997) cho rằng sự gắn kết với tổ chức là một trạng thái tâm lý buộc chặt cá nhân vào tổ chức. Sự gắn kết với tổ chức là tình trạng sẵn sàng với công việc và tổ chức của nhân viên, động cơ làm việc được thúc đẩy là thành tích mà họ được công nhận. Những nhân viên gắn kết với tổ chức sẽ, năng động, quan tâm vào công việc, có nhiều nỗ lực cho việc thực hiện công việc, chủ động thực hiện công việc thông qua việc liên kết với mục tiêu của tổ chức (Armstrong, 2011). Theo Gibson và cộng sự (2012) thì gắn kết với một tổ chức bao gồm: cảm giác đồng nhất hóa với mục tiêu của tổ chức, cảm thấy có liên quan trong những nhiệm vụ của tổ chức, và một cảm giác trung thành với tổ chức.
Từ các khái niệm trên có thể hiểu như sau: bản chất của sự gắn kết với tổ chức là một trạng thái, vốn tâm lý thể hiện qua hành động cũng như tính cách và thái độ cụ thể của nhân viên trong công việc và tổ chức nơi họ làm việc. Điều này có nghĩa là sự gắn kết với tổ chức mang tính cá nhân. Mỗi nhân viên đảm nhiệm những công việc khác nhau thì họ sẽ có những hành động và thái độ khác nhau để thực hiện nhiệm vụ mà họ đảm nhiệm nhằm đạt kết quả cao nhất. 9 Một số nghiên cứu cho rằng những cá nhân có mức độ gắn kết với tổ chức càng cao sẽ càng hài lòng với công việc mà họ đang làm, và họ sẽ ít nghĩ đến việc phải nghỉ việc và tìm đến một tổ chức khác.
Như vậy có thể thấy có rất nhiều định nghĩa, khái niệm liên quan đến sự gắn kết với tổ chức và các nghiên cứu cũng đã chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết với tổ chức của người lao động. Luận văn dựa trên các định nghĩa, các nghiên cứu trước đó để thực hiện nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tác động đến sự gắn kết với tổ chức của cán bộ, công chức tại Ủy ban nhân dân các phường thuộc Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh.4 Vai trò của sự gắn kết Các nhà lãnh đạo đều mong muốn rằng tổ chức của họ sẽ luôn ổ định về mặt nguồn nhân lực; cán bộ, công chức sẽ toàn tâm với tổ chức, luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ tổ chức giao, họ sẽ rời bỏ tổ chức khi họ cảm thấy không thỏa mãn được các nhu cầu đòi hỏi ở bản thân.Vậy làm như thế nào để giữ cán bộ, công chức ở lại với tổ chức, gắn kết với tổ chức lâu dài nhất? Khi cán bộ, công chức trung thành luôn gắn kết với tổ chức, toàn tâm toàn ý với công việc của họ thì hiệu quả công việc mang lại diễn ra hết sức thuận lợi và dễ dàng. Một vấn đề hết sức nghiêm trọng hiện nay mà tổ chức nào cũng gặp phải, không chỉ các doanh nghiệp kể cả các đơn vị sự nghiệp hành chính sự nghiệp đó là thiếu nguồn nhân lực làm việc có chất lượng, hiệu quả. Duy trì nguồn nhân lực sẽ từng bước tạo nền móng vững chắc cho một tổ chức và là một trong những nội dung quan trọng trong công tác xây dựng lực lượng đội ngũ nhân viên giỏi nói chung, đội ngũ cán bộ công chức có chất lượng nói riêng.
Ngoài ra cần phải duy trì sự gắn kết của cán bộ, công chức với tổ chức, cho họ tham gia các khóa đào tạo phù hợp với vị trí việc làm của họ, có như vậy hiệu quả công việc do đội ngũ này tạo ra mới thật sự có chất lượng. 10 Đã có nhiều học giả nghiên cứu về sự gắn kết của nhân viên với tổ chức khẳng định rằng, hành vi gắn kết của đội ngũ nhân viên luôn đóng vai trò quan trọng trong mỗi tổ chức và là then chốt giúp cho tổ chức được phát triển bền vững. Như vậy, việc duy trì sự gắn kết của nhân viên là nhiệm vụ quan trọng, giúp giải quyết các vấn đề của tổ chức. Sự thành công của tổ chức phụ thuộc lớn vào trình độ thực hiện nhiệm vụ của người lao động (Nguyễn Hữu Lam, 2007).
Các nhà khoa học cũng chứng minh rằng người lao động có xu hướng sáng tạo hơn ở nơi làm việc khi công việc có liên quan đến sự yêu thích của cá nhân hoặc khi công việc đó hấp dẫn và mang lại cho họ sự hứng thú và mong muốn được gắn kết. Và đội ngũ cán bộ, công chức đang công tác tại các phường thuộc Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh cũng không ngoại lệ, họ thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của cấp trên tuy nhiên để công việc đạt hiệu quả cao nhất họ luôn có mong muốn riêng của bản thân họ.2 Các mô hình lý thuyết về sự gắn kết với tổ chức 2.1 Thuyết nhu cầu của Maslow (1943) Maslow (1943) cho rằng con người thường có nhiều nhu cầu khác nhau mà họ mong muốn được thỏa mãn. Nhu cầu của nhân viên được xem như nhu cầu cơ bản của một người và được sắp xếp từ thấp đến cao.