Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của luật bảo hiểm xã hội nguyễn hiền phương chủ biên trần thị thúy lâm

Bài viết phân tích nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội qua góc nhìn khoa học, do Nguyễn Hiền Phương và Trần Thị Thúy Lâm chủ biên.

• Tác giả: Nguyễn Hiền Phương
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Bảo hiểm Xã hội
• Đề tài: Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm Xã hội
• Loại tài liệu: sách bình luận khoa học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI VIỆT NAM
• 1.1. Giai đoạn trước năm 1995
• 1.1.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1960
• 1.1.2. Giai đoạn từ năm 1961 đến năm 1994
• 1.2. Giai đoạn từ năm 1995 đến nay
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI NĂM 2014

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Luật Bảo hiểm Xã hội

Luật Bảo hiểm Xã hội là một trong những bộ luật quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Nguyễn Hiền Phương và Trần Thị Thúy Lâm đã phân tích nội dung cơ bản của luật này, nhấn mạnh vai trò của nó trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động và tạo ra một hệ thống an sinh xã hội bền vững. Luật không chỉ quy định về quyền lợi bảo hiểm mà còn đề cập đến các chính sách xã hội liên quan, từ đó tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc thực hiện các quyền lợi này. Theo các tác giả, việc hiểu rõ nội dung cơ bản của luật là rất cần thiết để người lao động có thể tự bảo vệ quyền lợi của mình.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của Luật Bảo hiểm Xã hội

Mục tiêu chính của Luật Bảo hiểm Xã hội là đảm bảo an sinh cho người lao động trong các tình huống như ốm đau, thai sản, và thất nghiệp. Tác giả chỉ ra rằng, luật này không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. Chính sách xã hội được xây dựng trên nền tảng của luật này giúp giảm thiểu rủi ro cho người lao động, đồng thời tạo ra một môi trường làm việc an toàn và công bằng. Việc thực hiện hiệu quả các quy định trong luật sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước.

II. Phân tích các quy định chính trong Luật Bảo hiểm Xã hội

Luật Bảo hiểm Xã hội bao gồm nhiều quy định quan trọng liên quan đến quyền lợi bảo hiểm và nghĩa vụ của người lao động. Các tác giả đã chỉ ra rằng, việc phân tích các quy định này là cần thiết để hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của hệ thống bảo hiểm. Phân tích pháp lý cho thấy rằng, luật không chỉ quy định về bảo hiểm y tế mà còn bao gồm các hình thức bảo hiểm khác như bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm xã hội. Điều này cho thấy sự đa dạng trong các hình thức bảo hiểm, giúp người lao động có nhiều lựa chọn hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Tác giả nhấn mạnh rằng, việc nắm vững các quy định này sẽ giúp người lao động có thể yêu cầu quyền lợi một cách hợp pháp.

2.1. Quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động

Người lao động có quyền được hưởng các chế độ bảo hiểm theo quy định của luật. Điều này bao gồm quyền lợi về bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, và các chế độ khác. Tác giả đã chỉ ra rằng, việc hiểu rõ các quyền lợi này sẽ giúp người lao động có thể yêu cầu và bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả. Đồng thời, người lao động cũng có nghĩa vụ đóng góp vào quỹ bảo hiểm, điều này không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần vào sự phát triển của hệ thống an sinh xã hội. Quản lý bảo hiểm là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo rằng các quyền lợi này được thực hiện một cách công bằng và minh bạch.

III. Đánh giá và ứng dụng thực tiễn của Luật Bảo hiểm Xã hội

Luật Bảo hiểm Xã hội không chỉ là một văn bản pháp lý mà còn là một công cụ quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động. Nguyễn Hiền Phương và Trần Thị Thúy Lâm đã chỉ ra rằng, việc thực hiện các quy định trong luật có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong đời sống của người lao động. Tác giả nhấn mạnh rằng, việc nâng cao nhận thức về luật pháp Việt Nam và các quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. Hệ thống bảo hiểm cần được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người lao động trong bối cảnh hiện nay.

3.1. Tác động của Luật Bảo hiểm Xã hội đến xã hội

Luật Bảo hiểm Xã hội có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội. Nó không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn góp phần vào sự ổn định của nền kinh tế. Tác giả đã chỉ ra rằng, một hệ thống bảo hiểm xã hội hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho người lao động, từ đó tạo ra một môi trường làm việc an toàn và công bằng. Việc thực hiện hiệu quả các quy định trong luật sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước. Chế độ bảo hiểm cần được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người lao động trong bối cảnh hiện nay.

Nội dung chính

Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội" do Nhà xuất bản Tư pháp phát hành năm 2016 (Mã số xuất bản: TPC/K-16-08 1371-2016/CXBIPH/01-125/TP). Cuốn sách được biên soạn bởi tập thể tác giả là các giảng viên, nguyên giảng viên Bộ môn Luật Lao động thuộc Trường Đại học Luật Hà Nội, do TS. Nguyễn Hiền Phương chủ biên. Trong chương trình đào tạo cử nhân và thạc sĩ ngành Luật học, Luật Kinh tế cũng như ngành Quản trị nhân lực, tài liệu này giữ vị trí giáo trình tham khảo chuyên sâu phục vụ học phần Luật An sinh xã hội và chuyên đề Pháp luật Bảo hiểm xã hội.

Mục tiêu học tập của tài liệu tập trung vào việc cung cấp hệ thống cơ sở lý luận, quá trình lập pháp và phân tích nội dung các quy phạm trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Luật số 58/2014/QH13, có hiệu lực từ ngày 01/01/2016 thay thế cho Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006). Sau khi nghiên cứu tài liệu, người học có thể giải thích được bản chất pháp lý của từng chế độ bảo hiểm xã hội, so sánh sự thay đổi giữa các giai đoạn lập pháp, đồng thời vận dụng các công thức tính toán và điều kiện hưởng trợ cấp vào thực tiễn pháp lý.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, công trình được tổ chức thành hai phần chính gồm 13 chương. Phần thứ nhất làm rõ những vấn đề chung mang tính chất nền tảng lịch sử, chính trị - pháp lý và các điểm mới cơ bản; Phần thứ hai đi sâu bình luận chi tiết từng điều khoản quy phạm cụ thể. Phương pháp tiếp cận của nhóm tác giả kết hợp giữa phân tích câu chữ quy phạm pháp luật với việc đánh giá thực trạng kinh tế - xã hội, số liệu thống kê thu - chi quỹ và các báo cáo dự báo tài chính độc lập. Điểm đặc sắc của công trình là tính chuẩn xác về mặt kỹ thuật lập pháp, trích dẫn đầy đủ các văn kiện chỉ đạo của Đảng, các điều khoản của Hiến pháp năm 2013 và các tiêu chuẩn lao động quốc tế của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung cuốn sách được phân chia theo logic từ khái quát lịch sử, lý luận nền tảng đến phân tích chi tiết các chế định:

• Chương I: Quá trình hình thành và phát triển của Luật Bảo hiểm xã hội Việt Nam (ThS. Đoàn Xuân Trường biên soạn): Khái quát lịch sử từ các sắc lệnh giai đoạn 1945–1960 (Sắc lệnh số 54-SL ngày 03/11/1945, Sắc lệnh số 105-SL ngày 14/6/1946, Sắc lệnh số 29-SL ngày 12/3/1947, Sắc lệnh số 188-SL ngày 29/5/1948), giai đoạn 1961–1994 với Điều lệ tạm thời theo Nghị định 218-CP năm 1961, giai đoạn cải cách tiền lương và thành lập Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo Nghị định 19-CP năm 1995, cho đến các mốc ban hành Luật năm 2006 và Luật năm 2014.
• Chương II: Sự cần thiết ban hành Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (ThS. Phùng Thị Cẩm Châu biên soạn): Phân tích các nguyên nhân thúc đẩy cải cách thể chế, bao gồm việc thể chế hóa Nghị quyết 21-NQ/TW năm 2008, Nghị quyết 15-NQ/TW năm 2012, Nghị quyết 21-NQ/TW năm 2012 của Bộ Chính trị; bảo đảm tính tương thích với Điều 34, Điều 59 Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Lao động năm 2012; đồng thời khắc phục các hạn chế thực tiễn của Luật năm 2006 như độ bao phủ thấp, tình trạng nợ đọng đóng bảo hiểm (đạt 6.449 tỷ đồng cuối năm 2013) và nguy cơ mất cân đối quỹ hưu trí.
• Chương III: Quan điểm, tư tưởng sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (ThS. Hà Thị Hoa Phượng biên soạn): Trình bày 5 quan điểm chỉ đạo cốt lõi: bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia; thực hiện nguyên tắc đóng - hưởng kết hợp chia sẻ rủi ro; mở rộng diện bao phủ hướng tới 50% lực lượng lao động vào năm 2020; quản lý quỹ thống nhất, công khai, an toàn và được Nhà nước bảo hộ; tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế và Công ước số 102 của ILO.
• Chương IV: Những điểm mới cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (TS. Nguyễn Hiền Phương biên soạn): Tổng hợp những sửa đổi mang tính cấu trúc về diện đối tượng tham gia (bổ sung hợp đồng lao động từ 1 đến dưới 3 tháng, lao động nước ngoài), hoàn thiện các chế độ ốm đau, thai sản, điều chỉnh cách tính và điều kiện của chế độ hưu trí, tử tuất, bảo hiểm xã hội tự nguyện, cùng việc chuyển bảo hiểm thất nghiệp sang Luật Việc làm năm 2013.
• Các chương chuyên sâu thuộc Phần thứ hai (từ Chương V đến Chương XIII do PGS. Trần Thị Thúy Lâm, TS. Đỗ Thị Dung, TS. Nguyễn Xuân Thu, ThS. Trần Thị Kiều Trang biên soạn): Bình luận chi tiết các quy định pháp luật về thủ tục, trình tự giải quyết chế độ, thu chi và quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, trách nhiệm của người sử dụng lao động, người lao động và tổ chức công đoàn.

Tiến trình phân tích của tài liệu:
[Lịch sử lập pháp & Nền tảng thể chế] (Chương I - III)
       ↓
[Tổng hợp điểm mới của Luật BHXH 2014] (Chương IV)
       ↓
[Bình luận chi tiết từng chế định quy phạm] (Chương V - XIII)

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu cung cấp nền tảng lý luận toàn diện về an sinh xã hội và pháp luật bảo hiểm xã hội:

• Nguyên tắc phân phối và tài chính: Lý giải cơ chế kết hợp giữa nguyên tắc đóng góp - thụ hưởng và nguyên tắc "lấy số đông bù số ít" (chia sẻ rủi ro). Xác lập tính độc lập tương đối giữa quỹ bảo hiểm xã hội với ngân sách nhà nước.
• Mô hình bảo hiểm hưu trí đa tầng: Phân tích sự chuyển dịch từ mô hình bảo hiểm hưu trí đơn tầng sang việc xây dựng sàn an sinh tối thiểu (hưu trí cơ bản do Nhà nước quản lý) kết hợp mở đường cho hưu trí bổ sung theo thông lệ quốc tế.
• Các tiêu chuẩn lao động quốc tế: Đối chiếu hệ thống trợ cấp tại Việt Nam với 9 dạng trợ cấp trong Công ước số 102 năm 1952 của ILO về quy phạm tối thiểu về an toàn xã hội.

Kỹ năng phát triển

Nghiên cứu tài liệu giúp người học hình thành các kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng phân tích quy phạm: Đọc hiểu, đối chiếu sự khác biệt giữa các văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ (Luật năm 2006, Bộ luật Lao động năm 2012, Luật năm 2014, Luật Việc làm năm 2013).
• Kỹ năng tính toán chế độ: Vận dụng công thức xác định mức trợ cấp ốm đau (chia cho 24 ngày), trợ cấp dưỡng sức (30% mức lương cơ sở), tỷ lệ hưởng lương hưu (lộ trình đạt tối đa 75% tương ứng 30 năm đóng đối với nữ, 35 năm đối với nam) và trợ cấp một lần (2 tháng lương bình quân cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi).
• Kỹ năng xử lý tranh chấp pháp lý: Đánh giá các vướng mắc thực tiễn như quyền hưởng trợ cấp tử tuất giữa thân nhân luật định và người nhận thừa kế theo di chúc, giải quyết hồ sơ tai nạn lao động trong trường hợp tai nạn giao thông.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được biên soạn nhằm phục vụ các phương pháp giảng dạy luật học hiện đại:

• Phương pháp luật học so sánh: Giảng viên sử dụng bảng đối chiếu giữa các điều khoản của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006 và Luật năm 2014 để phân tích sự phát triển của tư duy lập pháp. Ví dụ: so sánh quy định nghỉ thai sản của lao động nữ (từ 4–6 tháng theo Luật 2006 sang cố định 6 tháng theo Luật 2014), độ tuổi hưởng trợ cấp tuất của con (nâng từ 15 tuổi lên 18 tuổi).
• Phương pháp nghiên cứu tình huống (Case Studies): Khai thác các sự kiện pháp lý có thật được phản ánh trong tài liệu, điển hình như vụ việc tranh luận và phản ứng của người lao động đối với Điều 60 (về điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần) tại Khu công nghiệp PouYuen năm 2015, dẫn đến việc Quốc hội ban hành Nghị quyết cho phép người lao động lựa chọn bảo lưu hoặc hưởng trợ cấp một lần sau một năm nghỉ việc.
• Phương pháp phân tích số liệu định lượng: Kết hợp lý luận với số liệu thực tế từ báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các mô hình dự báo tài chính của ILO (dự báo quỹ hưu trí thu không đủ chi vào năm 2021 và cạn kiệt phần kết dư vào năm 2034 nếu không cải cách).
• Định hướng tự học và đánh giá: Người học cần kết hợp đọc giáo trình với việc tra cứu trực tiếp 125 điều của Luật số 58/2014/QH13 và các nghị định hướng dẫn thi hành. Các câu hỏi nghiên cứu ở cuối mỗi chương hỗ trợ người học hệ thống hóa kiến thức để chuẩn bị cho các bài thi học phần hoặc viết đề tài nghiên cứu khoa học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Cuốn sách phản ánh toàn diện những điểm sửa đổi, bổ sung của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014:

Chế định pháp luật	Quy định theo Luật BHXH 2006	Quy định mới tại Luật BHXH 2014
Đối tượng tham gia bắt buộc	Hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lên.	Bổ sung: HĐLĐ từ 1 đến dưới 3 tháng; cán bộ không chuyên trách cấp xã; lao động nước ngoài có giấy phép.
Đối tượng tham gia tự nguyện	Công dân trong độ tuổi lao động.	Mở rộng: Công dân từ đủ 15 tuổi trở lên (không khống chế tuổi trần).
Chế độ ốm đau	Mức hưởng 45% mức tiền lương.	Nâng lên 50%; trợ cấp ngày tính theo tháng chia 24 ngày; dưỡng sức tính cố định 30% lương cơ sở (5, 7, 10 ngày).
Chế độ thai sản	Chỉ áp dụng cho lao động nữ sinh con; thời gian nghỉ 4–6 tháng.	Thống nhất nghỉ 6 tháng; bổ sung lao động nam có vợ sinh con, lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ.
Lộ trình hưởng lương hưu tối đa (75%)	25 năm đóng đối với nữ, 30 năm đối với nam.	Tăng lên 30 năm đóng đối với nữ, 35 năm đóng đối với nam; mức giảm trừ nghỉ hưu trước tuổi tăng từ 1% lên 2%/năm.
Mức hưởng BHXH một lần	1,5 tháng mức bình quân tiền lương cho mỗi năm đóng.	Nâng lên 2 tháng mức bình quân tiền lương cho mỗi năm đóng bảo hiểm kể từ năm 2014 trở đi.
Bảo hiểm thất nghiệp	Nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật BHXH.	Tách khỏi Luật BHXH, chuyển sang điều chỉnh theo Luật Việc làm năm 2013.

Tài liệu đã phân tích sâu sắc các giải pháp nhằm khắc phục sự mất cân đối tài chính của quỹ hưu trí và tử tuất, đồng thời lý giải sự phân định rõ ràng giữa quản lý nhà nước và hoạt động quản lý sự nghiệp của cơ quan Bảo hiểm xã hội.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được thiết kế đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập của nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên bậc đại học: Phục vụ sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 chuyên ngành Luật học, Luật Kinh tế, Luật Quốc tế, Quản trị nhân lực, Công tác xã hội. Điều kiện tiên quyết là người học đã hoàn thành các học phần: Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, Luật Dân sự và Luật Lao động.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật chuẩn xác, số liệu thống kê tin cậy và các góc nhìn phản biện lập pháp để thực hiện luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ thuộc chuyên ngành Luật Kinh tế và Luật Lao động.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Dùng làm đề cương tham khảo, tài liệu chuẩn bị bài giảng hoặc phát triển các bài viết phân tích chuyên sâu về hệ thống an sinh xã hội Việt Nam.
• Cán bộ thực tiễn và chuyên viên pháp chế: Là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, cán bộ công đoàn, luật sư tư vấn lao động và chuyên viên nhân sự trong các doanh nghiệp để giải quyết chế độ và giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tài liệu này thuộc thể loại nào và phục vụ mục đích gì?

Tài liệu là sách chuyên khảo học thuật/bình luận khoa học quy phạm pháp luật do tập thể giảng viên Trường Đại học Luật Hà Nội biên soạn, NXB Tư pháp phát hành. Sách dùng để giảng dạy, học tập chuyên sâu môn Luật An sinh xã hội và hỗ trợ giải thích, áp dụng Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 trong thực tế.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi nghiên cứu tài liệu?

Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về Lý luận Nhà nước và Pháp luật (kỹ thuật xây dựng và hiệu lực văn bản), Luật Dân sự (quan hệ tài sản, thừa kế) và Luật Lao động (hợp đồng lao động, tiền lương, kỷ luật lao động và thời giờ làm việc).

3. Điểm khác biệt căn bản giữa tài liệu này với các tài liệu viết về Luật BHXH năm 2006 là gì?

Tài liệu tập trung phân tích toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, làm rõ các chế định mới như bảo hiểm cho lao động nước ngoài, quyền nghỉ thai sản của lao động nam, chế độ mang thai hộ, lộ trình tăng năm đóng bảo hiểm để hưởng lương hưu tối đa, và sự chuyển giao của bảo hiểm thất nghiệp sang Luật Việc làm năm 2013.

4. Làm thế nào để tự học và nắm vững các công thức tính chế độ trong tài liệu?

Người học nên kết hợp việc đọc phần bình luận lý thuyết với việc giải các bài tập tình huống ở từng chương; lập bảng tóm tắt điều kiện hưởng, mức hưởng và thời gian đóng tương ứng của từng chế độ (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất).

5. Những văn bản quy phạm pháp luật nào cần đọc song song với tài liệu?

Cần tra cứu trực tiếp:

• Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (Điều 34, 59).
• Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Luật số 58/2014/QH13).
• Bộ luật Lao động năm 2012.
• Luật Việc làm năm 2013.
• Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015.
• Các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành do Chính phủ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành.

---

Kết luận

"Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội" do TS. Nguyễn Hiền Phương chủ biên là công trình học thuật có giá trị tham khảo cao về hệ thống pháp luật an sinh xã hội tại Việt Nam. Cuốn sách cung cấp cơ sở lý luận vững chắc, lịch sử lập pháp chi tiết và bình luận sâu sắc về các quy phạm của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014.

Lộ trình nghiên cứu hiệu quả đối với tài liệu bắt đầu từ việc nắm vững lịch sử hình thành, sự cần thiết sửa đổi ở Phần thứ nhất (Chương I đến Chương IV), sau đó đi sâu vào từng quy định cụ thể của các chế độ bảo hiểm ở Phần thứ hai. Người học và nhà nghiên cứu nên kết hợp tài liệu này với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và các báo cáo tổng kết thực tiễn của cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam để đạt hiệu quả học tập và nghiên cứu tối ưu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIEN CUA LUAT BẢO HIẾM XÃ HOI VIỆT NAM Bảo hiểm xã hội (BHXH) là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phan thu nhập của người lao động (NLD) khi họ bị mat hoặc giảm thu nhập do 6m dau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật, nhăm bảo đảm an toàn đời sống cho NLD va gia đình họ, đồng thời góp phan bảo dam an toàn xã hội. Ở Việt Nam, nguồn gốc của BHXH bắt nguồn từ sự ra đời và thực hiện các quỹ tương thân, tương ái, gan liền với cộng đồng làng xã, nhằm cưu mang, giúp đỡ những người gặp phải rủi ro, bất hạnh trong cuộc sống. Day là cơ sở dé Nhà nước phong kiến đề ra những sắc luật phù hợp, áp dụng trong toan quốc, như lập các quỹ dự phòng thông qua thuế đề tổ chức khám, chữa bệnh cho dân khi có bệnh dịch, đói kém, mắt mùa. Trong thời kỳ thực dân Pháp đô hộ nước ta, những người làm việc trong bộ máy cai trị của Pháp cũng được hưởng một số chế độ BHXH như hưu bồng, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Day là những cơ sở đầu tiên cho sự hình thành pháp luật về BHXH sau này. Điều này cho thấy, xuất phát từ nhu cầu của cuộc sống nên cần thiết xuất hiện nhu cầu điều chỉnh pháp luật về BHXH. Ở nước ta, có thể khái quát sự hình thành và phát triển của Luật BHXH thông qua một số giai đoạn như sau: Bình luận khoa học những nội dung cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội 1. Giai đoạn trước năm 1995 1.

Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1960 Khi thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ đã rất quan tâm đến các chính sách xã hội nói chung và chính sách BHXH đối với NLD nói riêng. Trong thời kỳ đó, mặc dù nền tài chính của quốc gia hết sức eo hẹp, kinh tế nghèo nàn, nhưng ngày 03/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 54-SL ấn định những điều kiện cho công chức về hưu và sau đó là Sắc lệnh số 105-SL ngày 14/6/1946 về việc cấp hưu bổng cho những công chức bị về hưu do Sắc lệnh ngày 03/1 1/1945 và những công chức tự ý xin rút lui, và tăng từ 6% đến 10% tiền hưu - liễm trừ vào lương công chức. Đây chính là những văn bản pháp luật đầu tiên quy định quyền lợi, mức hưởng hưu trí của công chức, khang định nguyên tắc đóng - hưởng của BHXH, đồng thời, cũng quy định trách nhiệm bảo hộ của Nhà nước đối với quỹ BHXH. Dé hoàn thiện chính sách pháp luật về lao động trong thời kỳ này, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục ký Sắc lệnh số 29-SL ngày 12/3/1947 quy định những giao dịch về việc làm công giữa chủ lao động, cả người Việt Nam và người nước ngoài, với công nhân Việt Nam làm tại các xưởng kỹ nghệ, hầm mỏ, thương điểm và các nhà làm nghề tự do; Sắc lệnh số 188-SL ngày 29/5/1948 quy định về phụ cấp gia đình, phụ cấp khu vực khí hậu xấu, phụ cấp khu vực tiền tuyến, chế độ thai sản cho công chức nit; Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 về Quy chế công chức Việt Nam và Sắc lệnh số 77/SL ngày 22/5/1950 về Quy chế công nhân giúp việc Chính phủ.