BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM LÊ XUÂN THẢO CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG THANH KHOẢN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM LÊ XUÂN THẢO CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG THANH KHOẢN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. LÊ HÀ DIỄM CHI TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN .HCM, ngày tháng năm Giáo viên hƣớng dẫn LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện.
Các đoạn trích dẫn và số liệu trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018 Lê Xuân Thảo LỜI CẢM TẠ Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Cô TS. Lê Hà Diễm Chi, ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn tôi thực hiện nghiên cứu. Cô đã giúp tôi định hƣớng và dành những lời khuyên quý báu, lời góp ý và phê bình sâu sắc giúp tôi hoàn thành nghiên cứu này.
Tôi gửi lời cảm ơn đến Thầy, Cô trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt phƣơng pháp tƣ duy và những kiến thức quý báu trong suốt thời gian học tại trƣờng. Cuối cùng, tôi xin dành lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi những lúc khó khăn để hoàn thành luận văn này. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018 Lê Xuân Thảo MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. 9 DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ.
11 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG. Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài:. Mục đích nghiên cứu của đề tài:. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:.
Phƣơng pháp nghiên cứu:. Kết cấu đề tài:. 15 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG THANH KHOẢN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Tổng quan về khả năng thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại:.
Khái niệm về khả năng thanh khoản:. Các trạng thái của thanh khoản:. Rủi ro thanh khoản:. Nguyên nhân gây ra rủi ro thanh khoản:.
Dấu hiệu ngân hàng đang phải đối diện với rủi ro thanh khoản:. Các nguyên nhân làm giảm khả năng thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại:. Chạy theo lợi nhuận ngắn hạn:. Bùng nổ cho vay và sụt giá tài sản:.
Mất cân đối trong cơ cấu tài sản:. Một số nguyên nhân khác:. Vai trò của tính thanh khoản trong ngân hàng thƣơng mại:. Những yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại:.
Những yếu tố vi mô tác động đến khả năng thanh khoản:. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu:. Quy mô ngân hàng:. Dự phòng rủi ro tín dụng:.
Lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu:. Những yếu tố vĩ mô tác động đến khả năng thanh khoản:. Tỷ lệ tăng trƣởng kinh tế GDP:. Những nghiên cứu thực nghiệm liên quan đến khả năng thanh khoản và những yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản:.
28 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. Error! Bookmark not defined. CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Xây dựng mô hình nghiên cứu:.
Biến phụ thuộc:. Biến độc lập:. Biến kiểm soát:. Dữ liệu nghiên cứu:.
Phƣơng pháp nghiên cứu:. Hồi quy dữ liệu bảng:. Phƣơng pháp hồi quy trên dữ liệu bảng:. Phƣơng pháp OLS:.
Phƣơng pháp FEM:. Phƣơng pháp REM:. 40 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 40 CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu:. Ma trận tự tƣơng quan:. Kiểm định cộng tuyến (kiểm định VIF):. Kết quả hồi quy theo OLS, FEM, REM:.
Trình bày kết quả kiểm định hồi quy theo phƣơng pháp REM (Random effects model):. Thảo luận kết quả nghiên cứu:. 55 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 CHƢƠNG 5: HÀM Ý CHÍNH SÁCH TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tóm tắt kết quả chính của đề tài:.
Một số khuyến nghị:. Hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tiếp theo:. 58 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 59 PHỤ LỤC 01: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.
61 PHỤ LỤC 02: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. 62 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT NHTM : Ngân hàng Thƣơng mại NH : Ngân hàng NLP : Net Liquidity – Trạng thái thanh khoản ròng NHNN : Ngân hàng Nhà nƣớc TCTD : Tổ chức tín dụng RRTD : Rủi ro tín dụng BCTC : Báo cáo tài chính BCTN : Báo cáo thƣờng niên OLS : Ordinary Least Squares – Mô hình bình phƣơng nhỏ nhất. FEM : Fixed Effects Model – Mô hình tác động cố định REM : Random Effects Model – Mô hình tác động ngẫu nhiên VIF : Variance Inflation Factor – Phân tích phƣơng sai. DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Danh mục bảng: Bảng 3.1 Các biến trong mô hình nghiên cứu Trang 34 Bảng 4.1 Thông số về thống kê dữ liệu Trang 42 Bảng 4.2 Phân tích tƣơng quan giữa các biến trong mô Trang 44 hình Bảng 4.3 Kết quả kiểm định không có sự tự tƣơng quan Trang 45 giữa các biến độc lập trong mô hình Bảng 4.4 Tổng hợp kết quả phân tích hồi quy Trang 49 Bảng 4.5 Kết quả kiểm định Hausman Trang 50 Bảng 4.6 Kết quả phân tích hồi quy theo REM Trang 51 Bảng 4.7 So sánh kết quả kiểm định thực nghiệm với lý Trang 52 thuyết Danh mục hình: Hình 4.1 Kết quả phân tích hồi quy theo OLS Trang 46 Hình 4.2 Kết quả phân tích hồi quy theo FEM Trang 47 Hình 4.3 Kết quả phân tích hồi quy theo REM Trang 48 Hình 4.4 Kết quả kiểm định Hausman Trang 50 TÓM TẮT Để tài nghiên cứu: “Các yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản của Ngân hàng Thƣơng mại tai Việt Nam” với mục tiêu nghiên cứu chính là nghiên cứu về các yếu tố có tác động đến khả năng thanh khoản của các NHTM tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2017.
Dựa trên nền tảng các mô hình nghiên cứu trƣớc và thông qua các dữ liệu thu thập đƣợc từ Báo cáo tài chính (BCTC), Báo cáo thƣờng niên (BCTN), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (BCKQ HĐKD) của 25 Ngân hàng thƣơng mại. Tác giả sử dụng phần mềm STATA để tiến hành xử lý số liệu nghiên cứu, phƣơng pháp đƣợc lựa chọn để ƣớc lƣợng là mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng thanh khoản của Ngân hàng Thƣơng mại tại Việt Nam chịu tác động bởi hai nhóm nhân tố chính. Trong đó, các nhân tố vi mô tác động bao gồm: Quy mô ngân hàng (SIZE), Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLR), Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE).
Các nhân tố vĩ mô bao gồm: Tỷ lệ tăng trƣởng kinh tế (GDP) và Lãi suất biên (IRM). Nhân tố có tác động tích cực đến khả năng thanh khoản của Ngân hàng là: Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu. ABSTRACT The research with main purpose is to study about many factors affect the liquidity of Commercial Banks in Vietnam from 2008 to 2017. Based on previous research models and through the data collected from the Financial statements, annual report, business results report of 25 commercial banks in Vietnam.
The author used STATA software to analyze the research data and selected Ramdom effect model (REM) to estimate. The research results show that liquidity of Commercial Bank in Vietnam is affected by two groups of main factors. In particular, the micro-factors include: SIZE, LLR, ROE. Macro factors include: GDP, IRM.
Besides, the positive factor impact on the liquidity of the Bank: Return on equity (ROE). CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG 1. Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài: Thanh khoản từ lâu đã đóng vai trò quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của từng ngân hàng thƣơng mại nói riêng và hệ thống ngân hàng thƣơng mại nói chung. Đối với các ngân hàng đang phát triển trên thế giới hiện nay, vấn đề thanh khoản đƣợc các nhà quản trị đặt lên hàng đầu.
Tuy nhiên ở Việt Nam, do vấn đề các ngân hàng còn non trẻ, nên vấn đề quản trị thanh khoản còn chƣa đƣợc quan tâm đúng mức. Vì vậy để giải quyết các vấn đề này tác giả nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại Việt Nam, từ đó đề xuất ra những giải pháp tích cực giúp ngân hàng thƣơng mại nâng cao tính thanh khoản. Tính thanh khoản đối với các ngân hàng thƣơng mại là yếu tố rất quan trọng, bởi đó là vị thế, là uy tín và còn là sức mạnh của một ngân hàng. Ngân hàng có khả năng thanh khoản tốt khi nó luôn có một nguồn vốn khả dụng với chi phí hợp lý vào đúng thời điểm mà ngân hàng cần.
Không có đủ nguồn vốn khả dụng để đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của thị trƣờng có thể khiến ngân hàng mất khả năng thanh toán, mất uy tín và dẫn đến sự sụp đổ của các ngân hàng. Cuộc khủng hoảng từ việc cho vay dƣới chuẩn của Mỹ vào tháng 8 năm 2007, đã nhấn chìm toàn bộ nền kinh tế Mỹ cũng nhƣ hệ thống tài chính toàn cầu. Ủy ban Baset về giám sát Ngân hàng (BCBS, 2014) chỉ ra rằng một trong những nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng này chính là vấn đề thanh khoản - vấn đề phần lớn đã bị bỏ qua trong quá khứ. Cuộc khủng hoảng đã chỉ ra rằng những ngân hàng dựa nhiều vào thị trƣờng tiền tệ ngắn hạn tài trợ cho các tài sản hoạt động của họ có xu hƣớng bị vấn đề thanh khoản rất lớn.
Cũng từ cuộc khủng hoảng trên, đa số các ngân hàng thƣơng mại đã quan tâm đến vấn đề thanh khoản vì đây đƣợc xem nhƣ là vấn đề sống còn của các ngân hàng trên thị trƣờng hiên nay. Sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008, các ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam phải đối mặt với rất nhiều vấn đề khó khăn trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt là tình trạng thanh khoản của các ngân hàng. Tính thanh khoản đã bị ảnh hƣởng rất nghiêm trọng, có một số ngân hàng đã bị rơi vào tình trạng thiếu thanh khoản. Điều này không chỉ gây ảnh hƣởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà còn tác động đến thị trƣờng tiền tệ và toàn bộ nền kinh tế.