CHƯƠNG 1 KHÁI QUATVE DANH DỰ, NHÂN PHAM, UY TÍN VÀ QUYỀN ĐƯỢC BAO VE DANH DỰ, NHÂN PHAM, UY TÍN TRONG PHÁP LUAT DÂN SỰ 11. Khái nệm quyền được bao vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín trong pháp luật dân sự 1. Khái niệm danh dự, nhân phâm, uy tín ®© Danhdự Danh dự là sự coi trong, đánh giá của du luân xã hôi đối với một người dựa trên. các giá trị tính thân, đạo đức của người đó, là sự tự ý thức về giá trị của bản thân, sự tôn trong và gin giữ giá tri ây, đặc biệt trong những bối cảnh khó khăn, các tinh huéng thử thách! Danh dy không tư nhiên có được, mà đến từ sự đóng góp, công hién của người đó với tổ chức, tập thể, xã hội, do sự tu dưỡng, phândau, rèn luyện miệt mai, day công vun dap như “ngoc càng mai cảng sáng, vàng cảng lưyện càng trong”.
Danh du không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, địa vị, chức vụ, nghề nghiép, giới tinh Người có danh dự, trọng danh dự sẽ được moi người yêu mén, tin tưởng, tôn trong. Danh dự không thé mua bán, trao đôi, ban phát hay cho tặng như những mén qua, vật phẩm khác. Tiên bạc mất đi có thé kiêm lại được, còn danh dự mat đi thì không thé lây lai được. Do vậy, người có danh dự, trọng danh dy khi làm mat việc 8 luôn can trong, suy xét một cách thâu đáo xem có ảnh hưởng đến danh du của bản thân không, có làm tôn hại dén lợi ích, danh dự của người khác, của tap thé, cộng đông không, luôn đặt lợi ích của tập thé, của công đông lên trên, lên trước lợi ích của cá nhân Nhờ đó, người có danh du; trong danh dự luôn hướng tới điều thiện, điều tốt, tránh nhữngđiều xâu, điều ác.
© Nhânphẩm Nhân phẩm (hay phẩm giá con người) là những phẩm chật, giá trị chi con người mới có và tạo nên tư cách, vị thê, sự khác biệt của con người với thé giới động vat. ` ‘Tap chi cổng sẵn, Siùt hoạt tư tưởng, ngày 9/12/2021, Ifps:Jñvvnr tapchicongsan org mnireb/guestisinh- hoat-ta-tuong/-/2018/82445 L/danh-du aspx. 8 Phẩm giá là như nhau và tôn tei bên trong đời sóng của mỗi con người? Ở một góc độ tiếp cận pháp lý, nhân phẩm chính là pham chat, giá trị của mét con người cụ thé và được pháp luật bảo vệ. Nhân phẩm của cá nhân phụ thuộc vào điêu kiện kinh té, thé chê xã hội tai thời diém lịch sử nhất định3 e Uytin Câu ngan ngữ "Một lần bat tin, van lần bat tin" đã ton tại từ lâu đời và truyền tung qua nhiêu thé hệ.
Đây không chỉ là một câu nói đơn thuần mà là một su thể hiện sâu sắc về tâm quan trọng của uy tin trong cuộc song hàng ngày của chúng ta Uy tín là danh từ chi sự tín nhiém và mến phục được moi người công nhân. Nó tiểu thi cho sự đáng tin cây và đáng kính trong của một cá nhân hoặc tô chức trong công đẳng. Uy tín không chi dựa vào danh tiếng hay hình ảnh bên ngoài, ma con phan anh sự đáng tin cây và chat lượng của hành động, lời nói và những cam kết ma ho đưa 1a. Ngoài ra, thuật ngữ uy tín còn có nghia là sự ảnh hưởng của một người cấp trên đối với những người cấp dưới.
Uy tín trong trường hợp này không chỉ đơn thuần là về vi tri, quyền lực hay tiên tai, mà là do sự tôn trong mà người cập trên đã xây dung thông qua những phẩm chất đạo đức, sự tận tâm và thành tựu trong công việc của họ. Một người có uy tin là người ma moi người tin tưởng và kinh trong Ho thể hiện sự trung thực, tôn trong người khác và đáp ung đúng những cam kết da đưa ra. Uy tin là một yêu tổ quan trongtrong xây dung mdi quan hệ tốt đẹp, niém tin và sự ủng hô từ công đồng xung quanh Một khi đã có uy tín, người đó dé dang thu hút dong lòng, sự hỗ trợ từ những người xung quanh, từ đó thành công trong công việc và cuộc sống. Uytin có hai loại chính là uy tin chức vu và uy tin cá nhân: - _ Uy tín chức vụ là sự tông hop tat cả các đắc điểm uy tín do chức vụ mang lai.
Điều này xuất phát từ quyền lực và trách nhiệm của người dim nhiém chức vụ thường được xác định bởi vị trí và vai trò ma họ đảm nhận trong xã hội. Uy tin ? PhùngThi Ngọc Anh (2018), Quo» dink của pháp luật về quyên bắt khá xâm phạt thân thé, sức khỏe, den &e niin phẩm của cơn người theo luến pháp năm 2013, Luận văn Thạc sĩ Luật hoc, Trường Đại học Luật Ha Nội, Hà Nội,tr.11-12 ` Viện Ehoa học phúp lý, bộ Tw pháp (2006), Từ điển Tuất học, Sảd.209,587 9 chức vụ là hiện tượng xã hôi khách quan được đính sẵn, và thường đến từ sự ky vong và tin tưởng của người dân vào người đứng đầu. - Uytin cả nhân lả sự tổng hợp tat cả các đặc điểm, phẩm chất và tính cách của một cá nhén được xã hội công nhận và coi là phù hợp với những yêu cầu khách quan của hoạt động. Đây là một mặt trận xã hội chủ quan, được xây dựng từ những phẩm chất của con người và thé hiện qua những hành vi và ứng xử trong các môi quan hệ với moi người.
Uytín cá nhân đời héi sự kiên nhấn va công sức xây dựng qua thời gian. Nó không chi dựa vào danh tiêng, quyền lực hay sự thành công ma còn bám trụ vào sự trung thực, đáng tin cây, lòng trắc an và tôn trọng người khác Người co uy tin cá nhân thường được kính trọng, tôn vinh và được người khác đánh. gia cao về phẩm chất, dao đức trong cuộc sông, Uy tín xuât phát từ giá tri niềm tin của tập thể, công đồng vào những việc làm, nhiing thành công của “người sở hữu uy tín”. Nên uy tín không tự nhiên hình thành hoặc gay dung một cách khién cưỡng ép tuộc, ma cá nhân hoặc tô chức có uy tin phải nỗ lực, phân đầu thật sự bằng tat cả tài ning, tri tuệ, nhiét huyết, bằng sự cộng hưởng triệt để của tâm và tài mới có thể vươn lên khẳng định trong tô chức, cộng đông.
Khái niệm quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín trong pháp luật dân sự Danh dự, nhân phẩm, uy tín là một trong những quyền con người, quyền nhân thân cơ bản của cá nhân, được pháp luật quốc té và pháp luật các quốc gia clu trọng ghi nhận và bảo vệ. Điều 1 của UDHR tuyên bô "Tat cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng về nhân phẩm và quyên. Moi con người đều được tạo hoá ban cho lý trí và lương tâm và cân phải đối xử với nhau trong tinh bằng hữu"! Điều 3 của UDHR năm 1948 khang dinh: "Moi người đều có quyền sống, quyền tự do và an toàn cá nhân". Tiệp theo đó, Điều 5 của UDHR khẳng định "Không ai bi tra tân hay bị doi xử, xử phạt một cách tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm"Š Tinh than này tiếp tục được khang định tại các Điêu 7 và 17 của ICCPR, theo đó, không ai bị xâm phạm bật hợp pháp đến danh du và uy tin’ Moi người đều có quyên được pháp luật bảo vệ chồng lai những xâm pham.
Quyên được bảo vệ danh. ‘Draft Commitee (1948), Universal Declaration of Human Rights, Palais de Chaillot, Paris * Draft Conmnittee (1948), Universal Declaration of Himun Rights, Palais de Chaillot, Paris * Interuational Covenant on Civil and Political Rights, 1976 10 đự, nhân phẩm, uy tín được ghi nhận và xuất hiên lân đầu tại Bồ luật dan sự 1995, theo do: “Danh dự. nhấn phẩm, uy tin của cá nhân được tôn trong và được pháp luật bdo về; Không ai được xúc phạm đến danh dur nhân phẩm, uy tin của người khác "7. Con trong hiên pháp 2013 tei Điều 20 kê thừa điều nay với quy định: ” Moi người cô quyễn bat kha xâm phạm về thân thé, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh du và nhân phẩm; không bị tra tắn bao lực, truy bức, nhục hình hay bat ig} hình thức đối xứ nào khác xâm phạm thân thé, sức khỏe, xúc pham danh dự: nhân phẩm”.
Trên thực tê, chưa có một văn bản pháp luật hay một công trình nghiên cứu khoa hoc phép lý nào đưa ra một khéi niém cụ thể về quyền được bảo vệ danh du, nhân phẩm, uy tín. Điều 34, Bộ luật dân sự 2015 cũng không đưa ra nội ham khái niém quyên được bảo vệ danh chy, nhân phẩm uy tin mà chỉ nêu ra một cách chung chung Mỗi cá nhân sinh ra, tồn tại và phát triển la cả quá trình hàng chục năm, vậy những. quy định như hién nay liệu có hop lý dé cá nhiên có thé nhân thức day đủ về quyên. va ng†ĩa vụ của bản thân đối với quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tin Thực tế, mỗi cá nhân tham gia vào rất nhiêu quan hệ xã hội, việc danh dự, nhân phẩm, uy tin của cá nhân do cô ý hay vô tinh bị xâm phạm xảy ra rất nhiêu.
Từ đó, không thé tránh khỏi những vấn đề pháp lý phát sinh liên quan đền việc danh dự, nhân phẩm, uy tin của cá nhân bị xâm hại. Bởi những ly do trên, với quan điểm của cá nhân, tác giả xây dựng khái niém về quyên được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín như sau: Quyển được bảo về danh dhe, tạ tín của cả nhân là quyên nhân thân được pháp luật quy định là bắt khả xâm phạm, cả nhân có quyển yên cầu cơ quan nhà nước có thâm quyền bác bé thông tin làm ảnh hướng xâu đến danh dự, nhân phẩm, uy tin của mình. yêu cau người địa ra thông tin xin lỗ, cái chính công khai và bồi thường thiệt hại 12. Đặc diem của quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín trong pháp luật dân sự Quyền được bảo vệ danh du, nhân phẩm, uy tin là nhóm quyên liên quan đền.
tinh thên của con người? Vì là mét trong các quyền thuộc quyền nhân thân nên. ` Bê Luật Dân sự 2005 * Đạihọc Luật Hà Nội (2022), Giáo trình Luật dân sục Việt Nn ấp 1),Nsb Twpháp, Hà Nội,trT1 ll quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tin mang day đủ đặc điểm phép lý về quyên nhân thân của cá nhan với những đặc trưng cơ bản sau: - Bình đẳng về quyển được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, wy tín đối với moi cá nhấn Đặc điểm này xuất phát từ nguyên tắc trong Tuyên ngôn thé giới về quyền con người (UDHR) nam 1948, đó là moi người luôn được hưởng các quyền bình ding Hiến pháp 2013 đã khẳng đính: “J.