Institutional and personal influences on career choice a study on students majoring in business and economics in ha noi

Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố thể chế, cá nhân đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế tại Hà Nội. Phân tích chuyên sâu, kết quả thực tiễn.

• Tác giả: Do Thi Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Tran Cong Thanh
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi International School
• Chuyên ngành: International Business
• Đề tài: Institutional and Personal Influences on Career Choice: A Study on Students Majoring in Business and Economics in Ha Noi
• Loại tài liệu: Graduation Project
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Acknowledgements
• Statutory Declaration
• Abstract
• List of figure
• List of table
• Table of content
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. The necessity of research
• 1.2. Research objectives
• 1.3. Research methodology
• 1.4. Research Structure
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Concept of career choice
• 2.2. Institutional Perspective in Career Choice
• 2.2.1. The Institutional Theory
• 2.2.2. The ‘Institutional Three Pillars’ and Career Choice
• 2.2.2.1. The Regulative Pillar
• 2.2.2.2. The Normative Pillar
• 2.2.2.3. The Cultural-Cognitive Pillar
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH FRAMEWORK
• 3.1. Research questions and Hypothesis
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH METHODOLOGY
• 4.1. Sources of Data
• 5. CHAPTER 5: EMPIRICAL FINDINGS AND DISCUSSION
• 5.1. Demographic analysis of responds
• 5.2. Data analysis and research results
• 5.2.1. Assessing the validity and reliability of measurement scales
• 5.2.2. Evaluate the structural model
• 5.2.3. Discuss research results
• 5.2.4. Limit of study
• 6. CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND PROPOSALS
• 6.1. The necessity of research

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ảnh Hưởng Đến Lựa Chọn Nghề Nghiệp Sinh Viên Kinh Tế 55 ký tự

Lựa chọn nghề nghiệp là một bước ngoặt quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của mỗi người. Đối với sinh viên kinh tế, quyết định này càng trở nên phức tạp bởi sự đa dạng của ngành nghề và biến động của thị trường lao động. Nghiên cứu về các yếu tố tác động đến lựa chọn nghề nghiệp sinh viên kinh tế tại Hà Nội là vô cùng cần thiết. Sự phù hợp giữa nguyện vọng nghề nghiệp, năng lực cá nhân và yêu cầu của xã hội là chìa khóa cho sự thành công và hạnh phúc trong công việc. Bài viết này sẽ khám phá những yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế, tập trung vào vai trò của yếu tố thể chế và yếu tố cá nhân. Dẫn chứng từ VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INTERNATIONAL SCHOOL GRADUATION PROJECT, nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc hiểu rõ các yếu tố này để hỗ trợ sinh viên đưa ra quyết định sáng suốt.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Lựa Chọn Nghề Nghiệp Với Sinh Viên Kinh Tế

Việc lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên kinh tế. Một công việc phù hợp giúp phát huy tối đa năng lực cá nhân, tạo động lực làm việc và nâng cao hiệu suất. Ngược lại, lựa chọn sai lầm có thể dẫn đến sự chán nản, căng thẳng và giảm hiệu quả công việc. Theo Gagne and Deci (2005), sự không phù hợp giữa nhu cầu cá nhân và yêu cầu công việc dẫn đến hiệu suất kém và sự bất mãn. Định hướng nghề nghiệp đúng đắn giúp sinh viên xác định mục tiêu rõ ràng, xây dựng kế hoạch phát triển bản thân và chuẩn bị tốt nhất cho sự nghiệp tương lai. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh hiện nay.

1.2. Bối Cảnh Nghiên Cứu Sinh Viên Kinh Tế Tại Hà Nội

Hà Nội là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục lớn của Việt Nam, thu hút đông đảo sinh viên từ khắp cả nước theo học các ngành kinh tế. Sinh viên kinh tế tại Hà Nội có nhiều cơ hội tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động ngoại khóa và xây dựng mạng lưới quan hệ. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh cao và sự đa dạng của các lựa chọn nghề nghiệp. Báo cáo Vietnam Young Generation Report, 2020 chỉ ra rằng, thế hệ trẻ Việt Nam, đặc biệt là Gen Z, có nhiều cơ hội việc làm hơn nhưng cũng gặp nhiều thách thức hơn. Nghiên cứu tập trung vào sinh viên kinh tế tại Hà Nội nhằm làm rõ những đặc điểm riêng biệt trong quá trình quyết định nghề nghiệp của nhóm đối tượng này.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Lựa Chọn Nghề Của Sinh Viên 58 ký tự

Sinh viên kinh tế ngày nay đối mặt với vô vàn lựa chọn nghề nghiệp, từ những công việc truyền thống như kế toán, tài chính, ngân hàng đến những lĩnh vực mới nổi như marketing, quản trị chuỗi cung ứng, và khởi nghiệp. Sự đa dạng này đi kèm với áp lực phải đưa ra một quyết định nghề nghiệp đúng đắn, phù hợp với sở thích cá nhân, năng lực và xu hướng nghề nghiệp. Nhiều sinh viên cảm thấy bối rối, thiếu thông tin và không biết bắt đầu từ đâu. Áp lực từ gia đình, xã hội và nỗi sợ thất bại càng làm tăng thêm sự lo lắng. Nghiên cứu này, dựa trên dữ liệu từ Do Thi Anh (2024), chỉ ra rằng việc thiếu hiểu biết về bản thân và thị trường lao động là một trong những thách thức lớn nhất.

2.1. Áp Lực Từ Gia Đình Và Xã Hội Lên Quyết Định Nghề Nghiệp

Gia đình và xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nguyện vọng nghề nghiệp của sinh viên. Nhiều gia đình kỳ vọng con cái theo đuổi những ngành nghề ổn định, có thu nhập cao hoặc truyền thống gia đình. Ảnh hưởng của gia đình có thể tạo áp lực lớn lên sinh viên, khiến họ phải lựa chọn nghề nghiệp không phù hợp với sở thích cá nhân hoặc năng lực cá nhân. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của xã hội, như những định kiến về giới tính hoặc ranking trường đại học, cũng có thể tác động đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên.

2.2. Thiếu Thông Tin Về Thị Trường Lao Động Và Cơ Hội Việc Làm

Nhiều sinh viên kinh tế thiếu thông tin về thị trường lao động, các ngành nghề kinh tế tiềm năng và yêu cầu của nhà tuyển dụng. Họ không biết rõ về các cơ hội việc làm kinh tế, mức lương, lộ trình thăng tiến và những kỹ năng cần thiết để thành công. Sự thiếu hụt thông tin này khiến sinh viên khó đưa ra quyết định nghề nghiệp sáng suốt và chuẩn bị tốt cho sự nghiệp tương lai. Cần có những chương trình định hướng nghề nghiệp hiệu quả để cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho sinh viên.

III. Cách Yếu Tố Thể Chế Tác Động Đến Nghề Nghiệp Sinh Viên 59 ký tự

Yếu tố thể chế đóng vai trò quan trọng trong việc định hình lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế. Các chính sách việc làm, quy định của nhà nước, giáo dục đại học, và các tiêu chuẩn ngành nghề đều ảnh hưởng đến quyết định của sinh viên. Ví dụ, chính sách khuyến khích khởi nghiệp có thể thúc đẩy sinh viên theo đuổi con đường kinh doanh riêng, trong khi quy định về cấp phép hành nghề có thể hạn chế cơ hội việc làm kinh tế trong một số lĩnh vực. Nghiên cứu của Do Thi Anh (2024) đã chứng minh rằng, tầm quan trọng của thể chế không thể bỏ qua khi xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp.

3.1. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Việc Làm Và Giáo Dục Đại Học

Chính sách việc làm và giáo dục đại học có tác động trực tiếp đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, khuyến khích đổi mới sáng tạo có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm kinh tế mới. Chất lượng giáo dục đại học, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên cũng ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sinh viên trên thị trường lao động. Việc đầu tư vào giáo dục và xây dựng các chính sách hỗ trợ việc làm là rất quan trọng.

3.2. Vai Trò Của Các Tổ Chức Và Tiêu Chuẩn Nghề Nghiệp

Các tổ chức nghề nghiệp và tiêu chuẩn ngành nghề đóng vai trò quan trọng trong việc định hình môi trường làm việc và yêu cầu kỹ năng của sinh viên. Các tổ chức này cung cấp chứng chỉ, đào tạo và thông tin tuyển dụng, giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mềm và chuyên môn. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn ngành nghề giúp đảm bảo chất lượng dịch vụ và tạo dựng uy tín cho người lao động. Sinh viên cần chủ động tìm hiểu và tham gia các hoạt động của các tổ chức nghề nghiệp để mở rộng mạng lưới quan hệ và nâng cao cơ hội nghề nghiệp.

IV. Yếu Tố Cá Nhân Động Lực Chọn Nghề Nghiệp Của Sinh Viên 57 ký tự

Bên cạnh yếu tố thể chế, yếu tố cá nhân cũng đóng vai trò then chốt trong lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế. Sở thích cá nhân, năng lực cá nhân, tính cách và kinh nghiệm làm việc là những yếu tố nội tại ảnh hưởng đến quyết định của sinh viên. Sinh viên có sở thích cá nhân phù hợp với công việc sẽ cảm thấy yêu thích và có động lực làm việc hơn. Năng lực cá nhân giúp sinh viên hoàn thành công việc hiệu quả và đạt được thành công. Tính cách phù hợp với môi trường làm việc giúp sinh viên hòa nhập và phát triển tốt. Kinh nghiệm làm việc, đặc biệt là thực tập sinh, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngành nghề và có thêm kỹ năng mềm cần thiết. Nghiên cứu khẳng định, vai trò của cá nhân là không thể thay thế trong quá trình đưa ra quyết định.

4.1. Tác Động Của Sở Thích Năng Lực Và Tính Cách Cá Nhân

Sở thích cá nhân là yếu tố quan trọng hàng đầu trong lựa chọn nghề nghiệp. Sinh viên nên chọn những công việc mà mình yêu thích và đam mê để có động lực làm việc và phát huy tối đa khả năng sáng tạo. Năng lực cá nhân giúp sinh viên xác định những công việc mà mình có thể làm tốt và tự tin theo đuổi. Tính cách phù hợp với môi trường làm việc giúp sinh viên dễ dàng hòa nhập và phát triển sự nghiệp. Sinh viên nên dành thời gian tìm hiểu về bản thân để đưa ra quyết định phù hợp nhất.

4.2. Kinh Nghiệm Làm Việc Và Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Kinh nghiệm làm việc, đặc biệt là thực tập sinh, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngành nghề và rèn luyện kỹ năng mềm. Các hoạt động ngoại khóa giúp sinh viên mở rộng mạng lưới quan hệ, phát triển kỹ năng lãnh đạo và làm việc nhóm. Sinh viên nên chủ động tham gia các hoạt động thực tế để tích lũy kinh nghiệm và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động. Đây là cơ hội tốt để khám phá bản thân và định hướng nghề nghiệp.

V. Ứng Dụng Hướng Dẫn Sinh Viên Kinh Tế Chọn Nghề Nghiệp 59 ký tự

Để giúp sinh viên kinh tế đưa ra quyết định nghề nghiệp sáng suốt, cần có những chương trình định hướng nghề nghiệp hiệu quả. Các chương trình này nên cung cấp thông tin đầy đủ về thị trường lao động, các ngành nghề kinh tế tiềm năng và yêu cầu của nhà tuyển dụng. Đồng thời, cần giúp sinh viên hiểu rõ hơn về bản thân, sở thích cá nhân, năng lực cá nhân và tính cách. Các trường đại học nên tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để tạo cơ hội thực tập sinh và kinh nghiệm làm việc cho sinh viên. Nghiên cứu này đề xuất các giải pháp cụ thể, tập trung vào việc trang bị cho sinh viên những kỹ năng mềm và kiến thức cần thiết để thành công trong sự nghiệp.

5.1. Phát Triển Các Chương Trình Định Hướng Nghề Nghiệp Hiệu Quả

Các chương trình định hướng nghề nghiệp nên được thiết kế một cách bài bản và khoa học, bao gồm các hoạt động như tư vấn cá nhân, hội thảo chuyên đề, tham quan doanh nghiệp và các buổi chia sẻ kinh nghiệm từ các chuyên gia. Các chương trình này nên tập trung vào việc giúp sinh viên khám phá bản thân, xác định mục tiêu nghề nghiệp và xây dựng kế hoạch phát triển bản thân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để đảm bảo hiệu quả của các chương trình.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Trường Đại Học Và Doanh Nghiệp

Hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và cơ hội việc làm cho sinh viên. Các trường đại học nên tăng cường tổ chức các buổi giao lưu, hội thảo, ngày hội việc làm và các chương trình thực tập sinh để sinh viên có cơ hội tiếp xúc với doanh nghiệp và tìm hiểu về môi trường làm việc thực tế. Doanh nghiệp cũng có thể tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo để đảm bảo sinh viên được trang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc.

VI. Kết Luận Tương Lai Lựa Chọn Nghề Nghiệp Của Sinh Viên 55 ký tự

Việc nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố thể chế và yếu tố cá nhân đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế tại Hà Nội có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh. Nghiên cứu này đã làm rõ vai trò của các yếu tố này và đề xuất các giải pháp giúp sinh viên đưa ra quyết định nghề nghiệp sáng suốt. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố khác, như xu hướng nghề nghiệp, tác động của công nghệ và thay đổi nghề nghiệp. Việc đầu tư vào giáo dục, định hướng nghề nghiệp và tạo điều kiện cho sinh viên phát triển toàn diện là chìa khóa để xây dựng một lực lượng lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của xã hội.

6.1. Tiếp Tục Nghiên Cứu Về Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Khác

Bên cạnh yếu tố thể chế và yếu tố cá nhân, còn có nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên, như xu hướng nghề nghiệp, tác động của công nghệ, thay đổi nghề nghiệp, khả năng tài chính và mạng lưới quan hệ. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ vai trò của các yếu tố này và đưa ra những khuyến nghị phù hợp.

6.2. Đầu Tư Vào Giáo Dục Và Phát Triển Toàn Diện Cho Sinh Viên

Đầu tư vào giáo dục, định hướng nghề nghiệp và tạo điều kiện cho sinh viên phát triển toàn diện là chìa khóa để xây dựng một lực lượng lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của xã hội. Các trường đại học nên chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng chương trình định hướng nghề nghiệp hiệu quả và tạo cơ hội cho sinh viên tham gia các hoạt động thực tế. Sinh viên cũng cần chủ động học hỏi, rèn luyện kỹ năng và xây dựng mạng lưới quan hệ để chuẩn bị tốt nhất cho sự nghiệp tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quyết định lựa chọn nghề nghiệp là một trong những bước ngoặt mang tính quyết định, tác động sâu sắc đến thu nhập, lối sống, vị thế xã hội và mức độ thỏa mãn công việc của mỗi cá nhân trong tương lai. Đối với sinh viên mới tốt nghiệp, sự thiếu tương thích giữa nhu cầu, động lực cá nhân với yêu cầu và chế độ đãi ngộ của tổ chức có thể dẫn đến suy giảm năng suất làm việc, gia tăng căng thẳng, kiệt sức và tỷ lệ thất nghiệp hoặc chuyển việc cao.

Trong thế kỷ 21, bức tranh nghề nghiệp ngày càng trở nên phức tạp do sự phát triển của công nghệ và biến động kinh tế. Tại Việt Nam, thế hệ trẻ (đặc biệt là Gen Z) được hưởng lợi từ chính sách Đổi Mới với nền kinh tế tăng trưởng và thị trường việc làm đa dạng. Theo Báo cáo Thế hệ trẻ Việt Nam (2020), gần 65% người trẻ nhận định cơ hội việc làm đã thay đổi lớn so với các thế hệ trước. Tuy nhiên, cơ hội lớn đi kèm áp lực cạnh tranh gay gắt; thế hệ Gen Z đối mặt với nguy cơ tổn thương sức khỏe tinh thần từ 20% đến 30% do áp lực công việc và kỳ vọng gia đình. Bên cạnh đó, xu hướng học tập thực tế ("on-the-job training"), học kỹ năng nhanh để tạo ra thu nhập tức thì đang dần thay thế lối học hàn lâm truyền thống.

Lựa chọn nghề nghiệp chịu sự chi phối đan xen của cả yếu tố thể chế và yếu tố cá nhân. Phần lớn các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam thường tập trung vào khía cạnh cá nhân mà xem nhẹ tác động của môi trường thể chế trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Do đó, khóa luận thực hiện nghiên cứu này nhằm giải quyết các mục tiêu cụ thể:

1. Tổng quan các tài liệu nghiên cứu hiện có về các yếu tố tác động đến lựa chọn nghề nghiệp.
2. Xác định các yếu tố thể chế ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp của sinh viên.
3. Xác định các yếu tố động lực cá nhân ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp của sinh viên.
4. So sánh mức độ ảnh hưởng tương đối giữa nhóm yếu tố thể chế và nhóm yếu tố động lực cá nhân.
5. Đề xuất các khuyến nghị, giải pháp chính sách hỗ trợ sinh viên trong quá trình định hướng và lựa chọn nghề nghiệp.

Nghiên cứu tập trung giải quyết hai câu hỏi cốt lõi:

• Câu hỏi 1 (Q1): Các yếu tố thể chế (chính sách chính phủ, quy định của cơ sở giáo dục, tiêu chuẩn nghề nghiệp, chuẩn mực văn hóa, kỳ vọng xã hội, định kiến xã hội, sự vâng lời cha mẹ, ảnh hưởng tôn giáo) dự báo lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên ở mức độ nào?
• Câu hỏi 2 (Q2): Các yếu tố động lực cá nhân (động lực nội tại và động lực bên ngoài) dự báo lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên ở mức độ nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố thể chế và động lực cá nhân tác động đến quyết định nghề nghiệp. Khảo sát thực chứng được tiến hành trên 191 sinh viên chuyên ngành Kinh tế và Kinh doanh tại các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội trong năm 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận xây dựng mô hình nghiên cứu tích hợp dựa trên hai nền tảng lý thuyết chính:

• Thuyết Thể chế (Institutional Theory - Scott, 2014): Phân tích môi trường thể chế thông qua Ba trụ cột thể chế ("Institutional Three Pillars"):
  • Trụ cột Quy định (The Regulative Pillar): Các quy định quốc gia, chính sách của chính phủ (National regulations and government policies) và chính sách, quy định của cơ sở đào tạo (Policies and regulations of educational institutions).
  • Trụ cột Quy chuẩn (The Normative Pillar): Tiêu chuẩn nghề nghiệp (Professional standards), chuẩn mực văn hóa (Cultural norms) và kỳ vọng xã hội (Societal expectations).
  • Trụ cột Nhận thức - Văn hóa (The Cultural-Cognitive Pillar): Định kiến xã hội (Social prejudices), sự vâng lời cha mẹ (Parental obedience) và ảnh hưởng tôn giáo (Religious influence).
• Thuyết Tự quyết (Self-Determination Theory - SDT của Deci & Ryan): Khảo sát động lực cá nhân theo hai chiều hướng:
  • Động lực nội tại (Intrinsic Factors): Sự tự chủ trong công việc, trách nhiệm công việc, tính thách thức và thú vị, cảm giác đạt được thành tựu, cơ hội phát triển bản thân, cơ hội cống hiến cho xã hội, sở thích cá nhân và năng lực tự nhận thức (Self-efficacy).
  • Động lực bên ngoài (Extrinsic Factors): Tiền lương, phúc lợi (bảo hiểm, phụ cấp), sự an toàn/ổn định công việc, cơ hội thăng tiến, điều kiện môi trường làm việc, địa điểm làm việc, danh tiếng tổ chức và khả năng tiếp cận công việc.
• Ngoài ra, tác giả kết hợp tham chiếu Thuyết Nhận thức Xã hội về Nghề nghiệp (SCCT - Lent et al.), Thuyết Tương thích Con người - Môi trường (Holland, 1997), và Thuyết Giới hạn và Thỏa hiệp (Gottfredson, 1981).

Phương pháp nghiên cứu

• Triết lý nghiên cứu: Nghiên cứu theo trường phái thực chứng (positivism) với phương pháp tiếp cận diễn dịch - giả thuyết (hypothetico-deductive approach).
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng bảng hỏi cấu trúc theo thang đo Likert gồm 4 phần (Thông tin nhân khẩu học; Thang đo yếu tố thể chế; Thang đo động lực cá nhân; Thang đo Lựa chọn nghề nghiệp).
• Quy mô mẫu: Thu thập sơ cấp từ 191 sinh viên ngành Kinh tế - Kinh doanh tại Hà Nội.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS và SMART PLS 3 để đánh giá mô hình đo lường (độ tin cậy Cronbach's Alpha, độ tin cậy tổng hợp CR, tổng phương sai trích AVE, tính phân biệt Fornell-Larcker và tỷ số HTMT) và kiểm định mô hình cấu trúc PLS-SEM (hệ số xác định $R^2$, mức độ tác động $f^2$, kiểm định giả thuyết qua kỹ thuật Bootstrapping).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thị trường lao động thời kỳ Đổi Mới và sự chuyển dịch tâm lý, hành vi của thế hệ Gen Z tại Việt Nam. Tác giả xác định rõ 5 mục tiêu nghiên cứu, 2 câu hỏi nghiên cứu trung tâm, phương pháp nghiên cứu định lượng sơ bộ và bố cục tổng thể gồm 6 chương của khóa luận.

Chapter 2: Literature Review

Chương 2 tổng hợp cơ sở lý luận về định nghĩa nghề nghiệp và quá trình lựa chọn nghề nghiệp dựa trên quan điểm của Hartung (1995) và Maina (2013). Tác giả phân tích chi tiết Thuyết Thể chế và Ba trụ cột thể chế của Richard Scott (2014) gắn với bối cảnh thực tiễn tại Hà Nội (Bảng 1 trong khóa luận). Đồng thời, chương này phân tích Thuyết Tự quyết (SDT) và tổng hợp hệ thống 16 biến quan sát thuộc hai nhóm động lực nội tại và động lực bên ngoài của cá nhân (Bảng 2 trong khóa luận).

Chapter 3: Research Framework

Chương 3 thiết lập khung nghiên cứu và xây dựng hệ thống 10 giả thuyết nghiên cứu cụ thể ($H1a$ đến $H1h$ cho nhóm yếu tố thể chế; $H2a$ và $H2b$ cho nhóm yếu tố động lực cá nhân). Mô hình biểu diễn mối quan hệ tác động trực tiếp từ các biến độc lập thể chế và cá nhân lên biến phụ thuộc là Quyết định lựa chọn nghề nghiệp (Career Choice).

Chapter 4: Research Methodology

Chương 4 làm rõ quy trình phương pháp luận thực chứng, phương pháp chọn mẫu khảo sát cắt ngang và thiết kế bảng câu hỏi. Tác giả chi tiết hóa nguồn gốc các thang đo: thang đo yếu tố thể chế (Bảng 3), thang đo động lực cá nhân (Bảng 4) và thang đo lựa chọn nghề nghiệp (Bảng 5) được kế thừa và hiệu chỉnh từ các nghiên cứu quốc tế (Albugamy, 2014; Akosah-Twumasi et al., 2018; Khusboo Srivastava, 2022; Dac Quang, 2023; Pham et al., 2004).

Chapter 5: Empirical Findings and Discussion

Chương 5 trình bày kết quả phân tích thống kê mô tả mẫu và kiểm định mô hình định lượng:

• Thống kê nhân khẩu học ($N=191$): Nữ giới chiếm 75,4%, nam giới chiếm ~25%; độ tuổi 18-20 chiếm 51,0%; 96,3% sinh viên hệ đại học và 3,7% hệ cao đẳng; sinh viên năm nhất và năm hai chiếm đa số (52,9%, trong đó năm nhất chiếm 30,0%, năm thứ năm chiếm 5,2%); ngành Quản trị kinh doanh chiếm ~57%, Kế toán - Kiểm toán chiếm 26,0%; 59,0% sinh viên chưa có kinh nghiệm làm việc, 20,8% có từ 3 tháng đến 1 năm kinh nghiệm.
• Đánh giá mô hình đo lường: Sau khi loại các biến có hệ số tải ngoài (Outer loadings) $< 0,7$, các thang đo đều đạt độ tin cậy và giá trị hội tụ với Cronbach's Alpha $> 0,70$ (riêng Kỳ vọng xã hội đạt 0,662 ở mức chấp nhận được), CR $> 0,70$ và AVE $> 0,50$. Tiêu chuẩn Fornell-Larcker và tỷ số HTMT xác nhận giá trị phân biệt hợp lệ.
• Đánh giá mô hình cấu trúc: Mô hình đạt hệ số $R^2 = 0,784$, giải thích được 78,4% sự biến thiên của biến Lựa chọn nghề nghiệp. Yếu tố động lực bên ngoài có tác động mạnh nhất ($f^2 = 0,366$).

Chapter 6: Conclusions and Proposals

Chương kết luận tổng hợp các phát hiện nghiên cứu, đối chiếu kết quả với các lý thuyết nền tảng, đồng thời phân tích những hạn chế cố hữu của đề tài và hàm ý chính sách nhằm cải thiện công tác hướng nghiệp trong các trường đại học.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu

Kết quả phân tích PLS-SEM cho 10 giả thuyết nghiên cứu được tổng hợp trong bảng dưới đây:

Giả thuyết	Mối quan hệ tác động	P-Value	Kết luận kiểm định
H1a	Chính sách và quy định của Chính phủ $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,000	Chấp nhận (Supported)
H1b	Chính sách và quy định của cơ sở đào tạo $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,000	Chấp nhận (Supported)
H1c	Tiêu chuẩn nghề nghiệp $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,942	Bác bỏ (Not supported)
H1d	Chuẩn mực văn hóa $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	$> 0,05$	Bác bỏ (Not supported)
H1e	Kỳ vọng xã hội $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,035	Chấp nhận (Supported)
H1f	Định kiến xã hội $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	$> 0,05$	Bác bỏ (Not supported)
H1g	Sự vâng lời cha mẹ $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	$> 0,05$	Bác bỏ (Not supported)
H1h	Ảnh hưởng của tôn giáo $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	$> 0,05$	Bác bỏ (Not supported)
H2a	Động lực nội tại $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,008	Chấp nhận (Supported)
H2b	Động lực bên ngoài $\rightarrow$ Lựa chọn nghề nghiệp	0,000	Chấp nhận (Supported)

Các phát hiện và đóng góp chính

• Động lực bên ngoài chi phối mạnh nhất: Yếu tố động lực bên ngoài (lương bổng, phúc lợi, cơ hội thăng tiến, an toàn công việc) đóng vai trò quan trọng nhất trong việc định hình lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên kinh tế ($f^2 = 0,366$), vượt trội hơn so với động lực nội tại.
• Tác động của thể chế pháp quy và giáo dục: Chính sách hỗ trợ của chính phủ và quy chế của các cơ sở giáo dục tác động có ý nghĩa thống kê đến lựa chọn nghề nghiệp. Tuy nhiên, quy định đào tạo hiện hành đôi khi mang tính bắt buộc hoặc gò bó, có thể làm hạn chế sự linh hoạt trong định hướng cá nhân.
• Sự suy giảm ảnh hưởng của định kiến và chuẩn mực truyền thống: Các yếu tố như sự vâng lời cha mẹ, định kiến xã hội, chuẩn mực văn hóa và tôn giáo không còn ảnh hưởng mang tính quyết định đối với thế hệ sinh viên Gen Z tại Hà Nội. Sinh viên thể hiện xu hướng tự chủ cao hơn và ưu tiên mục tiêu phát triển kinh tế cá nhân.
• Đóng góp học thuật: Đề tài đã lấp khoảng trống lý thuyết tại Việt Nam khi kết hợp đồng thời Thuyết Thể chế (3 trụ cột của Scott) và Thuyết Tự quyết (SDT) để giải thích hành vi lựa chọn nghề nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển đổi.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các hạn chế chính sau:

• Khoảng cách giữa chính sách và lựa chọn thực tế: Có sự sai lệch tiềm ẩn giữa mục tiêu của các chính sách giáo dục/tổ chức với hành vi lựa chọn nghề nghiệp thực tế của sinh viên. Quyết định của sinh viên đôi khi bị ràng buộc bởi sự khan hiếm cơ hội việc làm thực tế trên thị trường hơn là hoàn toàn xuất phát từ động lực tự thân.
• Thiên lệch nhận định chủ quan: Nghiên cứu có sự kết hợp quan điểm và phân tích chủ quan của tác giả trong phần thảo luận, có thể dẫn đến rủi ro định kiến diễn giải dữ liệu.
• Đặc điểm mẫu khảo sát: Mẫu nghiên cứu ($N=191$) tập trung tại khu vực Hà Nội với tỷ lệ nữ giới áp đảo (75,4%) và phần lớn là sinh viên năm 1, năm 2 chưa có nhiều trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, có thể làm giảm tính khái quát hóa cho toàn bộ sinh viên kinh tế trên cả nước.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị nhân lực, Kinh tế: Cung cấp tài liệu tham khảo về mô hình nghiên cứu tích hợp giữa Thuyết Thể chế và Thuyết Tự quyết, cùng quy trình phân tích PLS-SEM trên phần mềm SmartPLS 3.
• Hệ thống thang đo chuẩn hóa: Bộ câu hỏi đo lường chi tiết 8 yếu tố thể chế và 2 nhóm động lực cá nhân (Bảng 3, 4, 5) có thể được kế thừa cho các đề tài nghiên cứu về hành vi nghề nghiệp.
• Các trường đại học và cơ quan quản lý giáo dục: Cơ sở thực chứng để rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng thực tiễn, tăng cường các chương trình tư vấn hướng nghiệp chuyên sâu và thích ứng với nhu cầu thực tế của thế hệ sinh viên mới.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nhóm yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định nghề nghiệp của sinh viên trong nghiên cứu này?

Theo kết quả mô hình PLS-SEM, nhóm yếu tố Động lực bên ngoài (Extrinsic Factors) bao gồm tiền lương, cơ hội thăng tiến, chế độ phúc lợi và độ an toàn công việc có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định nghề nghiệp của sinh viên, với hệ số độ lớn tác động $f^2 = 0,366$ và giá trị kiểm định $P = 0,000$.

2. Những giả thuyết nghiên cứu nào về yếu tố thể chế đã bị bác bỏ?

Có 5 giả thuyết thuộc nhóm yếu tố thể chế bị bác bỏ do không đạt ý nghĩa thống kê ($P > 0,05$):

• $H1c$: Tiêu chuẩn nghề nghiệp ($P = 0,942$).
• $H1d$: Chuẩn mực văn hóa ($P > 0,05$).
• $H1f$: Định kiến xã hội ($P > 0,05$).
• $H1g$: Sự vâng lời cha mẹ ($P > 0,05$).
• $H1h$: Ảnh hưởng tôn giáo ($P > 0,05$).

3. Mô hình nghiên cứu giải thích được bao nhiêu phần trăm sự biến thiên của biến Lựa chọn nghề nghiệp?

Hệ số xác định của mô hình cấu trúc đạt $R^2 = 0,784$, cho thấy các biến độc lập thuộc nhóm thể chế và động lực cá nhân trong mô hình giải thích được 78,4% sự biến thiên trong quyết định lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên ngành kinh tế tại Hà Nội.

4. Mẫu khảo sát của nghiên cứu có những đặc điểm nhân khẩu học nổi bật nào?

Mẫu gồm 191 sinh viên với các đặc điểm: nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo (75,4%); độ tuổi 18-20 chiếm 51,0%; 96,3% học đại học; sinh viên năm nhất và năm hai chiếm 52,9%; sinh viên chuyên ngành Kinh doanh chiếm khoảng 57% và Kế toán - Kiểm toán chiếm 26,0%; 59,0% người tham gia khảo sát chưa có kinh nghiệm làm việc thực tế.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Anh đã xây dựng và kiểm định thành công mô hình tích hợp giữa Thuyết Thể chế và Thuyết Tự quyết nhằm giải thích hành vi lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên khối ngành Kinh tế - Kinh doanh tại Hà Nội. Kết quả định lượng trên 191 sinh viên khẳng định động lực bên ngoài, chính sách chính phủ, quy định cơ sở giáo dục, động lực nội tại và kỳ vọng xã hội là các yếu tố tác động có ý nghĩa thống kê đến quyết định nghề nghiệp, giải thích 78,4% biến thiên của mô hình. Công trình cung cấp bức tranh thực nghiệm giá trị, phản ánh rõ nét sự chuyển biến trong tư duy nghề nghiệp thực dụng và độc lập của thế hệ Gen Z, đồng thời đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác quản lý đào tạo và hoạch định chính sách lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

\VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INTERNATIONAL SCHOOL GRADUATION PROJECT PROJECT NAME: INSTITUTIONAL AND PERSONAL INFLUENCES ON CAREER CHOICE: A STUDY ON STUDENTS MAJORING IN BUSINESS AND ECONOMICS IN HA NOI. Student’s name: DO THI ANH Hanoi - Year 2024 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INTERNATIONAL SCHOOL GRADUATION PROJECT PROJECT NAME INSTITUTIONAL AND PERSONAL INFLUENCES ON CAREER CHOICE: A STUDY ON STUDENTS MAJORING IN BUSINESS AND ECONOMICS IN HA NOI. TRAN CONG THANH STUDENT: DO THI ANH STUDENT ID: 19071309 COHORT: IB2019G SUBJECT CODE: INS401101 MAJOR: INTERNATIONAL BUSINESS Hanoi - Year 2024 2 Acknowledgements I would like to express my deepest gratitude to my supervisor, Dr. Tran Cong Thanh, for his invaluable guidance, unwavering support, and insightful feedback throughout the course of this research.

His expertise and encouragement have been instrumental in shaping the direction and quality of this study. I am profoundly grateful for his patience and understanding, which have greatly contributed to the successful completion of this work. Thank you, Dr. Thanh, for being a remarkable mentor and for inspiring me to strive for excellence.

Additionally, I would like to extend my heartfelt thanks to Dr. Thanh for always reminding and closely following my progress throughout this graduation thesis. Your constant motivation and support have been crucial in helping me navigate the challenges and successfully complete this journey. 3 Statutory Declaration I, Do Thi Anh, hereby declare that the work presented in this thesis titled "Institutional and Personal Influences on Career Choice: A Study on students majoring in business and economics in Ha Noi" is my own and has been generated by me as the result of my own original research.

All sources have been appropriately cited, and any assistance received has been acknowledged. This thesis has not been submitted for any other degree or qualification. Ha Noi, 06/17/2024 Signature 4 Abstract This study investigates the influence of institutional and individual factors on the career choices of business and economics students in Hanoi, Vietnam. Using quantitative methods, data were collected from 191 students through a structured questionnaire.

The analysis was performed using SPSS and SMART PLS 3. The results show that institutional factors such as national regulations, government policies, and educational institution policies significantly influence career choice, while professional standards, cultural norms, and social stereotypes do not. Personal factors, especially intrinsic and extrinsic motivation, are found to be stronger predictors of career choice than institutional factors. This research provides insights for educators and policymakers to develop better career guidance programs that consider both institutional and individual factors, to help students make more informed career decisions.

5 List of figure Figure 1: Research model.30 Figure 2: Outer loadings model. 41 6 List of table Table 1: Institutional factors in Hanoi -Vietnamese context. 16 Table 2: Systematic overview of Personal factors influencing young people's career choices. 28 Table 3: Institutuion questions.

32 Table 4: Personal questions. 35 Table 5: Career choice questions. 36 Table 6: Gender Frequency. 37 Table 7: Age Frequency.

38 Table 8: Academic institutuion Frequency. 38 Table 9: Year of Study Frequency. 38 Table 10: Major Frequency. 39 Table 11: Working Experiences Frequency.

39 Table 12: Measurement Scale Evaluation. 42 Table 13: Fornell-Larcker Criterion.43 Table 14: Heterotrait-Monotrait Ratio (HTMT). 44 Table 17: Results of testing the hypotheses. 45 Table 19: Result of Hypothesis testing.

49 7 Table of content Table of Contents Acknowledgements. 5 List of figure. 6 List of table. 7 Table of content .1 The necessity of research.

12 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW.1 Concept of career choice.2 Institutional Perspective in Career Choice.1 The Institutional Theory .2 The ‘Institutional Three Pillars’ and Career Choice.3 Institutional Factors in Ha Noi Context and Research Hypotheses.3 Personal Perspective in Career Choice.1 What is motivation? .2 Motivations in Self-Determination Theory (SDT) in Career Choice.3 Personal Motivational Factors in This Study. 23 CHAPTER 3: RESEARCH FRAMEWORK .1 Research questions and Hypothesis. 30 CHAPTER 4: RESEARCH METHODOLOGY .3 Sources of Data. 31 CHAPTER 5: EMPIRICAL FINDINGS AND DISCUSSION.1 Demographic analysis of responds .2 Data analysis and research results.1 Assessing the validity and reliability of measurement scales.2 Evaluate the structural model.3 Discuss research results.4 Limit of study.

50 CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND PROPOSALS .1 The necessity of research Career decision making is considered one of the most important decisive steps that has a profound impact on a person's future in terms of income, lifestyle, status and job satisfaction. Choosing a career is also the most important step for a new graduate because this choice can lead to strong changes in their later life (DeSimone et al. A career choice that does not match individual needs and motivations with organizational needs and rewards can lead to poor performance, reduced productivity, job dissatisfaction, stress and unemployment high turnover (Gagne and Deci, 2005; Van Harrison, 1985). Career choice is becoming more and more complicated in the 21st century as people's choices become more diverse and are faced with many different factors such as technological development, natural resources,.

Vietnam's young generation today, especially generation Z, lives in a society that benefits from the growth of the Doi Moi policy with a booming economy with job diversity including employment. in quantity and form (according to Vietnam Young Generation Report, 2020). Also according to this report, nearly 65% of Vietnamese young people believe that job opportunities for their generation have changed a lot over the past many years. Therefore, the greater the opportunities and the greater the challenges, the more difficult it is for the young generation of Vietnam to choose a career that suits them.

In particular, according to a summary from the People's Delegates Electronic Newspaper, it is shown that the current generation of young generation Z no longer likes to study academically but rather learns in the "on job training" style… So generation Z prefers to study academically. Read about specific skills, instructions to work immediately, make money immediately such as learning tricks, tips, learning service skills, beauty. In addition, this newspaper also points out, the GenZ generation are also at higher risk of mental health damage (20- 30%) because of job competition, pressure from parents, etc., so the mental health of today's younger generation is getting weaker and weaker. weaker than previous generations of young people.

That's why when they come across a suitable career, they can complete their work in a very positive state and are willing to devote themselves because they feel these careers are truly suitable for them. If they choose an unsuitable career, they can easily feel depressed, stressed, dissatisfied and may have minor psychological injuries. Research by Mashige and Oduntan (2011) also shows that workers can experience stress, unhappiness and even burnout if appropriate choices are not made. This also suggests that Vietnam's unemployment rate may increase and lead to an imbalance in current employment.

Therefore, being able to choose a good career is an important factor for student success (Lui et al. Career choice is influenced by a combination of institutional and personal factors. Institutional factors include university guidelines, parental influence, cultural expectations, social stereotypes, religious influences, national regulations, and government policies. Personal motivational factors, both intrinsic and extrinsic, play an 10 important role in shaping career decisions.

Understanding how these factors interact with each other is essential for a more comprehensive understanding of career choice dynamics in Vietnam. In addition, identifying the influence of institutional factors and individual motivation also addresses gaps in existing research in Vietnam on career choice. Most current career choice theories emphasize individual factors, often ignoring the significant impact of institutional factors, especially in the context of Vietnam's integration and rapid development economically as it is today. This study aims to fill these gaps by focusing on the institutional environment and personal motivation of Vietnamese students in choosing a career.

Moreover, this research can also assist universities and policymakers in developing better career guidance programs that consider both institutional and individual factors. From there, students can make more informed career choices. Overall, this study is essential to provide a comprehensive understanding of the factors that influence the career choices of business.and economics students in Hanoi. It aims to bridge the gap between theory and practice, provide actionable insights for educators, policymakers and students, and can contribute to the long-term success of the education sector and labor market in.2 Research objectives The main purpose of this study is to investigate the influence of institutional and individual factors on the career choices of business and economics students in Hanoi.

To achieve this goal, the study set the following objectives: ● Explore current literature on influences on career choice ● Identify institutional factors that influence career choice ● Identify personal motivational factors that influence career choice: ● Compare the influence of institutional and individual motivational factors ● Provide recommendations and policies to better support students in their career choice process. This study can achieve its goals by answering the following research questions: ● To what extent do the institutional factors (government policies, regulations of educational institutions, professional standards, cultural norms, societal expectations, social prejudices, parental obedience , religious ) predict the career choices of students? 11 ● To what extent do the personal motivational factors (intrinsic and extrinsic) predict the career choices of students? 1.4 Research methodology This study uses quantitative methods to collect 191 surveys from students majoring in economics and business in Hanoi. Data were collected through a structured questionnaire and using a Likert scale. The author analyzed the collected data using SPSS, SMART PLS 3 and then used descriptive statistical methods to identify factors affecting students' career choices.5 Research Structure Chapter 1: Introduction Chapter 2: Literature review Chapter 3: Research framework Chapter 4: Research Methodology Chapter 5: Results and discussion Chapter 6: Conclusion and proposals.

12 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2.1 Concept of career choice. The term 'career' is broadly defined by Gecikli (2002) as any professional, market or business activity in which a person may engage throughout their life, from the years of study through to upon death.encompasses the many different roles and occupations a person can undertake. Similarly, Kolawole et al. (2012) describe job choice as a series of decisions made when choosing a career path, emphasizing the ongoing and evolving nature of these decisions.

Maina (2013) offers a more detailed definition of career choice, describing it as “the decision to pursue a course of study leading to a specific profession based on one's interests, passions, and skills.” , influenced by guidance from parents, friends and role models”." This definition emphasizes the importance of personal interests and skills, as well as the significant impact of social influence. Hartung (1995) builds on this by suggesting that career choice involves choosing a profession based on personal readiness, ability, interest, assertiveness, comfort, and clarity. He implies that choosing a career is a process of careful consideration, influenced by many internal and extrinsic factors, and not just a single decision. This study applies the definitions of both Hartung (1995) and Maina (2013) to explore career choice.

According to these definitions, career choice is a comprehensive process that includes a deliberate decision to pursue a specific profession. This decision is influenced by personal interests, passions, and skills as well as.extrinsic factors such as parental guidance, peer pressure, and role models. The decision-making process also depends.on an individual's self-awareness, clarity about their career goals, and willingness to commit to their chosen career path. According to Gottfredson's Theory of Limits and Compromise (1981), career choice is a developmental process that begins in childhood and involves gradually eliminating unacceptable choices based on Individuals' awareness of their abilities, interests, and social expectations that shape their career choices.

This theory emphasizes the role of gender, social class, and other demographic factors in shaping career aspirations and choices. In summary, career choice is a complex interaction of personal and social factors that guide an individual's career journey. The definitions of Gecikli (2002), Kolawole et al.