chương 1, điều 3, Luật BVMT của Việt Nam, 2005: “môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật”. Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố như vật lý, hóa học, sinh học….Các nhân tố này được xem như là thành phần cơ bản của môi trường, chúng hình thành và phát triển theo những quy luật của tự nhiên vốn có và nằm ngoài khả năng quyết định của con người và con người chỉ có thể tác động tới chúng ở một chừng mực nào đó. Như vậy môi trường là một khái niệm bao gồm các yếu tố tự nhiên, vật chất và nó có ảnh hưởng đến đời sống con người. Môi trường du lịch Môi trường du lịch tự nhiên: là một bộ phận cấu thành nên môi trường du lịch nói chung, bao gồm tập hợp các đối tượng tự nhiên (hữu cơ) và không sống vô cơ.
Môi trường tự nhiên có thể chưa bị, hay nói đúng hơn ít bị tác động của con người và cũng có thể bị con người biến đổi, cải tạo ở những mức độ khác nhau, song vẫn bảo tồn một phần hoặc toàn bộ các đặc tính tự phục hồi và phát triển. Môi trường du lịch tự nhiên là toàn bộ không gian lãnh thổ bao gồm các yếu tố thiên nhiên: đất, nước, không khí, hệ thống động vật trên cạn và dưới 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. và các công trình kiến trúc cảnh quan thiên nhiên nơi tiến hành các hoạt động du lịch. Môi trường du lịch tự nhiên có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển và đa dạng hóa các hoạt động du lịch, tạo tiền đề cho sự phát triển các khu du lịch.
Các thành phần cơ bản của môi trường tự nhiên là điều kiện cần thiết cho các hoạt động du lịch và có sức hấp dẫn lớn đối với du lịch, chính vì vậy được trực tiếp khai thác vào mục đích kinh doanh du lịch. Môi trường kinh tế – xã hội: là các nhân tố chủ yếu cần được xem xét là thể chế, chính sách, trình độ phát triển khoa học công nghệ, mức độ phát triển cơ sở hạ tầng, môi trường đô thị và công nghiệp, mức sống của người dân, tổ chức xã hội và quản lý môi trường. Môi trường văn hóa – xã hội: là một bộ phận của môi trường du lịch liên quan trực tiếp đến con người và cộng đồng, bao gồm các yếu tố về dân cư, dân tộc, là truyền thống, quan hệ cộng đồng, các yếu tố về lịch sử văn hóa….Khi chúng ta đứng trên quan điểm môi trường thì đó là những yếu tố tích cực của môi trường du lịch bởi vì đây không chỉ là đối tượng của du lịch mà còn là yếu tố tạo sự hấp dẫn của môi trường du lịch bởi tính đa dạng của những giá trị nhân văn truyền thống của các cộng đồng dân tộc khác nhau. Bên cạnh đó, sự phát triển các yếu tố văn hóa, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nhân văn ở các điểm du lịch cũng chính là những phương diện hữu hiệu nhằm nâng cao các giá trị nhân văn, tăng điều kiện thuận lợi để thu hút du khách.
Đề cập đến môi trường du lịch, chương 1, điều 4, luật Du lịch (2005) đã có định nghĩa: “Môi trường du lịch là môi trường tự nhiên và môi trường xã hội nhân văn nơi diễn ra các hoạt động du lịch”. Như vậy môi trường du lịch rất phức tạp, khó có một công trình nào đề cập đến hết khía cạnh của nó. Vì vậy, luận văn chỉ tập trung nghiên cứu, phân tích việc bảo vệ môi trường tự nhiên của khu vực nghiên cứu. Bảo vệ môi trường du lịch Ngày nay, khi chất lượng cuộc sống con người được nâng cao và ngày càng quan tâm đến điều kiện an ninh, an toàn và sức khỏe thì xu hướng khách 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hiện nay là chọn điểm đến, những cơ sở dịch vụ du lịch quan tâm đến việc bảo vệ môi trường.
Chỉ có môi trường xanh – sạch – đẹp với sản phẩm dịch vụ du lịch an toàn mới có thể thu hút khách du lịch. Du lịch đang hướng con người tới những hoạt động mang tính có ích cho môi trường du lịch. Các quan niệm về các hoạt động của du lịch sinh thái, các quan niệm về du lịch bền vững cũng là một trong những hoạt động hướng con người tới hoạt động bảo vệ môi trường du lịch. Theo mục 3, điều 3 Luật Bảo vệ Môi trường: “Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp; phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường, ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinh học.” Điều 9, luật Du lịch đã đưa ra khái niệm về BVMT du lịch như sau: “Môi trường tự nhiên, môi trường xã hội nhân văn cần được bảo vệ, tôn tạo và phát triển nhằm bảo đảm môi trường du lịch xanh, sạch, đẹp, an ninh, an toàn, lành mạnh và văn minh”.
Như vậy bảo vệ môi trường du lịch là những hoạt động làm cho môi trường trong lành, xanh, sạch đẹp, cải thiện môi trường, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn và khắc phục những hậu quả xấu do con người gây ra đồng thời khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhưng phải đảm bảo những lợi ích kinh tế phù hợp. Nội dung bảo vệ môi trƣờng du lịch Du lịch là một ngành kinh tế dịch vụ có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao. Do vậy công tác BVMT du lịch không chỉ là trách nhiệm của ngành du lịch mà còn là trách nhiệm của các ban ngành khác, của cộng đồng địa phương và của khách du lịch. Tuy nhiên do có các chức năng khác nhau nên nội dung công tác BVMT của các thành phần cũng khác nhau.
Trong phạm vi luận văn này sẽ phân tích về nội dung BVMT theo đánh giá của CQCN, doanh nghiệp, cộng đồng và du khách. 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nội dung bảo vệ môi trường du lịch của cơ quan quản lý nhà nước Công cụ quản lí nhà nước là luật pháp và bộ máy chính quyền. Các văn bản luật do Quốc hội ban hành, Chính phủ ban hành các nghị định hướng dẫn cụ thể việc thực thi các điều luật.
Chính quyền cấp tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện luật và nghị định thi hành luật. Bên cạnh việc ban hành văn bản thực thi công tác BVMT, cơ quan quản lí nhà nước ở Trung ương và địa phương còn có nhiệm vụ thanh tra, giám sát công tác thực thi BVMT và nhiệm vụ tuyên truyền công tác BVMT. Ban hành các văn bản và chỉ đạo công tác BVMT du lịch Về cơ sở pháp lý: đến nay, Quốc hội đã thông qua và ban hành các văn bản Luật có liên quan như: Luật Du lịch, Luật Bảo vệ Môi trường, Luật Di sản Văn hóa và các luật khác. Để triển khai công tác bảo vệ môi trường nói chung, công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch nói riêng, Thủ tướng chính phủ, Bộ trưởng nhiều bộ đã ban hành các nghị định, nghị quyết, các văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật có liên quan đến BVMT.
Nhiều văn bản liên quan trực tiếp đến công tác bảo vệ môi trường trong du lịch như: Chỉ thị 36–CT/TW của Bộ Chính trị ngày 25/6/1998 về “tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã chỉ rõ: bảo vệ môi trường là một vấn đề sống còn của đất nước, của nhân loại; là nhiệm vụ có tính xã hội sâu sắc, gắn liền với cuộc đấu tranh xóa đói giảm nghèo ở mỗi nước, với cuộc đấu tranh vì hòa bình và tiến bộ xã hội trên phạm vi toàn thế giới”. Chỉ thị đã đưa ra 8 giải pháp lớn về bảo vệ môi trường, trong đó giải pháp đầu tiên là “thường xuyên giáo dục, tuyên truyền, xây dựng thói quen, nếp sống và các phong trào quần chúng bảo vệ môi trường”. Chỉ thị 07/2000/ CT–TTG ngày 30/3/2000 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường giữ gìn trật tự, trị an và vệ sinh môi trường tại các điểm tham quan du lịch. 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Quyết định số 1363/QĐ–TTG ngày 17/01/2001 của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt đề án “đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”.
Quyết định số 256/2003/QĐ – TTG ngày 02/12/2003 của thủ tướng chính phủ về “chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020”. Quyết định số 02/2003/QĐ – BTNMT ngày 29/7/2003 của bộ trưởng bộ TN&MT về việc ban hành quy chế BVMT trong lĩnh vực du lịch. Nghị định số 21/2008 của chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật BVMT. Nghị định số 16/2012/N – ĐCP, nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực du lịch tại mục 4, điều 14 đã đưa ra những khung hình phạt phù hợp với cá nhân, tổ chức và khách du lịch.
[4] Liên quan đến vấn đề BVMT trong lĩnh vực du lịch, điều 45, luật Bảo vệ môi trường đã có những hướng dẫn cụ thể như sau: - Tổ chức, cá nhân quản lý, khai thác du lịch, điểm du lịch phải thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường sau đây: niêm yết quy định về bảo vệ môi trường tại khu du lịch, điểm du lịch và hướng dẫn thực hiện; lắp đặt, bố trí đủ và hợp lý công trình vệ sinh, thiết bị thu gom chất thải; bố trí lực lượng làm vệ sinh môi trường. - Khách du lịch có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ sau đây: tuân thủ nội quy, hướng dẫn về bảo vệ môi trường của khu du lịch, điểm du lịch; vứt chất thải vào thiết bị thu gom chất thải đúng nơi quy định; giữ gìn vệ sinh nơi tham quan du lịch; không được xâm hại cảnh quan, khu bảo tồn thiên nhiên, di sản tự nhiên, các loài sinh vật tại khu du lịch, điểm du lịch. [4 ] Nghị định số 16/2012/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch, Hà Nội ngày 13 tháng 02 năm 2012. 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.