Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành du lịch và khách sạn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, năm 2019 ngành Du lịch đón trên 18 triệu lượt khách quốc tế (tăng 16,2%), phục vụ 85 triệu lượt khách nội địa (tăng 6%), tổng thu đạt 755 nghìn tỷ đồng (tăng 18,5% so với năm 2018). Sau giai đoạn gián đoạn bởi đại dịch Covid-19 và biến động kinh tế - chính trị toàn cầu, ngành dịch vụ lưu trú và ẩm thực đang từng bước phục hồi. Cùng với sự gia tăng của các cơ sở lưu trú mới, thị trường khách sạn chứng kiến mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt, đòi hỏi các doanh nghiệp không chỉ chú trọng cơ sở vật chất mà phải liên tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Khách sạn De L’Opera Hanoi là cơ sở lưu trú 5 sao mang phong cách boutique thuộc thương hiệu MGallery của Tập đoàn Accor, tọa lạc tại trung tâm thành phố Hà Nội. Mặc dù công tác quản trị nhân sự đã được quan tâm, bộ phận nhà hàng Café Lautrec tại khách sạn vẫn ghi nhận một số phản hồi chưa hài lòng từ khách hàng, tập trung vào kỹ năng giao tiếp, mức độ am hiểu sản phẩm ẩm thực và năng lực sử dụng ngoại ngữ của nhân viên phục vụ. Do nhân viên là lực lượng trực tiếp tương tác với khách hàng, việc hoàn thiện chất lượng đội ngũ là yêu cầu cấp thiết để duy trì uy tín và hiệu quả kinh doanh.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

  1. Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ nhân viên phục vụ tại nhà hàng Café Lautrec của Khách sạn De L’Opera Hanoi trong giai đoạn 2020 - 2022.
  2. Phân tích các tiêu chí đánh giá năng lực nhân viên thông qua dữ liệu nội bộ và khảo sát ý kiến khách hàng.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên nhà hàng trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng đội ngũ nhân viên nhà hàng Café Lautrec của Khách sạn De L’Opera Hanoi.
  • Phạm vi không gian: Bộ phận nhà hàng Café Lautrec, Khách sạn De L’Opera Hanoi (số 29 Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Quá trình thực tập và khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 19/12/2022 đến ngày 31/03/2023; dữ liệu thứ cấp về hoạt động kinh doanh và nhân sự được thu thập trong 3 năm (2020, 2021 và 2022).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận ứng dụng mô hình năng lực ASK (Attitude - Skill - Knowledge) do nhà tâm lý học giáo dục Benjamin Bloom phát triển năm 1956 để làm khung lý thuyết đánh giá chất lượng đội ngũ nhân viên. Khung đánh giá được cấu trúc thành 3 nhóm tiêu chí chính:

  • Kỹ năng (Skill): Giao tiếp, xử lý tình huống phát sinh, tác phong phục vụ chuyên nghiệp và kỹ năng quan sát.
  • Kiến thức (Knowledge): Kiến thức chuyên môn ngành dịch vụ, thông tin về sản phẩm ẩm thực và chương trình ưu đãi, tiêu chuẩn dịch vụ, trình độ ngoại ngữ.
  • Thái độ (Attitude): Thân thiện, lịch sự, công bằng, tinh thần lắng nghe và sự nhiệt tình hỗ trợ khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu báo cáo tài chính, cơ cấu nhân sự từ phòng Nhân sự, phòng Kinh doanh & Tiếp thị, phòng Tài chính - Kế toán của khách sạn De L’Opera Hanoi giai đoạn 2020 - 2022; tài liệu hướng dẫn nội bộ (Welcome booklet) và thống kê từ Tổng cục Du lịch Việt Nam.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:
    • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi, ghi chép quá trình vận hành, thao tác nghiệp vụ của nhân viên tại quầy buffet, bàn ăn và khu vực hỗ trợ từ ngày 19/12/2022 đến ngày 31/03/2023.
    • Phương pháp điều tra bảng hỏi: Thực hiện từ ngày 01/02/2023 đến ngày 15/03/2023 với khách hàng sử dụng dịch vụ tại nhà hàng Café Lautrec. Phiếu khảo sát song ngữ (Anh - Việt) gồm 2 phần: thông tin nhân khẩu học và 12 tiêu chí đánh giá năng lực theo thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Rất kém đến 5 = Rất tốt). Tổng số phiếu phát ra là 221, thu về 198 phiếu hợp lệ phục vụ phân tích.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel để tính toán tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình (Mean) và độ lệch chuẩn (SD). Khoảng cách giá trị thang đo Likert được xác định theo công thức: (5 - 1) / 5 = 0,8 (1,00 - 1,80: Rất không đồng ý; 1,81 - 2,60: Không đồng ý; 2,61 - 3,40: Trung lập; 3,41 - 4,20: Đồng ý; 4,21 - 5,00: Rất đồng ý).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu khách sạn De L’Opera Hanoi và mô tả quá trình thực tập

Chương 1 trình bày tổng quan về Tập đoàn quản lý khách sạn Accor (thành lập năm 1967 tại Pháp, quản lý hơn 5.100 khách sạn trên 110 quốc gia; điều hành 28 khách sạn tại Việt Nam) và thương hiệu MGallery Hotel Collection (ra mắt năm 2008 tại Geneva, hiện có 110 khách sạn boutique tại 32 quốc gia với 3 giá trị cốt lõi: Elegance, Singularity, Consideration).

Khách sạn De L’Opera Hanoi tọa lạc tại số 29 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, tiền thân là Khách sạn Dân Chủ (hoạt động từ năm 1963, đạt tiêu chuẩn 3 sao năm 1992, phá dỡ xây mới năm 2004 và chính thức mở cửa lại vào tháng 11/2011). Khách sạn thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Du lịch và Thương mại Dân chủ và do Tập đoàn Accor quản lý. Quy mô cơ sở vật chất gồm 107 phòng nghỉ (64 phòng L’Opera, 21 phòng Grand Deluxe, 16 phòng Suite, 6 phòng Grand Suite); hệ thống ẩm thực gồm nhà hàng Café Lautrec (44 chỗ, phong cách brasserie Địa Trung Hải), nhà hàng Satine (ẩm thực Việt Nam), quầy bar La Fée Verte và khu giếng trời Courtyard (phục vụ tiệc dưới 200 khách); hệ thống hội nghị gồm Salon Rossini (78 m²) và Salon Opera (170 m²); cùng bể bơi bốn mùa và phòng tập thể hình tại tầng 3.

Về cơ cấu tổ chức, khách sạn áp dụng mô hình trực tuyến - chức năng. Tổng nhân sự năm 2022 là 120 người, trong đó bộ phận Ẩm thực chiếm số lượng lớn nhất với 41 người (chiếm 34,2%), tiếp theo là Buồng phòng (21 người) và Tiền sảnh (17 người).

Chỉ tiêu tài chính Đơn vị Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022
Tổng doanh thu Triệu đồng 46.321 21.705 98.236
Doanh thu lưu trú Triệu đồng 26.631 11.235 58.625
Doanh thu nhà hàng Triệu đồng 10.829 4.872 26.479
Doanh thu dịch vụ khác Triệu đồng 7.201 5.132 10.412
Doanh thu hoạt động tài chính Triệu đồng 1.477 460 2.720
Thu nhập khác Triệu đồng 183 6 0
Tổng chi phí Triệu đồng 58.928 38.852 79.854
Lợi nhuận thuần Triệu đồng -12.393 -17.147 18.382
Tỷ suất chi phí % 126,26 178,69 81,29
Tỷ suất lợi nhuận thuần % -26,26 -78,69 18,71

Phân tích SWOT của khách sạn chỉ ra các điểm then chốt:

  • Điểm mạnh: Vị trí trung tâm gần Nhà hát Lớn và hồ Hoàn Kiếm; đội ngũ nhân viên trẻ, nhiệt huyết và linh hoạt.
  • Điểm yếu: Năng lực chuyên môn của một bộ phận nhân viên còn hạn chế; tỷ lệ luân chuyển nhân sự cao.
  • Cơ hội: Thị trường du lịch nội địa và quốc tế phục hồi; chính sách thị thực thuận lợi (miễn visa cho 25 quốc gia, áp dụng e-visa cho 80 quốc gia).
  • Thách thức: Áp lực cạnh tranh lớn từ các khách sạn 5 sao quốc tế lân cận (JW Marriott, Capella, Sheraton, InterContinental); áp lực nguồn vốn sau 2 năm chịu lỗ vì dịch bệnh.

Quá trình thực tập của tác giả tại nhà hàng Café Lautrec diễn ra từ 19/12/2022 đến 31/03/2023 (ca làm việc 6h - 15h) qua 3 giai đoạn:

  • Tháng thứ nhất (19/12/2022 - 19/01/2023): Thực hiện nhiệm vụ hậu cần nội bộ (lau khô, phân loại dụng cụ ăn uống, dọn xe đồ bẩn, gấp khăn ăn, đổi trả khăn giặt là).
  • Tháng thứ hai (19/01/2023 - 19/02/2023): Đứng quầy buffet sáng và trưa, bài trí công cụ dụng cụ, kiểm tra tiếp thực đồ ăn/nước uống, hỗ trợ mang đồ ăn ra bàn cho khách.
  • Tháng thứ ba (19/02/2023 - 31/03/2023): Phục vụ trực tiếp tại bàn, đón tiếp và hướng dẫn thực đơn, tiếp nhận order, dọn bàn theo tiêu chuẩn và hỗ trợ phục vụ tiệc hội nghị.

Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ nhân viên nhà hàng Café Lautrec của khách sạn De L’Opera Hanoi

Cơ cấu quản lý nhà hàng Café Lautrec gồm: Quản lý nhà hàng, Trợ lý quản lý, Giám sát nhà hàng, Đội trưởng và Nhân viên phục vụ.

Chỉ tiêu cơ cấu nhân sự Năm 2020 (Số người / %) Năm 2021 (Số người / %) Năm 2022 (Số người / %)
Giới tính
- Nam 6 (66,7%) 7 (70,0%) 7 (58,3%)
- Nữ 3 (33,3%) 3 (30,0%) 5 (41,7%)
Độ tuổi
- 20 - 35 tuổi 6 (66,7%) 7 (70,0%) 9 (75,0%)
- 36 - 50 tuổi 3 (33,3%) 3 (30,0%) 3 (25,0%)
Tổng số lao động 9 (100%) 10 (100%) 12 (100%)

Về trình độ và thể lực của 12 nhân viên nhà hàng năm 2022:

  • Trình độ học vấn: 9 người có trình độ Đại học (75%), 3 người đạt trình độ Cao đẳng (25%).
  • Trình độ chuyên môn: 8 người tốt nghiệp ngành Du lịch (66,7%), 2 người ngành Kinh tế (16,7%), 1 người ngành Ngoại ngữ (8,3%), 1 người thuộc ngành khác (8,3%).
  • Trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh): 2 người đạt trình độ C1 (16,7%), 8 người đạt trình độ B2 (66,7%), 2 người đạt trình độ B1 (16,7%).
  • Thể lực và nhân trắc học: Nhân viên nam có chiều cao trung bình 1,68 m, cân nặng 63,3 kg, BMI đạt 22,4; nhân viên nữ có chiều cao trung bình 1,58 m, cân nặng 47,5 kg, BMI đạt 19,0. Kết quả phân loại sức khỏe năm 2022: 8 người đạt Loại I (Rất khỏe) và 4 người đạt Loại II (Khỏe).

Về ý thức kỷ luật lao động, thống kê các vụ vi phạm nội quy tại nhà hàng giai đoạn 2020 - 2022:

Hành vi vi phạm nội quy Năm 2020 (vụ) Năm 2021 (vụ) Năm 2022 (vụ)
Nghỉ làm không lý do 7 7 8
Đi làm muộn 25 28 28
Làm việc riêng trong giờ (chơi game, đọc báo, gọi điện...) 33 45 44
Rời bỏ vị trí làm việc 11 16 12

Kết quả khảo sát mẫu 198 khách hàng (52,5% nữ, 45,5% nam, 2% khác; 43,9% khách Việt Nam, 19,7% Mỹ, 16,2% Anh, 10,1% Úc, 10,1% quốc tịch khác; 68,2% khách lưu trú, 31,8% khách ngoài) về nhóm kỹ năng của nhân viên phục vụ:

Tiêu chí đánh giá kỹ năng Mức 1 Mức 2 Mức 3 Mức 4 Mức 5 Điểm trung bình Độ lệch chuẩn (SD)
1. Kỹ năng giao tiếp tốt, hiểu và đáp ứng nhu cầu khách 0 16 59 75 48 3,8 0,91
2. Kỹ năng xử lý tình huống phát sinh 0 0 35 96 67 4,2 0,70
3. Tác phong phục vụ chuyên nghiệp, chỉnh tề 0 0 22 84 92 4,4 0,67
4. Kỹ năng quan sát, nhanh chóng nắm bắt nhu cầu 0 7 52 75 64 4,0 0,85
Giá trị trung bình nhóm kỹ năng 4,1

Đánh giá chung cho thấy nhân viên có ưu điểm về tác phong chỉnh tề, thể lực tốt và thái độ nhiệt tình. Tuy nhiên, nhược điểm tồn tại ở kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chưa thực sự trôi chảy, tính chủ động quan sát chưa đồng đều giữa các ca làm việc và tình trạng vi phạm kỷ luật lao động (đi muộn, làm việc riêng) còn diễn ra.

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên nhà hàng Café Lautrec của khách sạn De L’Opera Hanoi

Dựa trên định hướng phát triển của khách sạn và kết quả khảo sát thực trạng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp và các kiến nghị:

  1. Tăng cường đào tạo kỹ năng và kiến thức chuyên môn:
    • Tổ chức các khóa huấn luyện kỹ năng giao tiếp ứng xử, xử lý phàn nàn trực tiếp theo tình huống thực tế.
    • Bồi dưỡng kiến thức sâu về sản phẩm ẩm thực, nguyên liệu món ăn Địa Trung Hải, thực đơn A-la-carte và các loại đồ uống/rượu vang.
    • Mở rộng các lớp đào tạo tiếng Anh chuyên ngành khách sạn định kỳ, kiểm tra đánh giá thực chất năng lực giao tiếp thay vì kiểm tra lý thuyết hình thức.
  2. Kiểm soát việc thực hiện tiêu chuẩn dịch vụ: Thiết lập quy trình giám sát chặt chẽ thao tác phục vụ bàn và quầy buffet; tăng cường vai trò kiểm tra của đội trưởng và giám sát ca.
  3. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ, khen thưởng và kỷ luật: Xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả công việc minh bạch; khen thưởng kịp thời cá nhân xuất sắc; xử lý nghiêm các hành vi làm việc riêng, đi muộn nhằm giảm tỷ lệ luân chuyển nhân sự.
  4. Nâng cao chất lượng nguồn tuyển dụng: Chuẩn hóa quy trình phỏng vấn đầu vào, ưu tiên ứng viên có chứng chỉ chuyên môn du lịch - khách sạn và khả năng giao tiếp ngoại ngữ lưu loát.
  5. Kiến nghị đối với các bên liên quan:
    • Kiến nghị Nhà nước và Tổng cục Du lịch tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển du lịch, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
    • Kiến nghị Ban Giám đốc Khách sạn De L’Opera Hanoi đầu tư ngân sách đào tạo định kỳ và hoàn thiện chế độ phúc lợi cho nhân viên khối ẩm thực.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp hệ thống số liệu kinh doanh và nhân sự giai đoạn 2020 - 2022 của Khách sạn De L’Opera Hanoi. Nghiên cứu chỉ ra sự phục hồi doanh thu của khách sạn từ 21.705 triệu đồng (năm 2021) lên 98.236 triệu đồng (năm 2022), đồng thời phân tích chi tiết quy mô nhân sự nhà hàng Café Lautrec gồm 12 nhân viên (75% trong độ tuổi 20 - 35, 75% có trình độ đại học).

Kết quả điều tra thực nghiệm trên 198 khách hàng bằng mô hình ASK đã lượng hóa được mức độ hài lòng về kỹ năng của nhân viên đạt điểm trung bình 4,1/5,0; trong đó tác phong phục vụ đạt điểm cao nhất (4,4), kỹ năng giao tiếp đạt 3,8. Các phân tích về kỷ luật lao động (44 vụ làm việc riêng, 28 vụ đi muộn trong năm 2022) và hạn chế đào tạo ngoại ngữ là cơ sở thực chứng để đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản trị nhân lực tại nhà hàng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có phạm vi khảo sát giới hạn tại một đơn vị dịch vụ ẩm thực cụ thể (nhà hàng Café Lautrec) với mẫu điều tra 198 khách hàng trong khung thời gian 3 tháng thực tập. Nghiên cứu chưa mở rộng đối chiếu số liệu khảo sát với các bộ phận ẩm thực khác trong khách sạn (như nhà hàng Satine hay quầy bar La Fée Verte). Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô khảo sát trên toàn bộ khối dịch vụ F&B hoặc thực hiện nghiên cứu so sánh chất lượng nhân sự giữa các khách sạn trong cùng hệ thống MGallery tại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề cung cấp nguồn tư liệu thực tế cho sinh viên ngành Quản trị Khách sạn, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành trong việc xây dựng phương pháp đánh giá nhân sự theo mô hình ASK. Tài liệu cũng có giá trị tham khảo đối với các nhà quản lý bộ phận nhà hàng (F&B) tại các khách sạn 5 sao quy mô boutique về quy trình phân bổ ca kíp, kiểm soát tiêu chuẩn phục vụ và giải pháp đào tạo nhân viên trực tiếp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn De L’Opera Hanoi thuộc phân khúc nào và do tập đoàn nào quản lý?
Khách sạn De L’Opera Hanoi là khách sạn 5 sao quy mô nhỏ (boutique) gồm 107 phòng, mang thương hiệu MGallery và được quản lý, vận hành bởi Tập đoàn khách sạn Accor (Pháp).

2. Cơ cấu nhân sự tại nhà hàng Café Lautrec năm 2022 có đặc điểm gì nổi bật?
Năm 2022, nhà hàng có 12 nhân viên (7 nam, 5 nữ). Lực lượng lao động có tính chất trẻ hóa cao với 75% trong độ tuổi 20 - 35; 75% có trình độ đại học và 66,7% được đào tạo đúng chuyên ngành du lịch.

3. Kết quả khảo sát 198 khách hàng về nhóm kỹ năng của nhân viên nhà hàng Café Lautrec đạt bao nhiêu điểm?
Điểm trung bình chung của nhóm kỹ năng đạt 4,1/5,0. Trong đó, tiêu chí tác phong phục vụ chuyên nghiệp đạt điểm cao nhất (4,4; SD = 0,67), kỹ năng xử lý tình huống đạt 4,2 (SD = 0,70), kỹ năng quan sát đạt 4,0 (SD = 0,85) và kỹ năng giao tiếp đạt 3,8 (SD = 0,91).

4. Biến động doanh thu của Khách sạn De L’Opera Hanoi giai đoạn 2020 - 2022 diễn ra như thế nào?
Doanh thu khách sạn đạt 46.321 triệu đồng năm 2020, giảm 53,04% xuống 21.705 triệu đồng năm 2021 do đại dịch Covid-19 (chịu lỗ thuần 17.147 triệu đồng), sau đó phục hồi mạnh mẽ trong năm 2022 đạt 98.236 triệu đồng (lợi nhuận thuần đạt 18.382 triệu đồng).

5. Những hạn chế chính về kỷ luật lao động của nhân viên nhà hàng được văn bản chỉ ra là gì?
Năm 2022, nhà hàng ghi nhận 44 vụ việc nhân viên làm việc riêng trong giờ (chơi game, đọc báo, gọi điện thoại, hút thuốc), 28 vụ đi làm muộn, 12 vụ rời bỏ vị trí làm việc và 8 vụ nghỉ làm không lý do.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp đã hoàn thành việc phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ nhân viên nhà hàng Café Lautrec thuộc Khách sạn De L’Opera Hanoi thông qua số liệu thứ cấp giai đoạn 2020 - 2022 và khảo sát thực tế 198 khách hàng theo mô hình ASK. Kết quả nghiên cứu làm rõ các ưu điểm về tác phong, nền tảng đào tạo cũng như những điểm nghẽn về kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ và kỷ luật lao động của đội ngũ phục vụ. Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, gắn liền với thực tiễn vận hành của phân khúc khách sạn 5 sao boutique nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả kinh doanh.