CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Hiện trạng và nhu cầu xây dựng mô hình ứng dụng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cá nhân trên thiết bị di động: Thói quen "bỏ quên" sức khỏe khiến ngày càng nhiều người mắc bệnh nguy hiểm, khi phát hiện ra bệnh thì đã quá muộn, dẫn đến tỷ lệ tử vong dần gia tăng. Cùng với đó, tốc độ phát triển kinh tế đã phát sinh ra nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe của con người như: ô nhiễm môi trường, nguồn nước, thực phẩm và lối sống không lành mạnh… Tất cả đã và đang gây ra nhiều loại bệnh hiểm nghèo đe dọa tính mạng con người. Thực tế, hàng loạt những căn bệnh "thời đại" như: ung thư, đái tháo đường, nhồi máu cơ tim.
đang có xu hướng tăng nhanh tại Việt Nam trong những năm gần đây. Tỷ lệ bệnh nhân nhồi máu cơ tim h ng năm tăng 5-20% và có chiều hướng ngày càng trẻ hóa, theo nghiên cứu mới đây của Viện Tim mạch quốc gia. Tỷ lệ bệnh nhân mắc đái tháo đường tăng vọt theo cấp số nhân với 211% sau 10 năm, theo kết quả điều tra mới đây của Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Số bệnh nhân ung thư mắc mới h ng năm là 150.000 người và có 75.000 người tử vong mỗi năm, theo Viện Nghiên cứu Phòng chống Ung thư.
Điều đáng báo động là rất nhiều người mắc bệnh rơi vào tình huống phát hiện quá muộn dẫn đến việc không thể chữa trị được. Và cũng không ít trường hợp may mắn phát hiện bệnh sớm nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn vì chi phí điều trị quá lớn hoặc do chủ quan khi phát hiện được bệnh nhưng vẫn không có biện pháp theo dõi bệnh một cách thường xuyên dẫn đến bệnh chuyển biến ngày càng nặng. Ước tính kinh phí điều trị một bệnh hiểm nghèo thường lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí có thể hàng tỷ đồng tùy thuộc vào phác đồ điều trị. Khi một gia đình không may có người mắc bệnh, ngoài việc m ất đi khoản thu nhập từ người bệnh, họ còn phải xoay sở một nguồn tài chính lớn để chứa trị bệnh, đi kèm với gánh nặng về mặt tâm lý thường 5 trực.
Vì vậy, bên cạnh việc thực hiện lối sống lành mạnh như ăn uống phù hợp, thường xuyên luyện tập thể thao, nuôi dưỡng tinh thần tích cực, lạc quan trong cuộc sống. Mỗi cá nhân phải học cách giữ gìn sức khỏe b ng cách chủ động xây dựng những kế hoạch bảo vệ sức khỏe ngay từ sớm, đồng thời khi có sự cố về sức khỏe cần phải được sớm phát hiện để có biện pháp điều trị kịp thời hạn chế được tối đa những hậu quả do căn bệnh gây ra. Do đó, việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cũng là một biện pháp hữu hiệu giúp con người có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của mình để kịp thời chữa trị. Thiết bị mà hầu như mọi người đều được trang bị bên mình đó là chiếc điện thoại di động.
Do đó, nếu có ứng dụng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe trên thiết bị di động sẽ giúp con người theo dõi, chăm sóc sức khỏe cá nhân của mình được tốt hơn. Tình hình ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và di động vào lĩnh vực y tế trong nước và ngoài nước: 1. Trong nước: Ở Việt Nam CNTT phát triển nhanh chóng đã giúp ngành y tế đạt được nhiều thành tựu lớn lao trong công tác khám chữa bệnh và quản lý bệnh viện hiện đại. Ở nước ta CNTT y tế đã phát triển theo các chức năng: Nâng cao kiến thức chuyên môn: Sử dụng thông tin từ các website y học, forum, sách điện tử, video, bài giảng từ xa… giúp dễ dàng tiếp cận kiến thức, kỹ thuật y tế mới nhất, dễ dàng tiếp cận, cập nhật các kiến thức mới nhất của các nước tiên tiến.
Tự động hóa các phương tiện chẩn đoán và điều trị: Máy móc ngày nay hoàn toàn tự động hóa, giảm thao tác, nâng cao độ chính xác giúp can thiệp điều trị một cách hiệu quả và giảm chi phí… Hỗ trợ đắc lực trong thực hành y khoa: CNTT mang lại nhiều lợi ích trong thực hành y khoa, giúp bác sĩ quyết định lâm sàng nhanh chóng và chính xác, hỗ trợ y tế từ xa, lưu trữ và phân tích số liệu cho nghiên cứu khoa học. Tăng cường chức năng quản lý bệnh viện: Toàn bộ thông tin bệnh viện được sắp xếp, tổ chức một cách khoa học, làm cơ sở cho công tác quản lý bệnh viện một cách hiệu quả… Với sự phát triển của ngành công nghiệp ứng dụng trên điện thoại di động (ĐTDĐ), chỉ với một chiếc smartphone hay máy tính 6 bảng, bác sĩ có thể truy nhập vào sổ y bạ của bệnh nhân; giám sát l ịch sử sử dụng dược phẩm và đưa ra lời khuyên phù hợp. Tính đến nay, đã có hơn 10.000 ứng dụng y tế, sức khoẻ xuất hiện trên thị trường. Phổ biến hơn cả là các loại ứng dụng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cá nhân như: ứng dụng tư vấn ăn kiêng, ứng dụng dành riêng cho nam giới/nữ giới, ứng dụng chuyên dụng cho nhóm bệnh nhân bị Gout hay tiểu đường… Việc phối hợp sử dụng ứng dụng trên thiết bị di động với các công nghệ y tế cao cấp còn mang đến cơ hội hồi phục cho nhiều bệnh nhân.
Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là khám chữa bệnh không còn là vấn đề mới tại Việt Nam. Theo sự phát triển kinh tế xã hội ngày càng tăng, các bệnh viện Việt Nam đã dần dần được trang bị nhiều thiết bị y tế hiện đại nh ư máy xét nghiệm tự động, máy siêu âm 3D, 4D, X quang kỹ thuật số, máy chụp cắt lớp, cộng hưởng từ, PET-CT… giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị. Thiết bị y tế hiện đại đã giúp khám và điều trị hiệu quả các bệnh khó. Nhờ các thiết bị này, y tế Việt Nam đã bắt kịp trình độ y tế trong khu vực.
Các bác sĩ Việt Nam ngày nay đã hầu hết đã biết sử dụng máy tính, thích nghi được với CNTT, sử dụng internet để tự nâng cao kiến thức chuyên môn và ứng dụng trong khám chữa bệnh. Nhận thức được tầm quan trọng của CNTT trong quản lý bệnh viện, Bộ Y Tế đã có nhiều văn bản, chỉ thị của Bộ Trưởng Y Tế yêu cầu các bệnh viện nhanh chóng ứng dụng CNTT đặc biệt là đơn thuốc điện tử trong quản lý bệnh viện. Ban chỉ đạo CNTT Bộ Y tế đã có nhiều hướng dẫn, giúp bệnh viện thực hiện ứng dụng CNTT y tế. Các hội nghị về CNTT y tế được tổ chức hàng năm để ghi nhận sự phát triển và lấy ý kiến đề xuất cho sự phát triển CNTT y tế.
Thực tế, ở Việt Nam các bệnh viện ngày nay đã được kết nối internet. Một số thử nghiệm về chẩn đoán trực tuyến từ xa đã được tiến hành. Bộ y tế và các đơn vị trực thuộc đã có website. Nhiều bệnh viện đã tự lực xây dựng hoặc mua các phần mềm chuyên dụng phục vụ cho công tác của mình.
Trên thế giới: CNTT là một cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật to lớn của thế giới, đã và đang giúp thay đổi toàn diện và hiệu quả tất cả mọi lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, chính trị, quân sự và đời sống… trong đó có lĩnh vực y tế. 7 Ứng dụng di động cho điện thoại thông minh và máy tính bảng đang thay đổi cách các bác sĩ và bệnh nhân tiếp cận chăm sóc sức khỏe. Nhiều ứng dung được thiết kế riêng cho các bác sĩ, từ cơ sở dữ liệu tiện dụng về các loại thuốc và các bệnh đến màn hình tinh vi có thể đọc huyết áp của một người, lượng đường hoặc các triệu chứng hen suyễn. Những ứng dụng khác dùng để thu thập dữ liệu chẩn đoán, hoặc đơn giản là để giúp phối hợp chăm sóc, tạo cho bệnh nhân một cách dễ dàng theo dõi các điều kiện và phương pháp điều trị của họ.
Điều quan trọng trong số các ứng dụng là giúp tiết kiệm thời gian, hữu ích, và giúp cho việc chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn b ng cách chẩn đoán, theo dõi bệnh nhân thường xuyên hơn mà không cần thiết phải đến bác sĩ hoặc bệnh viện. Dưới đây là một số ứng dụng: Epocrates: Một trong những ứng dụng y tế lâu đời nhất và có uy tín nhất, Epocrates cho bác sĩ thông tin cơ bản về các loại thuốc, liều dùng thích hợp cho người lớn và trẻ em, và cảnh báo về các tương tác có hại. Được thực hiện bởi Epocrates Inc, một đơn vị của Athenahealth Inc, ATHN 1,51 % Watertown, Massachusetts 8 Epocrates UpToDate: Ứng dụng này cung cấp cho các bác sĩ tham khảo tài liệu có thể tham khảo khi đưa ra quyết định điều trị. David Bates, m ột bác sĩ nội khoa tại Brigham và Bệnh viện phụ nữ ở Boston nói r ng ông đã sử dụng để tìm kiếm phương pháp điều trị cho những bệnh nhân không đáp ứng với liệu pháp tăng huyết áp hiện có, và thông tin về các kết hợp thuốc cần thiết để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn được gọi là H.
Được thực hiện bởi Wolters Kluwer WTKWY -0.14% NV, Hà Lan. UpToDate ALIVECOR: Bệnh nhân đặt ngón tay trên cảm biến của màn hình giao tiếp với điện thoại để sản xuất điện tâm đồ. Tiến sĩ Topol, Giám đốc Viện Scripps Tịnh Khoa học ở La Jolla, California, cho biết lợi ích chính là giúp những bệnh nhân có nhịp tim không ổn định yên tâm về 9 sức khỏe của mình khi kiểm tra nhịp tim thường xuyên. Được thực hiện bởi AliveCor Inc, San Francisco.
10 ALIVECOR IHEALTH WIRELESS (xung đo oxy): Những người khó ngủ có thể sử dụng ứng dụng này để ghi lại mức độ oxy trong máu của họ vào ban đêm. Dữ liệu có thể giúp một bác sĩ chẩn đoán cho dù họ có ngưng thở khi ngủ. Ngưng thở khi ngủ là do sự thu hẹp bất thường hoặc tắc nghẽn đường hô hấp cho phép không khí lưu thông vào phổi, gây ra giảm đột ngột oxy trong máu. Những người béo phì thường bị các vấn đề này bởi vì mô mỡ quá mức có thể dày lên và thu hẹp các bức tường của khí quản.
Để sử dụng ứng dụng này, bệnh nhân đi ngủ mặc một bộ cảm biến ngón tay không dây liên kết với điện thoại và theo dõi nồng độ oxy trong máu. Được thực hiện bởi iHealth Lab Inc, Mountain View, California CELLSCOPE OTO: Một điện thoại thông minh sẽ trở thành một thiết bị soi tai, các bác sĩ sử dụng công cụ để nhìn vào tai, nhờ ứng dụng này và thiết bị quang học.