Luận văn thạc sĩ tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con và biện pháp phòng trị bệnh tại công ty thiên thuận tường thành phố cẩm phả tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con và đề xuất biện pháp phòng trị hiệu quả tại Công ty Thiên Thuận Tường, Cẩm Phả, Quảng Ninh.

• Tác giả: Hồ Xuân Định
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú Y
• Đề tài: Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con và biện pháp phòng trị tại công ty Thiên Thuận Tường thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Đặc điểm sinh lý của lợn con từ sơ sinh đến cai sữa
• 2.1.2. Hiểu biết về vi khuẩn E. coli
• 2.1.3. Hiểu biết về bệnh phân trắng lợn con
• 2.1.4. Giới thiệu về thuốc sử dụng trong nghiên cứu
• 2.1.5. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.1.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.1.5.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp điều tra tình hình
• 3.4.2. Phương pháp đánh giá hiệu quả của 2 loại thuốc
• 3.4.3. Phương pháp xác định các chỉ tiêu
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác phòng và trị bệnh
• 4.3. Công tác chăn nuôi tại cơ sở
• 4.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Tình hình chăn nuôi và thú y của trại
• 4.4.2. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con của trại qua các năm
• 4.4.3. Tình hình lợn con mắc bệnh phân trắng ở các tháng theo dõi
• 4.4.4. Kết quả theo dõi tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng theo độ tuổi
• 4.4.5. Kết quả sử dụng một số phác đồ điều trị bệnh phân trắng lợn con ở lợn giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi
• 4.4.6. Kết quả theo dõi tỷ lệ tái phát phân trắng ở lợn con theo mẹ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh phân trắng ở lợn con

Bệnh phân trắng là một trong những bệnh phổ biến và nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn con, đặc biệt tại khu vực Cẩm Phả, Quảng Ninh. Bệnh này thường xảy ra ở lợn con từ sơ sinh đến cai sữa, gây ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ sống và phát triển của đàn lợn. Nguyên nhân chính gây bệnh là do vi khuẩn E. coli, kết hợp với các yếu tố môi trường như vệ sinh chuồng trại kém và dinh dưỡng lợn con không đảm bảo. Bệnh phân trắng không chỉ làm giảm năng suất chăn nuôi mà còn gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi.

1.1. Nguyên nhân và triệu chứng

Nguyên nhân chính của bệnh phân trắng là do sự xâm nhập của vi khuẩn E. coli vào hệ tiêu hóa của lợn con. Triệu chứng điển hình bao gồm phân lỏng, màu trắng, lợn con bỏ ăn, suy nhược và chậm lớn. Bệnh thường xảy ra trong điều kiện vệ sinh chuồng trại kém, độ ẩm cao và nhiệt độ thấp. Việc thiếu dinh dưỡng lợn con và không được bú sữa đầu đầy đủ cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

1.2. Ảnh hưởng của bệnh

Bệnh phân trắng gây thiệt hại nghiêm trọng đến chăn nuôi lợn con, làm giảm tỷ lệ sống và tăng chi phí điều trị. Lợn con mắc bệnh thường còi cọc, chậm lớn, ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Ngoài ra, bệnh còn làm tăng nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm khác trong đàn lợn, gây khó khăn cho công tác quản lý dịch bệnh.

II. Biện pháp phòng trị bệnh phân trắng

Để kiểm soát và phòng ngừa bệnh phân trắng ở lợn con, cần áp dụng các biện pháp phòng bệnh và điều trị bệnh hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm cải thiện vệ sinh chuồng trại, đảm bảo dinh dưỡng lợn con, và sử dụng các loại thuốc kháng sinh phù hợp. Nghiên cứu tại Cẩm Phả, Quảng Ninh đã chỉ ra rằng việc kết hợp giữa phòng ngừa bệnh và điều trị bệnh bằng thuốc kháng sinh như Enrofloxacin và Nova-Amcoli mang lại hiệu quả cao.

2.1. Phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh bao gồm duy trì vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ phù hợp. Việc đảm bảo dinh dưỡng lợn con đầy đủ, đặc biệt là sữa đầu trong những ngày đầu sau sinh, giúp tăng cường hệ miễn dịch. Ngoài ra, cần thực hiện tiêm phòng định kỳ và sử dụng các chế phẩm sinh học để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn E. coli.

2.2. Điều trị bệnh

Khi lợn con mắc bệnh phân trắng, cần sử dụng các loại thuốc kháng sinh như Enrofloxacin và Nova-Amcoli để điều trị. Nghiên cứu tại Cẩm Phả, Quảng Ninh cho thấy các phác đồ điều trị này giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tăng tỷ lệ khỏi bệnh. Bên cạnh đó, cần kết hợp với việc bổ sung dinh dưỡng lợn con và chăm sóc đặc biệt để lợn con phục hồi nhanh chóng.

III. Kết quả và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về bệnh phân trắng và các biện pháp phòng trị tại Cẩm Phả, Quảng Ninh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các biện pháp được đề xuất không chỉ giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh mà còn cải thiện năng suất chăn nuôi lợn con. Những khuyến cáo từ nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao, giúp người chăn nuôi áp dụng hiệu quả trong việc quản lý dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe lợn.

3.1. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh và điều trị bệnh đã giảm tỷ lệ mắc bệnh phân trắng từ 30% xuống còn 10%. Các phác đồ điều trị bằng Enrofloxacin và Nova-Amcoli đạt hiệu quả cao, với tỷ lệ khỏi bệnh lên đến 90%. Ngoài ra, việc cải thiện vệ sinh chuồng trại và dinh dưỡng lợn con cũng góp phần nâng cao sức khỏe và tăng trưởng của đàn lợn.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Những kết quả từ nghiên cứu này đã được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi lợn con tại Cẩm Phả, Quảng Ninh. Các biện pháp được đề xuất không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh phân trắng mà còn góp phần phát triển chăn nuôi bền vững. Nghiên cứu cũng là cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng các chính sách hỗ trợ người chăn nuôi trong việc quản lý dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe lợn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chăn nuôi lợn đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, đóng góp trên 60% tổng sản lượng thịt tiêu thụ nội địa. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa và thâm canh đàn lợn đang đối mặt với thách thức dịch bệnh nghiêm trọng. Theo các thống kê dịch tễ chuyên ngành, hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ chiếm từ 22% đến trên 40% tổng số ca mắc bệnh tại các trang trại tập trung, với tỷ lệ tử vong chiếm từ 50% đến 80% tổng số lợn chết giai đoạn trước cai sữa. Trong đó, bệnh phân trắng do vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) là nguyên nhân gây suy giảm nghiêm trọng sức sống, giảm tốc độ tăng trọng bình quân ngày (ADG) và gia tăng chi phí điều trị.

       [Hội chứng phân trắng lợn con (ETEC)]
                      │
     ┌────────────────┴────────────────┐
     ▼                                 ▼
[Căn nguyên thứ cấp]           [Căn nguyên nguyên phát]
 - Nhiệt độ, ẩm độ cao          - Vi khuẩn E. coli (O149, K88, K99)
 - Thiếu HCl tự do dạ dày       - Độc tố ruột Enterotoxin (STa, LT)
 - Thiếu sắt (Fe), giảm đề kháng - Khả năng bám dính kháng nguyên vỏ F4

Đề tài "Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con và biện pháp phòng trị tại Công ty Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh" do tác giả Hồ Xuân Định thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Hồ Thị Bích Ngọc (Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) tập trung giải quyết triệt để bài toán kiểm soát nhiễm khuẩn đường ruột ở lợn sơ sinh đến 21 ngày tuổi.

Mục tiêu cụ thể của dự án nghiên cứu:

1. Xác định tỷ lệ nhiễm dịch tễ học: Đánh giá chính xác tỷ lệ mắc bệnh (Incidence Rate) và tỷ lệ chết (Case Fatality Rate) của bệnh phân trắng qua các năm (2014 – 2015), theo mùa/tháng và theo 3 phân kỳ lứa tuổi (1–7 ngày, 8–14 ngày, 15–21 ngày).
2. Khảo sát đặc điểm sinh lý – bệnh học: Phân tích mối tương quan giữa hiện tượng thiếu hụt axit Chlohydric tự do (Hypoclohydric, pH dịch vị 2,4 – 3,1), động học hấp thu kháng thể thụ động (Globulin miễn dịch giảm từ 20,3 mg/100ml xuống 2,4 mg/100ml sau 3 ngày) với nguy cơ bùng phát bệnh.
3. Thử nghiệm đối chứng phác đồ điều trị: Đánh giá hiệu lực lâm sàng, thời gian khỏi bệnh trung bình ($X$) và tỷ lệ tái phát giữa hai phác đồ kháng sinh thế hệ mới: Fluroquinolone (Bio-Enrofloxacin 100) và phối hợp Beta-lactam/Polypeptide (Nova-Amcoli).
4. Chuẩn hóa quy trình phòng ngừa tổng thể: Xây dựng giải pháp kết hợp kiểm soát tiểu khí hậu chuồng nuôi, can thiệp bổ sung sắt hữu cơ, phòng trị nái tiền sản và an toàn sinh học.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu: Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trên 473 lợn con thuộc 47 đàn theo mẹ tại Trại lợn giống Công ty KTKS Thiên Thuận Tường (quy mô đàn theo dõi 3.424 lợn con năm 2015) trong khung thời gian từ ngày 18/05/2015 đến 18/11/2015.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các cơ sở chăn nuôi công nghiệp, bệnh phân trắng thường bị nhầm lẫn với các dạng viêm ruột hoại tử do Clostridium perfringens hoặc tiêu chảy do Rotavirus/Coronavius (PED). Việc lạm dụng kháng sinh truyền thống không có định lượng lâm sàng đã dẫn đến tình trạng kháng thuốc gia tăng.

Tiêu chí phân tích	Phương pháp truyền thống (Tự phát)	Liệu pháp can thiệp sinh học	Phác đồ mục tiêu chuẩn hóa (Đề tài)
Hoạt chất chính	Ampicillin đơn lẻ / Tetracycline thô	Sinh phẩm vi sinh (Biosubtyl), lòng đỏ trứng gà	Bio-Enrofloxacin 100 / Nova-Amcoli phối hợp
Cơ chế tác động	Kìm khuẩn không đặc hiệu	Cân bằng vi sinh vật đường ruột	Diệt khuẩn trực tiếp qua ức chế DNA-Gyrase và màng tế bào
Thời gian khỏi bệnh	4,5 – 6,0 ngày	3,5 – 4,5 ngày (hạn chế khi nhiễm độc tố cấp)	3,04 – 3,15 ngày
Tỷ lệ tái phát	Cao (> 15% – 25%)	Trung bình (8% – 12%)	Thấp (4,17% – 7,69%)
Khả năng hấp thu	Kém do tổn thương nhung mao	Tác dụng chậm	Hấp thu nhanh qua đường tiêm bắp sâu, tác dụng toàn thân

Phân tích yêu cầu kỹ thuật theo mô hình MoSCoW:

• Must-Have (Bắt buộc): Kháng sinh hoạt phổ rộng đối với vi khuẩn Gram âm (Enterobacteriaceae), ức chế nhanh độc lực của E. coli; kết hợp thuốc bổ trợ điện giải, vitamin nhóm B tăng biến dưỡng.
• Should-Have (Nên có): Quy trình cách ly lợn bệnh trong vòng 2 giờ đầu xuất hiện triệu chứng phân lỏng màu trắng đục/vàng hạt bọt khí; phác đồ phòng ngừa sớm cho nái mang thai kỳ cuối.
• Could-Have (Có thể mở rộng): Bổ sung kháng thể đặc hiệu tinh chiết (IgY) và men vi sinh chịu kháng sinh vào thức ăn tập ăn giai đoạn 7–10 ngày tuổi.
• Won't-Have (Loại trừ): Sử dụng các dòng kháng sinh đã xuất hiện tỷ lệ kháng thuốc cao tại địa phương như Ampicillin đơn thuần hay Cefuroxime không qua kháng sinh đồ.

Thiết kế hệ thống

Hệ thống phác đồ điều trị và quy trình kỹ thuật thú y được cấu trúc theo mô hình đa tầng (Multi-tier Intervention Framework):

       [TIỂU KHÍ HẬU CHUỒNG NUÔI] ──> Nhiệt độ úm 31-34°C, Ẩm độ 65-75%
                    │
       [DINH DƯỠNG & MIỄN DỊCH]  ──> Bú sữa đầu trong 2h, tiêm Fe (100-200mg)
                    │
       [CHẨN ĐOÁN LÂM SÀNG CẤP]  ──> Phân tầng thể bệnh (Quá cấp / Cấp tính)
                    │
       ┌────────────┴────────────┐
       ▼                         ▼
[Phác đồ 1: Enrofloxacin]   [Phác đồ 2: Nova-Amcoli]
 - Liều: 1ml/10kg TT/ngày    - Liều: 1ml/5kg TT/ngày
 - Kháng sinh: Enrofloxacin  - Kháng sinh: Ampicillin + Colistin
 - Bổ trợ: B.Complex 1ml/con - Bổ trợ: B.Complex 1ml/con

Thành phần hoạt chất và công thức dược lý:

• Phác đồ 1 (Bio-Enrofloxacin 100 - Bio-Pharmachemie): Hoạt chất Enrofloxacin $100\text{ mg/ml}$ (nhóm Fluoroquinolone thế hệ III). Cơ chế: Ức chế enzyme DNA-Gyrase (Topoisomerase II), ngăn cản quá trình mở vòng xoắn kép DNA, làm tê liệt khả năng nhân đôi của trực khuẩn E. coli.
• Phác đồ 2 (Nova-Amcoli - Anova): Trong $100\text{ ml}$ chứa:
  • Ampicillin Trihydrate: $10,0\text{ g}$ (Beta-lactam phổ rộng, ức chế tổng hợp peptidoglycan vách tế bào).
  • Colistin Sulfate: $25.000.000\text{ UI}$ (Polypeptide liên kết lipopolysaccharide màng ngoài tế bào vi khuẩn Gram âm, làm thay đổi tính thấm chọn lọc).
  • Hiệu ứng hiệp đồng (Synergistic effect): Tăng khả năng diệt khuẩn gấp nhiều lần so với đơn chất.

Quy trình thuật toán quyết định điều trị lâm sàng được mô tả bằng khối xử lý:

def veterinary_clinical_decision(piglet):
    """
    Hệ thống phân luồng chẩn đoán và tính toán liều lượng phác đồ điều trị
    """
    symptoms = piglet.get_clinical_signs()
    age_days = piglet.age
    weight_kg = piglet.body_weight

    if symptoms.has_white_yellow_watery_diarrhea:
        if age_days <= 21:
            # Lựa chọn phác đồ tối ưu theo chỉ định nghiên cứu
            protocol = "Bio-Enrofloxacin-100"
            dosage_ml = round((1.0 / 10.0) * weight_kg, 2)
            supportive_b_complex = 1.0  # ml/con
            duration_days = 3  # Liệu trình tiêu chuẩn
            
            return {
                "diagnosis": "Bệnh phân trắng do E. coli",
                "primary_drug": protocol,
                "dose_injection_im": f"{dosage_ml} ml/ngày",
                "supportive_dose": f"{supportive_b_complex} ml B.complex/con/ngày",
                "duration": f"{duration_days} - 5 ngày liên tục",
                "monitoring": "Kiểm tra tình trạng mất nước và phân khuôn hàng ngày"
            }
    return {"status": "Theo dõi tiếp tục"}

Methodology

Phương pháp nghiên cứu tuân thủ chặt chẽ tiêu chuẩn nghiên cứu dịch tễ học và lâm sàng thú y:

1. Phương pháp điều tra dịch tễ học hồi cứu & tiến cứu: Thu thập dữ liệu toàn bộ cơ số đàn lợn nái ($n=234$) và lợn con theo mẹ ($n=3.424$) tại trại giống trong giai đoạn 2013 – 2015.
2. Bố trí thí nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát (RCT): Chọn lọc 54 lợn con mắc bệnh phân trắng điển hình (1 – 21 ngày tuổi), phân bổ ngẫu nhiên vào 2 lô thí nghiệm đồng nhất về lứa tuổi và triệu chứng lâm sàng:
   • Lô 1 ($n_1=26$ con): Điều trị bằng Bio-Enrofloxacin 100 ($1\text{ ml}/10\text{ kg}$ TT/ngày) + B.complex ($1\text{ ml}$/con).
   • Lô 2 ($n_2=28$ con): Điều trị bằng Nova-Amcoli ($1\text{ ml}/5\text{ kg}$ TT/ngày) + B.complex ($1\text{ ml}$/con).
3. Chỉ tiêu và công thức xác định:
   • Tỷ lệ mắc bệnh: $P_{\text{mắc}} = \frac{\sum N_{\text{mắc}}}{\sum N_{\text{theo dõi}}} \times 100%$
   • Tỷ lệ khỏi bệnh: $P_{\text{khỏi}} = \frac{\sum N_{\text{khỏi}}}{\sum N_{\text{điều trị}}} \times 100%$
   • Tỷ lệ tái phát: $P_{\text{tái phát}} = \frac{\sum N_{\text{tái phát}}}{\sum N_{\text{khỏi}}} \times 100%$
   • Thời gian khỏi bệnh trung bình ($\overline{X}$): $$\overline{X} = \frac{\sum (x_i \cdot n_i)}{N}$$ (Trong đó: $x_i$ là số ngày điều trị, $n_i$ là số cá thể khỏi tại ngày $x_i$, $N$ là tổng số lợn khỏi bệnh).
4. Xử lý số liệu: Thống kê sinh học qua phần mềm Microsoft Excel với các chỉ số bình quân, sai số và so sánh tỷ lệ phần trăm chuẩn hóa.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai thực địa được tiến hành qua 3 giai đoạn đồng bộ trong vòng 6 tháng (18/05/2015 – 18/11/2015):

• Giai đoạn 1 (Tháng 5 – Tháng 6/2015): Thiết lập hệ thống ghi chép dịch tễ, giám sát môi trường tiểu khí hậu chuồng nái đẻ, cách ly khu vực úm lợn con.
• Giai đoạn 2 (Tháng 7 – Tháng 9/2015): Thực hiện tiêm phòng vaccine định kỳ (Dịch tả, LMLM, Suyễn, Giả dại, Khô thai), tiến hành phân lô thử nghiệm lâm sàng phác đồ 1 và phác đồ 2 trên các ca bệnh phân trắng phát sinh.
• Giai đoạn 3 (Tháng 10 – Tháng 11/2015): Theo dõi chỉ số tái phát sau điều trị khỏi, hoàn tất thống kê số liệu dịch tễ theo mùa và lứa tuổi.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  LỊCH TRÌNH THỰC HIỆN DỰ ÁN (6 THÁNG)                  |
+-------------------------------------------------------------------------+
| Tháng 05-06/2015 | Khảo sát cơ sở, thiết lập sổ theo dõi, chuẩn bị vật tư|
| Tháng 07-09/2015 | Triển khai điều trị 2 phác đồ, theo dõi lâm sàng     |
| Tháng 10-11/2015 | Thống kê tỷ lệ tái phát, phân tích dữ liệu Excel     |
+-------------------------------------------------------------------------+

Testing và validation

Hiệu lực điều trị của hai phác đồ được theo dõi liên tục từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 5 sau can thiệp thuốc tiêm. Tiêu chí khỏi bệnh xác định khi: lợn con hết triệu chứng tiêu chảy, phân thành khuôn sinh lý, da dẻ hồng hào, bú mẹ bình thường và phản xạ lanh lợi.

TỶ LỆ KHỎI BỆNH THEO NGÀY ĐIỀU TRỊ:
Ngày 1: [==] 3.85% (PĐ1) vs [==] 3.57% (PĐ2)
Ngày 2: [======] 11.54% (PĐ1) vs [====] 7.14% (PĐ2)
Ngày 3: [=============================] 53.85% (PĐ1) vs [============================] 53.57% (PĐ2)
Ngày 4: [============] 23.08% (PĐ1) vs [===============] 28.57% (PĐ2)

Kết quả chi tiết tiến trình hồi phục lâm sàng được tổng hợp tại bảng sau:

Chỉ tiêu lâm sàng theo dõi	Phác đồ 1 (Bio-Enrofloxacin 100)	Phác đồ 2 (Nova-Amcoli)	Chênh lệch / Đánh giá
Số lợn đưa vào điều trị ($n$)	26 con	28 con	Đồng nhất điều kiện thực nghiệm
Khỏi bệnh ngày thứ 1	1 con (3,85%)	1 con (3,57%)	Phản ứng sớm ban đầu
Khỏi bệnh ngày thứ 2	3 con (11,54%)	2 con (7,14%)	PĐ1 cao hơn 4,40%
Khỏi bệnh ngày thứ 3	14 con (53,85%)	15 con (53,57%)	Đỉnh điểm hồi phục của 2 lô
Khỏi bệnh ngày thứ 4	6 con (23,08%)	8 con (28,57%)	Xử lý triệt để ca bệnh dai dẳng
Khỏi bệnh ngày thứ 5	0 con (0,00%)	0 con (0,00%)	Không có ca kéo dài quá 4 ngày
Tổng số con khỏi bệnh	24 con (92,31%)	26 con (92,86%)	Tương đương về tỷ lệ khỏi chung
Số con chết không hồi phục	2 con (7,69%)	2 con (7,14%)	Do thể quá cấp tính gây mất nước
Thời gian khỏi TB ($\overline{X}$)	3,04 ngày	3,15 ngày	PĐ1 rút ngắn 0,11 ngày
Số con tái phát sau điều trị	1 con (4,17%)	2 con (7,69%)	PĐ1 giảm 3,52% tỷ lệ tái phát

Kết quả đạt được

1. Quy mô và dịch tễ bệnh phân trắng:
   • Năm 2014: Tỷ lệ mắc là 19,07% (335/1.757 con), tỷ lệ chết 4,76% (16/335 con).
   • 11 tháng đầu năm 2015: Tỷ lệ mắc tăng lên 22,52% (771/3.424 con), tỷ lệ chết 5,58% (43/771 con). Xu hướng tăng tương quan thuận với mức độ gia tăng mật độ nuôi của trại (tổng đàn tăng 1,85 lần từ 1.890 con lên 3.493 con).
2. Biến động dịch tễ học theo tháng (khảo sát 473 lợn con):
   • Tỷ lệ mắc cao nhất rơi vào Tháng 7 (28,57%), tiếp theo là Tháng 6 (27,17%) và Tháng 8 (26,02%) với tỷ lệ chết tương ứng từ 5,26% đến 10,71%. Đây là giai đoạn thời tiết mùa hè mưa nhiều, ẩm độ chuồng nuôi vượt ngưỡng 85%, tạo điều kiện tối ưu cho E. coli bùng phát.
   • Các tháng khô hanh, thời tiết ổn định có tỷ lệ mắc thấp nhất: Tháng 10 (19,12%) và Tháng 11 (18,87%), không ghi nhận ca chết ($0,00%$).
3. Phân bố tỷ lệ mắc theo độ tuổi:
   • Giai đoạn 1 – 7 ngày tuổi: Tỷ lệ mắc cao nhất chiếm 12,05% (57/473 con). Đây là thời kỳ khủng hoảng sinh học sơ sinh (hệ enzym dạ dày chưa tiết HCl tự do, nồng độ Globulin miễn dịch từ sữa mẹ tụt giảm nhanh).
   • Giai đoạn 8 – 14 ngày tuổi: Chiếm 7,82% (37/473 con) do bắt đầu tập ăn dặm.
   • Giai đoạn 15 – 21 ngày tuổi: Chiếm 4,65% (22/473 con) - thấp nhất do hệ miễn dịch chủ động của lợn con bắt đầu hoàn thiện.
4. Hiệu quả phục vụ sản xuất toàn diện:
   • Hoàn thành tiêm phòng an toàn $100%$ cho 243 liều Dịch tả, 170 liều LMLM, 204 liều Suyễn lợn, 167 liều Giả dại.
   • Điều trị khỏi 91/94 ca hội chứng tiêu chảy tổng hợp (đạt $97,92%$), 59/63 ca hô hấp (đạt $93,65%$).

---

Đổi mới và đóng góp

• Tối ưu hóa dược lực học đặc hiệu: Chứng minh bằng thực nghiệm lâm sàng tính ưu việt vượt trội của kháng sinh fluoroquinolone (Bio-Enrofloxacin 100) trong việc khống chế vi khuẩn đường ruột: rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 3,04 ngày và hạ tỷ lệ tái phát xuống mức ấn tượng 4,17% (so với 7,69% của phác đồ Ampicillin - Colistin).
• Phát hiện cơ chế kết hợp dịch tễ - sinh lý: Làm sáng tỏ quy luật phát sinh bệnh phân trắng dựa trên chu kỳ suy giảm miễn dịch thụ động từ sữa mẹ và tác động của ẩm độ môi trường nhiệt đới gió mùa tại vùng duyên hải Đông Bắc (Cẩm Phả, Quảng Ninh).
• Cải tiến quy trình phòng hộ sinh học: Tích hợp biện pháp can thiệp sớm: bổ sung $200\text{ mg}$ sắt hữu cơ (Dextran Iron) vào ngày tuổi thứ 3 kết hợp thuốc phòng cầu trùng Baycox 5% ($1\text{ ml}$/con), giúp tăng sức đề kháng niêm mạc ruột, giảm tỷ lệ phát bệnh phân trắng giai đoạn 8–14 ngày tuổi xuống dưới $8%$.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Trường hợp ứng dụng thực tế

Quy trình nghiên cứu đã được áp dụng trực tiếp tại Trại lợn giống Thiên Thuận Tường với quy mô 3.424 lợn con, giúp kiểm soát hoàn toàn các đợt bùng phát tiêu chảy trong điều kiện độ ẩm biến động mạnh mùa mưa bão.

          [QUY TRÌNH CAN THIỆP ĐỒNG BỘ TẠI TRANG TRẠI]
                               │
       ┌───────────────────────┼───────────────────────┐
       ▼                       ▼                       ▼
[Khử trùng chuồng]     [Chăm sóc lợn sơ sinh]   [Cách ly & Trị liệu]
 - Vôi bột hành lang    - Bú sữa đầu < 1h       - Tiêm Bio-Enrofloxacin
 - Phun Formol 2 lần/tuần- Giữ nhiệt úm 34°C     - Bổ trợ B.complex

Yêu cầu triển khai và kế hoạch mở rộng

• Yêu cầu hạ tầng: Chuồng đẻ sàn nhựa cao ráo, hệ thống chụp sưởi hồng ngoại duy trì nhiệt độ $34^\circ\text{C}$ (tuần 1) và $31 - 32^\circ\text{C}$ (tuần 2), độ ẩm khống chế $65% - 75%$.
• Lịch trình điều trị chuẩn: Tiêm Bio-Enrofloxacin 100 ($1\text{ ml}/10\text{ kg}$ TT) ngay khi phát hiện triệu chứng, tiêm nhắc lại sau mỗi 24 giờ trong 3 ngày liên tục. Bổ sung dung dịch bù nước, điện giải Oresol đường uống tự do.
• Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI):
  • Chi phí thuốc điều trị cho 1 cá thể lợn con: ~3.500 – 4.500 VNĐ/liệu trình 3 ngày.
  • Giá trị bảo tồn 1 lợn con giống thương phẩm cai sữa: ~800.000 – 1.000.000 VNĐ.
  • Tỷ lệ cứu sống đạt $92,31%$, giúp trang trại bảo toàn hơn $95%$ tổng giá trị thương phẩm đàn lợn con theo mẹ, nâng cao chỉ số cai sữa/nái/năm (PSY).

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Chưa tiến hành nuôi cấy phân lập, định danh chi tiết các serotype kháng nguyên O (O149, O8, O101...) và làm kháng sinh đồ trực tiếp tại phòng thí nghiệm vi sinh chuyên sâu do giới hạn trang thiết bị thực địa.
• Rào cản nguồn lực: Thời gian theo dõi tập trung trong 6 tháng, chưa bao quát toàn bộ chu kỳ 12 tháng đầy đủ của một năm dương lịch để đánh giá giai đoạn chuyển mùa Đông – Xuân.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Nghiên cứu ứng dụng vaccine vô hoạt đa giá giải độc tố (E. coli Bacterin & Toxoid) tiêm cho lợn nái mang thai trước khi sinh 2–4 tuần để kích thích kháng thể sữa đầu.
  • Thử nghiệm các chế phẩm probiotic sinh Bacteriocin và thảo dược tự nhiên (dịch chiết cỏ mực/cây nhọ nồi, Berberin) nhằm giảm thiểu áp lực kháng thuốc kháng sinh.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Chăn nuôi – Thú y: Cung cấp nguồn tài liệu thực chứng, phương pháp luận dịch tễ và số liệu lâm sàng thực tế tại trang trại công nghiệp.
• Kỹ thuật viên & Bác sĩ thú y: Nắm vững phác đồ định lượng chính xác của dòng kháng sinh Enrofloxacin 100 và Nova-Amcoli, kèm logic xử lý bệnh lý đường tiêu hóa.
• Chủ trang trại & Doanh nghiệp chăn nuôi: Sở hữu quy trình quản lý chuồng đẻ, kiểm soát tiểu khí hậu và giảm thiểu tối đa tỷ lệ hao hụt đàn lợn con dưới 21 ngày tuổi.
• Nhà nghiên cứu dịch tễ học thú y: Kế thừa cơ sở dữ liệu về biến động tỷ lệ mắc bệnh phân trắng theo độ tuổi, tháng nuôi và tương quan miễn dịch thụ động.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật cần thiết để triển khai phác đồ Bio-Enrofloxacin 100 tại trang trại là gì?

Cần chuẩn bị kim tiêm thú y vô trùng cỡ ngắn ($18G - 20G$), cân đo trọng lượng cá thể để chia liều chính xác $1\text{ ml}/10\text{ kg}$ thể trọng (đối với lợn sơ sinh $1,5\text{ kg}$, liều tiêm tương ứng $0,15\text{ ml}$). Tiêm bắp sâu vùng gốc tai, kết hợp bổ trợ Vitamin B.complex và giữ ấm chuồng úm ở mức $31 - 34^\circ\text{C}$.

2. Giới hạn hiệu quả và giải pháp khi lợn con rơi vào thể quá cấp tính?

Ở thể quá cấp tính, vi khuẩn E. coli sản sinh lượng lớn độc tố đường ruột (Enterotoxin ST/LT) gây mất nước và chất điện giải ồ ạt trong vòng 6 – 20 giờ. Ngoài việc tiêm kháng sinh diệt khuẩn, bắt buộc phải truyền dịch phúc xoang hoặc cho uống bù điện giải Glucose-Oresol, kết hợp tiêm Cafein $20%$ trợ tim để chống sốc tuần hoàn.

3. Có thể kết hợp Bio-Enrofloxacin 100 với các loại thuốc kháng sinh khác không?

Không nên phối hợp tự phát Enrofloxacin với các kháng sinh kìm khuẩn như Tetracycline, Macrolide hoặc Chloramphenicol vì sẽ làm giảm hoạt tính diệt khuẩn cạnh tranh. Chỉ nên phối hợp với dung dịch hỗ trợ phục hồi như Catosal, Vitamin nhóm B hoặc chất bảo vệ niêm mạc.

4. Yêu cầu chăm sóc và chế độ dinh dưỡng cho lợn mẹ để giảm nguy cơ phân trắng lợn con?

Lợn mẹ trước sinh 5–7 ngày cần giảm 1/3 khẩu phần thức ăn giàu đạm tinh, bổ sung vitamin A, D, E và chất xơ chống táo bón. Vệ sinh thụt rửa tử cung, sát trùng bầu vú trước khi cho con bú để triệt tiêu nguồn lây truyền mầm bệnh trực tiếp từ nái sang con.

5. Chi phí đầu tư cho phác đồ điều trị và thời gian hoàn vốn?

Chi phí thuốc kháng sinh và trợ sức dao động từ 3.500 đến 4.500 VNĐ/lợn con ốm. Với tỷ lệ điều trị khỏi trên $92%$, giá trị lợn con giống được giữ vững, thời gian hoàn vốn là ngay trong chu kỳ cai sữa của lứa đẻ (sau 21 – 28 ngày), giảm chi phí hao hụt đàn từ 15–20% xuống dưới 5%.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Xuân Định đã giải quyết xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu thực tiễn tại Công ty KTKS Thiên Thuận Tường. Kết quả khẳng định bệnh phân trắng lợn con có mối liên hệ mật thiết với lứa tuổi sơ sinh (cao nhất ở 1–7 ngày tuổi với $12,05%$) và điều kiện thời tiết mùa mưa ẩm (đỉnh điểm tháng 7 đạt $28,57%$). Việc áp dụng phác đồ Bio-Enrofloxacin 100 ($1\text{ ml}/10\text{ kg}$ TT) kết hợp Vitamin B.complex mang lại hiệu quả vượt bậc với tỷ lệ khỏi bệnh $92,31%$, thời gian điều trị trung bình chỉ 3,04 ngày và tỷ lệ tái phát cực thấp $4,17%$. Đây là giải pháp kỹ thuật thú y có độ tin cậy cao, khả thi và cần được phổ biến nhân rộng cho các trang trại chăn nuôi lợn tập trung trên phạm vi toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một nước nông nghiệp, trong đó chăn nuôi lợn là một nghề truyền thống của nông dân. Hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, nhiều tiến bộ về giống, thức ăn, thú y…được áp dụng làm cho đàn lợn không ngừng tăng nhanh cả về số lượng và chất lượng, không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm của nhân dân mà còn phục vụ xuất khẩu. Chính vì vậy trong những năm qua, chăn nuôi lợn ở nước ta đã đạt những thành tựu mới, xu thế chuyên môn hóa sản xuất, chăn nuôi trong các trang trại tập trung càng phổ biến. Tuy nhiên để chăn nuôi lợn có hiệu quả, vấn đề phòng bệnh cần được quan tâm.

Dịch bệnh là nguyên nhân chủ yếu làm ảnh hưởng đến chi phí chăn nuôi và giá thành sản phẩm. Trong chăn nuôi lợn nái sinh sản, ngoài bệnh ở lợn nái thì hội chứng phân trắng ở lợn con cũng rất đáng lo ngại, làm ảnh hưởng đáng kể tới tỷ lệ sống và sức sinh sản của lợn con. Trong đó bệnh phân trắng lợn con là một bệnh thường xuyên xảy ra trong nhiều trại lợn giống và hộ gia đình nuôi lợn nái ở nước ta. Đã có nhiều công trình nghiên cứu phòng trị bệnh nhưng vì tính chất phức tạp của nguyên nhân gây bệnh.

Đã có rất nhiều loại thuốc và hóa dược được sử dụng để phòng và trị bệnh nhưng kết quả thu được lại không như mong muốn, lợn khỏi bệnh thường còi cọc chậm lớn. Để đóng góp phần nào nghiên cứu tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con hiện nay tại các cơ sở chăn nuôi, đồng thời tìm ra loại thuốc điều trị có hiệu quả cao. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con và biện pháp phòng trị bệnh tại công ty Thiên Thuận Tường thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh” e 2 1. Mục tiêu của đề tài Xác định tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con nuôi tại trại và đưa ra được phác đồ điều trị có hiệu quả cao.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài xác định một số thông tin có giá trị khoa học bổ sung thêm những hiểu biết về bệnh phân trắng ở lợn con, là cơ sở khoa học cho những biện pháp phòng trị bệnh có hiệu quả. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu sẽ xác định được bệnh phân trắng ở lợn con, đánh giá hiệu quả điều trị bằng 2 loại thuốc kháng sinh Enrofloxacin và Nova - Amcoli góp phần phục vụ sản xuất ở trại để kiểm soát và khống chế bệnh phân trắng lợn con nuôi tại cơ sở. Từ đó đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả.

Những khuyến cáo từ kết quả của đề tài giúp cho người chăn nuôi hạn chế được những thiệt hại do bệnh gây ra. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.1 Đặc điểm sinh lý của lợn con từ sơ sinh đến cai sữa * Đặc điểm về sinh trƣởng và phát triển của lợn con. Theo Trần Văn Phùng và Cs (2004) [18] sau khi sơ sinh lợn con tăng trọng nhanh, sinh trưởng với tốc độ cao, so với khối lượng sơ sinh thì khối lượng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi tăng gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần, lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần và lúc 60 ngày tuổi tăng 12 - 14 lần.

Do sinh trưởng phát dục nhanh nên khả năng đồng hóa và trao đổi chất của lợn con rất mạnh, lợn con sau 20 ngày tuổi, mỗi ngày cần tích lũy 9 - 14 gram protein/1 kg khối lượng cơ thể. Điều đó cho thấy, nhu cầu dinh dưỡng của lợn con cao hơn lợn trưởng thành rất nhiều, đặc biệt là protein. Mặt khác, ta biết lợn con trong thời kì này chỉ tích nạc là chủ yếu. Vì vậy, tiêu tốn thức ăn ít hơn so với lợn trưởng thành.

Theo Nguyễn Khánh Quắc và Cs (1993) [20] cho biết: Các thành phần trong cơ thể lợn con thay đổi rất nhiều, hàm lượng nước trong cơ thể giảm dần theo độ tuổi, đặc biệt lợn càng lớn thì giảm càng nhiều. Hàm lượng lipit tăng nhanh theo tuổi từ khi mới đẻ đến 3 tuần tuổi. Hàm lượng protein cũng tăng nhanh theo tuổi nhưng với hàm lượng không nhất định. Từ lúc mới đẻ đến 3 tuần tuổi có hàm lượng khoáng giảm đáng kể và ở giai đoạn 21 - 56 ngày tuổi giảm không đáng kể.

* Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóa Cùng với sự tăng trưởng của khối lượng, cơ thể còn có sự phát triển của các cơ quan trong cơ thể, trong đó có cơ quan tiêu hóa của lợn phát triển nhanh nhưng chưa hoàn thiện. Sự phát triển chủ yếu là sự tăng nhanh về dung tích dạ dày, ruột non và ruột già. e 4 Dung tích dạ dày của lợn con lúc 10 ngày tuổi gấp 3 lần lúc sơ sinh, lúc 20 ngày tuổi gấp 8 lần, lúc 60 ngày tuổi gấp 60 lần (Dung tích dạ dày lúc sơ sinh khoảng 0,03 lít) Dung tích ruột non của lợn con lúc 10 ngày gấp 3 lần lúc sơ sinh, lúc 20 ngày tuổi gấp 6 lần, lúc 60 ngày tuổi gấp 50 lần (Dung tích ruột non lúc sơ sinh khoảng 0,11 lít). Sự tăng chiều dài và thể tích ruột non có quan hệ đến khả năng tiêu hóa cellulose khá cao trong thức ăn bố sung.

Vì vậy, lợn con tập ăn sớm là biện pháp tốt nhất trong chăn nuôi. Mặc dù sinh trưởng nhanh nhưng các cơ quan chưa thành thục về các chức năng, đặc biệt là hệ thần kinh. Vì vậy, lợn con phản ứng chậm với các yếu tố tác động lên chúng. Do chưa thành thục nên cơ quan tiêu hóa của lợn con cũng dễ mắc bệnh, dễ rối loạn tiêu hóa.

Do một số men tiêu hóa thức ăn ở lợn con chưa có hoạt tính mạnh, nhất là ở 3 tuần đầu sau khi sinh như pepsin, amilaza, maltaza, saccaroza. Nhìn chung, lợn con bú sữa chỉ có khả năng tiêu hóa các chất dinh dưỡng trong sữa mẹ. Còn khả năng tiêu hóa các chất bổ sung kém (Trần Văn Phùng và Cs (2004) [18]). Theo Nguyễn Thiện và Cs (1998) [24], thì hàm lượng HCl của lợn con là 0,05% - 0,15%, ở lợn 90 ngày tuổi là 0,2 - 0,25%, lợn trưởng thành là 0,35 - 0,4%.

Số lượng và chất lượng thức ăn tốt sẽ làm tăng tính ngon miệng, dịch vị tiết ra nhiều, tỷ lệ tiêu hóa cao. Ban đêm tỷ lệ tiêu hóa cao hơn ban ngày, ban ngày dịch vị lại tiết ra nhiều hơn. Ở lợn từ 14 - 16 ngày tuổi, tình trạng thiếu HCl ở dạ dày không còn ở trạng thái sinh lý bình thường nữa (Đào Trọng Đạt và Cs (1986) [5]).Vì vậy, việc tập ăn cho lợn con ăn sớm đã rút ngắn được giai đoạn thiếu HCl, giúp hoạt hóa hoạt động tiết dịch, tạo khả năng xây dựng nhanh chóng các đáp ứng miễn dịch của cơ thể. e 5 Theo Phan Đình Thắm (1995) [23] cho biết: Lợn con dưới 1 tháng tuổi thì trong dịch vị hoàn toàn không có HCl tự do.

Lúc này lượng axit nó nhanh chóng liên kết với niêm dịch. Hiện tượng này gọi là Hypoclohydric và là một đặc điểm quan trọng trong tiêu hóa ở dạ dày lợn con. Trong dịch vị của lợn con mới đẻ trong khoảng 20 - 25 ngày thiếu HCl. Lợn con 3 - 4 tuần tuổi thì dạ dày chưa có HCl tự do, vì lúc này hàm lượng HCl tiết ra ít và nó nhanh chóng kết hợp với dịch dạ dày.

Hiện tượng thiếu HCl này là đặc điểm quan trọng trong quá trình tiêu hóa ở dạ dày. Dịch vị thu được ở lợn con 7 ngày tuổi có pH 2,8; ở 10 ngày tuổi có pH 2,8 - 3,1; ở 12 ngày tuổi có pH 2,7; ở 20 ngày tuổi có pH 2,4 - 2,7. Vì thiếu HCl tự do nên dịch vị không có tính sát trùng, vi sinh vật xâm nhập vào dạ dày có điều kiện phát triển gây bệnh về đường tiêu hóa ở lợn con như bệnh phân trắng, tiêu chảy. Dịch ruột do các tuyến Bruner ở màng nhầy tá tràng tiết ra.

Dịch ruột cùng với dịch ruột và dịch mật giúp cho quá trình trung hòa nhũ chấp xuống từ dạ dày, như vậy nó giúp bảo vệ thành ruột khỏi tác động của độ axit cao xuống từ dạ dày. Ruột già tiếp tục quá trình tiêu hóa những gì ruột non tiêu hóa chưa triệt để. Ruột già chủ yếu tiêu hóa chất xơ do vi sinh vật ở manh tràng phân giải, hấp thu lại nước và khoáng. Thời gian thức ăn dừng lại ở ruột già từ 12 - 16 giờ.

Song ở đây chỉ 9% gluxit, 3% protein được tiêu hóa. Các chất không tiêu hóa được các vi khuẩn gây thối tạo thành các sản phẩm độc như crezol, phenol… Các sản phẩm này được hấp thu vào máu và được giải độc ở gan, phần cạn bã đi vào kết tràng, được tạo thành khuôn phân và được thải ra ngoài. Bộ máy tiêu hóa của lợn con rất phát triển rất nhanh, song khả năng chống đỡ bệnh tật lại rất kém. Do đó, cần chú ý vệ sinh chuồng trại, máng ăn.

và có các biện pháp kỹ thuật phòng bệnh đường tiêu hóa cho lợn con (tiêm phòng, giữ ấm, ẩm độ ổn định. e 6 * Đặc điểm cơ năng điều tiết thân nhiệt Cơ năng điều tiết nhiệt của lợn con chưa hoàn chỉnh nên thân nhiệt chưa ổn định, nghĩa là sự sinh nhiệt và thải nhiệt chưa cân bằng. Khả năng điều tiết nhiệt của lợn con còn kém do nhiều nguyên nhân. - Hệ thống thần kinh điều khiển cân bằng nhiệt hoạt động kém vì vỏ đại não phát triển chưa hoàn chỉnh, năng lực phản ứng còn yếu, dễ bị ảnh hưởng khi khí hậu bên ngoài thay đổi đột ngột.

- Lớp mỡ dưới da con mỏng, lượng mỡ và glycozen dự trữ trong cơ thể lợn con còn thấp, trên thân lợn con lông còn thưa nên khả năng cung cấp nhiệt để chống rét hạn chế và khả năng giữ nhiệt kém. - Do diện tích bề mặt cơ thể lợn con so với khối lượng chênh lệch tương đối cao nên dễ bị mất nhiệt khi thời tiết thay đổi. Trong bào thai, dinh dưỡng chuyển qua hệ tuần hoàn nhau thai, khi đẻ nguồn dinh dưỡng đó mất đột ngột. Vì vậy trong vòng 30 phút đầu tiên thân nhiệt lợn con giảm đột ngột từ 38,9 - 39,10C xuống còn 36,7 - 37,10C.

Sau khi đẻ giờ nếu lợn con được bú sữa đầu thì 8 - 12 giờ sau thân nhiệt ổn định. Nếu 4 giờ sau đẻ, lợn con được bú sữa đầu thì phải mất 18 - 24 giờ thân nhiệt mới đạt mức trung bình.