Luận Văn Thạc Sĩ Về Bảo Lưu Điều Ước Quốc Tế Và Quyền Con Người Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Phạm Quỳnh Hoa Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Thực Tiễn Bảo Lưu Điều Ước Quốc Tế Về Quyền Con Người Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VE BẢO LƯU DIEU ƯỚC QUỐC TE VE QUYỀN CON NGƯỜI
• 1.1. Lý luận cơ bản về bảo lưu điều ước quốc tế
• 1.2. Định nghĩa và đặc điểm của bảo lưu điều ước quốc tế
• 1.3. Quyền bảo lưu và các trường hợp hạn chế bảo lưu điều ước quốc tế. Chấp thuận và phản đối bảo lưu điều ước quốc tế
• 1.4. Thủ tục bảo lưu điều ước quốc tế
• 1.5. Quyền con người và điều ước quốc tế về quyền con người
• 1.5.1. Khái niệm quyền con người
• 1.5.2. Định nghĩa và đặc điểm của quyền con người. Phân loại quyền con người
• 1.6. Điều ước quốc tế về quyền con người
• 1.6.1. Khái niệm điều ước quốc tế về quyền con người
• 1.6.2. Một số điều ước quốc tế về quyền con người. Điểm khác biệt trong bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người so với các điều ước quốc tế khác
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN BẢO LƯU ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ QUYỀN CON NGƯỜI CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ VIỆT NAM
• 2.1. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Hoa Kỳ
• 2.1.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật để bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Hoa Kỳ
• 2.2. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Cộng hòa Ấn Độ
• 2.2.1. Pháp luật Ấn Độ về bảo lưu điều ước quốc tế
• 2.2.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật để bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Cộng hòa Ấn Độ
• 2.3. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
• 2.3.1. Pháp luật Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về bảo lưu điều ước quốc tế
• 2.3.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật để bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
• 2.4. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Nhật Bản
• 2.4.1. Pháp luật Nhật Bản về bảo lưu điều ước quốc tế
• 2.4.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật để bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Nhật Bản
• 2.5. Pháp luật Việt Nam về bảo lưu điều ước quốc tế
• 2.5.1. Hiến pháp Việt Nam năm 2013
• 2.5.2. Luật điều ước quốc tế năm 2016
• 2.5.3. Thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam. Các điều ước quốc tế đa phương về quyền con người mà Việt Nam là thành viên. Nội dung tuyên bố bảo lưu của Việt Nam đối với các điều ước quốc tế về quyền con người
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BẢO LƯU ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VỀ QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆT NAM
• 3.1. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam từ thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của một số quốc gia
• 3.1.1. Thấm quyền bảo lưu điều ước quốc tế. Nội dung bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người. Tính phù hợp của bảo lưu với đối tượng, mục đích của điều ước quốc tế áp dụng
• 3.1.2. Phản đối bảo lưu điều ước quốc tế
• 3.2. Một số đánh giá về pháp luật và thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam
• 3.3. Một số kiến nghị, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người

Bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực luật quốc tế, phản ánh sự cam kết của các quốc gia trong việc đảm bảo quyền con người. Theo Công ước Vienna năm 1969, bảo lưu được định nghĩa là một tuyên bố đơn phương của một quốc gia nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực của một số điều khoản trong điều ước quốc tế. Điều này cho thấy rằng quyền con người không chỉ là một vấn đề pháp lý mà còn là một vấn đề chính trị phức tạp, liên quan đến lợi ích quốc gia và cam kết quốc tế. Việt Nam, với tư cách là một thành viên của nhiều điều ước quốc tế về quyền con người, đã thể hiện rõ ràng sự cam kết của mình thông qua việc bảo lưu một số điều khoản nhất định. Việc này không chỉ giúp bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người.

II. Tình hình thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Việt Nam

Việt Nam đã tham gia vào nhiều điều ước quốc tế về quyền con người, thể hiện sự cam kết của mình trong việc bảo vệ quyền lợi của công dân. Tuy nhiên, việc bảo lưu các điều ước này cũng đặt ra nhiều thách thức. Đặc biệt, pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về bảo lưu điều ước quốc tế, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều hạn chế. Chẳng hạn, một số điều khoản trong các điều ước quốc tế về quyền con người vẫn chưa được thực hiện đầy đủ do những rào cản về mặt pháp lý và thực tiễn. Điều này dẫn đến việc bảo vệ quyền con người tại Việt Nam vẫn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Việc nghiên cứu và đánh giá thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Việt Nam là rất cần thiết để đưa ra các giải pháp cải thiện và nâng cao hiệu quả của hoạt động này.

III. Đánh giá và kiến nghị

Để nâng cao hiệu quả bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người tại Việt Nam, cần có những đánh giá và kiến nghị cụ thể. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về quyền con người cho cán bộ, công chức và người dân. Thứ hai, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến bảo lưu điều ước quốc tế, đảm bảo rằng các quy định phải phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Thứ ba, cần thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá việc thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người, nhằm đảm bảo rằng các cam kết này được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả. Cuối cùng, việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và các nước khác trong việc bảo vệ quyền con người cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả của hoạt động bảo lưu điều ước quốc tế tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tham gia và thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo ước tính, Việt Nam đã trở thành thành viên của hầu hết các công ước quốc tế quan trọng về quyền con người, thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ và thúc đẩy các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người. Tuy nhiên, song song với việc tham gia, hoạt động bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người cũng đặt ra nhiều thách thức pháp lý và chính trị phức tạp.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2019, đồng thời so sánh với thực tiễn của một số quốc gia tiêu biểu như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản. Mục tiêu chính là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lưu phù hợp với lợi ích quốc gia và cam kết quốc tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các nhà hoạch định chính sách, cơ quan pháp luật và các tổ chức quốc tế hiểu rõ hơn về vai trò và thách thức của bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người, góp phần hoàn thiện pháp luật quốc gia và nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về bảo lưu điều ước quốc tế và lý thuyết về quyền con người trong luật quốc tế.

1. Lý thuyết về bảo lưu điều ước quốc tế: Được xây dựng trên cơ sở Công ước Viên năm 1969 về Luật điều ước quốc tế, bảo lưu được định nghĩa là tuyên bố đơn phương của quốc gia nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp lý của một hoặc một số điều khoản trong điều ước quốc tế khi áp dụng đối với quốc gia đó. Lý thuyết này làm rõ các đặc điểm cơ bản của bảo lưu như tính đơn phương, quyền của chủ thể, thời điểm đưa ra bảo lưu, cũng như các giới hạn pháp lý đối với quyền bảo lưu.

2. Lý thuyết về quyền con người: Dựa trên các văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn Quốc tế về Quyền con người năm 1948, Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị và các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa năm 1966. Quyền con người được hiểu là các quyền pháp lý phổ quát, không thể tước bỏ, không phân chia và có tính liên hệ, phụ thuộc lẫn nhau. Lý thuyết này giúp phân loại quyền con người thành các nhóm chính và làm rõ đặc điểm cũng như vai trò của quyền con người trong luật quốc tế.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: bảo lưu điều ước quốc tế, quyền con người, và thực tiễn pháp luật quốc gia về bảo lưu điều ước quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích lý thuyết và thực tiễn, bao gồm:

• Phân tích tổng hợp: Tổng hợp các quy định pháp luật quốc tế, quốc gia và các tài liệu học thuật để làm rõ cơ sở lý luận về bảo lưu điều ước quốc tế và quyền con người.

• So sánh pháp luật và thực tiễn: So sánh pháp luật và thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam với một số quốc gia như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.

• Phương pháp quy nạp và diễn dịch: Từ các dữ liệu thu thập được, luận văn rút ra các kết luận và đề xuất giải pháp phù hợp.

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng các văn bản pháp luật quốc tế (Công ước Viên 1969, các công ước về quyền con người), pháp luật quốc gia, báo cáo thực tiễn của các quốc gia, tài liệu học thuật và các báo cáo của Liên Hợp Quốc.

• Cỡ mẫu và timeline: Nghiên cứu tập trung vào các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam và các quốc gia tiêu biểu đã tham gia trong giai đoạn 2010-2019, với phân tích chi tiết các trường hợp bảo lưu cụ thể.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vai trò và đặc điểm của bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người
   Bảo lưu điều ước quốc tế là công cụ pháp lý quan trọng giúp các quốc gia cân bằng giữa nghĩa vụ quốc tế và lợi ích quốc gia. Theo Công ước Viên 1969, bảo lưu là tuyên bố đơn phương nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực của một số điều khoản trong điều ước. Tuy nhiên, quyền bảo lưu bị giới hạn trong các trường hợp điều ước cấm bảo lưu hoặc bảo lưu không phù hợp với mục đích và đối tượng của điều ước. Ví dụ, Công ước về Luật biển 1982 và Quy chế Rome ICC 1998 không cho phép bảo lưu.

2. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của một số quốc gia

• Hoa Kỳ: Thường đưa ra bảo lưu khi phê chuẩn điều ước, tập trung vào việc hạn chế hiệu lực áp dụng điều ước trong lãnh thổ Hoa Kỳ, đặc biệt khi có xung đột với Hiến pháp. Ví dụ, Hoa Kỳ bảo lưu các điều khoản liên quan đến hình phạt tử hình và quyền tự do ngôn luận trong Công ước về quyền dân sự, chính trị năm 1966.
• Ấn Độ: Bảo lưu dựa trên Hiến pháp và phong tục xã hội, tôn giáo đặc thù, như bảo lưu về quyền dân tộc tự quyết và các điều khoản liên quan đến quyền trẻ em. Các bảo lưu này nhằm đảm bảo phù hợp với đặc điểm đa dạng dân tộc và tôn giáo của quốc gia.
• Trung Quốc: Bảo lưu nhằm phù hợp với Hiến pháp và pháp luật trong nước, đồng thời hạn chế thẩm quyền của các cơ quan quốc tế trong việc giải quyết tranh chấp. Ví dụ, Trung Quốc không công nhận thẩm quyền của Ủy ban chống tra tấn theo Công ước chống tra tấn năm 1984.
• Nhật Bản: Thực hiện bảo lưu trong khuôn khổ Hiến pháp quân chủ lập hiến, tập trung vào việc đảm bảo sự phù hợp giữa điều ước quốc tế và pháp luật quốc gia.

3. Thực tiễn bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người của Việt Nam
   Việt Nam đã chủ động tham gia các công ước quốc tế về quyền con người và đưa ra một số bảo lưu nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và phù hợp với pháp luật trong nước. Ví dụ, Việt Nam bảo lưu Điều 66 Công ước Viên 1969 về giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và hòa giải. Tuy nhiên, pháp luật và thực tiễn bảo lưu của Việt Nam còn nhiều hạn chế, chưa có quy định chi tiết và đồng bộ về thủ tục, thẩm quyền và phạm vi bảo lưu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người là một hiện tượng phổ biến và cần thiết trong quan hệ quốc tế, giúp các quốc gia linh hoạt trong việc thực hiện nghĩa vụ quốc tế mà vẫn bảo vệ được chủ quyền và lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, việc bảo lưu phải tuân thủ các quy định pháp luật quốc tế, đặc biệt là không được làm trái với mục đích và đối tượng của điều ước.

So sánh với các quốc gia như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản, Việt Nam còn thiếu các quy định pháp lý cụ thể và cơ chế giám sát hiệu quả hoạt động bảo lưu. Việc này có thể dẫn đến rủi ro pháp lý và ảnh hưởng đến uy tín quốc tế của Việt Nam. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ bảo lưu và phản đối bảo lưu giữa các quốc gia có thể minh họa rõ hơn sự khác biệt trong thực tiễn áp dụng.

Ngoài ra, việc bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người còn phản ánh sự cân bằng giữa cam kết quốc tế và thực tiễn chính trị, xã hội của mỗi quốc gia. Do đó, các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo lưu cần được xây dựng trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về bảo lưu điều ước quốc tế
   Ban hành các văn bản pháp luật chi tiết quy định về thủ tục, thẩm quyền, phạm vi và điều kiện bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người, đảm bảo phù hợp với Công ước Viên 1969 và các công ước quốc tế liên quan. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

2. Nâng cao năng lực và phối hợp giữa các cơ quan liên quan
   Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ pháp luật, ngoại giao và các cơ quan liên quan về bảo lưu điều ước quốc tế, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành trong việc xây dựng và thực hiện bảo lưu. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, các cơ quan liên quan.

3. Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả bảo lưu
   Thiết lập hệ thống giám sát việc thực hiện bảo lưu điều ước quốc tế, bao gồm việc báo cáo định kỳ, đánh giá tác động và xử lý các vấn đề phát sinh. Thời gian thực hiện: 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ủy ban Quốc gia về quyền con người, Bộ Tư pháp.

4. Tăng cường đối thoại và hợp tác quốc tế
   Tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế về quyền con người để học hỏi kinh nghiệm, đồng thời chủ động trao đổi, giải thích về các bảo lưu của Việt Nam nhằm nâng cao sự hiểu biết và chấp nhận của cộng đồng quốc tế. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, các tổ chức quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và lập pháp
   Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật về bảo lưu điều ước quốc tế, giúp đảm bảo sự phù hợp giữa cam kết quốc tế và lợi ích quốc gia.

2. Cán bộ pháp luật và ngoại giao
   Giúp nâng cao hiểu biết về cơ chế bảo lưu điều ước quốc tế, từ đó thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ liên quan đến ký kết, phê chuẩn và thực thi điều ước quốc tế về quyền con người.

3. Các tổ chức nghiên cứu và giảng dạy luật quốc tế
   Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu, giảng dạy về luật điều ước quốc tế và quyền con người, đặc biệt là về các vấn đề bảo lưu điều ước.

4. Các tổ chức quốc tế và phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực quyền con người
   Giúp hiểu rõ hơn về thực tiễn và thách thức của Việt Nam trong việc thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người, từ đó hỗ trợ hiệu quả hơn trong các chương trình hợp tác và giám sát.

Câu hỏi thường gặp

1. Bảo lưu điều ước quốc tế là gì?
   Bảo lưu là tuyên bố đơn phương của một quốc gia nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp lý của một hoặc một số điều khoản trong điều ước quốc tế khi áp dụng đối với quốc gia đó. Ví dụ, theo Công ước Viên 1969, bảo lưu giúp quốc gia linh hoạt trong việc thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

2. Việt Nam có được phép bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người không?
   Có, Việt Nam được phép bảo lưu trong phạm vi điều ước quốc tế cho phép và phù hợp với pháp luật trong nước. Tuy nhiên, bảo lưu phải tuân thủ các quy định quốc tế và không được làm trái với mục đích, đối tượng của điều ước.

3. Các quốc gia thường bảo lưu những điều khoản nào trong điều ước về quyền con người?
   Thông thường, các quốc gia bảo lưu những điều khoản liên quan đến thẩm quyền giải quyết tranh chấp, các quy định xung đột với hiến pháp hoặc pháp luật trong nước, hoặc các điều khoản có ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia. Ví dụ, Hoa Kỳ bảo lưu các điều khoản liên quan đến hình phạt tử hình và quyền tự do ngôn luận.

4. Bảo lưu có ảnh hưởng như thế nào đến hiệu lực của điều ước quốc tế?
   Bảo lưu làm thay đổi hiệu lực của điều ước đối với quốc gia đưa ra bảo lưu và các quốc gia chấp nhận bảo lưu đó. Tuy nhiên, nếu các quốc gia khác phản đối bảo lưu, hiệu lực điều ước giữa các bên có thể bị ảnh hưởng hoặc không phát sinh.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lưu điều ước quốc tế của Việt Nam?
   Cần hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, xây dựng cơ chế giám sát và tăng cường hợp tác quốc tế. Ví dụ, việc ban hành các quy định chi tiết về thủ tục bảo lưu và phối hợp liên ngành sẽ giúp bảo lưu được thực hiện hiệu quả và minh bạch hơn.

Kết luận

• Bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người là công cụ pháp lý quan trọng giúp cân bằng giữa nghĩa vụ quốc tế và lợi ích quốc gia.
• Thực tiễn bảo lưu của các quốc gia như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận và áp dụng bảo lưu.
• Việt Nam đã chủ động tham gia và bảo lưu điều ước quốc tế về quyền con người, nhưng còn nhiều hạn chế về pháp luật và thực tiễn.
• Cần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực và xây dựng cơ chế giám sát để nâng cao hiệu quả bảo lưu điều ước quốc tế.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm giúp Việt Nam bảo vệ lợi ích quốc gia và thực hiện tốt nghĩa vụ quốc tế trong lĩnh vực quyền con người.

Các cơ quan chức năng cần khẩn trương triển khai các đề xuất hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực thực thi bảo lưu điều ước quốc tế, đồng thời tăng cường đối thoại quốc tế để nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CƠ BẢN VE BẢO LƯU DIEU ƯỚC QUỐC TE VE QUYỀN CON NGƯỜI 1. Lý luận cơ bản về bảo lưu điều ước quốc tế 1. Định nghia và đặc diém của bảo len diéu ước quốc té Trong thực tiễn hiện nay, có nhiéu định nghĩa khác nhau vé bão lưu điều tước quốc tế.Fizmanrice, Bao cáo viên thứ nhất của ILC ( Ủy ban pháp uất quốc tổ đã đưa ra định nghĩa vé bão lưu điểu ước quốc té như sau: ” Báo Tum là một tuyên bô đơn phương kèm theo việc Rý, phê chuẩn hoặc gia nhập điều vóc theo a quốc gia tiễn hành bảo lun ngụ ý rằng mình không chin sự.

ràng buộc bởi một số phân thực chất nào đó của điền ước hoặc giành quyền không thủ hành hoặc thay đỗi về việc áp dung các phẩn nỏi trên ”. Theo luật gia Tunkin : “ MỖI quốc gia trong bắt cứ giai đoạn nào của điều wie quốc tế ( iy, phê chuẩn, phê đuyệt, gia nhập) đều có quyền tuyên bố một điều khoán nào đó của điều wóc đối với họ là không thé chấp nhận được. Một tuyên bồ nine vay, trong do mỗi quốc gia muỗn loại bé hoặc thay đối hiệu lực pháp if của những. điều khoán nhất định trong điều wie trong việc áp dung đối với quốc gia minh được gọi là bảo Trai! Mặc đủ còn có sự khác nhau nhưng cho đền nay định nghĩa vẻ bảo lưu.

được các quốc gia thửa nhận phổ biển nhất là định nghĩa ghi nhận trong Công. tước Viên năm 1969 vé Luật điểu ước quốc tế. Theo Công tước viên năm 1969, “Bao lưu điểu ước quốc tế là một tuyên bổ đơn phương của một quốc gia, bat kế cách viết hay tên gọi như thé nào, đưa ra khi ký, phé chuẩn, chap thuân, phê duyệt hoặc gia nhập điều ước quốc té, qua đó nhằm loại trử hoặc thay đổi hiệu. Ite của mét hoặc một số điều khoăn cia điều ước trong việc áp dung đổi với quốc gia đó” ( Điều 2 điểm 1, mục d Công ước Viên 1969 vẻ Luật điều ước.

canh php iit vả thực tấn Sách chuyển khảo, 1 quốc té). Cac định nghĩa tương tự cũng được ghi nhận trong Công ước Viên. 1978 về kế thừa điều ước quốc tế và Công ước Viên 1986 về Luật điều ước quốc tế( Điểu 2 điểm 1, mụcj Công ước Viên 1978, Điều 2 điểm 1 mục d Công ước Viên 1986). Tuy nhiên, trong định nghĩa về bảo lưu điều ước quốc tế theo Công ước Viên 1986 thi có quy định bỗ sung thêm tổ chức quốc tế cũng.

là chủ thé được phép đưa ra tuyên bổ bảo lưu. Luật điều ước quốc tế của Việt Nam năm 2016 cũng quy định vé bao lưu như sau. “Báo hơi là tuyén bổ cña nước Công hòa xã lôi chit nghĩa Việt Nam hoặc bên igs kết nước ngoài kht Rý, phê chuẩn, phê duyệt hoặc gia nhập điều ude quốc té nhiều bên nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp I} của một. hoặc một số quy amh trong điều woe quốc tế.

Nov vậy, có thể thay, khi quốc gia đưa ra một bão lưu đối với một điều ước quốc tế, đó chính là việc quốc gia muồn tạo ra những ngoại lệ cho chính. minh đối với một hoặc một số điều khoản nhất định của điều ước. Tuy nhiên, quyền bao lưu điều tước quốc tế không phải a tuyết đối mã nó bi hạn chế trong những trường hợp nhất định dé han chế những trường hợp các chủ thé đưa ra bảo lưu vi lợi ích của minh ma có thé lam ảnh hưởng đến lợi ích của chủ thể khác Căn cứ vào định nghĩa bão lưu được ghi nhận trong các Công tước cũng như thực tiễn thực hiện bão lưu trong quan hệ quốc tế có thé thay bão lưu điều 'tước quốc t có một số đặc trưng cơ bản sau: Ve hình thức, bao lưu trước tiên là một tuyên bổ đơn phương, Sự đơn. phương ở đây không chỉ là việc do một bên đưa ra mã nó còn được biểu dưới góc độ, đó là tuyên bồ bảo lưu được một bên đưa ra các bên khác trong điều ước quốc.

“ Tuyên bổ đơn phương này chính là bước đâu tiên trong quy trình tiến ‘hanh bao lưu với tư cách như một thủ tục pháp lý một chiêu nhưng có thé dẫn. tới những hệ quả pháp lý đa chiêu liên quan vé sau. Tuyên bổ đơn phương lả một dạng thức của các hanh vi pháp lý đơn phương — lả những hành vi thể hiện. ý chi độc lập của chủ thể luật quốc tế về một van dé nào đó.

Hành vi nảy có thé được thể hiện dưới nhiễu hình thức trong đó tuyên bổ là một trong những cách thức thể (én phổ biển. Theo đó, bảo lưu điều ước quốc tế la một tuyên bổ đơn. phương chứ không phải là một thỏa thuên mang tính song phương hay đa phương) Về tinh chất của bảo iva, bao lưu là quyền của quốc gia cũng như các chủ thể khác của luật quốc tế. Quyên bão lưu có thé được hiểu theo nghia hẹp.

là quyền của các chủ thé đưa ra tuyên bổ bảo lưu. Tuy nhiên, quyển nay có thể hiểu theo nghĩa rông, đó la quyển được đưa ra tuyên bổ bảo lưu va quyển được. bay tô thái đỗ đối với các tuyên bổ bão lưu được tao ra. Vẻ khía cạnh quyền.

đu tiên, quyền được đưa ra tuyến bổ bão lưu được coi lê quyền gốc, quyền khởi phát của van để và nó gắn liên với các chủ thể đưa ra tuyên bồ đơn phương "Trong khi đó, khía canh quyền thứ hai, quyền được thể hiện thái độ đối với các tuyên bd áo lưu đã được tạo ra được xem la quyền thứ phát, quyền phái sinh. Nó được sinh ra và có nguồn gốc từ khía cạnh quyển thứ nhất. Nêu như không có quyền thứ nhất thi khía cạnh quyển thứ hai sẽ không thể xuất hiện? Về chủ thé bdo inn điều tước quốc tế, chủ thé của bảo lưu chính là chủ. thể của luật quốc tế.

Đương nhiên các chủ thể nảy đông thời phải [a thành viên. của các điều ước quốc tế liên quan. Tuyên bồ bão lưu được đưa ra bởi các quốc. hguyễnThị in hgằn, Bảo ưu iều ước quốc tế íacạnh ph liệt thực tến,sáchchuyền Hảo, ME Lão động,1723.

*fs hguyễnThị im hgằn, Bảo ưu điều ước quốc tế canh php iit vả thực tấn Sách chuyển khảo, 1s gia là một hiện tương khá phổ biến và điển hình. Tổ chức quốc tế liên chính. phủ cũng có thé có quyên đưa ra tuyên bổ bao lưu đối với các điều khoản của một diéu ước ma tổ chức do là thành viên. Ngoài ra, một số điều ước quốc tế trong các lĩnh vực hợp tác chuyên môn cũng ghi nhân quyển bao lưu của các chủ thể khác của luật quốc tế.

Việc tham gia với tư cách thảnh viên cũng như quyền bao lưu cia các chủ thể nay sẽ tuần theo quy định của các điều ước quốc tế đó, Về thời điễm đưa ra tuyên bồ báo ium, tuyên bô bao lưu được đưa ra tại thời điểm quốc gia thực hiện các hảnh vi thể hiện sự rang buộc với một điều ước, cụ thể như ký, phê chuẩn, chap thuận, phê duyét hay gia nhập điều ước quốc tế. Trong một số trường hợp, bao lưu điều ước có thé được thực hiện sớm. hơn, ngay khi đảm phán tai hội nghỉ hoặc khi soạn thảo, thông qua điển ước quốc tế. Trong các trường hợp nảy, bảo lưu thường được ghi nhận trong biên.

bản của kỹ hop. Những bao lưu như vậy chưa lâm phát sinh hệ quả pháp lý. Một bao lưu được thành viên đưa ra trước thời điểm thực hiện các hành vi rang ‘bude với điều ước quốc tế sẽ phải được chính thức khẳng định lại khi thành. viên biểu thị đông ý chịu sự ràng buộc của điều ước.

TỶ me đích cũa bảo lim, mục đích của thành viên đưa ra tuyên bổ bão ưu là nhằm thể hiệný chí của mình về việc loại trix hoặc thay đổi hiệu lực của một hay mét số điều khoăn của diéu ước trong vẫn dé áp dụng đối với chính thánh viên đó, Mục đích của bão lưu là "giễi thoát” cho bén ký kết khỏi những nghĩa vụ thực thi cia một số diéu khoăn ma điều ước đã đất ra. Bão lưu không nhằm đưa các diéu khoăn bi bảo lưu ra khỏi nội dung của điều ước mà chỉ lam thay đỗi quan hệ giữa các thành viên của điều ước trong pham vi bảo lưu. Quyên bảo lưu và các trường hop hạn chế bão lun điêu trớc quốc. 16 (Quan điểm truyền thống đều cho rằng các bảo lưu đổi với điều ước quốc.

tế là không được phép, trử khi bảo lưu được quy định trong điều ước, hoặc trước khi phê chuẩn. „ tất cả các bên của điều ước đã chấp nhân bão lưu. Bang việc quy đính một chế định bao lưu mặc nhiên dé diéu chỉnh các bao ưu được đưa ra trong trường hop điểu ước quốc tế không cỏ quy định về bão lưu, Công ước Viên năm 1969 đã dio ngược hiệu qua quan điểm trên. Cụ thể, theo điều 19 Công ước Viên năm 1969 và Công ước Vien năm 1986 thì các quốc gia vả tổ chức quốc tế có quyên “ đồ ra những báo lun kht Rý, phô chuẩn, chấp thuận, phê duyét hoặc gia nhập một điều ước.

Phù hợp với mục đích của việc ký kết các diéu ước quốc tế va lợi ích của các thảnh viên, luật quốc tế thừa nhận bảo lưu là quyền của các chủ thể luật quốc tế nhằm thay đỗi hiệu lực cia các điều khoản nhất định của một điều ước quốc tế trong su áp dụng nó với chính chủ thé đưa ra bao lưu. Thông thường, yêu cầu bảo lưu do nghị viện hoặc cơ quan lập pháp, đối với tổ chức quốc tế lả cơ quan được giao thẩm quyển đưa ra khi ký, phê chuẩn, phê duyét hoặc gia. nhập điều ước Nêu một điều ước không quy định cụ thể vé bao lưu thì các quy tắc được áp dung sẽ là các điều khoản về bao lưu trong Công ước Viên năm. 1969 và Công ước Viên năm 1086.

Ngoài ra, bảo lưu điều ước quốc tế chỉ có thể được thực hiện đối với diéu ước quốc tế đa phương, và chỉ có thể được tiên ‘hanh vào thời điểm quốc gia thực hiện các hanh vị nhằm xác nhận sự rảng buộc. của một diéu ước đổi với quốc gia đó ( thời điểm ký, phê chuẩn, phê duyệt, chấp thuân va gia nhập điều ước quốc tế).