Luận Văn Thạc Sĩ: Tạo Hứng Thú Cho Học Sinh Tiểu Học Qua Dạy Học Chu Vi và Diện Tích

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh tiểu học thông qua dạy học chủ đề chu vi diện tích các, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Quang Mạnh
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Giáo Dục Học
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Tạo Hứng Thú Cho Học Sinh Tiểu Học Qua Dạy Học Chủ Đề Chu Vi, Diện Tích Các Hình Cơ Bản
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Những nghiên cứu ngoài nước
• 1.2.2. Những nghiên cứu trong nước
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.3.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
• 1.4.3.2. Phương pháp thực tiễn
• 1.4.3.3. Phương pháp thống kê và xử lí số liệu
• 1.4.3.4. Phương pháp thống kê toán học
• 1.4.3.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 1.5. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Một số vấn đề về hứng thú và hứng thú học tập
• 2.1.1. Hứng thú học tập của học sinh Tiểu học
• 2.1.1.1. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học
• 2.1.1.1.1. Tri giác
• 2.1.1.1.2. Chú ý
• 3. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ CHU VI, DIỆN TÍCH CÁC HÌNH CƠ BẢN
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo thực hiện mục tiêu, nội dung giáo dục toàn diện ở Tiểu học
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ, tính kế thừa và phát triển
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo sức hấp dẫn, thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh
• 3.1.4. Nguyên tắc phù hợp với đặc thù dạy học của môn toán
• 3.2. Biện pháp tạo hứng thú cho học sinh Tiểu học thông qua dạy học chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản
• 3.2.1. Xây dựng các tình huống gợi động cơ học tập
• 3.2.2. Phối hợp linh hoạt phương pháp và hình thức dạy học
• 3.2.3. Kết hợp nhuần nhuyễn các kĩ thuật dạy học tích cực
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Tổ chức thực nghiệm
• 4.2. Thực nghiệm một số biện pháp tạo hứng thú học tập môn Toán cho học sinh Tiểu học thông qua chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản
• 4.2.1. Nhận thức GV, cán bộ quản lí về tầm quan trọng của các biện pháp tạo hứng thú trong dạy học toán tại trường Tiểu học (Lấy ý kiến bằng phiếu hỏi)
• 4.2.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 4.2.2.1. Đánh giá về phía người học
• 4.2.2.2. Đánh giá về phía người dạy
• 4.2.2.3. Đánh giá sau thực nghiệm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hứng thú học sinh

Hứng thú học tập là yếu tố quan trọng trong quá trình giáo dục, đặc biệt là đối với học sinh tiểu học. Hứng thú học sinh không chỉ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn tạo động lực cho việc học tập. Theo nghiên cứu, khi học sinh có hứng thú học tập, họ sẽ tập trung hơn, ghi nhớ tốt hơn và có khả năng tư duy sáng tạo hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong môn Toán, nơi mà sự trừu tượng và khái quát có thể khiến học sinh cảm thấy khó khăn. Việc tạo ra hứng thú học sinh thông qua các phương pháp giảng dạy sáng tạo là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục. Một số phương pháp như trò chơi học tập, hoạt động học tập trải nghiệm có thể được áp dụng để kích thích sự hứng thú của học sinh.

1.1. Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học có những đặc điểm tâm lý riêng biệt. Các em thường có trí tưởng tượng phong phú và dễ bị cuốn hút bởi những điều mới lạ. Giáo viên cần hiểu rõ những đặc điểm này để áp dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp. Việc sử dụng hình ảnh, đồ vật, và các hoạt động tương tác sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức hơn. Phương pháp giảng dạy cần linh hoạt, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành để tạo ra môi trường học tập tích cực. Học sinh sẽ cảm thấy hứng thú hơn khi được tham gia vào các hoạt động học tập thú vị và có tính thực tiễn cao.

II. Biện pháp tạo hứng thú cho học sinh

Để tạo hứng thú học sinh trong môn Toán, đặc biệt là chủ đề chu vi và diện tích, cần áp dụng một số biện pháp cụ thể. Một trong những biện pháp hiệu quả là xây dựng các tình huống gợi động cơ học tập. Những tình huống này có thể liên quan đến thực tế cuộc sống, giúp học sinh nhận thấy sự cần thiết của việc học. Bên cạnh đó, việc phối hợp linh hoạt giữa các phương pháp giảng dạy và hình thức học tập cũng rất quan trọng. Giáo viên có thể sử dụng các trò chơi học tập, hoạt động nhóm để khuyến khích sự tham gia của học sinh. Điều này không chỉ giúp các em cảm thấy hứng thú mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy phản biện.

2.1. Kết hợp các kỹ thuật dạy học tích cực

Việc kết hợp các kỹ thuật dạy học tích cực là một trong những cách hiệu quả để tạo hứng thú học sinh. Các kỹ thuật như học tập trải nghiệm, trò chơi học tập, và thảo luận nhóm có thể được áp dụng để kích thích sự tò mò và sáng tạo của học sinh. Khi học sinh tham gia vào các hoạt động này, họ sẽ cảm thấy tự tin hơn trong việc thể hiện ý kiến và khám phá kiến thức mới. Giáo viên cần tạo ra một môi trường học tập thân thiện, nơi mà học sinh cảm thấy thoải mái khi tham gia và chia sẻ ý tưởng của mình. Điều này không chỉ giúp nâng cao hứng thú học sinh mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác.

III. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp

Đánh giá hiệu quả của các biện pháp tạo hứng thú học sinh là một phần quan trọng trong quá trình giảng dạy. Các giáo viên cần thường xuyên thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh để điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp. Việc sử dụng các công cụ đánh giá như phiếu khảo sát, phỏng vấn có thể giúp giáo viên hiểu rõ hơn về mức độ hứng thú và sự tham gia của học sinh trong các hoạt động học tập. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp thông tin quý giá để cải thiện chất lượng giảng dạy và nâng cao hiệu quả học tập của học sinh. Điều này không chỉ giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn với môn Toán mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung.

3.1. Phân tích kết quả thực nghiệm

Phân tích kết quả thực nghiệm là bước quan trọng để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng. Các số liệu thu thập từ học sinh và giáo viên sẽ được phân tích để xác định mức độ hứng thú và sự tiến bộ trong học tập. Việc so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng các biện pháp sẽ giúp xác định rõ ràng tác động của chúng đến hứng thú học sinh. Nếu kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt, điều này chứng tỏ rằng các biện pháp đã được áp dụng là hiệu quả và cần được duy trì trong quá trình giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013, việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở bậc Tiểu học trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Môn Toán giữ vai trò then chốt trong phát triển năng lực tư duy, phẩm chất trí tuệ và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hứng thú học tập môn Toán của học sinh Tiểu học còn hạn chế, đặc biệt trong các chủ đề như chu vi, diện tích các hình cơ bản. Theo khảo sát tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, Hải Phòng, có khoảng 40% giáo viên cho biết các biện pháp tạo hứng thú hiện tại chưa thực sự hiệu quả, trong khi 97% học sinh bày tỏ yêu thích khi được học toán với các biện pháp tạo hứng thú. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất một số biện pháp thiết thực, phù hợp để tạo hứng thú cho học sinh Tiểu học thông qua dạy học chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng học tập và phát triển năng lực toán học. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào học sinh và giáo viên tại trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng trong giai đoạn 2020-2021. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện phương pháp dạy học, tăng cường sự tương tác và phát triển năng lực tư duy cho học sinh, đồng thời hỗ trợ giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tâm lý học và giáo dục học về hứng thú học tập, bao gồm:

• Lý thuyết về hứng thú học tập: Hứng thú được xem là động lực nội tại thúc đẩy quá trình nhận thức và phát triển năng lực cá nhân. Hứng thú học tập là sự kết hợp giữa nhận thức, cảm xúc tích cực và hành động nhằm chiếm lĩnh nội dung môn học.

• Mô hình phát triển năng lực học sinh: Tập trung vào việc phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động học tập tích cực, tương tác và trải nghiệm thực tế.

• Khái niệm về phương pháp dạy học tích cực: Bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật như trò chơi học tập, hoạt hình hóa bài giảng, tổ chức hoạt động nhóm và dạy học ngoài trời nhằm tạo môi trường học tập sinh động, hấp dẫn.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: hứng thú học tập, năng lực tư duy toán học, phương pháp dạy học tích cực, chủ đề chu vi và diện tích các hình cơ bản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ khảo sát 25 giáo viên và 400 học sinh tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, cùng với phân tích các sản phẩm hoạt động giáo dục như giáo án, bài kiểm tra, kết quả đánh giá thường xuyên.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả và phân tích so sánh giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng, áp dụng phần mềm thống kê toán học để xử lý số liệu khảo sát và thực nghiệm sư phạm.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và thu thập dữ liệu từ tháng 9/2020 đến tháng 4/2021, thực nghiệm sư phạm và đánh giá kết quả trong cùng khoảng thời gian.

• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức các biện pháp tạo hứng thú trong dạy học chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản, đánh giá nhận thức và hiệu quả qua các đợt kiểm tra, khảo sát ý kiến giáo viên và học sinh.

Cỡ mẫu được lựa chọn đảm bảo tính đại diện cho giáo viên và học sinh trong trường, phương pháp chọn mẫu theo phương pháp thuận tiện và ngẫu nhiên có kiểm soát nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức của giáo viên về vai trò biện pháp tạo hứng thú: 100% giáo viên tham gia khảo sát đồng ý rằng việc xây dựng các biện pháp tạo hứng thú phù hợp với đặc thù địa phương và tâm lý học sinh là cần thiết. Tuy nhiên, 40% giáo viên thừa nhận các biện pháp hiện tại chưa thực sự hiệu quả.

2. Tần suất áp dụng biện pháp tạo hứng thú: 76% giáo viên thường xuyên sử dụng các biện pháp tạo hứng thú trong dạy học môn Toán, 16% thỉnh thoảng sử dụng, 8% ít khi sử dụng. Không có giáo viên nào không sử dụng biện pháp này.

3. Nhận thức của học sinh về hiệu quả biện pháp tạo hứng thú: 97% học sinh cho biết yêu thích tiết học toán khi được áp dụng các biện pháp tạo hứng thú, 95% cảm nhận được sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong lớp, 75% thấy phương pháp dạy học dễ hiểu và dễ tiếp thu.

4. Khó khăn của giáo viên trong áp dụng biện pháp: Giáo viên gặp khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động sinh động, lựa chọn thông tin phù hợp, vận dụng phương pháp dạy học tích cực và phối hợp với phụ huynh. Một số giáo viên còn ngại sử dụng công nghệ và thiết kế giáo án điện tử.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy sự đồng thuận cao về vai trò quan trọng của việc tạo hứng thú trong dạy học môn Toán, nhất là trong chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản. Tỷ lệ học sinh yêu thích tiết học khi được áp dụng biện pháp tạo hứng thú đạt gần 97% chứng tỏ hiệu quả tích cực của các biện pháp này. Tuy nhiên, khó khăn trong tổ chức và vận dụng phương pháp dạy học tích cực của giáo viên là nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả thực tế.

So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, việc tạo hứng thú học tập được xem là yếu tố quyết định nâng cao chất lượng học tập và phát triển năng lực học sinh. Các biện pháp như hoạt hình hóa bài giảng, trò chơi học tập, tổ chức hoạt động nhóm và đưa thực tiễn vào bài học đã được chứng minh là hiệu quả trong việc kích thích sự chủ động và sáng tạo của học sinh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ giáo viên áp dụng biện pháp tạo hứng thú và biểu đồ tròn về mức độ yêu thích của học sinh đối với tiết học có biện pháp tạo hứng thú. Bảng so sánh kết quả kiểm tra giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng cũng minh họa sự cải thiện rõ rệt về kết quả học tập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và áp dụng các tình huống gợi động cơ học tập: Giáo viên cần thiết kế các tình huống học tập cụ thể, gần gũi với thực tế, giúp học sinh nhận thức rõ mục tiêu và lợi ích của bài học. Thời gian thực hiện: ngay từ đầu năm học. Chủ thể thực hiện: giáo viên và ban giám hiệu.

2. Hoạt hình hóa bài giảng và chia nhỏ nội dung học: Sử dụng công nghệ để tạo các video bài giảng sinh động, dễ hiểu, giúp học sinh hứng thú và dễ tiếp thu kiến thức. Thời gian thực hiện: trong năm học, ưu tiên các chủ đề khó. Chủ thể thực hiện: giáo viên, tổ chuyên môn.

3. Phối hợp linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học tích cực: Tổ chức trò chơi học tập, hoạt động nhóm, dạy học ngoài trời nhằm tạo môi trường học tập tương tác, hấp dẫn. Thời gian thực hiện: xuyên suốt năm học. Chủ thể thực hiện: giáo viên.

4. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên: Tổ chức các khóa tập huấn về phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng thiết kế giáo án điện tử và sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Thời gian thực hiện: định kỳ hàng năm. Chủ thể thực hiện: phòng giáo dục, nhà trường.

5. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cộng đồng: Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụ huynh về vai trò của hứng thú học tập, khuyến khích sự hỗ trợ từ gia đình trong việc tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: nhà trường, giáo viên chủ nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên Tiểu học: Nắm bắt các biện pháp tạo hứng thú học tập hiệu quả, áp dụng vào giảng dạy chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản để nâng cao chất lượng bài học và phát triển năng lực học sinh.

2. Cán bộ quản lý giáo dục: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học.

3. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành Giáo dục Tiểu học: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm để phát triển đề tài nghiên cứu liên quan đến đổi mới phương pháp dạy học và phát triển năng lực học sinh.

4. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ vai trò của hứng thú học tập trong việc phát triển năng lực và phẩm chất của con em, từ đó phối hợp với nhà trường tạo môi trường học tập tích cực tại gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán?
   Hứng thú học tập là động lực thúc đẩy học sinh tập trung, chủ động tiếp thu kiến thức, phát triển tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Ví dụ, học sinh có hứng thú sẽ tích cực tham gia các hoạt động học tập, từ đó nâng cao kết quả học tập.

2. Những biện pháp nào hiệu quả để tạo hứng thú trong chủ đề chu vi, diện tích?
   Các biện pháp như xây dựng tình huống học tập gợi động cơ, hoạt hình hóa bài giảng, tổ chức trò chơi học tập và hoạt động nhóm đã được chứng minh giúp học sinh hứng thú và tiếp thu tốt hơn.

3. Làm thế nào để giáo viên khắc phục khó khăn khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực?
   Giáo viên cần được đào tạo bài bản về kỹ năng tổ chức hoạt động, sử dụng công nghệ thông tin và thiết kế giáo án điện tử. Đồng thời, cần sự hỗ trợ từ nhà trường và đồng nghiệp để chia sẻ kinh nghiệm.

4. Phụ huynh có thể hỗ trợ con em như thế nào trong việc tạo hứng thú học Toán?
   Phụ huynh nên tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích con tự học, tham gia các hoạt động học tập vui nhộn và phối hợp chặt chẽ với giáo viên để theo dõi tiến bộ của con.

5. Kết quả thực nghiệm cho thấy hiệu quả của các biện pháp tạo hứng thú như thế nào?
   Sau thực nghiệm, học sinh trong nhóm áp dụng biện pháp tạo hứng thú có kết quả kiểm tra cao hơn nhóm đối chứng khoảng 15-20%, đồng thời thể hiện sự tích cực, chủ động trong học tập rõ rệt hơn.

Kết luận

• Hứng thú học tập là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển năng lực và phẩm chất học sinh Tiểu học trong môn Toán, đặc biệt với chủ đề chu vi, diện tích các hình cơ bản.
• Nghiên cứu đã xác định được các hạn chế trong nhận thức và thực tiễn áp dụng biện pháp tạo hứng thú của giáo viên và học sinh tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng.
• Đề xuất các biện pháp thiết thực như xây dựng tình huống học tập, hoạt hình hóa bài giảng, tổ chức trò chơi học tập và phối hợp phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy.
• Kết quả thực nghiệm cho thấy sự cải thiện rõ rệt về kết quả học tập và thái độ học tập tích cực của học sinh khi áp dụng các biện pháp này.
• Khuyến nghị tiếp tục đào tạo giáo viên, tăng cường phối hợp với phụ huynh và mở rộng nghiên cứu để phát triển các phương pháp dạy học sáng tạo, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh Tiểu học.

Hành động tiếp theo: Các trường Tiểu học nên triển khai áp dụng các biện pháp đề xuất, đồng thời tổ chức tập huấn cho giáo viên và phối hợp với phụ huynh để tạo môi trường học tập tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Một số vấn đề về hứng thú và hứng thú học tập Hứng thú là thái độ đặc thù của cá nhân với đối tượng, vừa có ý nghĩa với cuộc sống vừa có khả năng đem lại khoái cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt động nói chung và học tập nói riêng theo tìm hiểu về tâm lí học đại cương đã khẳng định. [6] Trong hoạt động, hứng thú có vai trò rất quan trọng, là một cơ chế bên trong, sự biểu hiện của động cơ thúc đẩy quá trình nhận thức của con người, là động lực cơ bản để hình thành, phát triển năng lực ở con người.

Không thể tách rời khỏi nhau, có quan hệ biện chứng với nhau, cái này làm tiền đề cho cái kia và ngược lại, chính là năng lực và hứng thú. Yếu tố quyết định đến sự hình thành và phát triển năng lực cá nhân chính là hứng thú. Hứng thú học tập là thái độ lựa chọn đặc biệt của chủ thể đối với đối tượng của hoạt động học tập, sự cuốn hút về mặt tình cảm ý nghĩa thiết thực của nó trong quá trình nhận thức và trong đời sống cá nhân. Hứng thú học tập là sự kết hợp giữa nhận thức, cảm xúc tích cực và hành động nhằm chiếm lĩnh nội dung môn học.

Hứng thú học tập là một động cơ, một nhân tố kích thích người học hăng say trong học tập, mong muốn đi sâu tìm hiểu môn học mà mình ưa thích. Phân loại hứng thú học tập: - Học sinh hấp dẫn bởi chính đối tượng học tập như thích học toán, hứng thú với bài giảng, …thuộc hứng thú trực tiếp. - Những yếu tố bên ngoài đối tượng học tập như khi được khen, giáo viên khuyến khích, ba mẹ thúc đẩy…thuộc hứng thú gián tiếp. Hứng thú học tập của học sinh Tiểu học 1.

Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học a, Tri giác Tri giác của học sinh tiểu học còn ít mang tính chủ định cơ bản, chưa chính xác, dễ mắc sai lầm, ít đi sâu vào cụ thể. 9 Tổ chức cho HS học toán bằng hình ảnh tranh vẽ, đồ vật hay từ ngữ mang tính hình tượng cao giúp các em nhớ được những dấu hiệu đặc biệt. Vì càng lên lớp trên học sinh có năng lực tri giác tốt hơn. Giáo viên đã khéo léo chọn cách tổ chức hoạt động để học sinh phát hiện được những dấu hiệu bản chất của sự vật hiện tượng.

[7] b, Chú ý Chú ý của học sinh tiểu học còn yếu, thường chú ý không chủ định nhờ những thứ mang tính chất mới mẻ, rực rỡ. Để tạo nhu cầu hứng thú, lôi cuốn sự chú ý của HS, GV cần: Dùng tranh ảnh, hình vẽ, hình thật, vật thật. Lựa lời khen ngợi học sinh. Sắp xếp thời gian học khoa học: cứ sau 1 tiết học, nghỉ giải lao, tổ chức các trò chơi thư giãn.

[29] c, Trí nhớ Học sinh lớp 1,2 thường có khuynh hướng ghi nhớ máy móc, chưa có từ ngữ phong phú, có trí nhớ trực quan hình tượng mạnh hơn nhờ từ ngữ logic. Giáo viên cần quan tâm và chủ động hướng dẫn học sinh ghi nhớ theo từng đối tượng theo các cách: ghi nhớ bằng hình ảnh, tư duy logic, theo điểm tựa, nội dung ghi nhớ phù hợp với HS trong các lớp học. [14] d, Tưởng tượng Tưởng tượng rất phong phú là đặc điểm của học sinh tiểu học. Càng có nhiều đồ vật thật thì trí tưởng tượng phong phú, không lệch lạc khi dạy Toán cho HS các lớp 1,2,3.

Toán học lớp 3,4,5 thường nghiêng về tư duy logic. [6] e, Tư duy Tư duy của HS thường dựa vào trực quan của đối tượng. Khi lứa tuổi của HS tăng dần thì khả năng tư duy logic của HS cũng tăng dần. Đặt ra cho học sinh những câu hỏi mang tính chất mới lạ, mang tính chất tư duy logic, tư duy hình tượng đối với các học sinh đó là việc mỗi GV phải làm.

[8] g, Thể chất Học sinh tiểu học, chiều cao mỗi năm tăng 4-5 cm, khối lượng tăng 2-3 10 kg. Cơ tay, bắp chân phát triển mạnh, khả năng thực hiện các động tác tinh vi (viết chữ) lại khó khăn vì quá trình phát triển cơ thể xảy ra tương đối đồng đều và cân đối. Nếu học sinh không ngồi đúng tư thế sẽ bị vẹo cột sống vì nó rất mềm mại. Đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học Hoạt động học tập trở thành hoạt động chủ yếu, thành trách nhiệm xã hội quan trọng nhất đối với HS bắt đầu vào tiểu học.

Muốn tổ chức tốt hoạt động học tập của học sinh cần hiểu đặc điểm nhận thức đang trong giai đoạn phát triển của các em. Tri giác của học sinh tiểu học sắc bén, tươi sáng nhưng lại có tính ít phân hoá. Tri giác gắn chặt với hành động, hoạt động thực tiễn, bộc lộ cảm xúc. Cái trực quan, cái sinh động, cái rực rỡ được tri giác tốt hơn những hình ảnh tượng trưng.

Cần lưu ý màu sắc, hình dáng của các hình ảnh, bức tranh trong tài liệu học tập vì sẽ ảnh hưởng không tốt đến sự hình thành kĩ năng. Sự chú ý có chủ định còn yếu, thường gắn với động cơ gần, dễ bị phân tán, khả năng điều chỉnh chú ý còn bị hạn chế. Sự chú ý không có chủ định rất phát triển. Sử dụng hợp lí các tài liệu trực quan như: các tranh ảnh minh hoạ, hình vẽ, hình mẫu, mô hình… sẽ kích thích, lôi cuốn sự chú ý của học sinh.

Khả năng kiểm soát, điều chỉnh chú ý có chủ định của học sinh tiểu học ngày càng phát triển đạt mức độ cao dần về cuối cấp học. Hình thành cho học sinh kĩ năng nhận diện, phân biệt nhiệm vụ ghi nhớ, tâm thế nhất định cho việc ghi nhớ, phương pháp và phương tiện ghi nhớ là việc làm cần thiết của giáo viên. Học sinh tiểu học có trí nhớ trực quan - hình tượng phát triển hơn trí nhớ từ ngữ - lôgic, ghi nhớ máy móc phát triển hơn ghi nhớ có chủ định, thường học thuộc lòng tài liệu học tập hơn là tổ chức, sắp xếp chúng. Học sinh tiểu học không phân biệt và tách các dấu hiệu không bản chất ngay sau khi quan sát vì hoạt động phân tích, tổng hợp ở các em đang trong giai đoạn phân tích trực quan - hành động khi tri giác trực tiếp đối tượng, còn 11 rất sơ đẳng.

Đặc điểm hứng thú của học sinh tiểu học a, Những nét riêng độc đáo, đặc trưng riêng về hứng thú của học sinh tiểu học giúp GV phân biệt hứng thú học môn toán của HS với hứng thú học môn khác, bậc học khác b, Phân loại của đặc điểm hứng thú của HS tiểu học Loại 1: Thường hơn các môn học khác như Tiếng Việt, Tự nhiên và xã hôị, Đạo đức…đó là hứng thú toán học. Loại 2: Được bộc lộ ở gia đình, khi giáo viên khuyến khích tinh thần học tập của trẻ, sự vật gây hứng thú… do có tác động từ bên ngoài đó là hứng thú giao tiếp. Loại 3: do bản thân HS chủ động, yêu thích môn học, tìm tòi nghiên cứu… đó là hứng thú trực tiếp. Trong quá trình học tập toán học, được biểu hiện ở nhận thức, thái độ, xúc cảm, hành vi và yếu tố ảnh hưởng đến môn Toán của học sinh.

c, Ba giai đoạn của sự hình thành và phát triển của hứng thú học tập Giai đoạn đầu: Xuất hiện dưới dạng rung động định kỳ là thái độ nhận thức có xúc cảm đối với hiện tượng. Giai đoạn tiếp theo: Cứ lặp đi lặp lại nhiều lần, được khái quát thành thái độ nhận thức có xúc cảm tích cực với đối tượng là những rung động định kỳ. Giai đoạn cuối: Thái độ tích cực đó được duy trì, củng cố; khả năng tìm tòi độc lập thường xuyên được khơi dậy thì hứng thú có thể trở thành xu hướng cá nhân. d, Điều kiện hình thành và phát triển hứng thú học tập Bao gồm: Hình thức hấp dẫn của việc truyền đạt tri thức trong quá trình học tập, nhận thức được tầm quan trọng của môn học; cách tổ chức việc học tập và sinh hoạt cho người học; đề ra cho người học những nhiệm vụ học tập; nhân cách của người giáo viên; nội dung tài liệu học tập.

e, Hứng thú học tập của học sinh tiểu học ánh hưởng bởi các yếu tố Những yếu tố bên trong: Trình độ phát triển trí tuệ của học sinh; thái độ 12 đúng đắn đối với việc học tập, đối với bộ môn Toán; các yếu tố chủ quan khác như: nhu cầu, tính ham hiểu biết. Trình độ của học sinh ảnh hưởng đến hứng thú học tập môn Toán vì học sinh có kiến thức, kỹ năng, có nền tảng kỹ năng tốt thì khi tiếp nhận tri thức mới HS có đủ khả năng lĩnh hội, tạo ra hứng thú, còn nếu HS không đủ trình độ tiếp thu kiến thức mới thì sẽ gặp khó khăn dẫn đến chán nản, không thích học và cũng không có hứng thú để học. Những yếu tố bên ngoài: Đó là những yếu tố bên ngoài học sinh bao gồm: Đặc điểm môn Toán, điều kiện vật chất để dạy học có hiệu quả; hoàn cảnh; môi trường học tập… Nếu HS được học trong một lớp học gồm nhiều học sinh có hứng thú với việc học tập môn Toán thì sẽ kích thích hứng thú học tập của HS, sự thi đua giữa HS cao hơn. Các em sẽ thấy thoải mái và có hứng thú học tập tốt hơn nếu được học trong một không gian lớp học rộng rãi, thoáng mát.

f, Các biểu hiện của hứng thú học môn Toán Yêu thích, say mê. đối với môn Toán. Nhận thức đầy đủ, rõ ràng những nguyên nhân của sự yêu thích trên. Hành động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo không chỉ trong giờ lên lớp mà còn ở cả ngoài lớp hàng ngày.

Kết quả thu được khi học tập trong giờ lên lớp, ngoài lớp hàng ngày. Hứng thú là điều kiện tất yếu để mỗi học sinh phát huy vai trò tích cực, chủ động, tự giác, tạo ra chất lượng trong quá trình học tập. Giúp học sinh: say mê, tự tin, chủ động chiếm lĩnh các kiến thức mới. Tích cực, sáng tạo khi giải quyết những nhiệm vụ học tập.

Cơ sở thực tiễn 1. Mục tiêu môn Toán ở Tiểu học Chương trình toán ở Tiểu học có vị trí, tầm quan trọng rất lớn, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh. Ở tiểu học dù là những kiến thức đơn giản nhất cũng là những thể hiện của các mối quan hệ về số lượng và hình dáng không gian vì môn Toán giúp HS rèn luyện tư duy toán học, năng lực giải quyết vấn đề.