Luận văn thạc sĩ về phương pháp dạy học hành động cho môn thực hành gây mê hồi sức tại HCMUTE

Luận văn thạc sĩ HCMUTE áp dụng phương pháp action learning cho môn thực hành bệnh viện chuyên ngành gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược TP.HCM.

• Tác giả: Nguyễn Hưng Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Chinh
• Trường học: Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Áp Dụng Phương Pháp Học Hành Động Trong Giảng Dạy Thực Hành Gây Mê Hồi Sức Tại HCMUTE
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG
• 1.1. Một số khái niệm đƣợc dùng trong dạy học định hƣớng hoạt động
• 1.2. Những căn cứ lý luận và thực tiễn lựa chọn phƣơng pháp dạy học
• 1.3. Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning)
• 1.4. Nguồn gốc của dạy học định hƣớng hoạt động
• 1.5. Những quan điểm khác về dạy học định hƣớng hoạt động
• 1.6. Quá trình dạy học định hƣớng hoạt động
• 1.7. Sự khác biệt của dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning), với các phƣơng pháp dạy học khác
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN DẠY HỌC MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Sơ lƣợc về đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Giới thiệu chƣơng trình trung học gây mê hồi sức
• 2.3. Tổng quan chƣơng trình của trung học gây mê hồi sức
• 2.4. Chƣơng trình của môn thực hành bệnh viện
• 2.5. Những yêu cầu đặc thù khi thực hiện môn thực hành bệnh viện
• 2.6. Thực trạng dạy môn thực hành bệnh viện tại bộ môn GMHS
• 2.7. Nhiệm vụ khảo sát
• 2.8. Khảo sát học sinh đang học gây mê hồi sức tại bộ môn GMHS
• 2.9. Khảo sát giáo viên đang hƣớng dẫn học sinh thực tập tại bệnh viện
• 2.10. Phƣơng pháp khảo sát
• 2.11. Tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả khảo sát
• 2.12. Đối với học sinh đang học gây mê hồi sức
• 2.13. Đối với giáo viên tham gia giảng dạy môn THBV
• 2.14. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Các cơ sở cho việc áp dụng PP DHĐHHĐ
• 3.2. DHĐHHĐ cho môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS
• 3.3. Mục tiêu môn học THBV theo DHĐHHĐ
• 3.4. Nội dung môn học THBV theo DHĐHHĐ
• 3.5. Kế hoạch dạy học môn THBV theo DHĐHHĐ
• 3.6. Thực nghiệm sƣ phạm
• 3.7. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm
• 3.8. Nội dung thực nghiệm sƣ phạm
• 3.9. Đối tƣợng thực nghiệm
• 3.10. Cách đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.11. Kết quả thực nghiệm
• 3.12. Kết quả từ sự đánh giá của GVHDLS
• 3.13. Kết quả từ phiếu khảo sát học sinh
• 3.14. Nhận xét kết quả thực nghiệm
• 3.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phương pháp học hành động

Phương pháp học hành động (phương pháp học hành động) là một trong những phương pháp dạy học hiện đại, được áp dụng rộng rãi trong giáo dục. Phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập thông qua việc thực hành và trải nghiệm thực tế. Tại HCMUTE, việc áp dụng phương pháp này trong giảng dạy thực hành gây mê hồi sức mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức lý thuyết mà còn có cơ hội thực hành trực tiếp, từ đó nâng cao kỹ năng và khả năng tư duy phản biện. Theo nghiên cứu của UNESCO, việc học tập qua hành động giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn, từ kiến thức đến kỹ năng thực hành. Điều này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực y khoa, nơi mà kỹ năng thực hành là yếu tố quyết định đến sự thành công trong nghề nghiệp.

1.1. Lợi ích của phương pháp học hành động

Phương pháp học hành động không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết trong môi trường làm việc. Sinh viên có thể học hỏi từ những sai lầm của mình và từ đó cải thiện kỹ năng. Việc thực hành trong môi trường thực tế giúp sinh viên tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống trong công việc. Hơn nữa, phương pháp này cũng khuyến khích sự hợp tác và làm việc nhóm, điều này rất quan trọng trong lĩnh vực y tế, nơi mà sự phối hợp giữa các thành viên trong nhóm là rất cần thiết. Theo một nghiên cứu gần đây, sinh viên áp dụng phương pháp học hành động có tỷ lệ thành công cao hơn trong các kỳ thi và thực hành lâm sàng.

II. Thực trạng giảng dạy thực hành gây mê hồi sức tại HCMUTE

Tại HCMUTE, giảng dạy thực hành gây mê hồi sức hiện đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù có chương trình đào tạo bài bản, nhưng việc áp dụng các phương pháp dạy học truyền thống vẫn chiếm ưu thế. Điều này dẫn đến việc sinh viên không được trang bị đầy đủ kỹ năng thực hành cần thiết. Nhiều giảng viên chưa hiểu rõ về phương pháp học hành động, dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả. Theo khảo sát, sinh viên cho biết họ cảm thấy thiếu tự tin khi thực hành do không có đủ cơ hội trải nghiệm thực tế. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo mà còn đến sự phát triển nghề nghiệp của sinh viên sau này. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự thay đổi trong phương pháp giảng dạy, hướng tới việc áp dụng phương pháp học hành động một cách hiệu quả hơn.

2.1. Khảo sát thực trạng giảng dạy

Khảo sát cho thấy rằng phần lớn sinh viên cảm thấy chương trình thực hành chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của họ. Nhiều sinh viên cho biết họ muốn có nhiều cơ hội thực hành hơn trong môi trường bệnh viện. Hơn nữa, giảng viên cũng cần được đào tạo thêm về phương pháp học hành động để có thể áp dụng hiệu quả trong giảng dạy. Việc này không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực hơn. Theo ý kiến của các giảng viên, việc áp dụng phương pháp học hành động sẽ giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tế.

III. Đề xuất áp dụng phương pháp học hành động trong giảng dạy

Để nâng cao chất lượng giảng dạy thực hành gây mê hồi sức tại HCMUTE, việc áp dụng phương pháp học hành động là rất cần thiết. Cần xây dựng một chương trình giảng dạy tích hợp, trong đó sinh viên có thể tham gia vào các hoạt động thực tế tại bệnh viện. Điều này không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành. Các giảng viên cần được đào tạo về phương pháp học hành động để có thể hướng dẫn sinh viên một cách hiệu quả. Hơn nữa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và các cơ sở y tế để tạo điều kiện cho sinh viên thực hành. Theo một nghiên cứu, việc áp dụng phương pháp học hành động trong giảng dạy sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào nghề nghiệp.

3.1. Kế hoạch thực hiện

Kế hoạch thực hiện cần được xây dựng rõ ràng, bao gồm các hoạt động thực hành cụ thể tại bệnh viện. Cần có sự tham gia của các giảng viên và nhân viên y tế để đảm bảo sinh viên được hướng dẫn đúng cách. Hơn nữa, cần có các buổi đánh giá định kỳ để theo dõi sự tiến bộ của sinh viên. Việc này không chỉ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực. Theo các chuyên gia, việc áp dụng phương pháp học hành động sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn, từ kiến thức đến kỹ năng thực hành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế toàn cầu, nguồn nhân lực chất lượng cao với phẩm chất và năng lực thích ứng linh hoạt là yêu cầu cấp thiết. Theo báo cáo của ngành giáo dục, việc đổi mới phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của người học đã được Nhà nước cụ thể hóa trong các văn bản pháp luật như Luật Giáo dục sửa đổi năm 2005. Tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, đặc thù đào tạo gắn liền với thực hành bệnh viện đòi hỏi phương pháp dạy học phù hợp để nâng cao hiệu quả học tập, đặc biệt trong chuyên ngành Gây mê hồi sức.

Phương pháp dạy học định hướng hoạt động (Action Learning) là một trong những phương pháp được ứng dụng phổ biến trên thế giới nhằm phát triển kỹ năng tư duy phê phán, làm việc nhóm và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phương pháp này mới chỉ được áp dụng hạn chế và chưa được hiểu đúng, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động cho môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của các bệnh viện.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào học sinh hệ trung cấp Gây mê hồi sức năm học 2011-2012 tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao kỹ năng thực hành, thái độ và kiến thức chuyên môn của học sinh, từ đó cải thiện chất lượng nguồn nhân lực y tế trong lĩnh vực gây mê hồi sức.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết học tập định hướng hoạt động (Action Learning) của Giáo sư Reginald Revans, nhấn mạnh học tập qua hành động thực tế và phản hồi liên tục trong nhóm nhỏ nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn. Phương trình học tập L = P + Q (Learning = Program + Questioning Insight) thể hiện vai trò quan trọng của việc đặt câu hỏi trong quá trình học.

• Mô hình học tập vòng kép (Double Loop Learning) của Hawkins, được Ian McGill và Anne Brockbank phát triển, cho thấy học tập không chỉ dừng lại ở việc phát triển kỹ năng mà còn đòi hỏi sự khám phá và giải quyết các vấn đề mới, giúp người học nâng cao nhận thức và khả năng ứng dụng kiến thức sâu sắc hơn.

• Lý thuyết phân loại mục tiêu giáo dục của Bloom, trong đó ba lĩnh vực nhận thức, tình cảm và tâm vận được xem là “cái kiềng ba chân” của quá trình dạy học. Phương pháp dạy học định hướng hoạt động chú trọng phát triển đồng thời cả ba lĩnh vực này, giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn hình thành thái độ tích cực và kỹ năng thực hành thuần thục.

Các khái niệm chính bao gồm: hoạt động và hành động trong học tập, phương pháp dạy học, học tập định hướng hoạt động, kỹ năng phản hồi và khái quát hóa kiến thức, cũng như sự khác biệt giữa phương pháp này với các phương pháp dạy học truyền thống như dạy học dựa trên vấn đề, dạy học dựa trên dự án.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp cả định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm tài liệu chuyên ngành, khảo sát học sinh và giáo viên tại Bộ môn Gây mê hồi sức, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh; dữ liệu thực nghiệm từ các lớp học thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức năm học 2011-2012.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu ngẫu nhiên gồm học sinh hệ trung cấp Gây mê hồi sức khóa 2011 và giáo viên hướng dẫn lâm sàng tham gia giảng dạy môn Thực hành bệnh viện.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả, phân tích so sánh giữa nhóm thực nghiệm áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động và nhóm đối chứng theo phương pháp truyền thống. Kiểm định giả thuyết thống kê nhằm đánh giá sự khác biệt về kiến thức, kỹ năng và thái độ học sinh.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2011-2012, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, xây dựng kế hoạch dạy học, thực nghiệm sư phạm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiểu biết và áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động của giáo viên còn hạn chế: Khảo sát cho thấy khoảng 60% giáo viên chưa hiểu rõ hoặc hiểu sai về phương pháp này, dẫn đến việc áp dụng chưa hiệu quả trong giảng dạy môn Thực hành bệnh viện.

2. Học sinh nhóm thực nghiệm có sự tiến bộ rõ rệt về kiến thức và kỹ năng: Kết quả kiểm tra cho thấy nhóm học sinh được dạy theo phương pháp định hướng hoạt động đạt điểm trung bình cao hơn nhóm đối chứng khoảng 15%, đồng thời kỹ năng thực hành được đánh giá thuần thục hơn.

3. Thái độ học tập tích cực hơn ở nhóm thực nghiệm: Hơn 70% học sinh trong nhóm thực nghiệm thể hiện thái độ chủ động, tích cực trao đổi, thảo luận và tự giác trong quá trình thực hành, so với khoảng 45% ở nhóm đối chứng.

4. Khả năng khái quát hóa và hình thành kiến thức mới được cải thiện: Học sinh nhóm thực nghiệm có mức độ khái quát hóa kiến thức cao hơn 20% so với nhóm đối chứng, thể hiện qua các phiếu khảo sát và phỏng vấn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả tích cực trên xuất phát từ bản chất của phương pháp dạy học định hướng hoạt động, giúp học sinh học qua làm và phản hồi liên tục, từ đó phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng tự học. So với phương pháp truyền thống, phương pháp này tạo điều kiện cho học sinh chủ động giải quyết vấn đề thực tế, tăng cường tương tác nhóm và phát triển toàn diện cả kiến thức, kỹ năng và thái độ.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về hiệu quả của Action Learning trong đào tạo chuyên môn y tế và các ngành nghề khác. Việc áp dụng phương pháp này tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của ngành y tế hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh điểm số kiểm tra, mức độ tích cực trong thái độ học tập và khả năng khái quát hóa kiến thức giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng, giúp minh họa rõ nét hiệu quả của phương pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức tập huấn chuyên sâu cho giáo viên về phương pháp dạy học định hướng hoạt động nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng áp dụng, dự kiến thực hiện trong vòng 6 tháng, do Ban giám hiệu và Bộ môn Gây mê hồi sức chủ trì.

2. Xây dựng và hoàn thiện giáo án, tài liệu giảng dạy theo hướng định hướng hoạt động cho môn Thực hành bệnh viện, đảm bảo phù hợp với đặc thù chuyên ngành, hoàn thành trong 1 năm, phối hợp giữa giảng viên và chuyên gia đào tạo.

3. Mở rộng áp dụng phương pháp này cho các khóa học và chuyên ngành khác trong trường, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện, triển khai thí điểm trong 2 năm tiếp theo.

4. Thiết lập hệ thống đánh giá liên tục và phản hồi từ học sinh, giáo viên để điều chỉnh phương pháp dạy học kịp thời, đảm bảo hiệu quả lâu dài, thực hiện hàng kỳ học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và giáo viên trong lĩnh vực y tế và điều dưỡng: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả đào tạo kỹ năng thực hành.

2. Nhà quản lý giáo dục và đào tạo chuyên ngành y dược: Tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục hiện đại.

3. Sinh viên và học viên ngành Gây mê hồi sức: Hiểu rõ phương pháp học tập hiệu quả, phát huy tính chủ động và kỹ năng thực hành trong quá trình học.

4. Các nhà nghiên cứu giáo dục học và phát triển nguồn nhân lực: Tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động trong môi trường đào tạo chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học định hướng hoạt động là gì?
   Là phương pháp học tập giúp người học học qua hành động thực tế và phản hồi liên tục, từ đó phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và khái quát hóa kiến thức. Ví dụ, học sinh thực hành tại bệnh viện và thảo luận nhóm để rút kinh nghiệm.

2. Tại sao phương pháp này phù hợp với đào tạo Gây mê hồi sức?
   Vì đặc thù ngành yêu cầu kỹ năng thực hành cao, học sinh cần trải nghiệm thực tế và phản hồi để nâng cao năng lực, phù hợp với mô hình học tập qua làm.

3. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các ngành khác không?
   Có, phương pháp này có thể áp dụng rộng rãi trong đào tạo các ngành nghề đòi hỏi kỹ năng thực hành và tư duy phản biện như điều dưỡng, kỹ thuật y học, quản lý y tế.

4. Làm thế nào để giáo viên có thể áp dụng hiệu quả phương pháp này?
   Cần được đào tạo bài bản, xây dựng giáo án phù hợp, tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích học sinh tham gia chủ động trong quá trình học.

5. Phương pháp này có giúp cải thiện thái độ học tập của học sinh không?
   Có, nghiên cứu cho thấy học sinh học theo phương pháp này có thái độ tích cực hơn, chủ động trao đổi và tự giác học tập, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo.

Kết luận

• Phương pháp dạy học định hướng hoạt động giúp nâng cao kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh trong môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức.
• Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng áp dụng phương pháp để phát huy hiệu quả tối đa.
• Việc áp dụng phương pháp này phù hợp với đặc thù đào tạo gắn liền thực hành tại Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.
• Kết quả nghiên cứu mở ra hướng đổi mới phương pháp giảng dạy trong đào tạo y tế, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Đề xuất triển khai tập huấn, xây dựng giáo án và mở rộng áp dụng phương pháp trong các khóa học tiếp theo nhằm phát huy hiệu quả lâu dài.

Để tiếp tục phát triển, các đơn vị đào tạo cần phối hợp tổ chức các chương trình tập huấn, đánh giá định kỳ và nghiên cứu mở rộng ứng dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động trong các chuyên ngành khác. Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực y tế trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 S K C0 0 3 5 8 4 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 Hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN VĂN CHINH Tp.

Hồ Chí Minh, tháng 10/2012 Luan van LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƢỢC: Họ & tên: Nguyễn Hƣng Hòa Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 12/06/1986 Nơi sinh:thành phố Hồ Chí Minh Quê quán: Bến Tre Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: 2.42 lô A chung cƣ Lạc Long Quân, phƣơng 5, Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại cơ quan: Điện thoại riêng: 0919 901 710 E-mail: hunghoa86@ump. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1.

Trung học chuyên nghiệp: 2. Đại học: Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 09/2004 đến 09/2008 Nơi học: Đại học Y Dƣợc TP.HCM Ngành học: Cử nhân Điều dƣỡng chuyên ngành gây mê hồi sức Môn thi tốt nghiệp: Lý thuyết và chuyên ngành Gây mê hồi sức Nơi thi tốt nghiệp: Đại học Y Dƣợc TP. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Bộ môn Gây mê hồi sức Từ 10/2008 Khoa Điều dƣỡng kỹ thuật y học Giảng viên đến nay Đại học Y Dƣợc TP HCM XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN CỬ ĐI HỌC Ngày tháng năm 2012 ( Ký tên, đóng dấu) Ngƣời khai ký tên i Luan van LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 09 năm 2012 (Ký tên và ghi rõ họ tên) Nguyễn Hƣng Hòa ii Luan van LỜI CẢM ƠN Xin chân thành cảm ơn Khoa Sư Phạm Kỹ Thuật, phòng Đào tạo – Bộ phận sau đại học và trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã cho tôi một môi trường lý tưởng để học tập và trưởng thành, đặc biệt quý Thầy Cô giảng dạy lớp Cao học khóa 18B đã đưa tôi vào thế giới tri thức và niềm tin trong cuộc sống. Xin chân thành cám ơn Thầy TS. Nguyễn Văn Chinh – giảng viên hướng dẫn - đã tận tình chỉ bảo, động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành đề tài này.

Xin chân thành cảm ơn Thầy TS. Nguyễn Văn Tuấn và Cô TS. Võ Thị Xuân đã chỉ bảo, hỗ trợ và giúp đỡ tôi rất nhiều để hoàn thành đề tài này. Xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô Bộ môn Gây mê hồi sức – khoa ĐDKTYH – ĐHYD TPHCM đã có những ý kiến đóng góp quý báu, đồng thời đã giúp đỡ cho tôi những thông tin, quý giá để hoàn chỉnh đề tài.

Xin chân thành cảm ơn toàn thể học sinh lớp TH GMHS 2010 và lớp TH GMHS 2011 thuộc Bộ môn Gây mê hồi sức – khoa ĐDKTYH – ĐHYD TPHCM đã giúp thực nghiệm kết quả đề tài. Cảm ơn tất cả những thành viên trong lớp cao học Giáo dục học khóa 18B đã đem đến cho tôi những một tình cảm tuyệt vời để học tập và chia sẻ. Trân trọng và cảm ơn. Nguyễn Hưng Hòa iii Luan van TÓM TẮT Từ 1997, UNESCO đã đề ra 4 trụ cột cho giáo dục thế kỉ XXI.

Theo đó, ngƣời học học tập để đạt đƣợc những trụ cột kiến thức sau: học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để làm ngƣời. Với xu hƣớng nhƣ thế nên hàng loạt các phƣơng pháp dạy học đƣợc đƣa ra để thúc đẩy tính tự giác của ngƣời học trong việc giành lấy kiến thức. Một trong những phƣơng pháp đƣợc dùng phổ khá phổ biến trên thế giối là phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning). Gần đây, phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) đang từng bƣớc du nhập vào Việt Nam.

Một cách tổng quát, phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) đƣợc hiểu là phƣơng pháp dạy học cho học sinh bằng cách để cho học sinh tiến hành thực hành trên thực tế và sau đó học sinh sẽ học đƣợc từ những điều mình đã làm. Tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh, do đặc thù của trƣờng là học sinh, sinh viên học tập phải gắn liền với thực hành nên với phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động là rất phù hợp, nhƣng hầu hết các giáo viên, giảng viên trong trong trƣờng không đƣợc hiểu rõ về phƣơng pháp này nên không thể áp dụng hay đã áp dụng mà không đúng nên không mang lại kết quả vốn có của phƣơng pháp này. Chính vì vậy, ngƣời nghiên cứu đã chọn đề tài “Áp dụng phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh” với các nội dung chính gồm bốn chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) Chƣơng 2: Cơ sở thực tiễn dạy học môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Áp dụng phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) cho môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh.

Cuối cùng là kết luận và các kiến nghị. iv Luan van ABSTRACT Since 1997, UNESCO suggested four pillows – learning to know, learning to do, learning to live and learning to be - for education in 21st century. Followed these pillows, a lot of methods are being used to motivate the students to study and gain the knowledge. One of these methods is action learning.

Action learning was known in Viet Nam about few years ago. In brief, action learning is the method that makes the student can learn from the real things and they will gain the knowledge from everything they do. In the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City, students must study and practice in the same day. It means students must go to hospital in the morning and get class in the afternoon so action learning is suitable to use.

However, most of teachers or lecturers do not understand it clearly or they can understand but they can not apply it correctly. As a result, the students cannot improve skills which learners can get after learning by action learning. This is the reason for author to choose: “Applying action learning for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City”. This thesis consists of three followed chapters: Chapter 1: The rationale of action learning Chapter 2: Practical teaching for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City Chapter 3: Applying action learning for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City Finally, conclusions and recommendations v Luan van MỤC LỤC Trang tựa TRANG Quyết định giao đề tài Lý lịch khoa học i Lời cam đoan ii Lời cảm ơn iii Tóm tắt iv Mục lục vi Danh sách các từ viết tắt ix Danh sách các hình x Danh sách các bảng xii Danh sách các phụ lục xiii Phần A.

Lý do chọn đề tài 1 2. Tổng quan nghiên cứu 2 3. Mục tiêu nghiên cứu 4 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 5.

Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 4 6. Giới hạn đề tài 4 7. Giả thuyết nghiên cứu 5 8. Phƣơng pháp nghiên cứu 5 9.

Phân tích dề tài có liên quan 6 Phần B: NỘI DUNG Chƣơng 1: Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động 7 1. Một số khái niệm đƣợc dùng trong dạy học định hƣớng hoạt động 7 1. Hoạt động và hành động 7 1. Phƣơng pháp 9 1.

Phƣơng pháp dạy học 10 1. Học Tập Định Hƣớng Hoạt Động 11 1. Phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động 11 1. Cơ sở lý luận về phƣơng pháp dạy học 12 1.

Tổng quan về phƣơng pháp dạy học 12 1. Các thành phân của phƣơng pháp dạy học 13 1. Phân loại phƣơng pháp dạy học 13 vi Luan van 1. Những căn cứ lý luận và thực tiễn lựa chọn phƣơng pháp dạy học 15 1.

Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning) 19 1. Nguồn gốc của dạy học định hƣớng hoạt động 19 1. Những quan điểm khác về dạy học định hƣớng hoạt động 20 1. Quá trình dạy học định hƣớng hoạt động 24 1.

Sự khác biệt của dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning), với các phƣơng pháp dạy học khác 27 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 30 Chƣơng 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN DẠY HỌC MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 31 2. Sơ lƣợc về đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh 31 2. Giới thiệu chƣơng trình trung học gây mê hồi sức 34 2. Tổng quan chƣơng trình của trung học gây mê hồi sức 34 2.

Chƣơng trình của môn thực hành bệnh viện 34 2. Những yêu cầu đặc thù khi thực hiện môn thực hành bệnh viện 35 2. Thực trạng dạy môn thực hành bệnh viện tại bộ môn GMHS 35 2. Nhiệm vụ khảo sát 35 2.

Khảo sát học sinh đang học gây mê hồi sức tại bộ môn GMHS35 2. Khảo sát giáo viên đang hƣớng dẫn học sinh thực tập tại bệnh viện 36 2. Phƣơng pháp khảo sát 36 2. Tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả khảo sát 37 2.

Đối với học sinh đang học gây mê hồi sức 37 2. Đối với giáo viên tham gia giảng dạy môn học THBV 43 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 47 Chƣơng 3: ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG HOẠT ĐỘNG CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 48 vii Luan van 3.