Ảnh Hưởng Của Liều Lượng Phân Hữu Cơ Đến Sinh Trưởng Và Năng Suất Đậu Bắp Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp nông học ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ đến sinh trưởng phát triển và năng suất, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nông Quang Tuần
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Hữu Nguyên
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông Học
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Phân Hữu Cơ Đến Năng Suất Đậu Bắp Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu chung về cây đậu bắp
• 1.1.1. Nguồn gốc và phân loại cây đậu bắp
• 1.1.2. Đặc điểm thực vật học của cây đậu bắp
• 1.1.3. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển
• 1.1.4. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của cây đậu bắp
• 1.2. Tổng quan về phân bón hữu cơ
• 1.2.1. Khái niệm phân bón hữu cơ
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện thí nghiệm
• 2.2. Diễn biến thời tiết
• 2.3. Vật liệu nghiên cứu và vật tư nông nghiệp
• 2.3.1. Vật liệu
• 2.3.2. Vật tư nông nghiệp
• 2.4. Phương pháp thí nghiệm
• 2.5. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 2.5.1. Các chỉ tiêu về sinh trưởng
• 2.5.2. Hình ảnh sâu bệnh hại
• 2.5.3. Đặc điểm quả
• 2.5.4. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất
• 2.5.5. Hiệu quả kinh tế
• 2.5.6. Phương pháp xử lý và thống kê số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến các thời kỳ sinh trưởng, phát dục của cây đậu bắp
• 3.2. Ảnh hưởng của phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến các chỉ tiêu sinh trưởng của cây đậu bắp
• 3.2.1. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến chiều cao cây và tốc độ tăng chiều cao cây qua các thời điểm theo dõi
• 3.2.2. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến số cành cấp một và tốc độ tăng trưởng số cành cấp một qua các thời điểm theo dõi
• 3.2.3. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến số lá và tốc độ ra lá trên thân chính qua các thời điểm theo dõi
• 3.3. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến tỉ lệ sâu bệnh
• 3.4. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của cây đậu bắp
• 3.5. Ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM đến hiệu quả kinh tế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Của Phân Hữu Cơ Đến Năng Suất Đậu Bắp

Cây đậu bắp (Abelmoschus esculentus (L.) Moench) là một trong những loại rau ăn quả phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là tại TP.HCM. Việc sử dụng phân hữu cơ trong canh tác đậu bắp không chỉ giúp cải thiện năng suất đậu bắp mà còn bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này nhằm xác định ảnh hưởng của liều lượng phân hữu cơ đến sinh trưởng và phát triển của cây đậu bắp trên đất xám bạc màu tại TP.HCM.

1.1. Đặc Điểm Sinh Trưởng Của Cây Đậu Bắp

Cây đậu bắp có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ấm áp. Nhiệt độ lý tưởng cho cây phát triển là từ 25-30°C. Việc cung cấp đủ nước và dinh dưỡng là rất quan trọng để cây đạt năng suất cao.

1.2. Vai Trò Của Phân Hữu Cơ Trong Nông Nghiệp

Phân hữu cơ không chỉ cung cấp dinh dưỡng cho cây mà còn cải thiện cấu trúc đất, tăng cường hoạt động của vi sinh vật có lợi. Sử dụng phân hữu cơ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do phân hóa học.

II. Vấn Đề Về Sử Dụng Phân Hóa Học Trong Trồng Đậu Bắp

Việc lạm dụng phân hóa học trong nông nghiệp đã dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng như ô nhiễm đất và nước. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng phân hóa học không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn làm giảm chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Do đó, việc chuyển sang sử dụng phân hữu cơ là một giải pháp cần thiết.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Của Phân Hóa Học

Phân hóa học có thể gây ra sự tích tụ độc hại trong đất và nước, ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng phân hóa học có thể làm giảm độ màu mỡ của đất.

2.2. Nhu Cầu Chuyển Đổi Sang Phân Hữu Cơ

Nhu cầu sử dụng phân hữu cơ ngày càng tăng trong nông nghiệp bền vững. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Phân Hữu Cơ Đến Đậu Bắp

Nghiên cứu được thực hiện tại Trại thực nghiệm khoa Nông học, trường Đại học Nông Lâm TP.HCM. Phương pháp thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối đầy đủ ngẫu nhiên với nhiều liều lượng phân hữu cơ khác nhau. Mục tiêu là xác định liều lượng tối ưu để đạt được năng suất đậu bắp cao nhất.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm

Thí nghiệm được thực hiện với 6 nghiệm thức khác nhau, bao gồm 5 liều lượng phân hữu cơ và 1 nghiệm thức đối chứng. Mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá

Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm chiều cao cây, số cành cấp 1, số lá trên thân chính, và năng suất thực tế. Những chỉ tiêu này giúp đánh giá hiệu quả của từng liều lượng phân hữu cơ.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ảnh Hưởng Của Phân Hữu Cơ

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng liều lượng 500 kg phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM/ha có ảnh hưởng tích cực nhất đến sinh trưởng và năng suất của cây đậu bắp. Năng suất thực tế đạt 8,2 tấn/ha, cao hơn 27,9% so với nghiệm thức đối chứng.

4.1. Ảnh Hưởng Đến Sinh Trưởng Của Cây

Cây đậu bắp bón phân hữu cơ có chiều cao trung bình đạt 123,4 cm, số cành cấp 1 đạt 5,1 cành/cây. Điều này cho thấy phân hữu cơ giúp cây phát triển mạnh mẽ hơn.

4.2. Năng Suất Và Hiệu Quả Kinh Tế

Năng suất lý thuyết đạt 10,3 tấn/ha, với lợi nhuận cao nhất là 46.500 đồng/ha/vụ. Hiệu suất phân bón đạt 0,29 kg phân/kg quả, cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt khi sử dụng phân hữu cơ.

V. Kết Luận Về Ảnh Hưởng Của Phân Hữu Cơ Đến Đậu Bắp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng phân hữu cơ không chỉ cải thiện năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Việc áp dụng phân hữu cơ trong canh tác đậu bắp tại TP.HCM là một hướng đi bền vững cho nông nghiệp đô thị.

5.1. Tương Lai Của Nông Nghiệp Bền Vững

Việc sử dụng phân hữu cơ sẽ ngày càng trở nên phổ biến trong nông nghiệp bền vững. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa liều lượng và loại phân hữu cơ phù hợp.

5.2. Khuyến Nghị Cho Nông Dân

Nông dân nên áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, bao gồm việc sử dụng phân hữu cơ để cải thiện năng suất và bảo vệ môi trường. Đào tạo và hướng dẫn sử dụng phân hữu cơ là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây đậu bắp (Abelmoschus esculentus (L.) Moench) là loại cây rau ăn quả quen thuộc, có giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Quả đậu bắp chứa nhiều vitamin (A, C, K1, nhóm B), khoáng chất (canxi, kali, magie), chất xơ và chất nhầy có tác dụng tốt cho hệ tiêu hóa, điều hòa đường huyết và hỗ trợ giảm nguy cơ khuyết tật ống thần kinh thai nhi nhờ hàm lượng folate dồi dào. Mặc dù là cây trồng phổ biến và có khả năng chịu hạn, chịu đất nghèo dinh dưỡng tương đối tốt, các nghiên cứu chuyên sâu về chế độ dinh dưỡng hữu cơ cho cây đậu bắp tại khu vực phía Nam còn hạn chế.

Trong thực tiễn sản xuất nông nghiệp, việc lạm dụng phân bón hóa học trong thời gian dài đã dẫn đến tình trạng suy thoái đất, chua hóa, tồn dư hóa chất trong nông sản và gây ô nhiễm môi trường sinh thái. Xu hướng phát triển nông nghiệp đô thị bền vững đòi hỏi phải sử dụng phân bón hữu cơ để thay thế một phần hoặc toàn bộ phân hóa học, nhằm cải tạo độ phì nhiêu đất xám bạc màu và cung cấp dinh dưỡng cân đối cho cây trồng. Trên thị trường xuất hiện dòng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM nhập khẩu từ châu Âu (chứa 65% chất hữu cơ, các nguyên tố đa lượng N-P-K và vi lượng thiết yếu). Tuy nhiên, dòng phân này chưa được nghiên cứu kiểm chứng cụ thể về liều lượng tối ưu trên cây đậu bắp trồng trên nền đất xám bạc màu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là xác định được liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM thích hợp cho cây đậu bắp sinh trưởng, phát triển tốt, đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất trên vùng đất xám Thành phố Hồ Chí Minh. Để đạt mục tiêu này, hai nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được đặt ra theo văn bản:

1. Bố trí thí nghiệm đồng ruộng đúng phương pháp; theo dõi các chỉ tiêu về thời gian sinh trưởng phát dục, chỉ tiêu sinh trưởng thân lá (chiều cao cây, số cành cấp 1, số lá trên thân chính), tình hình phát sinh sâu bệnh hại, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực tế của cây đậu bắp.
2. Sơ bộ lượng toán hiệu quả kinh tế khi bón 5 mức liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM khác nhau cho cây đậu bắp trên nền đất xám bạc màu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống đậu bắp lai F1 Ấn Độ TN2 (do Công ty TNHH TM Trang Nông cung ứng) và phân hữu cơ sinh học CSV Ozeri 5-2-3-65 OM.
• Phạm vi không gian: Trại thực nghiệm Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh (khu đất có thành phần cơ giới cát pha, pH nước 5,55, hàm lượng mùn 0,92%, dung tích hấp thu CEC 2,0 meq/100g, nghèo lân, đạm và kali tổng số).
• Phạm vi thời gian: Vụ Hè Thu năm 2022, thời gian triển khai thực địa từ tháng 5/2022 đến tháng 8/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý luận và cơ sở pháp lý:

• Khái niệm và tiêu chuẩn phân bón hữu cơ: Nghiên cứu áp dụng quy chuẩn phân bón theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2019), xác định phân bón hữu cơ công nghiệp phải có hàm lượng chất hữu cơ tổng số không thấp hơn 15% (đối với phân hữu cơ khoáng) hoặc từ 20% trở lên (đối với phân hữu cơ tiêu chuẩn).
• Cơ sở nông học về dinh dưỡng cây đậu bắp: Dựa trên đặc điểm thực vật học thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae), cây đậu bắp đòi hỏi nền dinh dưỡng cao (cần khoảng 100 kg N/ha, 80-100 kg P2O5/ha, 60-100 kg K2O/ha). Vai trò của chất hữu cơ và acid humic giúp tăng độ tơi xốp, cải thiện khả năng giữ nước, giảm cố định lân và giảm hiện tượng rửa trôi dinh dưỡng khoáng trên đất xám bạc màu.
• Đặc tính phân bón thí nghiệm: Phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM có nguồn gốc từ phân gà lên men theo tiêu chuẩn châu Âu, chứa 65% OM, 5% N, 2% P2O5, 3% K2O, 0,5% MgO, 4% CaO và 500 ppm TE (Fe, Mn, ZnO, Mo, B).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm đồng ruộng:

• Bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm đơn yếu tố được thiết kế theo khối đầy đủ ngẫu nhiên (Randomized Complete Block Design - RCBD) gồm 3 lần lặp lại, 6 nghiệm thức (tương ứng 18 ô thí nghiệm):
  • Nghiệm thức 1 (NT1 - Đối chứng): Bón nền phân vô cơ và vôi, không bón phân hữu cơ CSV Ozeri.
  • Nghiệm thức 2 (NT2): Nền + 100 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha.
  • Nghiệm thức 3 (NT3): Nền + 200 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha.
  • Nghiệm thức 4 (NT4): Nền + 300 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha.
  • Nghiệm thức 5 (NT5): Nền + 400 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha.
  • Nghiệm thức 6 (NT6): Nền + 500 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha.
• Quy chuẩn nền phân bón cho tất cả nghiệm thức: 1 tấn vôi bột/ha + 100 kg N/ha + 80 kg P2O5/ha + 100 kg K2O/ha (tương đương 216 kg urê/ha, 533 kg phân lân nung chảy Văn Điển/ha và 164 kg kali clorua Phú Mỹ/ha). Phân lân, vôi và toàn bộ phân hữu cơ CSV Ozeri được bón lót 100%; đạm và kali được bón thúc chia đều qua 5 giai đoạn: 15, 25, 35, 43 và 55 ngày sau gieo (NSG).
• Mật độ và quy mô ô thí nghiệm: Khoảng cách trồng hàng cách hàng 0,8 m, cây cách cây 0,5 m (mật độ 25.000 cây/ha). Kích thước mỗi ô thí nghiệm là 6,1 m x 3,0 m (diện tích 18,3 m²/ô; gồm 4 hàng, mỗi hàng 12 cây, tổng cộng 48 cây/ô). Tổng diện tích thực nghiệm (cả hàng bảo vệ) là 524,05 m².
• Phương pháp điều tra: Chọn 5 cây chỉ tiêu trên mỗi ô theo đường zic-zac trên hai hàng giữa. Định kỳ đo đếm 7 ngày/lần bắt đầu từ 15 NSG đến khi thu hoạch xong.

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu khí tượng: Thu thập từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ (nhiệt độ trung bình vụ dao động 28,4 - 29,3°C; lượng mưa hàng tháng từ 245,3 - 375,8 mm; độ ẩm không khí 75 - 79%).
• Dữ liệu lý hóa đất: Phân tích mẫu đất trước thí nghiệm tại Trung tâm Công nghệ và Quản lý Môi trường & Tài nguyên.
• Dữ liệu thực nghiệm sinh học: Thu thập trực tiếp trên đồng ruộng bằng các dụng cụ đo chuyên dụng (thước kẹp điện tử, thước dây, cân kỹ thuật điện tử).
• Xử lý thống kê: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để nhập liệu và phần mềm SAS 9.1 để phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sai khác trung bình bằng trắc nghiệm Duncan ở mức ý nghĩa alpha = 0,05 và 0,01.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các tư liệu khoa học về cây đậu bắp bao gồm nguồn gốc từ vùng cao nguyên Ethiopia, phân loại thực vật học (Abelmoschus esculentus thuộc họ Malvaceae), cấu tạo hình thái rễ, thân, lá, hoa, quả nang cùng yêu cầu sinh thái (ưa nhiệt độ 25 - 30°C, độ ẩm đất 80 - 85%, đất thịt nhẹ pH 5,5 - 6,8). Thành phần dinh dưỡng trong 100 g quả tươi theo cơ sở dữ liệu USDA được trích dẫn cụ thể (chứa 33 Kcal, 1,93 g protein, 3,2 g chất xơ, 23 mg vitamin C, 31,3 µg vitamin K, 82 mg canxi, 60 µg folate).

Chương này cũng phân tích tổng quan về phân bón hữu cơ tại Việt Nam: các nguồn phụ phẩm tiềm năng (85 triệu tấn chất thải chăn nuôi mỗi năm mới sử dụng 20%, 40 triệu tấn rơm rạ đốt bỏ gây lãng phí P2O5 và K2O, bã cà phê, bùn than), vai trò cải tạo đất và hạn chế về hàm lượng dinh dưỡng thấp. Mục tổng quan nghiên cứu tổng hợp các công trình trước đây: trên thế giới bón phân hữu cơ gia cầm giúp tăng năng suất đậu bắp từ 18,0 đến 32,5 tấn/ha (Nigeria, Bangladesh); trong nước, các nghiên cứu của Danh Day (2018), Nguyễn Quốc Thái (2018), Phạm Thị Diễm Thúy (2020) và Vi Ngọc Mai Hạnh (2022) cho thấy năng suất giống TN1, TN2 dao động từ 5,35 đến 9,22 tấn/ha trên đất xám khi bổ sung các chế phẩm dinh dưỡng. Cuối cùng, tác giả giới thiệu chi tiết xuất xứ và thành phần phân hữu cơ viên nén CSV Ozeri 5-2-3-65 OM.

Chương 2: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả toàn bộ điều kiện tự nhiên tại Trại thực nghiệm Khoa Nông học, Đại học Nông Lâm TP.HCM trong vụ Hè Thu 2022. Đất thí nghiệm có tỷ lệ cát 57,7%, thịt 34,5%, sét 7,8%; pH H2O = 5,55; đạm tổng số 0,079%; lân tổng số 0,109%; kali tổng số 0,059%; đạm dễ tiêu 0,79 mg/100g; lân dễ tiêu 69,2 mg/100g; kali dễ tiêu 2,19 mg/100g. Vật liệu giống lai Ấn Độ TN2 có tỷ lệ nảy mầm > 75%, quả dài 15 - 17 cm, màu xanh đậm, ít xơ.

Phương pháp bố trí 6 nghiệm thức RCBD với 3 lần lặp lại được cụ thể hóa bằng sơ đồ mặt bằng thực địa. Tác giả trình bày chi tiết quy trình canh tác từ khâu chuẩn bị đất, lên luống cao 20 - 25 cm, rải vôi, ngâm ủ hạt giống, gieo 2 hạt/hốc tỉa còn 1 cây, ươm 15% cây dự phòng trong khay để dặm sau 8 - 10 ngày. Kỹ thuật bón thúc phân vô cơ 5 đợt (tưới rãnh quanh tán) và kỹ thuật ngắt 2 hoa đầu tiên khi cây bắt đầu trổ để kích thích sinh trưởng cành nhánh được quy định rõ ràng. Hệ thống công thức tính toán các chỉ tiêu theo dõi được thiết lập chi tiết: tỷ lệ nảy mầm, tốc độ tăng trưởng chiều cao (cm/ngày), tốc độ ra lá (lá/ngày), tỷ lệ hại của 4 loại dịch hại chính, khối lượng trung bình quả, năng suất lý thuyết, năng suất thực tế, năng suất thương phẩm (phân loại 1 và loại 2), hiệu suất phân bón (kg phân bón/kg quả tăng thêm), doanh thu, chi phí, lợi nhuận và tỷ số giá trị gia tăng - chi phí (VCR).

Chương 3: Kết quả và thảo luận

Chương 3 trình bày các phát hiện thực nghiệm qua các tiểu mục:

• Thời gian sinh trưởng và phát dục: Các nghiệm thức bón phân hữu cơ có thời gian nảy mầm tập trung ở 6 - 7 NSG, ra lá thật ở 11 - 12 NSG. Cây trổ hoa đầu tiên ở 35 - 36 NSG và bắt đầu thu hoạch quả thương phẩm từ 43 - 44 NSG (sớm hơn 5 - 7 ngày so với công bố của nhà sản xuất giống là 50 NSG). Thời gian thu hoạch kéo dài liên tục 30 - 32 ngày và kết thúc ở 74 - 75 NSG.
• Chỉ tiêu sinh trưởng thân lá: Chiều cao cây tăng tỷ lệ thuận với lượng phân bón hữu cơ. Tại thời điểm kết thúc theo dõi (57 NSG), NT6 (bón 500 kg/ha) đạt chiều cao lớn nhất 123,4 cm, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với đối chứng (95,8 cm). Tốc độ tăng chiều cao đạt đỉnh ở giai đoạn 36 - 43 NSG với 4,6 cm/ngày (NT6). Số cành cấp 1 đạt tối đa ở NT5 và NT6 (5,1 cành/cây tại 43 NSG), khác biệt có ý nghĩa so với đối chứng (3,4 cành/cây). Số lá trên thân chính ở NT6 đạt 17,3 lá/thân tại 57 NSG, cao hơn đối chứng (14,7 lá/thân).
• Tình hình sâu bệnh hại: Thí nghiệm ghi nhận 4 đối tượng dịch hại gồm bệnh lở cổ rễ do nấm Rhizoctonia solani (tỷ lệ 3,5 - 7,1% ở 10 NSG), rầy xanh hai chấm Amrasca devastans (16,0 - 19,1% ở 22 NSG), sâu loang đục ngọn và quả Earias fabia (14,5 - 16,3% ở 43 NSG) và bọ xít Andrallus spinidens (8,4 - 20,2% ở 50 NSG). Kiểm định thống kê cho thấy sự khác biệt về tỷ lệ sâu bệnh giữa các mức phân hữu cơ không có ý nghĩa thống kê.
• Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất: Số quả trên cây của NT6 đạt cao nhất là 24,7 quả/cây (đối chứng đạt 19,1 quả/cây). Khối lượng trung bình quả biến động từ 15,6 đến 17,9 g/quả (sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê). Năng suất lý thuyết, năng suất thực tế và năng suất thương phẩm đều tăng dần theo liều lượng phân bón, đạt đỉnh ở NT6.
• Hiệu quả kinh tế: Bón 500 kg phân hữu cơ CSV Ozeri/ha mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất với lợi nhuận đạt 46.500 đồng/ha/vụ (theo cách ký hiệu giá trị số liệu trong văn bản), tỷ suất lợi nhuận đạt 0,67 và hệ số VCR đạt 1,15.

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu năng suất và hiệu quả kinh tế của các nghiệm thức:

Nghiệm thức	Liều lượng phân hữu cơ (kg/ha)	Số quả/cây (quả)	Khối lượng quả/cây (g)	Năng suất thực tế (tấn/ha)	Năng suất thương phẩm (tấn/ha)	Hiệu suất phân bón (kg phân/kg quả)	Lợi nhuận (đồng/ha/vụ)	Tỷ suất lợi nhuận	Chỉ số VCR
NT1 (ĐC)	0	19,1	324,7	6,5	6,1	-	36.300	0,55	-
NT2	100	20,1	359,8	7,2	6,8	0,14	42.100	0,63	1,45
NT3	200	21,5	341,9	6,8	6,4	0,67	37.700	0,56	0,35
NT4	300	22,2	366,3	7,3	7,0	0,33	41.500	0,61	0,87
NT5	400	24,4	380,6	7,6	7,3	0,33	43.100	0,63	0,85
NT6	500	24,7	412,5	8,2	7,8	0,29	46.500	0,67	1,15

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Về sinh trưởng: Bón phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM liều lượng 500 kg/ha giúp cây đậu bắp giống Ấn Độ TN2 đạt chiều cao 123,4 cm tại thời điểm 57 NSG (tăng 28,8% so với đối chứng không bón hữu cơ đạt 95,8 cm); số cành cấp 1 đạt 5,1 cành/cây (tăng 50,0% so với đối chứng đạt 3,4 cành/cây); số lá trên thân chính đạt 17,3 lá/thân (tăng 17,7% so với đối chứng đạt 14,7 lá/thân).
• Về các yếu tố cấu thành năng suất: Ở mức bón 500 kg/ha, số quả trung bình đạt 24,7 quả/cây (cao hơn đối chứng 5,6 quả/cây, có ý nghĩa thống kê ở mức alpha = 0,05); khối lượng quả trung bình đạt 16,7 g/quả; khối lượng quả trên một cây đạt 412,5 g/cây.
• Về năng suất: Nghiệm thức bón 500 kg/ha đạt năng suất lý thuyết 10,3 tấn/ha, năng suất thực tế đạt 8,2 tấn/ha và năng suất thương phẩm đạt 7,8 tấn/ha. So với nghiệm thức đối chứng (đạt 6,5 tấn/ha thực tế và 6,1 tấn/ha thương phẩm), mức bón 500 kg/ha làm tăng năng suất thực tế thêm 26,2% và tăng năng suất thương phẩm thêm 27,9%.
• Về hiệu suất phân bón và kinh tế: Nghiệm thức 500 kg/ha đạt hiệu suất phân bón là 0,29 kg phân/kg quả thương phẩm tăng thêm; đạt lợi nhuận cao nhất trong 6 nghiệm thức với 46.500 đồng/ha/vụ, tỷ suất lợi nhuận đạt 0,67 và chỉ số hiệu quả đầu tư chi phí phân bón (VCR) đạt 1,15.

Giải pháp và đề xuất của tác giả:

• Khuyến cáo áp dụng mức bón 500 kg phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM/ha kết hợp với nền phân vô cơ (1 tấn vôi + 100 kg N + 80 kg P2O5 + 100 kg K2O/ha) cho giống đậu bắp lai Ấn Độ TN2 khi canh tác trên đất xám bạc màu tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận nhằm tối ưu hóa năng suất và lợi nhuận.
• Trong canh tác, cần áp dụng đồng bộ việc ngắt bỏ hai hoa đầu tiên để kích thích đâm cành phân nhánh, kết hợp chia lượng đạm và kali bón thúc thành 5 đợt để hạn chế thất thoát dinh dưỡng.

Đóng góp mới của đề tài:

• Đây là nghiên cứu thực nghiệm đầu tiên đánh giá bài bản ảnh hưởng của dòng phân hữu cơ nhập khẩu CSV Ozeri 5-2-3-65 OM trên cây đậu bắp trồng trên nền đất xám bạc màu tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm đầy đủ về phản ứng nông học (thời gian sinh trưởng, động thái tăng chiều cao, tốc độ ra cành, tốc độ ra lá) và phân tích tương quan giữa năng suất với các chỉ số kinh tế (VCR, tỷ suất lợi nhuận) cho giống đậu bắp lai Ấn Độ TN2 trong vụ Hè Thu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Đề tài mới chỉ được triển khai thực nghiệm trong một vụ duy nhất (vụ Hè Thu năm 2022 từ tháng 5 đến tháng 8), chưa thực hiện lặp lại ở các vụ có điều kiện thời tiết khác biệt như vụ Đông Xuân.
• Do nguồn kinh phí nghiên cứu có hạn, đề tài chỉ phân tích tính chất lý hóa của đất ở thời điểm trước khi gieo trồng; chưa phân tích các chỉ tiêu lý hóa học đất sau thu hoạch để đánh giá chính xác mức độ cải thiện độ phì nhiêu và hàm lượng mùn trong đất xám bạc màu sau khi bón phân hữu cơ.
• Nghiên cứu chưa phân tích các chỉ tiêu phẩm chất sinh hóa của quả đậu bắp sau thu hoạch (như hàm lượng chất khô, độ Brix, tồn dư nitrat, hàm lượng chất xơ và các vitamin).

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tiếp tục thực hiện thí nghiệm trên giống đậu bắp Ấn Độ TN2 trong vụ Đông Xuân để đánh giá độ ổn định của liều lượng phân bón qua các mùa vụ khác nhau.
• Thử nghiệm mở rộng thêm các mức phân bón hữu cơ cao hơn (trên 500 kg/ha, ví dụ 600 - 700 kg/ha) nhằm tìm ra điểm giới hạn cực đại về sinh trưởng và tối ưu hóa hàm sản xuất nông học.
• Bổ sung các chỉ tiêu phân tích đất sau thí nghiệm và đánh giá chất lượng nông sản để làm rõ tác động của phân hữu cơ đối với tính bền vững của đất và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Giá trị tham khảo

Giá trị đối với người làm nghiên cứu và đào tạo:

• Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học ngành Nông học, Khoa học Cây trồng, Quản lý Đất đai và Nông nghiệp Đô thị khi thực hiện đồ án, khóa luận về cây rau ăn quả hoặc phân bón hữu cơ.
• Phần quy trình phương pháp nghiên cứu (Chương 2) là mẫu chuẩn mực về thiết kế thí nghiệm đồng ruộng khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD), xây dựng thang theo dõi động thái tăng trưởng (chiều cao, cành, lá theo chu kỳ 7 ngày) và phương pháp thu hoạch phân loại quả thương phẩm.
• Phương pháp hạch toán kinh tế nông nghiệp với việc tính toán cụ thể chỉ số hiệu suất phân bón và chỉ số VCR (Value Cost Ratio) là tài liệu mẫu đáng tham khảo cho các đề tài nghiên cứu ứng dụng vật tư nông nghiệp.

Giá trị đối với sản xuất thực tiễn:

• Cán bộ khuyến nông và nông dân canh tác rau màu trên vùng đất xám bạc màu Đông Nam Bộ có thể ứng dụng trực tiếp công thức bón lót phân hữu cơ 500 kg/ha kết hợp lịch bón thúc phân khoáng 5 lần để nâng cao năng suất đậu bắp thương phẩm, giảm thiểu tác hại của phân hóa học và cải thiện hiệu quả kinh tế vụ Hè Thu.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM có thành phần dinh dưỡng cụ thể như thế nào?
Phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM là sản phẩm nhập khẩu từ Bỉ và Đức, được sản xuất từ phân gà lên men theo tiêu chuẩn châu Âu dưới dạng hạt nén. Thành phần ghi nhận trên bao bì gồm: 65% chất hữu cơ (OM), 5% đạm tổng số (N), 2% lân hữu hiệu (P2O5), 3% kali hữu hiệu (K2O), 0,5% MgO, 4% CaO và 500 ppm vi lượng TE (gồm sắt Fe, mangan Mn, kẽm ZnO, molypden Mo, bo B). Liều lượng khuyến cáo chung của nhà sản xuất cho rau màu là 300 - 450 kg/ha.

2. Đất xám bạc màu tại khu thí nghiệm có đặc tính lý hóa ban đầu ra sao?
Kết quả phân tích mẫu đất trước thí nghiệm cho thấy thành phần cơ giới gồm 57,7% cát, 34,5% thịt và 7,8% sét (thuộc nhóm đất cát pha). Đất có phản ứng chua nhẹ đến trung tính (pH H2O đạt 5,55), dung tích hấp thu thấp (CEC đạt 2,0 meq/100g), nghèo mùn (0,92%). Hàm lượng dinh dưỡng tổng số và dễ tiêu đều ở mức thấp: đạm tổng số 0,079%, lân tổng số 0,109%, kali tổng số 0,059%; đạm dễ tiêu 0,79 mg/100g, lân dễ tiêu 69,2 mg/100g và kali dễ tiêu 2,19 mg/100g.

3. Liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri nào cho kết quả sinh trưởng và năng suất đậu bắp tốt nhất?
Nghiệm thức 6 với liều lượng 500 kg/ha phân hữu cơ CSV Ozeri mang lại kết quả cao nhất: cây đạt chiều cao 123,4 cm, 5,1 cành cấp 1 và 17,3 lá/thân tại 57 NSG; số quả bình quân đạt 24,7 quả/cây, khối lượng quả đạt 412,5 g/cây. Năng suất thực tế đạt 8,2 tấn/ha và năng suất thương phẩm đạt 7,8 tấn/ha (tăng lần lượt 26,2% và 27,9% so với nghiệm thức đối chứng không bón phân hữu cơ).

4. Liều lượng phân hữu cơ có làm thay đổi tỷ lệ phát sinh sâu bệnh hại trên cây đậu bắp không?
Không. Kết quả xử lý thống kê ANOVA cho thấy sự khác biệt về tỷ lệ hại giữa các mức phân bón đối với cả 4 đối tượng dịch hại (bệnh lở cổ rễ ở 10 NSG, rầy xanh hai chấm ở 22 NSG, sâu loang đục ngọn/quả ở 43 NSG và bọ xít ở 50 NSG) đều không có ý nghĩa thống kê. Sự phát sinh sâu bệnh chủ yếu phụ thuộc vào ẩm độ không khí cao trong mùa mưa vụ Hè Thu và được khống chế nhờ biện pháp phòng trừ tổng hợp kết hợp phun thuốc bảo vệ thực vật kịp thời.

5. Lịch bón thúc đạm và kali cho cây đậu bắp trong thí nghiệm được phân bổ như thế nào?
Tổng lượng phân bón thúc gồm 100 kg N/ha và 100 kg K2O/ha được chia làm 5 lần bón:

• Lần 1 (15 NSG): Bón 10% lượng đạm (pha nước tưới quanh gốc).
• Lần 2 (25 NSG): Bón 20% lượng đạm (rạch hàng quanh mép tán, rải phân lấp đất và tưới nước).
• Lần 3 (35 NSG): Bón 30% lượng đạm và 20% lượng kali (rạch hàng quanh gốc).
• Lần 4 (45 NSG): Bón 30% lượng đạm và 40% lượng kali (rạch hàng quanh gốc).
• Lần 5 (55 NSG): Bón 10% lượng đạm và 40% lượng kali (rạch hàng quanh gốc).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nông Quang Tuấn đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu xác định liều lượng phân hữu cơ CSV Ozeri 5-2-3-65 OM thích hợp cho giống đậu bắp lai Ấn Độ TN2 trong vụ Hè Thu 2022 trên đất xám bạc màu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả thực nghiệm đồng ruộng khẳng định mức bón 500 kg phân hữu cơ/ha kết hợp nền phân khoáng cân đối giúp cây sinh trưởng khỏe, phân cành mạnh, đạt năng suất thực tế 8,2 tấn/ha, năng suất thương phẩm 7,8 tấn/ha và mang lại lợi nhuận cao nhất (tỷ suất lợi nhuận 0,67; chỉ số VCR 1,15). Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao cho công tác nghiên cứu dinh dưỡng cây trồng cũng như canh tác đậu bắp bền vững trên đất xám thoái hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN TAI LIEU 1. Giới thiệu chung về cây đậu bap Cây đậu bắp là giống cây rau ăn quả có giá trị phổ biến ở Việt Nam và trên thé giới, được chế biến thành các món ăn hấp dẫn như: luộc, hấp, nướng, nấu canh. Bên trong quả có chứa nhiều các thành phần dinh dưỡng như: vitamin A, vitamin B1, viatmin C, kali, canxi, giàu chất xơ, là những chất có tác dụng tốt đối với sức khỏe (Hà Đình Hải, 2013). 1,1,1 Nguồn gốc và phân loại cây đậu bap Nguồn gốc: Theo Tripathi and Ranjini (2011), cây đậu bắp (Abelmoschus esculentus (L.) Moench) đôi khi được gọi theo tên khoa học cũ là Hibiscus esculentus L.

Loài này dường như có nguồn gốc từ vùng cao nguyên Ethiopia, mặc dù sự bắt nguồn và phát nguyên từ đây là không có tài liệu nào ghi chép cả. Người A1 Cập và người Moor trong thế kỷ 12 và 13 sử dụng tên gọi trong tiếng Ả Rập để chỉ loài cây này, gợi ý rằng nó đến từ phía đông. Loài thực vật này vì thế có thể đã được đem xuyên qua Hồng Hai bằng con đường qua eo biển Bab-el-Mandeb dé tới bán đảo A Rập, hon là bằng con đường phía bắc qua Sahara. Một trong những ghi chép sớm nhất là của Ibn Jubayr (1145 - 1217), một người Moor Tây Ban Nha, người đã tới Ai Cập vào năm 1216 và miêu tả loài cây này được dân cư địa phương gieo trồng và sử dụng các quả non trong các bữa ăn.

Từ bán đảo Ả Rập, loài cây này đã được phô biến tới các vùng ven Địa Trung Hải và về phía đông. Việc thiếu từ dé chỉ đậu bắp trong các ngôn ngữ cô ở An Độ cho thấy rằng nó chỉ xuất hiện ở đây ké từ khi bắt đầu Công Nguyên. Nó được đưa tới châu Mỹ bằng các tàu chuyên chở trong buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương vào khoảng những năm thập niên 1650, do vào năm 1658 sự hiện diện của nó tại Brasil đã được ghi nhận. Nó được ghi chép là có tai Surinam năm 1686.

Đậu bắp có lẽ được đưa vào đông nam Bắc Mỹ đầu thế kỷ 18 và dần dần được phô biến tại đây, lần đầu tiên được nhắc tới với các giống cây trồng khác nhau vào năm 1806. Phân loại thực vật: Cây đậu bắp (mướp tây) có tên khoa học (Abelmoschus esculenfus (L. Đậu bắp thuộc bộ Cẩm quỳ (Malvales), họ Câm quỳ (Malvalceae), phân họ Câm quỳ (Malvoideae), tông Bông bup (Hibisceae), chi Vong vang (Abelmoschus), loài Abelmoschus esculentus (Hồ Dinh Hai, 2013).2 Đặc điểm thực vật học của cây đậu bap Theo Nguyễn Mạnh Chinh và Phạm Anh Cường (2007), cây đậu bắp có một số đặc điểm thực vật là: Thân: cây thân thảo mọc đứng, nhiều lông, cao trung bình từ 1 - 1,5 m, phân thành nhiều nhánh, thân màu xanh đôi khi có vệt đỏ. Lá: lá màu xanh, hình tim hoặc xẻ chân vịt 4 - 5 thùy, mép có răng cưa lớn, có lông nhám.

Rễ: cây đậu bắp có 1 rễ chính và nhiều rễ phụ, ăn từ 40 - 50 em. Hoa: hoa đường kính 4 - 8 cm, thuộc hoa lưỡng tính có 5 màu trắng hoặc vàng thường có các đốm đỏ hay tia tại phần gốc mỗi cánh hoa, gồm nhụy cái ở giữa và nhiều nhị đực xung quanh. Quả và hạt: quả màu xanh sáng hoặc đỏ, quả nang, mọc dựng đứng, gồm 3-5 vách ngăn kết với nhau tạo thành các đường gờ doc, dai từ 20 - 25 em. Trong quả có 10 - 20 hạt, đường kính 2 - 3 mm, khi còn non có màu trắng, chín chuyển sang màu đen .3 Đặc điểm sinh trưởng và phát triển Đậu bắp là cây trồng hằng niên chủ yếu đuợc nhân giống bằng hạt, sự ra hoa liên tục nhưng phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh và giống.

Sau gieo trồng 2 - 3 tháng cây bat đầu nở hoa, sau khi thụ phan qua phát triển nhanh, quả đạt kích thước tối đa sau 4 - 6 ngày sau thụ phan (Nguyễn Mạnh Chinh và Pham Anh Cường, 2007).4 Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của cây đậu bắp 1.1 Nhiệt độ Cây đậu bắp ưa nhiệt độ cao, thích hợp từ 25 - 30°C, cần nhiều ánh sáng, trong khoảng nhiệt độ này nhiệt độ càng cao thì cây phát triển càng nhanh. Nhiệt độ cao sẽ kéo dai thời gian ra hoa và tăng số đốt cây. Đậu bắp là cây phản ứng với độ dài ngày. Đối với sự nảy mam nhiệt độ thích hợp khoảng từ 25 - 35°C và nhiệt độ nảy mầm nhanh nhất là 35°C (Nguyễn Mạnh Chinh và Phạm Anh Cường, 2007).2 Nước Khả năng chịu hạn của đậu bắp tương đôi tôt, tuy nhiên cân cung câp đủ nước vào mùa khô.

Sử dụng các nguôn nước tưới sạch như: sông suôi, giêng khoan. Không nên sử dụng nguôn nước thải ô nhiễm, nước thải nhà máy, bệnh viên. Can giữ độ âm dat 80 - 85% trong suất quá trình thu hái.3 Dat Đậu bap có kha năng chịu đất nghèo dinh dưỡng. Chọn loại đất cát pha, thịt nhẹ hoặc trung bình, pH dao động từ 5,5 - 6,8.

Mặt đất bằng phẳng và thoát nước tốt.4 Dinh dưỡng Cũng tương tự các cây trồng khác, cây đậu bắp cần được cung cấp đầu đủ các nguyên tô đa lượng: N, P, K, Ca, Mg, S, C, H, O và các nguyên tổ vi lượng Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, Bo, Cl. Tùy theo từng thời kỳ sinh trưởng khác nhau mà nhu cầu dinh dưỡng cũng thay đổi. Cây đậu bắp hỏi dinh dưỡng khá cao, cần khoảng 20 - 30 tắn/ha phân chuồng, 100 kg/ha N, 100 kg/ha PzOs, 60 kg/ha KzO, 500 kg bánh dau cho năng suất khoảng 10 tan/ha (Nguyễn Mạnh Chinh và Pham Anh Cường, 2007).5 Giá trị dinh dưỡng và dược liệu Đậu bap là một nguồn tuyệt vời của vitamin C và K1. Đậu bắp có ít calorie và carb, đồng thời chứa một số protein và chất xơ.

Ngoài ra, một số axit amin như Tryptophan, Threonine, Isoleucine, Leucine va Lysine cũng được tìm thấy trong đậu bắp rất có lợi cho sức khỏe. Vỏ quả tươi của đậu bắp là nguồn cung cấp folate. Tiêu thụ loại thực phẩm giàu folate, đặc biệt là trong giai đoạn tiền thụ thai sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các khuyết tật ống thần kinh cho thai nhi. Chất nhay của quả đậu bắp có tính được liệu như là một chất làm mềm, nhuận tràng va dom.

Chat nhay và chat xơ trong đậu bắp giúp điều chỉnh lượng đường huyết bằng cách điều hòa sự hấp thu của chúng từ ruột non. Đậu bắp rất hữu ích đối với các rối loạn sinh dục - tiết niệu, tinh sào và bệnh li mãn tính (Đỗ Tat Lợi, 2001).1 Thành phần dinh dưỡng chứa trong 100 g đậu bắp Giá trị : Tỉ lệ (%) ` Giá trị Tỉ lệ (%) Thành phân dinh Thành phân RDA dinh dưỡng RDA” dưỡng Năng lượng 33 Kcal 1,5 Vitamin K 31,3 pg 32 Carbohydrare 7,45 g 5,4 Protein 1,93 g 4 Natri 7 mg 0,5 Tổng số. , 0,19 g 0,5 Kali 299 mg 6 chat béo Chat xo 3,2 g Chat khoang Vitamin 15 Canx1 82 mg 8 Folate 60 pg 7 Đồng 0,094 mg 10 Niacin 1,000 mg 5 Magie 57 mg 14 Pantothenic acid 0,245 mg 16,5 Mangan 0,990 mg 43 Pyridoxine 0,215 mg 4,5 Phosphor 64 mg 9 Riboflavin 0,060 mg 17 Se len 0,7 mg 1 Thiamin 0,200 mg 28 Kém 0,58 mg 2,5 Phyto - Chat Vitamin C 23 mg 2 dinh dưỡng Vitamin A 375 IU 2 Carotene 225 mg - Lutein, Vitamin E 0,27 mg 516 mg - zeaxanthin (Co sở dit liệu dinh dưỡng của USDA, 2016) (1) RDA: Recommended dietary alloowance: Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị.2 Tổng quan về phân bón hữu cơ 1.1 Khái niệm phân bón hữu cơ Theo Bộ NN&PTNT (2019), phân bón hữu cơ là phân bón có thành phần chỉ là chất hữu cơ tự nhiên và có chỉ tiêu chat lượng chính đáp ứng quy định (cụ thé là có hàm lượng chất hữu cơ tổng số không thấp hơn 20%). Phân bón hữu cơ khoáng là phân bón trong thành phần có chất hữu cơ và nguyên tố dinh dưỡng đa lượng là chỉ tiêu chất lượng chính, cụ thé: hàm lượng chất hữu cơ tông số không thấp hơn 15%; hàm lượng hoặc tổng hàm lượng đạm tổng số, lân hữu hiệu, kali hữu hiệu trong thành phan đăng ky > 8,0 và < 18,0; mỗi hàm lượng đạm tổng sé, lân hữu hiệu, kali hữu hiệu trong thành phần đăng ký > 2,0.2 Phân bón hữu cơ tại Việt Nam 1.1 Phân loại phan hữu cơ Theo Bộ NN&PTNT (2019), phân bón hữu cơ bao gồm hai nhóm: phân bón hữu cơ truyền thống và phân bón hữu cơ công nghiệp.

Phân bón hữu cơ truyền thống là loại phân bón có nguồn gốc từ chất thải của động vật hoặc phế phụ pham trong trot, chan nudi, ché bién nông lâm thủy san, phan xanh, rác thải hữu cơ, các loại than bùn được chế biến theo phương pháp ủ truyền thống. Trong nhóm này có thể chia thành 5 nhóm nhỏ là: phân chuồng, phân rác, than bùn, phân xanh và phân hữu cơ khác. Phân bón hữu cơ công nghiệp là loại phân bón được chế biến từ các nguồn hữu cơ khác nhau dé tạo thành phân bón tốt hơn so với nguyên liệu thô ban đầu. Hiện nay, phân bón hữu cơ công nghiệp chia thành các loại: phân hữu cơ, phân hữu cơ khoáng, phân hữu co sinh học và phân hữu cơ vi sinh.2 Nguồn nguyên liệu sản xuất phân hữu cơ Theo Bộ NN&PTNT (2019), các nguồn nguyên liệu để sản xuất phân bón hữu cơ ở Việt Nam hiện nay rất đa dạng, phong phú bao gồm chất thải từ chăn nuôi, thủy sản, chế biến nông sản, phụ phẩm cây trồng, than bùn, rác thải sinh hoạt và các chế phâm vi sinh, các nguyên tố khoáng, chat sinh học bổ sung dé nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng phân bón.

Chat thải chăn nuôi: Tính đến tháng 4 năm 2017 tổng đàn gia súc, gia cầm tập trung của Việt Nam có 2.083 con lợn va 341.000 con gia cam và ước tính thai ra khoảng 85 triệu tan chat thải rắn (trâu: 13 triệu tấn, bò: 20 triệu tan, lợn: 26 triệu tan, gia cầm: 26 triệu tan), trong đó mới có 20% chất thải được khai thác sử dụng hiệu quả vào các mục đích khác nhau như làm khí sinh học, phân bón, thức ăn cho cá. Chất thải chăn nuôi có hàm lượng chất hữu cơ, các nguyên tố khoáng đa lượng khá cao và có cả các chất đinh dưỡng trung vi lượng giúp độ phì nhiêu đất. Như vậy 80% chất thải chưa được sử dụng hiệu quả là nguồn nguyên liệu có giá trị tiêm năng rat lớn dé sản xuât phân hữu cơ nêu được quản lý, sử dụng hiệu quả.