Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường mầm non huyện phú Tân, tỉnh Cà Mau. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các trường mầm non huyện phú Tân, tỉnh Cà Mau. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN MẦM NON.
Tổ g qu ị h sử ghi ứu vấ đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Từ những năm 1980, nhà xã hội học người Mỹ Leonard Nadle đã đưa ra sơ đồ quản lí nguồn nhân lực, chỉ rõ mối quan hệ và các nhiệm vụ của công tác quản lí nguồn nhân lực, gồm có 3 nhiệm vụ chính là: Phát triển nguồn lực (gồm giáo dục, đào tạo, …); Sử dụng nguồn nhân lực (gồm tuyển dụng, sàng lọc, bố trí, đánh giá,…); Môi trường nguồn nhân lực (gồm mở rộng chủng loại làm việc,.) (Harold Koontz,Cyril Odonnell, Heinz Weihrich, 1992) Christian Batal (2002) cũng đã đưa ra lý thuyết tổng thể về phát triển nguồn nhân lực. Từ kết quả nghiên cứu của của một số ngành khoa học, ông đã phác thảo bức tranh tổng thể về nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực từ khâu kiểm kê, đánh giá đến việc nâng cao năng lực, hiệu lực của nguồn nhân lực. Một số tác giả khác như Full & A.
cũng khai thác đề tài này nhằm phục vụ cho quản trị nhân sự trong doanh nghiệp. Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lê nin thì con người vừa là điểm khởi đầu vừa là sự kết thúc, là trung tâm của sự biến đổi lịch sử, là chủ thể chân chính của quá trình xã hội. Người thầy giáo trong đội ngũ nhà giáo với tư cách là chủ thể trong đổi mới giáo dục và đào tạo yêu cầu cần phải giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, tâm huyết với nghề, tận tụy với công việc, có sức khoẻ và đạo đức tốt. Trên phương diện nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục, các nhà xã hội học, đặc biệt là giáo dục học đã có nhiều công lao to lớn trong việc nghiên cứu, hoàn chỉnh hệ thống lý luận về công tác quản lý xã hội nói chung trong đó có hệ thống lý luận về xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên nói riêng.
Hiện nay các công trình nghiên cứu về phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên là một trong những nội dung vô cùng quan trọng và không thể thiếu được trong công tác quản lý giáo dục. Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục của Liên Xô trước đây (ngày nay là Liên bang Nga) cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của giáo viên”.A Xu-khôm-lin-xki (1984) đã khẳng định: “Một trong những giải pháp hữu 7 hiệu nhất để xây dựng và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên là phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính sáng tạo trong lao động của họ và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm, phải biết lựa chọn giáo viên bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng họ trở thành những giáo viên tốt theo tiêu chuẩn nhất định, bằng những biện pháp khác nhau”. Một số giải pháp để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên mà tác giả quan tâm thường xuyên tổ chức hội thảo chuyên môn nghiệp vụ qua đó giáo viên có điều kiện trao đổi và đúc rút kinh nghiệm, học hỏi đồng nghiệp, trau rồi kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ, lý luận của mình 1. Các nghiên cứu ở Việt Nam Vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên đã được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm .Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: „„ Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục…”.
Người còn chỉ rõ vai trò và ý nghĩa của nghề dạy học. Thực hiện tư tưởng của Hồ Chủ tịch suốt nữa thế kỷ qua, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển giáo viên. Theo đó, có công trình nghiên cứu về đội ngũ giáo viên đã được triển khai dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thực hiện dưới góc độ quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô và vi mô.Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên dưới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã được thực hiện, có thể kể đến một số nghiên cứu loại này của các tác giả: Trần Mạnh Tuất : „„Biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trường Trung cấp thủy sản”; Tác giả Nguyễn Hữu Lê Duyên với đề tài “Thực trạng hoạt động quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho GV ở một số trường MN tại TP Hồ Chí Minh” [32].
Đề tài đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề xây dựng, bồi dưỡng, quy hoạch, quản lý, phát triển đội ngũ g iáo viên, đã từng bước cũng cố, hoàn thiện dần cơ sở lý luận về xây dựng đồng thời đề xuất các biện pháp trong việc quản lý, phù hợp vói điều kiện, hoàn cảnh của địa phương, điều kiện nhà trường mà tác giả đang hoạt động để từng bước cũng cố, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này trở thành lực lượng chủ yếu nhằm nâng cao hiệu lực trong giáo dục, quyết định sự phát triển giáo dục. Đề tài luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục “ Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của hiệu trưởng MN quận ê Ch n th nh th nh phố Hải phòng”của tác giả Vũ Thị Thanh Uyên đã tiến hành nghiên cứu 02 cán bộ phòng Giáo dục và Đào tạo và 19 hiệu trưởng các trường MN, thuộc quận Lê Chân để đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của hiệu trưởng trường MN. 8 Tác giả Phan Thị Thảo Hương với nghiên cứu “ Các biện pháp quản lý chương trình bồi dưỡng giáo viên mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non”. Tác giả đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý giáo dục, quản lý chương trình bồi dưỡng giáo viên MN, từ đó đã tiến hành khảo sát trường MN Phù Đổng, nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của bồi dưỡng giáo viên là thiết thực đối với chất lượng GD.
Được sự quan tâm chỉ đạo của ngành giáo dục, chương trình bồi dưỡng giáo viên được triển khai thống nhất từ cấp bộ, sở, phòng, trường, các bước tiến hành theo đúng quy trình hợp lý - từ kế hoạch, tổ chức thực hiện, đội ngũ giáo viên tham gia 95%. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn cao, đó là điều kiện thuận lợi giúp giáo viên tự học tập, tự bồi dưỡng. Các trường đã cử giáo viên mầm non, tham gia bồi dưỡng giáo viên coi như là một tiêu chuẩn thi đua. Mặt yếu của công tác này, tổ chức quản lý chỉ đạo thực hiện chương trình chưa bài bản, còn lúng túng, cán bộ quản lý yếu về quản lý, chưa có kế hoạch dài hạn và ngắn hạn (kế hoạch tổng thể và kế hoạch cụ thể).
Ngoài ra còn có một số đề tài có liên quan đến mảng này như đề tài “Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ của Hiệu trưởng các trường MN quận 3- Thành phố Hồ Chí Minh”của tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt. Đề tài “Quản lý của hiệu trưởng nhằm n ng cao năng lực sư phạm cho GV MN thành phố thái nguyên” luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục ( tác giã lưu thị kim phượng , 2009) “ Giải pháp bồi dưỡng chuẩn hóa giáo viên mẫu giáo các tỉnh Duyên hải miềm Trung” của tác giả Nguyễn Huy Thông. Tóm lại, Tùy các mức độ khác nhau, tất cả các đề tài khoa học, các dự án nêu trên đều đề cập đến vấn đề nhằm thực hiện công tác quản lý các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực chăm sóc và giáo dục trẻ một cách toàn diện và sâu sắc, mặc dù các công trình nghiên cứu trên đã đưa ra được một số giải pháp cơ bản, song còn chưa đầy đủ, chưa có tính hệ thống và mang tính chiến lược để nâng cao quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên đội ngũ giáo viên.
Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên mầm non. * Bồi dưỡng: Theo từ điển tiếng Việt bồi dưỡng (nghĩa hẹp) là trang bị thêm những kiến thức, thái độ, kỹ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực, hoạt động 9 trong các lĩnh vực cụ thể. Bồi dưỡng (nghĩa rộng) là quá trình giáo dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và những phẩm chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích đã chọn. Bồi dưỡng là quá trình tác động của chủ thể giáo dục đến đối tượng được giáo dục, làm cho đối tượng được bồi dưỡng tăng thêm năng lực, phẩm chất và phát triển theo chiều hướng tốt hơn.
Bồi dưỡng là một hoạt động có chủ đích nhằm cập nhật những kiến thức mới tiến bộ, hoặc nâng cao trình độ giáo viên để tăng thêm năng lực, phẩm chất theo yêu cầu của ngành học. Công tác bồi dưỡng được thực hiện trên nền các loại trình độ đã được đào tạo cơ bản từ trước. Hoạt động bồi dưỡng là việc làm thường xuyên, liên tục cho mỗi giáo viên, cấp học, ngành học, không ngừng nâng cao trình độ của đội ngũ để thích ứng với đòi hỏi của nền kinh tế xã hội, nội dung bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp vói từng đối tượng cụ thể. Bồi dưỡng là quá trình giáo dục có kế hoạch làm tăng giá trị cho con người làm biến đổi thái độ, kiến thức, kỹ năng thông qua việc thu nhập, xử lý thông tin thực tế trong một hoạt động hoặc chuỗi nhu cầu hành động nhằm nâng cao giá trị nhân cách, nâng cao năng suất và hiệu quả công việc, sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong hiện tại và trong tương lai của tổ chức.
*Chuyên môn giáo viên mầm non Chuyên môn là tổ hợp các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo thực hành mà con người tiếp thu được qua đào tạo để có khả năng thực hiện một loạt công việc, trong phạm vi một ngành nghề nhất định theo phân công của xã hội.