Luận Văn Về Các Biện Pháp Bồi Dưỡng Học Sinh Yếu Môn Hóa Lớp 10 Trung Học Phổ Thông

Tài liệu nghiên cứu Luận văn những biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu môn hóa lớp 10 trung học phổ thông, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Văn A
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục
• Đề tài: Những Biện Pháp Hiệu Quả Bồi Dưỡng Học Sinh Yếu Môn Hóa Lớp 10
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.3. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DẠY HỌC
• 1.3.1. Khái niệm học
• 1.3.2. Các phương thức học của con người
• 1.3.3. Các cơ chế học của con người
• 1.3.4. Khái niệm dạy
• 1.3.5. Các phương thức dạy
• 1.3.6. Các quy luật học tập
• 1.4. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ DẠY HỌC
• 1.4.1. Kiến thức nền
• 1.4.2. Hứng thú học tập
• 1.4.3. Phương pháp dạy học
• 1.4.4. Phương tiện dạy học
• 1.4.5. Bài tập và việc sử dụng bài tập hóa học
• 1.4.6. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
• 1.5. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN HS YẾU MÔN HÓA HỌC THPT
• 1.5.1. Khái niệm học sinh yếu
• 1.5.2. Những biểu hiện học sinh yếu
• 1.5.3. Những nguyên nhân dẫn đến học sinh học yếu môn Hóa
• 1.6. THỰC TRẠNG HỌC SINH YẾU Ở MỘT SỐ TRƯỜNG THPT TP.
• 1.7. TỔNG QUAN VỀ CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10 THPT
• 1.7.1. Hệ thống lý thuyết hoá học lớp 10 cơ bản
• 1.7.2. Chuẩn kiến thức và kĩ năng môn hóa học lớp 10 cơ bản
• 1.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH YẾU MÔN HÓA LỚP 10 THPT
• 2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC XÂY DỰNG CÁC BIỆN PHÁP
• 2.1.1. Các kiến thức và quy luật của triết học duy vật biện chứng
• 2.1.2. Các kiến thức về giáo dục học
• 2.1.3. Các kiến thức về tâm lí học. Đặc điểm tâm sinh lí về lứa tuổi của học sinh
• 2.1.4. Nội dung, cấu trúc và chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Hóa học 10 THPT
• 2.2. CÁC BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH YẾU MÔN HÓA 10 THPT
• 2.2.1. Biện pháp 1: Lấp lỗ hổng và hệ thống hóa kiến thức
• 2.2.2. Biện pháp 2: Sử dụng các quy luật trí nhớ
• 2.2.3. Biện pháp 3: Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.2.4. Biện pháp 4: Sử dụng các phương tiện dạy học
• 2.2.5. Biện pháp 5: Gây hứng thú học tập
• 2.2.6. Biện pháp 6: Sử dụng bài tập một cách có hiệu quả
• 2.2.7. Biện pháp 7: Chốt trọng tâm, bám sát chuẩn kiến thức và kĩ năng
• 2.2.8. Biện pháp 8: Có kế hoạch bồi dưỡng cho học sinh suốt năm học
• 2.3. VẬN DỤNG CÁC BIỆN PHÁP TRONG MỘT SỐ BÀI LÊN LỚP HÓA HỌC 10 THPT
• 2.3.1. Giáo án bài số 1: LUYỆN TẬP CHƯƠNG 4
• 2.3.2. Giáo án bài số 2: KHÁI QUÁT VỀ NHÓM HALOGEN
• 2.3.3. Giáo án bài số 3: CLO
• 2.3.4. Giáo án bài số 4: HIĐRO CLORUA - AXIT CLOHIĐRIC – MUỐI CLORUA
• 2.3.5. Giáo án bài số 5: AXIT SUNFURIC – MUỐI SUNFAT
• 2.3.6. Giáo án bài số 6: HIDRO SUNFUA – LƯU HUỲNH ĐIOXIT – LƯU HUỲNH TRIOXIT
• 2.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM
• 3.2. NHIỆM VỤ THỰC NGHIỆM
• 3.3. ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIỆM
• 3.4. TIẾN HÀNH THỰC NGHIỆM
• 3.5. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3.6. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

Nghiên cứu về bồi dưỡng học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 cần dựa trên cơ sở lý luận vững chắc. Các phương pháp dạy học hiện đại đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực có thể nâng cao hiệu quả học tập của học sinh. Đặc biệt, việc hiểu rõ về tâm lý học sinh và các cơ chế học tập sẽ giúp giáo viên thiết kế các hoạt động học tập phù hợp. Theo đó, việc cải thiện kỹ năng môn hóa không chỉ dựa vào lý thuyết mà còn cần có sự thực hành và ứng dụng thực tế. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng học sinh yếu thường gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới do thiếu nền tảng vững chắc. Do đó, việc lấp đầy những lỗ hổng kiến thức là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm học sinh yếu

Học sinh yếu là những em không đạt yêu cầu tối thiểu trong việc tiếp thu kiến thức môn học. Những biểu hiện của học sinh yếu thường thấy là điểm số thấp, thiếu tự tin trong việc giải bài tập và không tham gia tích cực vào các hoạt động học tập. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể do thiếu sự hỗ trợ từ gia đình, phương pháp dạy học không phù hợp hoặc thiếu động lực học tập. Việc nhận diện đúng đắn tình trạng học sinh yếu sẽ giúp giáo viên có những biện pháp hỗ trợ học sinh yếu kém một cách hiệu quả hơn.

II. Các biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu môn Hóa 10 THPT

Để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh yếu, cần áp dụng một loạt các biện pháp cụ thể. Biện pháp đầu tiên là lấp đầy các lỗ hổng kiến thức. Giáo viên cần xác định rõ những kiến thức mà học sinh chưa nắm vững và tổ chức các buổi ôn tập chuyên sâu. Biện pháp thứ hai là sử dụng các quy luật trí nhớ để giúp học sinh ghi nhớ kiến thức một cách hiệu quả hơn. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm, trò chơi học tập cũng rất quan trọng. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn tạo ra hứng thú học tập. Cuối cùng, việc có kế hoạch bồi dưỡng cho học sinh suốt năm học sẽ giúp các em có một lộ trình học tập rõ ràng và hiệu quả.

2.1. Lấp lỗ hổng và hệ thống hóa kiến thức

Lấp lỗ hổng kiến thức là một trong những biện pháp quan trọng nhất trong việc bồi dưỡng học sinh yếu. Giáo viên cần xác định những kiến thức cơ bản mà học sinh chưa nắm vững và tổ chức các buổi ôn tập để củng cố lại. Việc hệ thống hóa kiến thức cũng giúp học sinh dễ dàng hơn trong việc tiếp thu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Các bài tập thực hành và thí nghiệm cũng cần được đưa vào chương trình học để học sinh có thể áp dụng lý thuyết vào thực tế. Điều này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về môn Hóa mà còn tạo ra sự hứng thú trong việc học tập.

III. Vận dụng các biện pháp trong một số bài lên lớp Hóa học 10 THPT

Việc vận dụng các biện pháp bồi dưỡng vào thực tế giảng dạy là rất cần thiết. Giáo viên có thể thiết kế các giáo án cụ thể cho từng bài học, trong đó tích hợp các phương pháp dạy học tích cực. Ví dụ, trong bài học về nhóm Halogen, giáo viên có thể tổ chức các hoạt động nhóm để học sinh cùng nhau thảo luận và tìm hiểu về các tính chất của các nguyên tố trong nhóm này. Việc sử dụng các phương tiện dạy học như mô hình, video cũng sẽ giúp học sinh hình dung rõ hơn về kiến thức. Hơn nữa, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng cần được thực hiện thường xuyên để có thể điều chỉnh phương pháp dạy học kịp thời.

3.1. Thiết kế giáo án bài học

Thiết kế giáo án bài học là một phần quan trọng trong việc bồi dưỡng học sinh yếu. Giáo viên cần xây dựng giáo án với các mục tiêu rõ ràng, nội dung phù hợp và phương pháp dạy học tích cực. Mỗi bài học cần có các hoạt động thực hành, thí nghiệm để học sinh có thể áp dụng kiến thức vào thực tế. Việc đánh giá kết quả học tập cũng cần được thực hiện một cách công bằng và khách quan, giúp học sinh nhận ra được tiến bộ của bản thân và động viên các em tiếp tục cố gắng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế xã hội, chất lượng giáo dục được xem là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của đất nước. Theo báo cáo của ngành giáo dục, tình trạng học sinh yếu kém ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các vùng ven, nông thôn và những khu vực kinh tế khó khăn. Môn Hóa học, một bộ môn khoa học tự nhiên quan trọng trong chương trình trung học phổ thông, cũng không nằm ngoài thực trạng này. Tỷ lệ học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 tại một số trường THPT ở thành phố được ước tính chiếm khoảng 30-40%, gây ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập chung và sự phát triển năng lực khoa học của học sinh.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất và vận dụng các biện pháp bồi dưỡng nhằm nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình Hóa học lớp 10, thực hiện tại một số trường THPT trên địa bàn thành phố trong các năm học 2009-2010 và 2010-2011. Nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học, giảm tỷ lệ học sinh yếu kém, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc xây dựng các phương pháp bồi dưỡng phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và trình độ học sinh.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ giáo viên trong việc thiết kế các biện pháp bồi dưỡng hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực học tập và phát triển tư duy khoa học cho học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục học tập hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết học tập của Phan Trọng Ngọ: Học là quá trình tương tác giữa cá thể và môi trường, dẫn đến sự biến đổi bền vững về nhận thức, thái độ và hành vi. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của hoạt động học tập có chủ đích và sự tương tác tích cực trong quá trình học.

• Các cơ chế học của con người: Tập nhiễm, bắt chước và nhận thức là ba cơ chế chủ yếu trong học tập. Trong đó, nhận thức được xem là cơ chế học cao nhất, giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức.

• Quy luật học tập: Bao gồm quy luật tâm thế, luyện tập, di chuyển liên tưởng và hiệu quả, giúp giải thích cách thức học sinh tiếp thu và ghi nhớ kiến thức.

• Lý thuyết về hứng thú và trí nhớ: Hứng thú học tập được xem là động lực quan trọng thúc đẩy sự tích cực và bền bỉ trong học tập. Trí nhớ được phân loại theo nhiều hình thái và quy luật, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tiếp thu kiến thức.

• Phương pháp dạy học tích cực: Nhấn mạnh vai trò chủ động của học sinh trong quá trình học, sự tương tác phong phú giữa thầy và trò, và tính vấn đề cao của nội dung dạy học nhằm phát triển tư duy phản biện và sáng tạo.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh yếu, phương pháp dạy học tích cực, hứng thú học tập, trí nhớ, kiểm tra đánh giá kết quả học tập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp lý luận và thực tiễn nhằm đảm bảo tính khoa học và thực tiễn:

• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu chuyên ngành, các công trình nghiên cứu liên quan đến dạy học Hóa học và bồi dưỡng học sinh yếu.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, phỏng vấn giáo viên và học sinh, điều tra bằng phiếu hỏi để thu thập thông tin về thực trạng học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 tại một số trường THPT trên địa bàn thành phố.

• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực hiện các biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu trong quá trình dạy học tại các lớp thực nghiệm và đối chứng, so sánh kết quả học tập qua các bài kiểm tra.

• Phương pháp thống kê và xử lý số liệu: Sử dụng các công cụ toán học và phần mềm thống kê để phân tích dữ liệu thu thập được, đánh giá hiệu quả các biện pháp bồi dưỡng.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm khoảng 200 học sinh lớp 10 tại 3 trường THPT, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong hai năm học 2009-2010 và 2010-2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng học sinh yếu môn Hóa học lớp 10: Khoảng 35% học sinh được khảo sát có kết quả học tập dưới mức trung bình, trong đó tỷ lệ học sinh yếu chiếm khoảng 20%. Các khó khăn chính gồm: kiến thức nền yếu, thiếu hứng thú học tập, phương pháp học chưa phù hợp và thiếu sự hỗ trợ từ giáo viên.

2. Ảnh hưởng của kiến thức nền và hứng thú học tập: Hơn 70% học sinh yếu cho biết không nắm vững các kiến thức cơ bản như hóa trị, cấu tạo nguyên tử và bảng tuần hoàn. Đồng thời, 65% học sinh thiếu hứng thú với môn học do cảm thấy nội dung khó hiểu và phương pháp giảng dạy chưa hấp dẫn.

3. Hiệu quả các biện pháp bồi dưỡng: Sau khi áp dụng các biện pháp như lấp lỗ hổng kiến thức, sử dụng phương pháp dạy học tích cực, tăng cường bài tập vận dụng và tạo hứng thú học tập, kết quả kiểm tra của học sinh yếu tăng trung bình 15-20% so với nhóm đối chứng.

4. Vai trò của kiểm tra đánh giá và phương tiện dạy học: Việc tổ chức kiểm tra thường xuyên, đa dạng hình thức (tự luận, trắc nghiệm, vấn đáp) giúp phát hiện kịp thời những hạn chế của học sinh. Sử dụng phương tiện trực quan như mô hình, thí nghiệm và đồ dùng dạy học làm tăng sự chú ý và ghi nhớ của học sinh lên khoảng 30%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến học sinh yếu môn Hóa học là do kiến thức nền chưa vững, phương pháp dạy học truyền thống còn thụ động, thiếu sự tương tác và hứng thú trong học tập. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc áp dụng các biện pháp bồi dưỡng khoa học, dựa trên cơ sở lý thuyết về học tập và trí nhớ, đã giúp học sinh cải thiện đáng kể kết quả học tập.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với nhận định rằng phương pháp dạy học tích cực và sự hỗ trợ cá nhân hóa là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh yếu. Việc sử dụng bài tập hóa học có hệ thống và kiểm tra đánh giá đa dạng cũng góp phần quan trọng trong việc củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ đường lũy tích kết quả kiểm tra giữa nhóm thực nghiệm và đối chứng, bảng phân phối điểm số và tần suất tích lũy, giúp minh họa rõ ràng sự tiến bộ của học sinh sau khi áp dụng biện pháp bồi dưỡng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Lấp đầy và hệ thống hóa kiến thức nền cho học sinh yếu: Giáo viên cần xây dựng các bài giảng và tài liệu bổ trợ tập trung vào các kiến thức cơ bản như hóa trị, cấu tạo nguyên tử, bảng tuần hoàn. Thời gian thực hiện: trong suốt năm học, chủ thể thực hiện là giáo viên bộ môn.

2. Áp dụng phương pháp dạy học tích cực và đa dạng: Tăng cường hoạt động thảo luận, thực hành, thí nghiệm và sử dụng phương tiện trực quan để kích thích hứng thú học tập. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ học sinh đạt điểm trung bình trở lên lên ít nhất 80% trong năm học tiếp theo. Chủ thể: giáo viên và nhà trường.

3. Tăng cường sử dụng bài tập có hệ thống và kiểm tra đánh giá thường xuyên: Thiết kế hệ thống bài tập từ cơ bản đến nâng cao, kết hợp kiểm tra tự luận, trắc nghiệm và vấn đáp để phát hiện và hỗ trợ kịp thời học sinh yếu. Thời gian: liên tục trong năm học, chủ thể: giáo viên.

4. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cá nhân hóa cho học sinh yếu: Lập kế hoạch theo dõi, hỗ trợ từng học sinh yếu với các biện pháp phù hợp như phụ đạo, tư vấn học tập, tạo động lực học tập. Thời gian: suốt năm học, chủ thể: giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn.

5. Tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên: Tổ chức các khóa tập huấn về phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng sử dụng phương tiện dạy học và kỹ thuật kiểm tra đánh giá. Thời gian: định kỳ hàng năm, chủ thể: nhà trường và các cơ quan quản lý giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên bộ môn Hóa học THPT: Nghiên cứu cung cấp các biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu, giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy và hỗ trợ học sinh kịp thời.

2. Nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn: Tài liệu giúp xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, đồng thời phát triển chương trình hỗ trợ học sinh yếu.

3. Sinh viên ngành Sư phạm Hóa học: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá về lý thuyết dạy học, phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm trong lĩnh vực Hóa học.

4. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của con em, từ đó phối hợp với nhà trường và giáo viên trong việc hỗ trợ học tập.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học sinh yếu môn Hóa học lại chiếm tỷ lệ cao?
   Nguyên nhân chủ yếu là do kiến thức nền yếu, phương pháp dạy học truyền thống chưa phù hợp, thiếu hứng thú và sự hỗ trợ cá nhân hóa trong học tập.

2. Các biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu hiệu quả nhất là gì?
   Lấp lỗ hổng kiến thức nền, áp dụng phương pháp dạy học tích cực, sử dụng bài tập có hệ thống và kiểm tra đánh giá đa dạng được chứng minh là hiệu quả.

3. Làm thế nào để tạo hứng thú học tập cho học sinh yếu?
   Sử dụng phương tiện trực quan, tổ chức hoạt động thí nghiệm, thảo luận nhóm, kết hợp các yếu tố mới lạ và thực tiễn trong bài giảng giúp tăng hứng thú.

4. Kiểm tra đánh giá có vai trò như thế nào trong bồi dưỡng học sinh yếu?
   Kiểm tra đánh giá giúp phát hiện kịp thời những hạn chế, cung cấp phản hồi để điều chỉnh phương pháp dạy học và hỗ trợ học sinh phù hợp.

5. Làm sao giáo viên có thể áp dụng các biện pháp này trong thực tế lớp học?
   Giáo viên cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cá nhân, kết hợp các phương pháp dạy học tích cực, sử dụng bài tập và kiểm tra thường xuyên, đồng thời phối hợp với phụ huynh và nhà trường.

Kết luận

• Đề tài đã xác định rõ thực trạng học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 với tỷ lệ khoảng 35%, trong đó nguyên nhân chủ yếu là kiến thức nền yếu và phương pháp dạy học chưa phù hợp.
• Luận văn đề xuất và thực nghiệm thành công một số biện pháp bồi dưỡng như lấp lỗ hổng kiến thức, sử dụng phương pháp dạy học tích cực, bài tập có hệ thống và kiểm tra đánh giá đa dạng.
• Kết quả thực nghiệm cho thấy học sinh yếu có sự tiến bộ rõ rệt, điểm số trung bình tăng từ 50% lên khoảng 70%, giảm tỷ lệ học sinh yếu xuống dưới 15%.
• Các biện pháp này có thể áp dụng rộng rãi tại các trường THPT nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Hóa học.
• Khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và phát triển các công cụ hỗ trợ bồi dưỡng học sinh yếu, đồng thời tăng cường đào tạo giáo viên để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Hãy áp dụng những biện pháp khoa học này để nâng cao chất lượng học tập môn Hóa học cho học sinh yếu, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. 63 CHƯƠNG 2: NHỮNG BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH YẾU MÔN HÓA LỚP 10 THPT. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC XÂY DỰNG CÁC BIỆN PHÁP. Các kiến thức và quy luật của triết học duy vật biện chứng.

Các kiến thức về giáo dục học. Các kiến thức về tâm lí học. Đặc điểm tâm sinh lí về lứa tuổi của học sinh. Nội dung, cấu trúc và chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Hóa học 10 THPT69 2.

CÁC BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH YẾU MÔN HÓA 10 THPT. Biện pháp 1: Lấp lỗ hổng và hệ thống hóa kiến thức. Biện pháp 2: Sử dụng các quy luật trí nhớ. Biện pháp 3: Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực.

Biện pháp 4: Sử dụng các phương tiện dạy học. Biện pháp 5: Gây hứng thú học tập. Biện pháp 6: Sử dụng bài tập một cách có hiệu quả. Biện pháp 7: Chốt trọng tâm, bám sát chuẩn kiến thức và kĩ năng.

Biện pháp 8: Có kế hoạch bồi dưỡng cho học sinh suốt năm học. VẬN DỤNG CÁC BIỆN PHÁP TRONG MỘT SỐ BÀI LÊN LỚP HÓA HỌC 10 THPT. Giáo án bài số 1: LUYỆN TẬP CHƯƠNG 4. Giáo án bài số 2: KHÁI QUÁT VỀ NHÓM HALOGEN.

Giáo án bài số 3: CLO. Giáo án bài số 4: HIĐRO CLORUA - AXIT CLOHIĐRIC – MUỐI CLORUA. Giáo án bài số 5: AXIT SUNFURIC – MUỐI SUNFAT. Giáo án bài số 6: HIDRO SUNFUA – LƯU HUỲNH ĐIOXIT – LƯU HUỲNH TRIOXIT 89 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.

93 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM. NHIỆM VỤ THỰC NGHIỆM. ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIỆM.

TIẾN HÀNH THỰC NGHIỆM .PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM. 98 TÓM TẮT CHƯƠNG 3. 105 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

107 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 110 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BP : Biện pháp BTH : Bảng tuần hoàn CTe : Công thức electron CTCT : Công thức cấu tạo CNH : Công nghiệp hóa CNTT : Công nghệ thông tin ĐC : Đối chứng GV : Giáo viên HS : Học sinh LLDH : Lý luận dạy học NXB : Nhà xuất bản PP : Phương pháp PPDH : Phương pháp dạy học PTDH : Phương tiện dạy học QTDH : Quá trình dạy học SBT : Sách bài tập SGK : Sách giáo khoa THPT : Trung học phổ thông TN : Thực nghiệm TNSP : Thực nghiệm sư phạm VD : Ví dụ DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Các phương pháp dạy học hóa học cơ bản.2: So sánh trắc nghiệm khách quan và tự luận.3: Ý kiến của HS về sự yêu thích đối với việc học môn hóa học.4: Mức độ yêu thích của HS đối với việc giải bài tập môn hóa học.5: Mức độ yêu thích của HS đối với các môn học tự nhiên.6: Khả năng hiểu lý thuyết và vận dụng giải bài tập hóa học của HS.7:Ý kiến của HS về việc chuẩn bị bài trước khi lên lớp.8: Mức độ tập trung chú ý của HS khi thầy cô giải bài tập hóa học.9: Những khó khăn của HS khi giải bài tập hóa học.10: Cách giải quyết của HS khi gặp một bài tập khó.11 : Ý kiến về việc hướng dẫn của GV trong tiết bài tập hóa học.1 : Kế hoạch bồi dưỡng học sinh yếu môn hóa lớp 10.1: Danh sách các lớp thực nghiệm – đối chứng…….2: Bảng phân phối điểm số của các lớp TN-ĐC.3: Bảng phân phối tần suất tích lũy.4: Bảng phân loại kết quả kiểm tra.5: Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng. 113 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC1 – TN1….2: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC2 – TN2….3: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC3 – TN3….4: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC4 – TN4….5: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC5 – TN5….6: Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra cặp ĐC6 – TN6…. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Đất nước ta cùng thế giới đang bước vài giai đoạn toàn cầu hóa, giai đoạn mà tri thức và kĩ năng của con người được xem là yếu tố quyết định sự phát triển của xã hội.

Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định: “Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thực sự là quốc sách hàng đầu”. Tuy nhiên trong giáo dục hiện nay, tình trạng học sinh yếu kém xuất hiện ngày càng nhiều ở các cấp học, ở nhiều bộ môn trong đó có bộ môn hóa học. Đặc biệt ở các vùng ven, nông thôn, những vùng có kinh tế kém phát triển, xa xôi thì tình trạng này lại càng phổ biến. Trước thực trạng đó, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD& ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã phát biểu “Lâu nay chúng ta chỉ thưởng cho học sinh giỏi, xuất sắc mà quên đi các em yếu kém có tiến bộ.

Bên cạnh đó phải nghiên cứu phương pháp bồi dưỡng cho học sinh yếu kém” (Báo Tuổi trẻ thứ 4, ngày 7/3/2007). Là một giáo viên, tôi luôn trăn trở làm sao để những học sinh yếu kém đó có một phương pháp, một cách học phù hợp hơn với khả năng của mình, để các em tự tin, vững bước vào đời. Vì vậy tôi đã chọn đề tài “NHỮNG BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH YẾU MÔN HÓA HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG” với hy vọng mang lại những kết quả học tập cao hơn cho những học sinh yếu kém về bộ môn hóa nói riêng và các bộ môn khác nói chung, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học ở các trường trung học phổ thông. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Nghiên cứu một số biện pháp nâng cao hiệu quả việc bồi dưỡng học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 Trung học phổ thông.

NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI - Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài. - Tìm hiểu thực trạng học sinh học yếu môn Hóa học lớp 10 ở một số trường phổ thông. - Đề xuất một số biện pháp nhằm giúp bồi dưỡng học sinh yếu. - Vận dụng các biện pháp trong một số bài lên lớp hóa học 10 THPT.

- Thực nghiệm sư phạm ở một số trường phổ thông để chứng minh tính khả thi và hiệu quả của đề tài; từ đó rút ra những kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng học sinh yếu môn hóa học. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Nếu có những biện pháp khoa học và phù hợp sẽ giúp học sinh yếu môn Hóa học lớp 10 đạt kết quả học tập tốt hơn. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 5. Khách thể nghiên cứu Quá trình dạy học hóa học ở trường THPT.

Đối tượng nghiên cứu Những biện pháp bồi dưỡng HS yếu môn Hóa lớp 10 ở trường THPT. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trong luận văn này, tác giả đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu cơ bản sau: 6. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận - Đọc và nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài. - Phương pháp phân tích và tổng hợp.

- Phương pháp diễn dịch và quy nạp. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp quan sát. - Phương pháp trò chuyện, phỏng vấn. - Phương pháp điều tra thu thập thông tin bằng phiếu hỏi.

- Phương pháp chuyên gia. - Phương pháp thực nghiệm. - Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn. Nhóm các phương pháp toán học Sử dụng toán thống kê và một số phần mềm để xử lí số liệu.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU 7. Về nội dung: chương trình hóa học lớp 10 ở trường trung học phổ thông. Về địa bàn nghiên cứu: một số trường trung học phổ thông ở TP. Về thời gian: các năm học 2009-2010, 2010-2011.

ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI - Đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu môn hóa lớp 10 THPT. - Thiết kế một số giáo án vận dụng các biện pháp bồi dưỡng học sinh yếu (Ban cơ bản). CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Về vấn đề bồi dưỡng nâng cao chất lượng dạy học môn hóa học cho học sinh THPT đã có nhiều khóa luận tốt nghiệp, luận văn, luận án nghiên cứu.

Các hướng đi của các tác giả rất đa dạng: tìm hiểu nguyên nhân thực trạng, áp dụng các biện pháp về tâm lí, sử dụng các phương pháp và phương tiện dạy học, phụ đạo bồi dưỡng. Sau đây là một số công trình của các tác giả: 1. Trần Thị Hoài Phương (1996), Phương pháp bồi dưỡng học sinh yếu môn hóa lấy lại căn bản, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.

Nguyễn Thị Thanh Hương (1998), Xây dựng và giải quyết tình huống có vấn đề nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy hóa học chương “Sự điện li” lớp 11 PTTH chuyên ban, Luận văn thạc sĩ, Đại học Sư phạm Vinh. Văn Vi Hồng (2005), Những sai lầm mà học sinh trung học phổ thông thường mắc phải khi giải bài tập hóa học, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Trần Đức Hạ Uyên (2002), Phụ đạo học sinh yếu môn hóa lấy lại căn bản, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Sư phạm TP.

Hồ Chí Minh. Lê Văn Năm (2001), Sử dụng dạy học nêu vấn đề - ơrixtic để nâng cao hiệu quả dạy học chương trình hoá đại cương và hoá vô cơ ở trường phổ thông, Luận án tiến sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội. Nguyễn Thị Thu Hiền (2001), Tạo không khí lớp học trong giảng dạy hóa học ở trường phổ thông, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.

Lê Trọng Tín (2002), Nghiên cứu các biện pháp nâng cao chất lượng bài lên lớp hoá học ở trường trung học phổ thông, Luận án tiến sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội. Phan Văn An (2002) Sử dụng các phương pháp dạy học phức hợp nhằm phát huy cao độ tính tích cực, tự lực của học sinh khi nghiên cứu tài liệu mới môn hóa học ở trường THPT, Luận văn thạc sĩ, Đại học Sư phạm Huế. Bùi Mạnh Tài (2003), Xây dựng hệ thống bài tập về các phản ứng hóa học trong dung dịch dùng bồi dưỡng học sinh giỏi và dạy lớp chuyên hóa, Luận văn thạc sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội. Phạm Thế Nhân (1999), Nội dung và biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi hóa học ở trường phổ thông trung học một số tỉnh miền núi, Luận văn thạc sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội.