Chương 1. Lý luận về quyên được bảo vệ đối với trẻ em bi bao lực Chương 2. Thực trang quyên được bảo vệ đổi với trẻ em b¡ bạo lực ở Việt Nam hiện nay Chương 3. Quan điểm, giải pháp bao đảm quyên được bão vệ đôi với trẻ em bị bạo lực ở Việt Nam hiện nay 9 TONG QUAN VE VAN DE NGHIEN CUU 1.
Tinh hình nghiên cứu trong rước liên quan đến dé tài luận án Trẻ em là đôi tương đặc biệt, là nhóm yêu thé trong xã hội, do đó can được Nhà nước và xa hôi đặc biệt quan tam, bao vệ, bao dam quyên. Trẻ em được hưởng những quyên con người và hưởng những quyên đặc thù khác phủ hợp với đô tuôi của trẻ em Hiện nay, quyên trẻ em được nói chung, quyên được bảo vệ đôi với trẻ em bị bạo lực nói riêng được ghi nhận trong các văn kiện Dang và văn bản pháp luật của Nha nước. B én cạnh đó, các học giả, nhà nghiên cửu cũng đã di sâu phân tích, tim hiểu vê van dé nay trong rất nhiêu các công trình nghiên cứu ở các cap đô khác nhau. Dựa vào kết quả nghiên cứu cho thay khó có thé liệt kê được hết tat cả những công trình khoa hoc về quyên trẻ em, quyên được bảo vệ đối với trẻ em bi bao lực, do đó, luận án chủ yếu tập hợp va đánh giá các công trình khoa học tiêu biểu, phân tích những kết quả nghiên cứu chính có liên quan đến nôi dung triển khai trong luận án.
Cite cong trinh nghién citu véyuyén tré em vd quyén duoc bio véMbt với weem Thit nhất, về quyên tré em, quyên trẻ em là van dé được giới nghiên cửu, học thuật quan tâm. Hiện nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vân đê này và tiếp cận dưới các góc độ khác nhau như luật học, xã hội học,. Dưới góc độ luật học, hau hết các công trình nay đêu tiếp can theo hướng (1) Đưa ra các quan điểm khác nhau về khái niệm trẻ em, quyên trễ em, (2) Phân tích các văn bản pháp luật quóc tê liên quan đến quyên tré em như Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền (UDHR), Công ước quéc tê về các quyên dân sự, chính trị (ICCPR), Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa (ICESCR), đặc biệt la phân tích Công ước của LHQ về quyên trễ em (CRC); (3) Phân tích pháp luật Việt Nam về quyên trẻ em, đặc biệt la phân tích quy định của Luật Trẻ em. Cụ thể: 10 Dưới góc đô phân tích pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia, cuôn sách của Hội Luật gia Việt Nam (2007), “Pháp iuật quốc gia và quốc té về bdo vệ quyền của các nhóm xã hội dé bị tôn thương”, Nxb Đại học Quắc gia Hà Nội xác định trễ em là con người nhưng lả một nhóm xã hội dé bị tôn thương, có những nhu câu đặc biệt, vả có quyên được hưởng sự chăm sóc, bảo vệ một cach đặc biệt.
Do đó, nghiên cứu này chủ yếu tập trung đi vào phân tích nôi dung của CRC về định nghĩa trẻ em, các nguyên tắc cơ bản, các quyên cụ thể trong công ước. Bên cạnh đó, cuôn sách cũng tập trung phân tích các quy định pháp luật về quyên trẻ em được quy định trong Luật Bảo vê, chăm sóc vả giáo đục trẻ em năm 2004. Cũng thừa nhận tré em là chủ thé còn non not cả về thé chat lẫn tinh thân nên can được hưởng những quyên đặc thủ “Giáo trình Lý luận và pháp luật về quyén con người” của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Ha Nội (2016), Nzb Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiếp tục phân tích các quy định của CRC về định nghĩa trẻ em, các nguyên tắc, các nhóm quyên của tré em, đồng thời, làm rõ các quy định của CRC bang cách dẫn chiều hướng dẫn thực hiện CRC trong các bình luận chung của UBVQTE (cơ quan giảm sát việc thực hiện CRC). Trên cơ sở đó, giáo trình đã phân tích một cách khái quát khuôn khỗ pháp luật về quyền trẻ em ở Việt Nam trong Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo duc trẻ em năm 2004.
Mặc dù hai công trình này bước dau đã lam rõ được quy định pháp luật quốc tế và quốc gia về quyên trẻ em, tuy nhiên, do thời gian nghiên cửu đã khá lâu nên những quy định vê quyên trẻ em trong Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo duc trẻ em đã hết hiệu lực thi hành. Bài viết của Phạm Thị Thanh Nga và Nguyễn Xuân Tính, “7?¿ em” và “người chưa thành niên” trong pháp luật Dệt Nam: Nhìn từ ngiữa vụ thực hiện công ước của Liên Hop quốc về quyền tré em và tinh thông nhất của hệ thống pháp luật”, Tap chi Nghiên cứu Lap pháp số 15 (343) tháng 8/2017 cũng đã làm rõ định nghĩa trẻ em theo hướng so sánh, đánh giá sư tương thích với CRC; đánh gia tinh thông nhất việc sử 11 dung thuật ngữ “trẻ em” va “người chưa thành niên” trong hệ thông pháp luật Việt Nam. Cuôn sách “Quyền trễ em và iao động tré em” do tác giã Vũ Công Giao (chủ biên) (2020), Nxb Dai học Quốc gia Hà Nội la mét công trình cũng tiếp cân quyển trẻ em theo hướng phân tích quy định của CRC vả chính sách, pháp luật Việt Nam vê quyên trẻ em. Nghiên cứu nay cho rằng trẻ em là một phân của nhân loại nên quyền trẻ em cũng là quyên con người.
Tuy nhiên, do còn non nớt cả về thé chất va tinh than nên quyên của trễ em có những đặc điểm khác với quyền của người lớn Trẻ em có những quyền mà đa sô người lớn không được hưởng như quyên được bảo vệ, chăm sóc, nuôi dưỡng,. Bên canh đó, néu như các công trình trước chủ yêu mới dừng lại ở phan tích khái quát CRC thi cuốn sách này đã phân tích khá chi tiết và toàn diện CRC: (1) phân tích khái niệm trẻ em; (2) phân tích và làm rõ nội ham các nguyên tắc theo CRC như nguyên tắc loi ích tốt nhất danh cho tré em, nguyên tắc không phân biệt đối xử, (3) Phân tích các quyên tré em theo bôn nhóm quyên: nhóm quyên được sông còn, nhóm quyên phát triển, nhóm quyên tham gia, nhóm quyên được bảo vệ. Day là điểm khác biệt, nôi bật của nghiên cứu nảy so với các công trình nghiên cứu trước đó. Trong mỗi nhóm quyên, nghiên cứu bước đâu đã chỉ ra khái niệm, nội ham của nhóm quyền theo quy định của CRC và giới thiệu khái quát nhóm quyên đó trong pháp luật Việt Nam.
Không chỉ phân tích quyên trẻ em theo pháp luật quốc tế va chủ yêu trong Luật Trẻ em, các công trình nghiên cứu còn phân tích sự tương thích của pháp luật quốc tế với Hiến pháp Việt Nam về quyên trẻ em Cụ thé: Văn phòng thường trực về nhân quyên & Hoc viện Chính trị quốc gia Hô Chí Minh (2015) phối hop thực hiện nghiên cứu " Quyển con người, quyền và nghĩa vụ cơ ban của công dân”. Nghiên cửu nay gồm có 5 phân, do nhiều tác giả thực hiện. Phan 3 và phân 4 di sâu nghiên cứu về quyên con người, quyền vả nghĩa vu cơ 1 bản của công dân trong năm bản Hiến pháp của nước Công hòa XHCN Việt Nam, trong đó có quyên của trẻ em Trên cơ sử đó, các tác giả khái quát sự tương thích giữa quy đính quyên trễ em trong các bản Hiền pháp với CRC, UDHR, ICCPR. Phan 5 tập trung bình luận quá trình thực thi quy định của Hiện pháp năm 2013 về quyên của các nhóm xã hội dé bi tôn thương, trong đó có trẻ em và đã đưa ra các lưu ý như cần rà soát, sửa đôi, bö sung các văn bản luật về quyén trẻ em; tiếp tục tôn trong và thực thi nghiêm chỉnh các cam kết quốc tế ma Việt Nam là thành viên.
Cuôn sách “77c hiện các quyền hiến định trong Hiển pháp năm 2013” của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội do Nxb Ly luận Chính trị xuất bản năm 2017 một lần nữa đê cập đến quyên trẻ em trong Hiển pháp năm 2013 với bài viết “Quyển sống của trễ em trong Luật Quéc tế và Hiện pháp năm 2013”. Bài viết đã làm rõ hơn quyên trễ em với việc phân tích quyên sông của trẻ em theo CRC, làm rõ chủ thé quyên, bản chất của quyên va quyên sông của trễ em trong pháp luật Việt Nam Bai viết của tac giả Tran Thai Dương, Tran Thị Thanh Mai, “Báo dam quyền của các nhóm đỗ bị tên thương ở Viet Nam - Từ góc nhìn đánh giá thực tiễn thi hành Hiễn pháp năm 2013”, Tạp chí Nha nước va Pháp luật sô 01/2020 cũng là một công trình khoa học đã phân tích những ưu điểm, hạn chê trong thực tiễn thi hành Hiến pháp năm 2013 liên quan đên bảo dam quyên của nhóm người dé bị tôn thương, trong đó có quyên trễ em. Bai viết phân tích về độ tuôi của tré em va chỉ ra rằng việc quy định trẻ em là người đưới 16 tuổi chưa dam bảo tính thông nhất của hệ thống pháp luật và chưa phù hợp với CRC. Ngoài ra, bài viết còn khái quát những chính sách của Nhà nước về bảo vệ, thúc đây quyên trẻ em ở Việt Nam, trên cơ sở đó, dé xuất một số khuyên nghị nhằm nâng cao hiệu qua bảo dam quyển trẻ em trong thực tiến.
Nếu như các công trình nghiên cứu khoa học nêu trên chủ yêu tập trung phân tích các quy định pháp luật thì mét sô luân an, bai tạp chí đã nghiên cứu 13 một cách tông thé các vân dé lý luân, thực tiễn vả giải pháp liên quan đến van dé nảy. Luan án tiền sĩ luật học của Phan Thi Lan Phương (2015), “Quyễn rễ em trong giai doan vây dung nhà nước pháp quyền Viet Nam — Những đâm bdo pháp ip”, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội đã phân tích một cách tổng thé các van dé liên quan đến quyên trẻ em trong xây dựng nhà nước pháp quyên Việt Nam. Theo đó, luận án tiếp cận quyên trẻ em đưới góc đô trẻ em 1a chủ thé đặc biệt của quyên con người va đưa ra khái niêm “quyên trễ em 1a những đặc quyển ma trễ em được hưởng, được lam, được tôn trọng và thực hiên nhằm đảm bảo sự sống còn, sự tham gia và phát triển toàn điện”.