Biến Đổi Hôn Nhân và Gia Đình của Người Dao Đỏ Thôn Nà Cà, Huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biến đổi hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ tại thôn Nà Cà, Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

• Tác giả: Hoàng Ngọc Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Trường Giang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Nhân học
• Đề tài: Biến Đổi Hôn Nhân và Gia Đình của Người Dao Đỏ tại Thôn Nà Cà, Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Nguồn tư liệu của luận văn
• 1.7. Đóng góp của luận văn
• 1.8. Kết cấu của luận văn
• 2. KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ TỘC NGƢỜI NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa bàn nghiên cứu: Xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Đôi nét về người Dao Đỏ ở Bắc Kạn
• 2.3.1. Người Dao ở Bắc Kạn
• 2.3.2. Nhóm Dao Đỏ thôn Nà Cà, xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 3. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH CỦA NGƢỜI DAO ĐỎ THÔN NÀ CÀ TRƯỚC 1986
• 3.1. Bối cảnh xã hội của hôn nhân – gia đình người Dao Đỏ thôn Nà Cà trước Đổi mới 1986
• 3.2. Đặc điểm hôn nhân – gia đình người Dao Đỏ thôn Nà Cà trước 1986
• 3.2.1. Một số đặc điểm trong hôn nhân
• 3.2.2. Một số đặc điểm trong gia đình
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 4. NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG HÔN NHÂN – GIA ĐÌNH CỦA NGƢỜI DAO ĐỎ THÔN NÀ CÀ TỪ SAU 1986
• 4.1. Bối cảnh hôn nhân – gia đình của người Dao Đỏ thôn Nà Cà từ sau 1986
• 4.2. Những biến đổi trong hôn nhân – gia đình từ người Dao Đỏ thôn Nà Cà từ sau 1986
• 4.2.1. Những biến đổi trong hôn nhân
• 4.2.2. Những biến đổi trong gia đình
• 4.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 5. NGUYÊN NHÂN VÀ XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI
• 5.1. Nguyên nhân biến đổi hôn nhân – gia đình người Dao Đỏ Nà Cà
• 5.1.1. Nguyên nhân khách quan
• 5.1.2. Nguyên nhân chủ quan
• 5.2. Xu hướng biến đổi trong hôn nhân – gia đình của người Dao Đỏ thôn Nà Cà
• 5.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Biến Đổi Hôn Nhân và Gia Đình Người Dao Đỏ

Biến đổi hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ tại thôn Nà Cà, Bắc Kạn là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu văn hóa. Hôn nhân và gia đình không chỉ phản ánh các giá trị văn hóa mà còn là yếu tố quyết định trong sự phát triển xã hội. Nghiên cứu này sẽ làm rõ những biến đổi trong hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ từ trước đến nay, đặc biệt là sau năm 1986.

1.1. Đặc điểm văn hóa của người Dao Đỏ tại Bắc Kạn

Người Dao Đỏ tại Bắc Kạn có nhiều đặc điểm văn hóa độc đáo, từ trang phục đến phong tục tập quán. Những yếu tố này ảnh hưởng lớn đến hôn nhân và gia đình của họ.

1.2. Vai trò của hôn nhân trong cộng đồng người Dao Đỏ

Hôn nhân không chỉ là sự kết nối giữa hai cá nhân mà còn là sự liên kết giữa hai gia đình. Điều này tạo ra một mạng lưới xã hội vững chắc trong cộng đồng người Dao Đỏ.

II. Những thách thức trong hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ

Hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh hiện đại. Sự thay đổi trong giá trị xã hội và kinh tế đã tạo ra những áp lực lớn lên các tập quán truyền thống.

2.1. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến hôn nhân

Đô thị hóa đã làm thay đổi cách nhìn nhận về hôn nhân, dẫn đến sự thay đổi trong các tiêu chí lựa chọn bạn đời của người Dao Đỏ.

2.2. Sự xung đột giữa truyền thống và hiện đại

Nhiều người trẻ trong cộng đồng đang phải đối mặt với sự xung đột giữa các giá trị truyền thống và những ảnh hưởng từ văn hóa hiện đại.

III. Phương pháp nghiên cứu biến đổi hôn nhân và gia đình

Nghiên cứu này sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để phân tích biến đổi trong hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ. Các phương pháp này bao gồm phỏng vấn sâu, khảo sát và phân tích tài liệu.

3.1. Phương pháp phỏng vấn sâu

Phỏng vấn sâu với các thành viên trong cộng đồng giúp thu thập thông tin chi tiết về quan niệm và thực hành hôn nhân.

3.2. Phân tích tài liệu lịch sử

Phân tích tài liệu lịch sử giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của hôn nhân và gia đình trong bối cảnh văn hóa của người Dao Đỏ.

IV. Kết quả nghiên cứu về biến đổi hôn nhân và gia đình

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều biến đổi trong hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ từ sau năm 1986. Những thay đổi này không chỉ liên quan đến cấu trúc gia đình mà còn đến các giá trị văn hóa.

4.1. Biến đổi trong cấu trúc gia đình

Cấu trúc gia đình của người Dao Đỏ đã chuyển từ gia đình mở rộng sang gia đình hạt nhân, phản ánh sự thay đổi trong lối sống và quan niệm về gia đình.

4.2. Thay đổi trong nghi lễ hôn nhân

Nghi lễ hôn nhân cũng đã có nhiều thay đổi, từ các nghi thức truyền thống đến các yếu tố hiện đại được tích hợp vào.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hôn nhân và gia đình người Dao Đỏ

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về biến đổi hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới cho các nhà khoa học và nhà hoạch định chính sách.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn văn hóa

Bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống là cần thiết để duy trì bản sắc của người Dao Đỏ trong bối cảnh hiện đại.

5.2. Hướng đi cho nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu cần tiếp tục để theo dõi các biến đổi trong hôn nhân và gia đình, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Người Dao Đỏ là một trong những nhóm dân tộc thiểu số có nhiều nét văn hóa đặc sắc tại Việt Nam, tập trung đông tại tỉnh Bắc Kạn, đặc biệt là thôn Nà Cà, xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông. Theo số liệu tổng điều tra dân số năm 2009, dân số xã Mỹ Thanh là 1.929 người, trong đó người Dao chiếm 45,98%, chủ yếu là người Dao Đỏ với gần 100% dân số thôn Nà Cà. Trước năm 1986, người Dao Đỏ sống chủ yếu theo tập quán du canh du cư, với nền kinh tế tự cung tự cấp, hôn nhân và gia đình mang đậm nét truyền thống, trong đó tảo hôn và hôn nhân theo nguyên tắc ngoại hôn dòng họ phổ biến. Từ sau năm 1986, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội và chính sách định canh định cư, đời sống người Dao Đỏ có nhiều biến đổi, ảnh hưởng đến các thiết chế hôn nhân và gia đình.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích sự biến đổi trong hôn nhân và gia đình của người Dao Đỏ thôn Nà Cà trước và sau năm 1986, làm rõ các yếu tố truyền thống được bảo lưu và những yếu tố mới được tiếp nhận, đồng thời xác định nguyên nhân và xu hướng biến đổi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào cộng đồng người Dao Đỏ tại thôn Nà Cà, xã Mỹ Thanh, trong giai đoạn trước 1986 và từ sau 1986 đến nay. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học cho các chính sách phát triển kinh tế - xã hội và văn hóa của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết biến đổi văn hóa trong nhân học, đặc biệt chú trọng đến thuyết chức năng của Malinowski và thuyết chức năng - cấu trúc của Radcliffe-Brown. Theo Malinowski, văn hóa là hệ thống đáp ứng nhu cầu vật chất và tâm lý của con người, trong đó các yếu tố văn hóa mới được tiếp nhận khi thỏa mãn nhu cầu cá nhân. Radcliffe-Brown nhấn mạnh vai trò của các cấu trúc xã hội trong việc duy trì sự hội nhập xã hội, giải thích nguyên nhân các thực hành văn hóa truyền thống được bảo lưu và duy trì trong cộng đồng. Các khái niệm chính bao gồm: hôn nhân ngoại hôn dòng họ, tảo hôn, nghi lễ hôn nhân, cấu trúc gia đình hạt nhân và mở rộng, cũng như biến đổi văn hóa trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các chuyến điền dã tại thôn Nà Cà trong các tháng 5/2015, 9/2015, 1/2016 và 5/2016, kết hợp với số liệu thống kê từ UBND xã, cộng tác viên dân số và các cán bộ địa phương. Tổng số mẫu nghiên cứu là 164 trường hợp kết hôn, trong đó 50 trường hợp kết hôn trước năm 1986 và 114 trường hợp sau năm 1986. Phương pháp chọn mẫu kết hợp chọn mẫu có chủ đích và kỹ thuật chọn mẫu dắt dây nhằm đảm bảo thu thập thông tin chính xác, đặc biệt với các trường hợp tảo hôn và không đăng ký kết hôn.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Nghiên cứu định lượng qua bảng hỏi thiết kế đơn giản, dễ hiểu, thu thập thông tin về các khía cạnh hôn nhân và gia đình.
• Nghiên cứu định tính qua phỏng vấn sâu, phỏng vấn lịch sử cuộc đời và quan sát tham gia nhằm khai thác các quan điểm, trải nghiệm cá nhân và thực hành văn hóa.
• Kiểm tra chéo và xác minh thông tin để đảm bảo tính khách quan và chính xác.
• Sử dụng các công cụ ghi chép, ghi âm có sự đồng thuận của đối tượng nghiên cứu.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 5/2015 đến tháng 5/2016, với bốn đợt điền dã chính nhằm thu thập và bổ sung dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tuổi kết hôn trung bình trước 1986 khá sớm: Tuổi kết hôn trung bình của nữ là 18,36 tuổi, nam là 20,7 tuổi, phản ánh phổ biến tình trạng tảo hôn trong cộng đồng người Dao Đỏ. Tỷ lệ tảo hôn cao do quan niệm lấy vợ lấy chồng sớm là nghĩa vụ và tiêu chuẩn trưởng thành, đồng thời nhằm tăng cường sức lao động cho gia đình.

2. Hôn nhân theo nguyên tắc ngoại hôn dòng họ nghiêm ngặt: Người Dao Đỏ tuân thủ nguyên tắc không kết hôn trong cùng dòng họ, phải cách nhau từ 5 đến 7 đời tùy theo hệ thống tên đệm. Nguyên tắc này giúp tránh hôn nhân cận huyết và duy trì sự trong sạch dòng họ.

3. Hôn nhân chủ yếu do gia đình quyết định, ít dựa trên tình yêu: Trước kia, hôn nhân thường do bố mẹ mai mối, thậm chí có trường hợp đính ước từ khi còn nhỏ hoặc chưa sinh ra. Tình yêu cá nhân không phải là yếu tố quyết định, thể hiện qua câu nói “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”. Một số trường hợp phải lấy người không yêu do sự sắp đặt của gia đình.

4. Nghi lễ hôn nhân cầu kỳ và tốn kém: Các nghi lễ như đi hỏi, lễ đặt trầu nhỏ và lớn, lễ cưới kéo dài ba ngày với nhiều thủ tục truyền thống như xem tuổi, thách cưới bằng bạc trắng, thịt lợn, rượu, gạo. Lễ vật thách cưới có thể lên đến 800-1.200 đồng tiền mặt, 5-10 đồng bạc trắng, 80 lít rượu, 80-120 kg thịt lợn, 2-3 yến gạo, thể hiện tính chất “mua bán” trong hôn nhân truyền thống.

Thảo luận kết quả

Sự kết hợp giữa các yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa đã hình thành nên tập quán hôn nhân đặc trưng của người Dao Đỏ trước 1986. Tuổi kết hôn sớm và hôn nhân do gia đình quyết định phản ánh nhu cầu tăng cường lực lượng lao động trong bối cảnh kinh tế tự cung tự cấp và trình độ dân trí thấp. Nguyên tắc ngoại hôn dòng họ nghiêm ngặt thể hiện sự quan tâm đến sự trong sạch huyết thống và duy trì cấu trúc xã hội.

Nghi lễ hôn nhân cầu kỳ và tốn kém vừa là biểu hiện của giá trị văn hóa vừa là gánh nặng kinh tế đối với các gia đình, dẫn đến việc nhiều cặp vợ chồng phải gánh nợ kéo dài. So sánh với các nghiên cứu về người Dao Tiền và các dân tộc thiểu số khác, các đặc điểm này có sự tương đồng về nguyên tắc ngoại hôn và vai trò của nghi lễ, nhưng có sự khác biệt về mức độ phức tạp và chi phí lễ vật.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tuổi kết hôn trung bình theo giới tính trước và sau 1986, bảng so sánh các loại lễ vật thách cưới và sơ đồ cấu trúc gia đình truyền thống (gia đình hạt nhân đầy đủ, không đầy đủ, mở rộng) để minh họa sự đa dạng trong tổ chức gia đình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tuyên truyền nâng cao nhận thức về hôn nhân hợp pháp và tránh tảo hôn: Tổ chức các chương trình giáo dục cộng đồng nhằm nâng cao hiểu biết về pháp luật hôn nhân, lợi ích của việc kết hôn đúng tuổi, giảm thiểu tảo hôn. Chủ thể thực hiện: UBND xã, các tổ chức đoàn thể địa phương. Thời gian: trong vòng 1-2 năm.

2. Hỗ trợ kinh tế cho các gia đình nghèo để giảm gánh nặng lễ vật cưới hỏi: Xây dựng các quỹ hỗ trợ hoặc chính sách vay vốn ưu đãi giúp các gia đình có điều kiện tổ chức hôn nhân truyền thống mà không bị áp lực tài chính quá lớn. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương phối hợp với các tổ chức xã hội. Thời gian: 2-3 năm.

3. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong nghi lễ hôn nhân: Xây dựng các tài liệu, tổ chức các hoạt động văn hóa nhằm giữ gìn các nghi lễ đặc sắc, đồng thời điều chỉnh phù hợp với thực tiễn hiện đại. Chủ thể thực hiện: các nhà nghiên cứu văn hóa, cộng đồng người Dao Đỏ, các cơ quan văn hóa. Thời gian: liên tục.

4. Phát triển giáo dục và đào tạo nghề cho thanh niên người Dao Đỏ: Tăng cường đào tạo nâng cao trình độ dân trí, kỹ năng nghề nghiệp để thanh niên có thể tự chủ kinh tế, giảm áp lực kết hôn sớm và phụ thuộc vào tập quán truyền thống. Chủ thể thực hiện: Sở GD&ĐT, các trung tâm đào tạo nghề địa phương. Thời gian: 3-5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách dân tộc và phát triển nông thôn: Luận văn cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về biến đổi văn hóa hôn nhân và gia đình, giúp xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù cộng đồng người Dao Đỏ.

2. Các nhà nghiên cứu nhân học, văn hóa dân tộc: Tài liệu quý giá để nghiên cứu về biến đổi văn hóa, tập quán hôn nhân và gia đình của dân tộc thiểu số, đặc biệt là nhóm Dao Đỏ tại Bắc Kạn.

3. Cán bộ địa phương và cộng tác viên dân số: Giúp hiểu rõ thực trạng hôn nhân, gia đình, từ đó triển khai các chương trình tuyên truyền, hỗ trợ phù hợp với cộng đồng.

4. Các tổ chức phi chính phủ và phát triển cộng đồng: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các dự án phát triển kinh tế, giáo dục và bảo tồn văn hóa cho người Dao Đỏ và các dân tộc thiểu số khác.

Câu hỏi thường gặp

1. Người Dao Đỏ có đặc điểm gì nổi bật trong hôn nhân truyền thống?
   Người Dao Đỏ tuân thủ nguyên tắc ngoại hôn dòng họ nghiêm ngặt, kết hôn sớm phổ biến, hôn nhân do gia đình quyết định và nghi lễ cưới hỏi cầu kỳ, tốn kém với nhiều lễ vật truyền thống như bạc trắng, thịt lợn, rượu.

2. Tại sao tuổi kết hôn của người Dao Đỏ trước 1986 lại thấp?
   Tuổi kết hôn thấp do quan niệm lấy vợ lấy chồng sớm là nghĩa vụ, tiêu chuẩn trưởng thành và nhằm tăng cường lực lượng lao động cho gia đình trong bối cảnh kinh tế tự cung tự cấp và trình độ dân trí thấp.

3. Nghi lễ hôn nhân của người Dao Đỏ có điểm gì đặc biệt?
   Nghi lễ gồm nhiều bước như đi hỏi, lễ đặt trầu nhỏ và lớn, lễ cưới kéo dài ba ngày, có nghi thức xem tuổi, thách cưới bằng bạc trắng và các lễ vật khác, thể hiện tính chất “mua bán” trong hôn nhân truyền thống.

4. Có sự biến đổi nào trong hôn nhân và gia đình người Dao Đỏ sau năm 1986?
   Sau 1986, cùng với phát triển kinh tế - xã hội, tập quán hôn nhân có sự thay đổi như giảm tảo hôn, tăng cường tự do lựa chọn bạn đời, giảm bớt chi phí lễ vật, đồng thời vẫn giữ được nhiều giá trị truyền thống.

5. Làm thế nào để bảo tồn giá trị văn hóa hôn nhân của người Dao Đỏ trong bối cảnh hiện đại?
   Cần kết hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức, hỗ trợ kinh tế, phát triển giáo dục và đào tạo nghề, đồng thời tổ chức các hoạt động văn hóa nhằm giữ gìn và điều chỉnh nghi lễ phù hợp với thực tiễn hiện đại.

Kết luận

• Người Dao Đỏ thôn Nà Cà có nền văn hóa hôn nhân và gia đình đặc sắc với các nguyên tắc ngoại hôn dòng họ, tảo hôn và nghi lễ cầu kỳ.
• Tuổi kết hôn trung bình trước 1986 là 18,36 tuổi (nữ) và 20,7 tuổi (nam), phản ánh thực trạng tảo hôn phổ biến.
• Hôn nhân chủ yếu do gia đình quyết định, ít dựa trên tình yêu cá nhân, với nghi lễ thách cưới tốn kém và phức tạp.
• Sau 1986, có sự biến đổi trong tập quán hôn nhân và gia đình, đồng thời nhiều giá trị truyền thống được bảo lưu và điều chỉnh phù hợp.
• Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học cho các chính sách phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa của người Dao Đỏ, đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao đời sống cộng đồng.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về biến đổi hôn nhân và gia đình trong giai đoạn hiện đại, mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các nhóm Dao khác để so sánh. Khuyến khích các hoạt động bảo tồn văn hóa và phát triển cộng đồng dựa trên kết quả nghiên cứu.

Các nhà nghiên cứu, chính quyền địa phương và tổ chức phát triển cộng đồng cần phối hợp triển khai các giải pháp nhằm bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người Dao Đỏ tại Bắc Kạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc bố cục thành 4 chƣơng: Chƣơng 1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu và tộc ngƣời nghiên cứu Chƣơng 2. Một số đặc điểm hôn nhân – gia đình của ngƣời Dao Đỏ thôn Nà Cà trƣớc 1986 Chƣơng 3 Một số đặc điểm hôn nhân – gia đình của ngƣời Dao Đỏ thôn Nà Cà từ sau 1986 Chƣơng 4 Nguyên nhân và xu hƣớng của sự biến đổi 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ TỘC NGƢỜI NGHIÊN CỨU 1.1 Địa bàn nghiên cứu: Xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn 1.1 Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý: Mỹ Thanh là một xã vùng cao nằm ở phía Đông Nam của huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, cách trung tâm thành phố Bắc Kạn 12km. Với diện tích 33,1 km², mật độ dân số đạt 57,8 ngƣời/km², dân số năm 2009 là 1929 ngƣời.6 Phía Đông giáp xã Côn Minh, huyện Na Rì và xã Cao Sơn, huyện Bạch Thông; phía Tây giáp xã Huyền Tụng (nay là phƣờng Huyền Tụng) thành phố Bắc Kạn; phía Nam giáp với xã Xuất Hóa (nay là phƣờng Xuất Hóa), thành phố Bắc Kạn; phía Bắc giáp xã Nguyên Phúc, huyện Bạch Thông. Mỹ Thanh có địa hình phức tạp, nhiều núi cao, độ dốc lớn, nhiều khe suối.

Xã bị chia cắt bởi 2 con sông lớn đó là sông Cầu và sông Nguyên Phúc tạo thành nhiều khu, cụm dân cƣ sinh sống với nhau đã từ bao đời nay. Xã Mỹ Thanh đƣợc chia thành 9 thôn: Nà Cà, Châng, Phiêng Kham, Bản Luông 1, Bản Luông 2, Khau Ca, Khuổi Duộc, Thôm Ƣng, Cây Thị. Tài nguyên thiên nhiên: tổng diện tích đất tự nhiên của Mỹ Thanh là 3.323,59 ha; đất nông nghiệp: 3.167,38 ha chiếm 95,31%; đất phi nông nghiệp: 113,80ha chiếm 3,42%; đất chƣa sử dụng: 42,20 ha chiếm 1,27%. Về tài nguyên rừng, xã có hai loại rừng chính là rừng phòng hộ và rừng sản xuất.

Diện tích rừng tự nhiên 904,20 ha. Hiện nay diện tích đất rừng đã đƣợc giao cho các hộ gia đình quản lý.Với diện tích đất rừng sản xuất lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông lâm nghiệp kết hợp. Có thể phát triển các khu rừng nguyên liệu, dƣợc liệu, cây lấy gỗ,. Xã có tổng diện tích mặt nƣớc 75,12 ha; diện tích mặt nƣớc đƣợc nhân dân sử dụng để chăn nuôi thuỷ sản là 2,24 ha.

Hiện nay, diện tích ao nuôi cá ở địa phƣơng chƣa đƣợc quan tâm đầu tƣ nên chƣa đem lại thu nhập kinh tế đáng kể cho hộ dân. 6 Theo số liệu tổng điều tra dân số và nhà ở tỉnh Bắc Kạn 01/04/2009 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Về khoáng sản và các tài nguyên khác ở địa phƣơng rất hạn chế. Tuy nhiên, hiện nay, trữ lƣợng cát, sỏi trên địa bàn do hai con sông Cầu, Sông Nguyên Phúc bồi đắp hàng năm là nguồn tài nguyên đáng kể cần đƣợc quan tâm và có kế hoạch khai thác, sử dụng phù hợp. TỈNH BẮC KẠN Nà Cà Địa bàn nghiên cứu thôn Nà Cà, Xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn.

(Nguồn: Cổng thông tin điện tử Tỉnh Bắc Kạn – Huyện Bạch Thônghttp://backan.vn/bd/mapbachthong.htm) 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thành phần tộc người gồm có: Kinh, Tày, Nùng, Dao, Sán Chay. Trong đó đông nhất là đồng bào dân tộc Dao với 887 ngƣời chiếm tới 45,98 % dân số toàn xã, đại đa số là đồng bào ngƣời Dao Đỏ. Tuy nhiên trình độ dân trí và đời sống của đồng bào nhìn chung còn nhiều hạn chế. Với 100% ngƣời dân sống ở nông thôn.1 Số lượng người Dao trên địa bàn Huyện Bạch Thông (Đơn vị: người) Số dân Thị trấn, xã STT Tổng số tộc Dao (16 xã, 1 thị trấn) 1 Thị trấn Phủ Thông 1.683 30 2 Xã Phƣơng Linh 1.881 251 12 Xã Cao Sơn 829 383 13 Xã Hà Vị 1.896 (Nguồn: Số liệu tổng điều tra ngày 01/4/2009,Cục thống kê tỉnh Bắc Kạn) 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Thành phần tộc người xã Mỹ Thanh (Đơn vị: người) STT Tộc người Số người 1 Kinh 144 2 Tày 775 3 Nùng 120 4 Dao 887 5 Sán Chay 3 Tổng số 1.3 Dân số chia theo tộc người, giới tính và đơn vị hành chính xã Mỹ Thanh (Đơn vị: người) Tổng Tổng số Tổng Thành thị Tổng Nông thôn Tộc số số số STT Nam Nữ Nam Nữ Nam Nữ người 1.002 927 1 Kinh 144 60 84 - - - 144 60 84 2 Tày 775 426 349 - - - 775 426 349 3 Nùng 120 64 56 - - - 120 64 56 4 Dao 887 459 437 - - - 887 459 437 5 Sán 3 2 1 - - - 3 2 1 Chay (Nguồn: Số liệu tổng điều tra ngày 01/4/2009,Cục thống kê tỉnh Bắc Kạn) 1.2 Kinh tế Kinh tế chủ yếu của ngƣời dân xã Mỹ Thanh là sản xuất nông - lâm nghiệp.

Nằm dọc bờ sông Cầu, đất sản xuất nông nghiệp ít, lâu nay ngƣời dân xã Mỹ Thanh chủ yếu dựa vào phát triển kinh tế đồi rừng. Mặc dù còn rất nhiều khó khăn nhƣng với ý chí vƣơn lên xóa đói, giảm nghèo, nhân dân xã Mỹ Thanh đã phát triển nhiều mô hình kinh tế có hiệu quả từ những cây trồng nhƣ: Chít, chuối tây, ngô,… Vài nay trở lại đây, ngƣời dân trồng thêm cây khoai môn, mặc dù mới bắt đầu trồng thử nghiệm từ 2011 nhƣng cho đến nay cây khoai môn đã trở thành cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp ngƣời dân xã Mỹ Thanh nâng cao thu nhập, vƣơn lên 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thoát nghèo. Hiện nay Mỹ Thanh có 32 ha trồng khoai môn, 36 ha dong giềng, 23 ha rau, 6 ha gừng, 28 ha chuối, 53 ha chít… Trong đó diện tích trồng khoai môn của Mỹ Thanh lớn nhất toàn huyện.7 Hai năm trở lại đây khoai môn đƣợc đánh giá là cây trồng chủ đạo, phát triển rộng khắp tại các thôn trong xã, trong đó tập trung nhiều nhất là tại các thôn Phiêng Kham, Bản Châng, Nà Cà. Hiện nay, bình quân lƣơng thực đầu ngƣời của xã đạt 549,7kg/năm.

Tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm dần qua từng năm. Theo kết quả rà soát năm 2012, xã Mỹ Thanh còn 12,40% hộ nghèo. Cơ sở hạ tầng xã bƣớc đầu đƣợc quan tâm đầu tƣ xây dựng. Tuy nhiên chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.

Cùng với các địa phƣơng khác triển khai “ Chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới”, Mỹ Thanh bƣớc đầu đang có đƣợc nhiều kết quả đáng khích lệ. Bắt đầu từ năm 2011, các thôn, bản, tổ chức đoàn thể xã đã tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân đóng góp tiền, công sức, hiến đất, cây cối hoa màu. để mở rộng và đổ bê tông đƣờng giao thông nông thôn. Năm 2011, đã có 04 thôn thực hiện đổ bê tông đƣợc, tổng chiều dài 741 m/ 76.000đ và mở mới 01 đoạn đƣờng dài khoảng 3km.

Năm 2012, lồng ghép thực hiện giữa chƣơng trình xây dựng nông thôn mới và Chƣơng trình 135, xã đã mở đƣợc tuyến đƣờng Khau Ca - Khuổi Duộc dài 1,3km, đƣợc nhân dân đồng tình ủng hộ, nhất trí hiến đất, hoa mầu. di chuyển nhà cửa, chuồng trại để mở đƣờng với tổng diện tích đất hiến là 8. Hiện nay nhân dân thôn Phiêng Kham đang thực hiện mở rộng và đổ bê tông hai tuyến đƣờng từ trung tâm thôn Phiêng Kham đi vào vùng sản xuất tập chung Khuổi Rầy và Khuổi Lòng.3 Văn hóa – xã hội Xã Mỹ Thanh hiện có 487 hộ dân với tổng dân số 2.001 nhân khẩu, gồm 5 dân tộc anh em cùng sinh sống tại 9 thôn bản: Nà Cà, Châng, Phiêng Kham, Bản Luông 1, Bản Luông 2, Khau Ca, Khuổi Duộc, Thôm Ƣng, Cây Thị. 7 Cổng thông tin điện tử Bắc Kạn http://backan.vn/Pages/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia-xay-dung- nong-thon-moi-244/cuoc-thi-sang-tac-245/gioi-thieu-cac-tac-pham-du-thi-233/my-thanh-tuoi-dep- ccfc824b12257248.aspx 8 Cổng thông tin điện tử xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, Bắc Kạn http://bachthong.vn/subsites/Pages/45/XC3A320ME1BBB920Th-c4eca6f3b21f19f9.aspx 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lực lƣợng lao động dồi dào, chiếm 76,86% trên tổng dân số.

Tuy nhiên, chất lƣợng lao động còn thấp, chủ yếu là lao động chƣa qua đào tạo, không có tay nghề, trình độ không đồng đều. Đây là rào cản lớn đối với việc phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng. Do vậy, trong những năm tới, xã đang có kế hoạch bồi dƣỡng đào tạo nghề cho lao động, tạo ra nguồn lực góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phƣơng. Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, trên địa bàn xã có 03 trƣờng học: Trƣờng Mầm non, Trƣờng Tiểu học và Trƣờng THCS Mỹ Thanh.

Trong thời gian qua, chính quyền địa phƣơng cùng nhà trƣờng đã nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ năm học đề ra, duy trì kết quả phổ cập giáo dục mầm non đối với nhóm trẻ 5 tuổi, phổ cập Tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập Trung học cơ sở. Tuy nhiên về cơ sở vật chất các trƣờng học còn nhiều hạn chế điều này gây cản trở lớn đến chất lƣợng dạy và học. Chính vì vậy, cần đƣợc sự quan tâm đầu tƣ hơn nữa của các cấp lãnh đạo, các sở ban ngành để mặt bằng dân trí của ngƣời dân nơi đây đƣợc ngày một nâng cao.4 Dân số từ 5 tuổi trở lên chia theo tình trạng đi học hiện nay, nhóm tuổi và đơn vị hành chính huyện Bạch Thông (Đơn vị: Người) Thành thị Nông thôn Chƣa Nhóm tuổi Đang Đã thôi Đang đi Đã thôi Chƣa bao Tổng số bao giờ Tổng số đi học học học học giờ học học 5 tuổi 31 30 - 1 373 348 - 25 6-10 tuổi 100 98 1 1 1.278 ( Số liệu tổng điều tra ngày 1/4/2009 cục thống kê tỉnh Bắc Kạn) Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân địa phƣơng đƣợc quan tâm thực hiện tốt. Hiện nay, xã đang đầu tƣ xây dựng Trạm y tế, phấn đấu đạt chuẩn Quốc gia về Y tế xã.

23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Toàn xã luôn tích cực thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Phong trào văn hóa - văn nghệ - thể dục, thể thao đƣợc ngƣời dân tham gia tích cực. Các hội diễn văn nghệ thƣờng xuyên đƣợc tổ chức. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã nhìn chung luôn ổn định.9  Địa bàn thôn Nà Cà, xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn Thôn Nà Cà nằm ở phía Đông Nam, cách trung tâm xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông khoảng 3km.

Số hộ 56 hộ với 258 nhân khẩu. Nằm dọc bờ sông Cầu, đất sản xuất nông nghiệp ít nên đồng bào triệt để khai thác các dải đất ven các sông, suối và các thung lũng để làm ruộng nƣớc.