Luận văn thạc sĩ: Ảnh hưởng của thuế giá trị gia tăng đến quy mô chính phủ tại Việt Nam - Bùi ...

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của thuế giá trị gia tăng đến quy mô chính phủ tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách thuế.

• Tác giả: Bùi Thị Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Lê Quang Cường
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Thuế Giá Trị Gia Tăng Đến Quy Mô Chính Phủ Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng/phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục của bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH
• 2.1. Tổng quan về lý thuyết
• 2.2. Lý thuyết định hướng về phía người dân
• 2.3. Lý thuyết dựa trên chính phủ
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ QUY MÔ CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Thuế giá trị gia tăng
• 3.2. Quy mô chính phủ
• 3.3. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: DỮ LIỆU, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Dữ liệu và các biến
• 4.2. Mô hình nghiên cứu
• 4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Kiểm định tính dừng
• 4.4.2. Kiểm định đường bao (Bound test)
• 4.4.3. Ước lượng các hệ số dài hạn của mô hình
• 4.4.4. Ước lượng các hệ số ngắn hạn của mô hình
• 4.4.5. Kiểm định mô hình
• 4.4.5.1. Kiểm định tự tương quan bậc 1
• 4.4.5.2. Kiểm định tự tương quan bậc cao
• 4.4.5.3. Kiểm định phương sai thay đổi
• 4.4.5.4. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.4.5.5. Kiểm định tính ổn định phần dư
• 4.5. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.2. Kết luận chương 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của thuế VAT đến quy mô chính phủ Việt Nam

Thuế giá trị gia tăng (VAT) là một trong những nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước tại Việt Nam. Từ khi được áp dụng vào năm 1999, thuế VAT đã đóng góp một phần lớn vào ngân sách nhà nước, chiếm khoảng 25% tổng thu ngân sách. Điều này cho thấy vai trò của thuế VAT trong việc tài trợ cho các hoạt động của chính phủ. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của thuế VAT đến quy mô chính phủ, từ đó đưa ra những nhận định về mối quan hệ giữa thuế và chi tiêu công.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế VAT trong ngân sách nhà nước

Thuế VAT là loại thuế gián thu đánh vào giá trị gia tăng của hàng hóa và dịch vụ. Nó được tính trên giá trị bán hàng và được thu từ người tiêu dùng cuối cùng. Vai trò của thuế VAT không chỉ nằm ở việc tạo ra nguồn thu cho ngân sách mà còn giúp điều tiết tiêu dùng và khuyến khích sản xuất.

1.2. Tình hình thu ngân sách từ thuế VAT tại Việt Nam

Theo số liệu thống kê, thuế VAT đã chiếm khoảng 1/3 tổng số thu thuế tại Việt Nam. Sự gia tăng thuế VAT trong những năm qua đã giúp chính phủ có thêm nguồn lực để đầu tư vào các lĩnh vực như giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng.

II. Vấn đề và thách thức liên quan đến thuế VAT và quy mô chính phủ

Mặc dù thuế VAT đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Việc tăng thuế VAT có thể gây ra áp lực lên người tiêu dùng và doanh nghiệp, dẫn đến những phản ứng tiêu cực trong xã hội. Hơn nữa, việc quản lý và thu thuế VAT cũng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế phi chính thức phát triển mạnh mẽ.

2.1. Tác động tiêu cực của việc tăng thuế VAT

Việc tăng thuế VAT có thể làm giảm sức mua của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến tiêu dùng và đầu tư. Điều này có thể dẫn đến sự chậm lại trong tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi sau khủng hoảng.

2.2. Khó khăn trong quản lý thuế VAT

Quản lý thuế VAT tại Việt Nam gặp nhiều thách thức, bao gồm việc thiếu minh bạch trong quy trình thu thuế và sự tham gia của nền kinh tế phi chính thức. Điều này làm giảm hiệu quả thu ngân sách từ thuế VAT.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của thuế VAT đến quy mô chính phủ

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá tác động của thuế VAT đến quy mô chính phủ. Mô hình ARDL sẽ được áp dụng để kiểm tra mối quan hệ giữa thuế VAT và chi tiêu công. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn chính thức như Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

3.1. Mô hình nghiên cứu và các biến số

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các biến như tỷ lệ chi tiêu thường xuyên và chi đầu tư phát triển của chính phủ trên GDP. Các biến này sẽ được phân tích để xác định mối quan hệ với thuế VAT.

3.2. Phương pháp phân tích ARDL

Phương pháp ARDL sẽ được sử dụng để kiểm tra mối quan hệ dài hạn giữa thuế VAT và quy mô chính phủ. Các bước kiểm định sẽ bao gồm kiểm định nghiệm đơn vị và kiểm định Bound để xác định tính ổn định của mô hình.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của thuế VAT đến quy mô chính phủ

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa thuế VAT và quy mô chính phủ. Sự gia tăng thuế VAT dẫn đến tăng trưởng chi tiêu công, đặc biệt là trong các lĩnh vực như giáo dục và y tế. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng việc tăng thuế VAT cần được thực hiện một cách thận trọng để tránh gây áp lực lên người tiêu dùng.

4.1. Tác động đến chi tiêu thường xuyên của chính phủ

Nghiên cứu cho thấy rằng thuế VAT có tác động tích cực đến chi tiêu thường xuyên của chính phủ, giúp tăng cường các dịch vụ công và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

4.2. Tác động đến chi đầu tư phát triển

Sự gia tăng thuế VAT cũng góp phần vào việc tăng cường chi đầu tư phát triển, từ đó thúc đẩy sự phát triển hạ tầng và các dự án lớn của chính phủ.

V. Kết luận và khuyến nghị cho chính sách thuế VAT tại Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy thuế VAT đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho quy mô chính phủ tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh hợp lý trong chính sách thuế để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các khuyến nghị bao gồm việc cải cách hệ thống thuế, tăng cường quản lý thuế và nâng cao nhận thức của người dân về thuế VAT.

5.1. Đề xuất cải cách chính sách thuế VAT

Cần xem xét việc điều chỉnh mức thuế VAT để phù hợp với tình hình kinh tế và nhu cầu của người dân. Việc này sẽ giúp tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà không gây áp lực quá lớn lên người tiêu dùng.

5.2. Tăng cường quản lý và minh bạch trong thu thuế

Cải thiện quy trình quản lý thuế VAT, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thu thuế. Điều này sẽ giúp tăng cường lòng tin của người dân vào chính sách thuế và nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH BÙI THỊ THỦY ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐẾN QUY MÔ CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH BÙI THỊ THỦY ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐẾN QUY MÔ CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. LÊ QUANG CƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan. Tất cả những bài tham khảo đều được trích dẫn và tham chiếu đầy đủ. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIÊT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chương 1.1 Lý do chọn đề tài: .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu.3 Đối tượng/phạm vi nghiên cứu.4 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu .5 Bố cục của bài nghiên cứu .4 Chương 2: Cơ sở lý thuyết và khung phân tích .1 Tổng quan về lý thuyết:.1 Lý thuyết định hướng về phía người dân: .2 Lý thuyết dựa trên chính phủ: .2 Các nghiên cứu trước đây liên quan đến đề tài .10 Kết luận chương 2 .13 Chương 3: Thực trạng về thuế giá trị gia tăng và quy mô chính phủ tại Việt Nam.1 Thuế giá trị gia tăng .2 Quy mô chính phủ .21 Kết luận chương 3: .25 Chương 4 Dữ liệu, Phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu .1 Dữ liệu và các biến .1 Giải thích các biến cho mô hình.27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Mô hình nghiên cứu .3 Phương pháp nghiên cứu: .4 Kết quả nghiên cứu.1 Kiểm định tính dừng .2 Kiểm định đường bao (Bound test) .3 Ước lượng các hệ số dài hạn của mô hình .4 Ước lượng các hệ số ngắn hạn của mô hình .5 Kiểm định mô hình.1 Kiểm định tự tương quan bậc 1 .2 Kiểm định tự tương quan bậc cao.3 Kiểm định phương sai thay đổi .4 Kiểm định đa cộng tuyến .5 Kiểm định tính ổn định phần dư .44 Kết luận chương 4 .46 Chương 5: Kết luận và khuyến nghị.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo .50 Kết luận chương 5: .50 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Nghĩa đầy đủ Từ gốc tiếng Anh ARDL Mô hình tự hồi quy và phân AutoRegressive Distributed phối trễ Lag ECM Mô hình hiệu chỉnh sai số Error Correction Model GDP Tổng sản phẩm nội địa Gross Domestic Product GTGT Giá trị gia tăng Value added NSNN Ngân sách nhà nước Goverment Budget TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. 1 Mô tả các biến được sử dụng trong mô hình: . 2 : Mô tả thống kê dữ liệu. 3 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị . 4 Kết quả kiểm định đường bao. 5 Kết quả tác động dài hạn . 6 Kết quả tác động ngắn hạn mô hình 1 . 7 Kết quả tác động ngắn hạn mô hình 2 . 8 Kết quả tác động ngắn hạn mô hình 3 . 9 Kiểm định tự tương quan bậc 1 . 10 Kiểm định tự tương quan bậc cao . 11 Kiểm định phương sai thay đổi. 12 Kiểm định đa cộng tuyến .43 DANH MỤC HÌNH Hình 3. 1 Tỷ trọng (%) tổng thu NSNN theo loại khoản thu, 2005-2016 . 2 Thuế trực thu ở Việt Nam, 2005-2016 . 3 Thuế gián thu tại Việt Nam, 2005-2016 . 4 Tỷ trọng(%) các loại thuế tiêu biểu trong tổng thu thuế, 2005-2016 . 5 Tỷ trọng (%) thuế VAT trong tổng thu ngân sách, 2005-2016 . 6 Tỷ trọng tổng chi NSNN (%GDP), 2005-2016. 7 Cơ cấu chi thường xuyên(%) của tổng chi NSNN, 2005 -2016 . 1 Tổng tích lũy phần dư và tổng tích lũy hiệu chỉnh của phần dư mô hình 1. 2 Tổng tích lũy phần dư và tổng tích lũy hiệu chỉnh của phần dư mô hình 2 . 3 Tổng tích lũy phần dư và tổng tích lũy hiệu chỉnh của phần dư mô hình 3 .45 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Chương 1. Tổng quan Lý do chọn đề tài: Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế, xã hội, môi trường và an ninh quốc gia. Chính sách tài khóa là các biện pháp can thiệp của chính phủ đến hệ thống thuế khóa và chi tiêu của chính phủ nhằm đạt được mục tiêu của nền kinh tế. Đây là một công cụ kinh tế quan trọng mà chính phủ của bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để gây ảnh hưởng đến nền kinh tế. Để thực thi chính sách tài khóa thì chính phủ sẽ cần phải sử dụng các công cụ của nó. Các công cụ của chính sách tài khóa bao gồm chính sách thuế, chi tiêu công và công cụ tài trợ cho thâm hụt ngân sách (nợ công). Chi tiêu công (chi tiêu mua sắm hàng hóa, dịch vụ của chính phủ), bao gồm hai thành phần chính là chi tiêu thường xuyên (chi quản lý hành chính, chi sự nghiệp kinh tế, chi sự nghiệp xã hội như chi giáo dục đào tạo, chi y tế,…) và chi đầu tư phát triển (chi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội). Thông qua chi tiêu công, chính phủ thực hiện vai trò điều tiết nền kinh tế bằng cách cung cấp những hàng hóa, dịch vụ công mà khu vực tư không cung cấp hoặc cung cấp không hiệu quả. Với cơ chế này, chính phủ thực hiện vai trò tái phân phối thu nhập, khắc phục những khuyết tật của cơ chế thị trường, đảm bảo ổn định, tăng trưởng kinh tế và tạo sự công bằng xã hội. Bên cạnh đó, hai công cụ còn lại được xem như là công cụ để tài trợ cho chi tiêu công. Trong đó, thuế là nguồn tài trợ chính cho ngân sách nhà nước do đây là khoản thu có tính bắt buộc và không phải hoàn trả trong tương lai như nợ công. Và trong cơ cấu thuế, thuế giá trị gia tăng chiếm phần lớn trong tỷ trọng doanh thu từ thuế. Có nguồn gốc từ thuế doanh thu và được đưa vào sử dụng tại Việt Nam từ ngày 01/01/1999, qua gần 20 năm, thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã phát huy được vai trò là loại thuế có số thu đóng góp vào Ngân sách nhà nước nhiều nhất, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, thuế GTGT càng phát huy vai trò là loại thuế gián thu đóng vai trò quan trọng do tỷ lệ đóng góp của thuế thu nhập doanh nghiệp vào ngân sách nhà nước có xu hướng giảm. Ngoài ra, thuế GTGT được nộp vào ngân sách kịp thời nên tạo nguồn thu đều đặn cho nhà nước trong bối cảnh tình hình ngân sách của Việt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Nam mất cân đối thu chi kéo dài và khả năng cải thiện thấp. Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam thuế giá trị gia tăng chiếm khoảng 1/3 tổng số thu thuế và trên dưới 25% tổng số thu ngân sách nhà nước. Qua đó, có thể thấy được thuế giá trị gia tăng có mức độ ảnh hưởng lớn đối với ngân sách nhà nước. Điều đó chứng tỏ thuế giá trị gia tăng đóng vai trò to lớn đối với sự phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, dự thảo của Bộ Tài chính về sửa đổi Luật thuế giá trị gia tăng được đưa ra thảo luận đang đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng từ 10% lên 11% từ ngày 01/01/2019, từ ngày 01/01/2020 tăng từ 11% lên mức 12% nhằm cơ cấu nguồn thu ngân sách theo hướng tăng cường nguồn thu từ thuế gián thu để bù đắp nguồn thu do giảm thuế thu nhập, chuyển sang tăng thuế tiêu dùng, đồng thời giảm thâm hụt ngân sách, giúp tăng nguồn vốn phục vụ cho các mục tiêu an sinh xã hội và đầu tư của chính phủ. Điều này dẫn đến tỷ trọng thuế giá trị gia tăng trong tổng thu ngân sách sẽ tăng lên. Vậy vấn đề đặt ra là việc tăng thuế giá trị gia tăng có tác động như thế nào đến cơ cấu chi ngân sách, việc tăng thuế ảnh hưởng như thế nào đến quy mô chi thường xuyên và quy mô chí đầu tư phát triển của chính phủ. Do đó, việc nghiên cứu mối quan hệ giữa thuế giá trị gia tăng đến quy mô của chính phủ là vô cùng cần thiết. Hiện nay, việc xác định ảnh hưởng của nguồn thu, cụ thể ở đây là thuế giá trị gia tăng đến quy mô của chính phủ thông qua đo lường tỷ lệ chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển trên GDP đã được các nhà nghiên cứu quan tâm đến. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ này. Dựa trên phương pháp nghiên cứu của Mohammad Alizadeh & Masoume Motallabi (2016), chúng tôi muốn tiến hành nghiên cứu kiểm nghiệm kết quả mô hình dựa trên số liệu thực nghiệm của Việt Nam để bổ sung thêm khoảng trống nghiên cứu này. Trên cơ sở nghiên cứu chúng tôi hy vọng sẽ cung cấp thêm cho các học giả về mối tương quan giữa thuế giá trị gia tăng và quy mô chính phủ. Từ đó, có thể giúp các nhà hoạch định chính sách phù hợp để phát triển kinh tế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu tác động của thuế giá trị gia tăng đến quy mô chính phủ tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý 1 năm 2005 đến quý 4 năm 2016. Trên cơ sở đó, bài nghiên cứu hướng đến giải quyết các câu hỏi nghiên cứu sau: Thứ nhất, có mối quan hệ dài hạn giữa thuế giá trị gia tăng và quy mô chính phủ hay không? Thứ hai, thuế giá trị gia tăng ảnh hưởng như thế nào đến quy mô chi thường xuyên của chính phủ? Thứ ba, thuế giá trị gia tăng ảnh hưởng như thế nào đến quy mô chi đầu tư phát triển của chính phủ? Đối tượng/phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nguồn thu thuế giá trị gia tăng và quy mô của chính phủ. Cụ thể hơn là xem xét ảnh hưởng của thuế giá trị gia tăng đến quy mô chính phủ qua chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.