Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm (1996-2010)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đảng bộ huyện từ liêm hà nội lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2010, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Lê Xuân Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Cao Văn Liên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm từ năm 1996 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• LỜI CẢM ƠN
• LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN TƯ LIỆU
• ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
• BỐ CỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) VỀ BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000
• 1.1. Khái quát chung
• 1.2. Khái quát về thực trạng môi trường thế giới và Việt Nam
• 1.3. Khái quát về lịch sử, thiên nhiên và con người huyện Từ Liêm. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện bảo vệ môi trường từ năm 1996 đến năm 2000
• 1.4. Thực trạng môi trường huyện Từ Liêm và thành phố Hà Nội hiện nay
• 1.5. Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái
• 1.6. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) LÃNH ĐẠO TĂNG CƢỜNG BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.2. Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.3. Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về tăng cường thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.4. Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.5. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện tăng cường hơn nữa hoạt động bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.6. Tiểu kết chương
• 3. CHƯƠNG 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP
• 3.1. Một số bài học kinh nghiệm
• 3.2. Một số nhiệm vụ đặt ra
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm 1996 2010

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết trong quá trình phát triển bền vững của huyện Từ Liêm. Từ năm 1996 đến 2010, huyện đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, nhằm đảm bảo sự phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Trong giai đoạn này, huyện Từ Liêm đã đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường, đặc biệt là trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.

1.1. Thực trạng môi trường huyện Từ Liêm trong giai đoạn 1996 2000

Trong giai đoạn đầu, huyện Từ Liêm đã ghi nhận nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất công nghiệp và sinh hoạt của người dân. Đặc biệt, tình trạng ô nhiễm không khí và nước đã ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống.

1.2. Chính sách bảo vệ môi trường của huyện Từ Liêm

Đảng bộ huyện Từ Liêm đã ban hành nhiều chính sách nhằm bảo vệ môi trường, bao gồm các chương trình giáo dục về bảo vệ môi trường và các dự án cải thiện chất lượng nước. Những chính sách này đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.

II. Những thách thức trong bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm 2001 2005

Giai đoạn 2001-2005, huyện Từ Liêm tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bảo vệ môi trường. Sự gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm nước, không khí và quản lý chất thải trở nên nghiêm trọng hơn.

2.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường gia tăng

Tình trạng ô nhiễm không khí do bụi và khí thải từ các phương tiện giao thông và nhà máy đã trở thành vấn đề nhức nhối. Nhiều khu vực trong huyện đã bị ảnh hưởng nặng nề, dẫn đến sự gia tăng các bệnh về hô hấp và các vấn đề sức khỏe khác.

2.2. Quản lý chất thải và nước thải

Quản lý chất thải rắn và nước thải là một thách thức lớn. Hệ thống thu gom và xử lý chất thải chưa đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các biện pháp xử lý nước thải cũng cần được cải thiện để bảo vệ nguồn nước.

III. Phương pháp bảo vệ môi trường hiệu quả tại huyện Từ Liêm 2006 2010

Trong giai đoạn 2006-2010, huyện Từ Liêm đã áp dụng nhiều phương pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Các chương trình bảo vệ môi trường được triển khai đồng bộ, kết hợp giữa giáo dục cộng đồng và các biện pháp quản lý nhà nước.

3.1. Giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng

Các chương trình giáo dục về bảo vệ môi trường đã được tổ chức thường xuyên, giúp người dân nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Những hoạt động này đã tạo ra sự thay đổi tích cực trong hành vi của cộng đồng.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong bảo vệ môi trường

Huyện đã áp dụng nhiều công nghệ mới trong quản lý chất thải và xử lý nước thải. Việc sử dụng công nghệ xanh không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tiết kiệm chi phí cho chính quyền địa phương.

IV. Kết quả đạt được trong bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm

Nhờ những nỗ lực trong công tác bảo vệ môi trường, huyện Từ Liêm đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Chất lượng môi trường đã được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Cải thiện chất lượng không khí và nước

Chất lượng không khí và nước đã có những cải thiện đáng kể nhờ vào các biện pháp quản lý hiệu quả. Người dân đã có thể cảm nhận được sự khác biệt trong môi trường sống hàng ngày.

4.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động bảo vệ môi trường đã được nâng cao. Người dân tích cực tham gia vào các chương trình dọn dẹp, trồng cây và bảo vệ môi trường, tạo ra một phong trào mạnh mẽ trong cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm

Bảo vệ môi trường huyện Từ Liêm từ năm 1996 đến 2010 đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn cần tiếp tục nỗ lực để giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc phát triển bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

5.1. Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường

Cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn trong công tác bảo vệ môi trường, bao gồm việc cải thiện hệ thống quản lý chất thải và tăng cường giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường.

5.2. Tầm nhìn cho tương lai bền vững

Huyện Từ Liêm cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho bảo vệ môi trường, trong đó chú trọng đến việc phát triển các dự án xanh và bền vững, nhằm đảm bảo môi trường sống tốt cho các thế hệ tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ của Việt Nam sau hơn 25 năm đổi mới, vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái trở thành một thách thức cấp bách. Từ năm 1996 đến 2010, huyện Từ Liêm (Hà Nội) trải qua quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng, kéo theo nhiều tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái địa phương. Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, trong giai đoạn này, hơn 350 doanh nghiệp và hơn 40 làng nghề truyền thống tại huyện thải ra hơn 4.000 m³ khí thải độc hại mỗi ngày, cùng với lượng phương tiện giao thông phát thải hơn 6 tấn khí độc hại hàng ngày. Môi trường đất, nước và không khí tại đây chịu áp lực lớn từ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt, gây ra nhiều hệ lụy về sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm trong công tác bảo vệ môi trường sinh thái, đánh giá thực trạng, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phù hợp cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chủ trương, chính sách và biện pháp lãnh đạo của Đảng bộ huyện từ năm 1996 đến 2010, trong bối cảnh huyện Từ Liêm là vùng trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô Hà Nội. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học, thực tiễn cho các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong việc nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, góp phần phát triển bền vững và cải thiện chất lượng cuộc sống nhân dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Hai lý thuyết trọng tâm được vận dụng là:

• Lý thuyết phát triển bền vững: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái nhằm đảm bảo nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

• Lý thuyết quản lý môi trường trong phát triển kinh tế: Tập trung vào vai trò của các chủ thể chính trị - xã hội trong việc xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện và giám sát công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương.

Các khái niệm chính bao gồm: môi trường sinh thái, ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững, công nghiệp hóa - hiện đại hóa, và quản lý nhà nước về môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp phân tích tổng hợp và phương pháp logic để đánh giá quá trình lãnh đạo bảo vệ môi trường của Đảng bộ huyện Từ Liêm. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các văn kiện, báo cáo, nghị quyết của Trung ương Đảng, Thành ủy Hà Nội và Đảng bộ huyện Từ Liêm từ năm 1996 đến 2010, cùng các tài liệu khảo sát thực tế và số liệu thống kê liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ tài liệu có liên quan nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu các giai đoạn, đồng thời sử dụng phương pháp phân tích nội dung để làm rõ vai trò lãnh đạo và hiệu quả các chủ trương, chính sách.

Timeline nghiên cứu tập trung vào hai giai đoạn chính: 1996-2000 và 2001-2010, tương ứng với các nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện Từ Liêm, nhằm đánh giá sự thay đổi và phát triển trong công tác bảo vệ môi trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng: Trong giai đoạn 1996-2010, huyện Từ Liêm đối mặt với ô nhiễm đất, nước và không khí nghiêm trọng. Năm 2000, có 26 điểm ô nhiễm nặng, trong đó ô nhiễm không khí tại các công trường xây dựng vượt mức cho phép hàng chục lần. Nồng độ bụi PM10 tại Hà Nội cao gấp 4-7 lần tiêu chuẩn, đặc biệt tại các nút giao thông đông đúc.

2. Sự gia tăng diện tích đất thổ cư và giảm đất nông nghiệp: Từ năm 1996 đến 2005, diện tích đất nông nghiệp giảm từ gần 2.8 nghìn ha xuống còn khoảng 1.4 nghìn ha, trong khi đất thổ cư tăng lên hơn 2.35 nghìn ha. Đất bị bỏ hoang lên tới gần 3 nghìn ha, ảnh hưởng đến kết cấu môi trường sinh thái.

3. Tăng cường ý thức và nhận thức bảo vệ môi trường: Qua các chương trình tuyên truyền và chỉ đạo của Đảng bộ huyện, ý thức bảo vệ môi trường của nhân dân được nâng cao rõ rệt. Tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đạt trên 86%, tình trạng xả thải bừa bãi giảm đáng kể.

4. Hiệu quả lãnh đạo của Đảng bộ huyện: Đảng bộ huyện đã ban hành nhiều chương trình, chỉ thị và kế hoạch cụ thể như Chương trình 01-CTr/HU (1996-2000) và Chương trình 29-CTr/HU (1998) nhằm phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường. Các biện pháp như nạo vét sông, trồng cây xanh, kiểm soát chất thải được triển khai đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng ô nhiễm là do tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, trong khi công tác quản lý môi trường còn hạn chế, ý thức bảo vệ môi trường của một bộ phận người dân và doanh nghiệp chưa cao. So với các nghiên cứu về ô nhiễm môi trường đô thị khác, huyện Từ Liêm có đặc điểm là sự chuyển đổi cơ cấu đất đai nhanh, áp lực dân số và phát triển công nghiệp lớn, dẫn đến những thách thức riêng biệt.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự thay đổi diện tích đất nông nghiệp và đất thổ cư qua các năm, bảng thống kê số lượng doanh nghiệp và lượng khí thải phát sinh, biểu đồ so sánh mức độ ô nhiễm không khí tại các điểm đo trong huyện và toàn thành phố.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời cung cấp cơ sở để điều chỉnh chính sách phù hợp hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Đẩy mạnh các chương trình giáo dục môi trường tại các trường học, cộng đồng dân cư nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giảm thiểu hành vi xả thải bừa bãi. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Ban Tuyên giáo huyện, các trường học, tổ chức xã hội.

2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường đồng bộ: Thiết lập mạng lưới quan trắc môi trường với ít nhất 10 trạm quan trắc trên địa bàn huyện để giám sát chất lượng không khí, nước và đất. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

3. Kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm môi trường: Tăng cường thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và làng nghề, áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các trường hợp xả thải không qua xử lý. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Công an môi trường, UBND huyện, các phòng ban liên quan.

4. Phát triển hạ tầng xanh, mở rộng diện tích cây xanh và cải tạo môi trường nước: Triển khai các dự án trồng cây xanh dọc các tuyến đường, khu dân cư, đồng thời nạo vét, cải tạo các dòng sông, kênh rạch để cải thiện chất lượng nước. Thời gian: 3-5 năm. Chủ thể: UBND huyện, các phòng ban chuyên môn, cộng đồng dân cư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, lãnh đạo các cấp Đảng và chính quyền địa phương: Nắm bắt thực trạng và kinh nghiệm lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái, từ đó xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành lịch sử Đảng, môi trường và phát triển bền vững: Tài liệu tham khảo quý giá về mối quan hệ giữa chính trị và công tác bảo vệ môi trường trong bối cảnh phát triển kinh tế.

3. Các tổ chức quản lý môi trường và phát triển đô thị: Áp dụng các giải pháp, bài học kinh nghiệm trong quản lý môi trường đô thị và nông thôn, đặc biệt trong các khu vực đang phát triển nhanh.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội: Nâng cao nhận thức về vai trò của mình trong bảo vệ môi trường, tham gia tích cực vào các phong trào và hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao bảo vệ môi trường sinh thái lại quan trọng đối với huyện Từ Liêm?
   Bảo vệ môi trường sinh thái giúp duy trì cân bằng tự nhiên, đảm bảo sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế bền vững. Tại Từ Liêm, quá trình đô thị hóa nhanh gây áp lực lớn lên môi trường, nếu không kiểm soát sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

2. Đảng bộ huyện Từ Liêm đã có những biện pháp gì để cải thiện môi trường?
   Đảng bộ đã ban hành nhiều chương trình, chỉ thị như Chương trình 01-CTr/HU, Chương trình 29-CTr/HU, chỉ đạo nạo vét sông, trồng cây xanh, kiểm soát chất thải và nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

3. Tình trạng ô nhiễm môi trường tại Từ Liêm có những biểu hiện cụ thể nào?
   Ô nhiễm không khí vượt mức cho phép tại các công trường xây dựng và nút giao thông, ô nhiễm nước sông Nhuệ và Tô Lịch do xả thải chưa qua xử lý, đất bị ô nhiễm do lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và chất thải công nghiệp.

4. Ý thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường được cải thiện ra sao?
   Qua các chương trình tuyên truyền và vận động, tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đạt trên 86%, tình trạng xả thải bừa bãi giảm, người dân tham gia tích cực vào các phong trào bảo vệ môi trường.

5. Làm thế nào để các giải pháp bảo vệ môi trường được thực hiện hiệu quả?
   Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư; tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm; đồng thời đầu tư hạ tầng kỹ thuật và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Từ Liêm đã có vai trò lãnh đạo quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến 2010, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
• Tình trạng ô nhiễm môi trường tại huyện diễn biến phức tạp, đặc biệt là ô nhiễm không khí, nước và đất, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và đời sống nhân dân.
• Ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng được nâng cao nhờ các chương trình tuyên truyền và chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ và chính quyền địa phương.
• Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường, tăng cường giám sát và xử lý vi phạm để bảo vệ môi trường hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng môi trường, đảm bảo phát triển bền vững và cải thiện đời sống nhân dân huyện Từ Liêm.

Các cấp ủy Đảng, chính quyền và cộng đồng dân cư cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà Nội) ãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2000 Chương 2: Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà Nội) ãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến năm 2010 Phần kết luận có nhận xét, đánh giá tổng quát tình hình môi trường của huyện Từ Liêm (Hà Nội), có chỉ ra những vấn đề cần giải quyết, những nhiệm vụ chung và nhiệm vụ cụ thể đối với Huyện ủy, chính quyền và nhân dân Từ Liêm trong công tác bảo vệ môi trường. Ngoài ra, bố cục của luận văn còn có thêm phần phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo. [6] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CHỦ TRƢƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) VỀ BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000 1.

Khái quát chung 1. Khái quát về thực trạng môi trường thế giới và Việt Nam Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. Môi trường sống của con người theo chức năng được chia thành các loại: Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người. Đó ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước.

Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ v nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người. Đó những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định. ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tỉnh, huyện, cơ quan, ng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm.

Môi trường xã hội định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác. Ngo i ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc sống, như ôtô, máy bay, nh ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo. Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như t i nguyên thiên nhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội. [7] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Môi trường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm các nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất ượng cuộc sống con người.

Ví dụ: môi trường của học sinh gồm nh trường với thầy giáo, bạn bè, nội quy của trường, lớp học, sân chơi, phòng thí nghiệm, vườn trường, tổ chức xã hội như Đo n, Đội với các điều lệ hay gia đình, họ tộc, làng xóm với những quy định không th nh văn, chỉ truyền miệng nhưng vẫn được công nhận, thi h nh v các cơ quan hành chính các cấp với luật pháp, nghị định, thông tư, quy định. Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển. Ở đây chúng ta chỉ tìm hiểu môi trường theo khía cạnh môi trường tự nhiên tác động tới cuộc sống của con người. Sinh thái theo tiếng Hy Lạp “OIKOS” nghĩa nh ở, nơi cư trú, sinh sống.

Nói đến sinh thái, chúng ta thường nói tới hệ sinh thái. Hệ sinh thái là hệ thống các quần thể sinh vật sống chung và phát triển trong một môi trường nhất định, quan hệ tương tác với nhau và với môi trường đó. Từ đó có thể suy ra: Môi trường sinh thái là bao gồm tất cả những điều kiện xung quanh có liên quan tới sự sống của cơ thể. Đối với con người môi trường sinh thái là tất cả các điều kiện tự nhiên và xã hội, cả vô cơ v hữu cơ, có iên quan tới sự sống của con người, sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Hiện nay vấn đề môi trường sinh thái m con người đang tập trung nghiên cứu để tìm ra phương án tối ưu giải quyết nó thực chất là vấn đề mối quan hệ giữa con người và tự nhiên. Ở nước ta cũng vậy con người cùng với quá trình phát triển kinh tế đã v đang tác động sâu sắc tới môi trường sinh thái, do đó Đảng v Nh nước đã có những chủ trương, đường lối, chính sách thiết thực nhằm bảo vệ môi trường sinh thái. “Nếu như phát triển được đánh giá bởi sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ thì bảo vệ lại là sự gìn giữ bảo tồn cái cũ tránh cho nó những tác động xấu đồng thời có các biện pháp cải thiện nó cho phù hợp với nhu cầu của con người” [37 – tr. Trái đất của chúng ta được nhiều người trìu mến gọi là “hành tinh xanh”.

Tuy nhiên hiện nay “do sự thiếu hiểu biết, do sự tham lam và do nhu cầu cho sự sinh tồn, phát triển ng y c ng cao m con người đã khai thác v t n phá trái đất tới mức báo [8] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] động” [27 – tr. Theo Quỹ bảo vệ thiên nhiên hoang dã thế giới (WWF), nhân loại hiện nay đang sử dụng vượt quá 50% nguồn t i nguyên thiên nhiên m trái đất có thể cung cấp. Từ năm 2008, nhân oại đã cần tới 18,2 tỷ ha đất nhưng trái đất chỉ có khoảng 12 tỷ ha đất có thể sử dụng để sinh sống và canh tác. Nếu thế giới không nhanh chóng thay đổi cách thức sử dụng t i nguyên thì v o năm 2030, ngay cả 2 trái đất như hiện nay cũng không thể đáp ứng được nhu cầu.

Nghiên cứu của WWF cũng cảnh báo kể từ năm 1970 đến năm 2008, 28% đa dạng sinh học của trái đất đã biến mất. Số ượng và mật độ của 2.688 lo i động vật ở các khu vực khác nhau trên thế giới, đa dạng sinh học ở các khu vực nhiệt đới đã giảm tới 61% và ở các khu vực ôn đới là 31%. Trái đất đang bị tàn phá nặng nề. Sự t n phá đó m cho môi trường bị tổn hại nặng, thậm chí nhiều nơi đến mức không thể phục hồi được.

Việc môi trường bị t n phá đã tác động trở lại tới cuộc sống của con người. Các hiện tượng thiên nhiên ngày càng dữ dội và bất thường hơn. Một trong những lo ngại lớn nhất hiện nay của toàn cầu là sự nóng lên của trái đất mà hệ quả lớn nhất của nó là hiện tượng nước biển dâng đe dọa nhấn chìm 1/6 diện tích trái đất trong 1 thế kỷ tới; các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như E Nino, hạn hán, ũ ụt. Hiện nay, thế giới đang phải đương đầu với 5 cuộc khủng hoảng lớn về dân số, ương thực, năng ượng, t i nguyên, sinh thái.

Năm cuộc khủng hoảng n y đều liên quan chặt chẽ với môi trường. Nó thể hiện “mối quan hệ mật thiết giữa con người, xã hội và tự nhiên. Nó cho ta nhận ra một điều môi trường vừa là tác nhân vừa là nạn nhân của nền kinh tế toàn cầu. Mỗi một tác động không chú trọng chiều sâu có thể khơi nguồn cho những mối đe dọa nguy hiểm m con người có thể không ngờ tới.

Vì thế song song với việc phát triển kinh tế, thỏa mãn nhu cầu cuộc sống của mỗi cá nhân uôn được đảm bảo chúng ta phải biết giữ gìn môi trường sinh thái” [60 – tr. Đứng trước những hiểm họa về môi trường, cộng đồng quốc tế đã có những văn bản mang tính pháp ý để thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái. Sau hơn 30 năm kể từ Hội nghị đầu tiên về môi trường của thế giới (tại Stockholm – Thụy Điển năm 1972) đến nay, cộng đồng thế giới đã có nhiều nỗ lực để đưa vấn đề môi trường v o các chương trình nghị sự ở cấp quốc tế và quốc gia. Tuy vậy, hiện trạng [9] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] môi trường toàn cầu mới được cải thiện không đáng kể.

Môi trường chưa được lồng ghép với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Dân số toàn cầu tăng nhanh, sự nghèo đói, sự khai thác quá mức các nguồn tài nguyên thiên nhiên, sự phát thải quá mức “khí nh kính” là những vấn đề bức xúc có tính phổ biến trên toàn cầu. Trong tuyên bố Johannesburg về phát triển bền vững năm 2002 của Liên Hợp Quốc đã khẳng định về những thách thức mà nhân loại đang v sẽ phải đối mặt có nguy cơ to n cầu : Môi trường toàn cầu tiếp tục trở nên tồi tệ; suy giảm đa dạng sinh học tiếp diễn, trữ ượng cá tiếp tục giảm sút, sa mạc hóa cướp đi ng y c ng nhiều đất đai m u mỡ, tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đã hiển hiện rõ ràng; thiên tai ngày càng nhiều và ngày càng khốc liệt; các nước đang phát triển trở nên dễ bị tổn hại hơn. Ô nhiễm không khí, nước và biển tiếp tục lấy đi cuộc sống thanh bình của hàng triệu người.

Từ năm 1972 đến nay, với sự nỗ lực từ nhiều cá nhân và tổ chức quốc tế, nhiều hội nghị quốc tế về bảo vệ môi trường đã diễn ra, từ đó dẫn tới sự ra đời của một số văn bản mang tính quốc tế về bảo vệ môi trường như: Công ước Viên về bảo vệ tầng ôzôn năm 1985, Công ước khung về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 1992, Nghị định thư Kyôtô năm 1997. Các công ước và nghị định trên về cơ bản có sự thống nhất về việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của các quốc gia dân tộc và cộng đồng quốc tế về bảo vệ môi trường m trước hết là việc nhận thức đúng về vai trò, tác động của biên đổi môi trường tới sự sống của toàn nhân loại; việc cắt giảm các chất thải, khí thải độc hại v o môi trường; khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên, từng bước cải thiện và nâng cao chất ượng môi trường sống của nhân loại.