Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu nước ngoài Malabika (2015) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư trên thị trường vốn Ấn Độ, với cỡ mẫu là 250 đáp viên sử dụng ANOVA, phân tích nhân tố và kiểm định t dé kiêm định giả thuyết. Kết quả chỉ ra rằng các yếu tô thúc đây nhất đối với quyết định đầu tư của nhà dau tư là: yêu cầu tài chính, tư vấn và khuyến nghị, hình ảnh công ty, giá cổ phiếu, thu hút cổ tức, phân tích vĩ mô và vi mô, triển vọng thu nhập cao hơn và hiệu quả hoạt động của ngành.
Nghiên cứu cũng cho thay rằng giới tinh và các đặc điểm nhân khẩu học của các nhà dau tư có ảnh hưởng thống kê và đáng ké đến các lựa chọn đầu tư của các nhà đầu tư. Rana (2019) đã nghiên cứu các yếu tô liên quan đến quyết định đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư cá nhân trong bối cảnh thị trường chứng khoán ở Nepal. Nghiên cứu đã sử dụng mẫu câu trả lời của 106 nhà đầu tư cá nhân thu được thông qua khảo sát bằng câu hỏi cấu trúc trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2019. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA để rút ra các nhân tô chung ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư trong mẫu.
Kết quả phân tích nhân tố cho thấy 6 nhân tố là Thu nhập và nhân tố hình ảnh, Quản trị doanh nghiệp và định vị, Nhân tố thiện chí và thị phần, Cạnh tranh ngành và nhân tố quy mô, Nhân tố thị trường cơ bản và Nhân tổ ra quyết định là những nhân tố phô biến ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán. của các nhà đầu tư mẫu ở Nepal. Kết quả cũng cho thấy các yếu tổ thị trường cơ bản có tam quan trọng tương đôi cao theo cảm nhận của các nhà đâu tư. Nghiên cứu của Akhtar và cộng sự (2019) đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định đầu tư vào thị trường chứng khoán của các nhà đầu tư cá nhân tiềm năng ở Ấn Độ bằng cách sử dụng Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB).
Nghiên cứu đã thu thập dir liệu từ 920 nhà đầu tư cá nhân tiềm năng. Mô hình phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích nhân tố khang định CFA và mô hình SEM bang phần mềm AMOS và SPSS đã được sử dụng. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng kiến thức tài chính, năng lực tài chính và chuân mực chủ quan có ảnh hưởng đến ý định đầu tư vào thị trường chứng khoán của các nhà đầu tư cá nhân tiềm năng ở Ấn Độ. Hunguru và cộng sự (2020) đã xác định và đánh giá tác động của các yếu tố hành vi đối với quyết định đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân.
Một cuộc khảo sát định lượng đối với 291 nhà đầu tư riêng lẻ được chọn ngẫu nhiên trên Sàn giao dịch chứng khoán Zimbabwe đã được tiến hành. Phân tích nhân tố EFA và hồi quy bội được sử dụng dé tính toán hệ số tương quan của các yếu tố hành vi và quyết định dau tư trong khi phân tích tương quan được sử dụng dé đo lường mức độ của mối quan hệ giữa các biến độc lập. Những phát hiện của nghiên cứu cho thấy rằng các quyết định của nhà đầu tư cá nhân bị ảnh hưởng bởi các yếu tố: Hiệu ứng mỏ neo, Thông tin sẵn có, Sai lầm của nhà đầu tư, Sự quá tự tin, Hiệu ứng bay đàn, Sợ mất mát, Tính toán tinh thần, Ac cảm hối tiếc và Tinh đại diện. Nghiên cứu khuyến nghị cần cải thiện thông tin về động lực của thị trường chứng khoán cũng như đào tạo về các chương trình nâng cao nhận thức của nhà đầu tư dé hỗ trợ khả năng ra quyết định của các nhà đầu tư cá nhân trên ZSE đề phát huy hết vai trò xứng đáng của nó trong sự phát triển của nền kinh tế.
Nghiên cứu của Yang và cộng sự (2021) đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định và hành vi đầu tư vào thị trường chứng khoán của những người trưởng thành đang đi làm ở Malaysia bằng cách sử dụng mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất PLS-SEM. Nghiên cứu đã thu thập dữ liệu định lượng từ tổng số 349 người trả lời trong một cuộc khảo sát trực tuyến thông qua liên kết biểu mẫu Google trên các nền tảng truyền thông xã hội khác nhau. Nghiên cứu đã cho thấy những tác động tích cực đáng ké của các yếu tố: Khả năng chấp nhận rủi ro, Phúc lợi tài chính; Hiểu biết về tài chính; Thiên vị quá tự tin; Hành vi bay đàn; Tương tác xã hội có ảnh hưởng đến ý định đầu tư vào thị trường chứng khoán của những người trưởng thành đang đi làm ở Malaysia. Tống quan tài liệu nghiên cứu trong nước Phùng Thái Minh Trang và Nguyễn Hữu Thọ (2017) với đề tài “Rui ro được cảm nhận, hiệu quả đầu tư và ý định tại các thị trường chứng khoán mới noi” đã xây dựng các thang đo lường mới về cảm nhận rủi ro trong đầu tư vào các loại cô phiếu giao dịch trên thị trường chứng khoán mới nối, từ đó tìm hiểu tác động của cảm nhận rủi ro đến hiệu quả và ý định đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân.
Nghiên cứu đã phỏng vấn 465 nhà đầu tư nhỏ lẻ. Kết quả cho thấy rủi ro cảm nhận có tác động tích cực trực tiếp đến cả hiệu suất và ý định đầu tư. Nhận thức rủi ro cũng có ảnh hưởng gián tiếp đến ý định đầu tư thông qua hiệu suất đầu tư. Nghiên cứu khuyến nghị các nhà đầu tư chú ý đến rủi ro của các cô phiếu được dán nhãn “cảnh báo”, “kiểm soát” và “tạm dừng giao dịch”.
Nhà đầu tư nhận thức rủi ro của các loại cổ phiếu này cảng cao thì càng hài lòng với quyết định đầu tư của mình, tỷ suất sinh lời đạt được gần đây cũng như dự định đầu tư trong thời gian tới. Nghiên cứu của Cao Minh Man và cộng sự (2021) đã làm rõ mối quan hệ giữa hành vi tài chính và quyết định đầu tư cũng như tác động của nó đến kết quả đầu tư. Nghiên cứu đã khảo sát 250 nhà đầu tư tại Việt Nam. Các phương pháp phân tích chính được sử dụng là Phân tích nhân tố khám phá (EFA), Phân tích nhân tố khang định (CFA) va Mô hình phương trình cau trúc (SEM).
Kết qua nghiên cứu cho thay Sự tự tin cá nhân, triển vọng, thông tin thị trường, hiệu ứng bay đàn ảnh hưởng trực tiếp và tích cực đến việc ra quyết định đầu tư. Trong đó, yêu tố Triển vọng có ảnh hưởng mạnh nhất đến việc ra quyết định đầu tư và hiệu quả đầu tư. Nghiên cứu của Hồ Diệu Khánh (2022) đã chỉ ra yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư tại Đà Nẵng. Nghiên cứu tiến hành khảo sát 160 nhà đầu tư trên địa bàn TP.
Đà Nẵng bằng bảng câu hỏi soạn sẵn thông qua phương pháp lấy mẫu thuận tiện (phi xác suất). Phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi qui đã được sử dụng dé phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 5 yếu tô ảnh hưởng gồm: Hình anh thương hiệu; Tinh bảo mật; Chi phi; Dich vụ; Hệ thống giao dịch. Thông qua kết quả nghiên cứu này giúp các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán nâng cao chất lượng đề thu hút ngày càng nhiều NDT vào thị trường này.
Nguyễn Đình Toàn và cộng sự (2022) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam trong bối cảnh dai dịch covid-19. Nghiên cứu dựa trên cơ sở dữ liệu khảo sát 525 cá nhân có quan tâm và ý định đầu tư chứng khoán tại Việt Nam. Mô hình cau trúc tuyến tinh (SEM) đã được sử dụng đề kiểm định các giả thuyết. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhân tố (1) Ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, (2) Xu hướng chấp nhận rủi ro, (3) Thái độ đối với đầu tư chứng khoán, (4) Hiệu quả tự tài chính và (5) Chuẩn chủ quan có ảnh hưởng tích cực đến ý định đầu tư của các cá nhân theo mức độ giảm dan.
Trong khi đó, yếu tố kiến thức về tài chính lại có tác động ngược chiều đến ý định đầu tư. Nghiên cứu cũng đưa ra một số gợi ý đối với các công ty chứng khoán trong việc thu hút các nhà đầu tư cá nhân. Nguyễn Thị Mai Hương và cộng sự (2022) đã nghiên cứu các nhân tổ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân mới trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thông qua thu thập số liệu khảo sát từ 183 nhà đầu tư chứng khoán thường xuyên giao dich trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2021 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh và ứng dụng phương pháp phân tích nhân tố EFA và mô hình hồi quy đa biến cho việc phân tích số liệu, nghiên cứu đã xác định được các nhân tố: Thông tin thị trường, Sự tự tin của cá nhân, Ý kiến của nhân viên tư vấn và Kết quả phân tích kỹ thuật có ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu làm cơ sở hỗ trợ các nhà đầu tư mới nâng cao hiêu quả trong việc đưa ra quyết định đầu tư, bên cạnh đó cũng đề xuất một số giải pháp với các đơn vị quản lý thị trường nhằm hướng tới sự tăng trưởng bền vững của Thị trường chứng khoán Việt Nam. Lê Trung Hiếu (2023) đã nghiên cứu các nhân tố tác động đến quyết định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân tại Trà Vĩnh. Nghiên cứu đã khảo sát 214 nhà đầu tư trên địa ban Trà Vinh. Các phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám pha (EFA) và phân tích hồi quy Binary Logistic.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố (1) Nhân tổ vĩ mô, (2) Hình ảnh công ty, (3) Tâm lý thị trường, (4) Chất lượng báo cáo tài chính và (5) Tâm lý đám đông có ảnh hưởng đến quyết định đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân tại Tra Vinh. Bên cạnh đó, nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp nhằm giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả.