BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP. HỒ CHÍ MINH ------------------ NGUYỄN HÙNG LÂM ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ TRỢ GIÚP THƯƠNG HIỆU TỪ NGƯỜI NỔI TIẾNG ĐẾN THÁI ĐỘ CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI THƯƠNG HIỆU VÀ Ý ĐỊNH MUA HÀNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH TP. Hồ Chí Minh, năm 2016 Tai Lieu Chat Luong i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn “Ảnh hưởng của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng đến thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu và ý định mua hàng” là nghiên cứu của chính tôi. Ngoại trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ trong luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở một nơi khác.
Không có sản phẩm hay nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo đúng quy định. Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại trường đại học hoặc cơ sở đào tạo nào khác. Hồ Chí Minh, năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Hùng Lâm ii LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập và nghiên cứu tôi đã hoàn thành đề tài “Ảnh hưởng của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng đến thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu và ý định mua hàng”. Trong suốt quá trình thực hiện luận văn, tôi đã nhận được nhiều giúp đỡ và hỗ trợ nhiệt tình từ quý Thầy Cô, bạn bè, người thân.
Trước tiên tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến người hướng dẫn khoa học cho tôi, Phó Giáo Sƣ – Tiến Sĩ Nguyễn Minh Hà, Thầy đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Hiệu, cùng quý Thầy Cô Khoa Đào Tạo Sau Đại Học trường Đại học Mở TPHCM đã tận tâm giảng dạy, truyền đạt những kiến thức nền tảng và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập tại trường. Xin cám ơn những người bạn, đồng nghiệp, những chuyên gia đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập dữ liệu phục vụ cho luận văn này. Tôi xin gửi cảm ơn đến gia đình, đã tạo thời gian điều kiện thuận lợi cho tôi và dành cho tôi những động viên, chia sẽ, lời khuyên chân thành, trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến ban cán sự cùng các thành viên lớp MBA14A đã khuyến khích, hết lòng hỗ trợ tôi trong suốt thời gian qua. Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 09 năm 2016. Tác giả luận văn Nguyễn Hùng Lâm iii TÓM TẮT Người tiêu dùng hàng ngày được tiếp xúc với rất nhiều quảng cáo, các doanh nghiệp thường sử dụng các cách quảng cáo khác nhau để tác động đến hành vi lựa chọn thương hiệu của người tiêu dùng. Trong đó, sử dụng “sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng” đang trở thành một lựa chọn phổ biến trong ngành công nghiệp quảng cáo.
Với sự phát triển của truyền thông, internet, cũng như sự lên ngôi của các chương trình truyền hình thực tế thu hút đông đảo sự chú ý của công chúng. Sức hút của người nổi tiếng thật mãnh liệt, mọi ánh mắt dõi theo họ, báo chí liên tục cập nhập những tin tức mới nhất về họ. Hầu hết các nhân vật nổi tiếng được sử dụng trong quảng cáo để tạo lợi thế cạnh tranh gây ảnh hưởng đến sự lựa chọn của người tiêu dùng. Các doanh nghiệp sẵn sàng bỏ ra một số tiền lớn để có được sự trợ giúp của người nổi tiếng nhằm quảng bá thương hiệu, bởi vì chính khả năng độc đáo và sức hút đặc biệt của người nổi tiếng sẽ tác động đến nhận thức về thương hiệu và hành vi của người tiêu dùng.
Luận văn “Ảnh hưởng của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng đến thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu và ý định mua hàng” nhằm xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng đến thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu, đồng thời tìm hiểu tác động của thái độ đối với thương hiệu đến ý định mua hàng của người tiêu dùng tại TPHCM. Nghiên cứu được thực hiện thông qua hai giai đoạn: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Ở giai đoạn nghiên cứu định tính có hai bước, bước 1 phỏng vấn tay đôi 4 chuyên gia Marketing đã từng sử dụng hình ảnh người nổi tiếng để quảng bá thương hiệu, bước 2 thảo luận nhóm 12 người tiêu dùng tại TPHCM nhằm điều chỉnh và phát triển thang đo cho 7 yếu tố được rút ra từ cơ sở lý thuyết của nghiên cứu. Nghiên cứu định tính được thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp người tiêu dùng tại TPHCM.
Kết quả có 306 bảng câu hỏi đạt yêu cầu được đưa vào nhập liệu, mã hóa, làm sạch, phân tích và xử lý dữ liệu bằng phần mềm SPSS 22. iv Sau khi kiểm định thang đo bằng phân tích hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy đa biến và kiểm định giả thuyết của mô hình. Kết quả cho thấy thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu chịu ảnh hưởng cùng chiều bởi 3 yếu tố của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng, mức độ ảnh hưởng của được sắp xếp theo thứ tự như sau: (1) sự phù hợp với thương hiệu / sản phẩm của người nổi tiếng, (2) sự tin cậy vào người nổi tiếng, (3) tính chuyên môn của người nổi tiếng. Đồng thời, nghiên cứu cũng tìm thấy tác động tích cực của thái độ đối với thương hiệu đến ý định mua hàng của người tiêu dùng tại TPHCM và tác động này là rất mạnh.
Kết quả kiểm định Independent – samples T – test và Anova kết luận rằng không có sự khác biệt về thái độ đối với thương hiệu và ý định mua hàng của người tiêu dùng tại TPHCM theo giới tính, tình trạng hôn nhân, độ tuổi, thu nhập, trình độ học vấn, nghề nghiệp và loại hình doanh nghiệp. Từ kết quả nghiên cứu, đã đưa ra một số giải pháp kiến nghị cho các doanh nghiệp muốn sử dụng hình ảnh người nổi tiếng để quảng bá thương hiệu thông qua việc lựa chọn người nổi tiếng sao cho phù hợp với hình ảnh thương hiệu, phải là người đáng tin cậy và có chuyên môn trong lĩnh vực mà doanh nghiệp muốn truyền tải thông điệp qua quảng cáo. Mục đích cho việc này là làm tác động tích cực đến thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu, từ đó làm gia tăng ý định mua hàng. v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.
iii MỤC LỤC HÌNH. xi MỤC LỤC BẢNG. xiii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.xv CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN. Lý do chọn đề tài nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu. Kết cấu của luận văn .5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.
Khái niệm người nổi tiếng và sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng. Người nổi tiếng (Celebrity). Sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng (Celebrity Endorsement). Ưu điểm của việc sử dụng người nổi tiếng trợ giúp thương hiệu.
Khuyết điểm của việc sử dụng người nổi tiếng trợ giúp thương hiệu. Các mô hình lý thuyết của sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng. Mô hình nguồn tín nhiệm (Source credibility model). Mô hình nguồn hấp dẫn (Source attractiveness model).
Mô hình về giả thuyết sự phù hợp giữa hình ảnh người nổi tiếng với thương hiệu / sản phẩm (Brand / Product Match – Up Hypothesis). Mô hình truyền đạt ý nghĩa (Meaning transfer model). Thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu (customer’s attitude toward brand). Mức độ tham gia: Mô hình khả năng đánh giá chi tiết (The Elaboration Likelihood Model: ELM).
Mối quan hệ giữa sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng và thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu. Mối quan hệ giữa mô hình nguồn tín nhiệm và thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu. Mối quan hệ giữa mô hình nguồn hấp dẫn và thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu. Mối quan hệ giữa mô hình về giả thuyết sự phù hợp giữa hình ảnh người nổi tiếng với thương hiệu / sản phẩm và thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu.
Ý định mua hàng (Purchase Intention). Lý thuyết về hành vi người tiêu dùng. Thuyết hành vi hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA). Thuyết hành vi hoạch định (Theory of Planned Behaviour - TPB).
Mối quan hệ giữa thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu và ý định mua hàng. Các nghiên cứu trước có liên quan. Mô hình nghiên cứu đề xuất .39 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu định tính. Thiết kế nghiên cứu định lượng. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu.
Thiết kế thang đo. Thang đo sự trợ giúp thương hiệu từ người nổi tiếng. Thang đo thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu. Thang đo ý định mua hàng.
Phương pháp xử lý dữ liệu nghiên cứu .50 viii CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo các đặc tính. Thống kê mô tả các biến trong mô hình. Yếu tố “sự tin cậy vào người nổi tiếng”.
Yếu tố “tính chuyên môn của người nổi tiếng”. Yếu tố “sức hấp dẫn của người nổi tiếng”. Yếu tố “sự tương đồng với người nổi tiếng”. Yếu tố “sự yêu thích đối với người nổi tiếng”.
Yếu tố “sự quen thuộc với người nổi tiếng”. Yếu tố “sự phù hợp với thương hiệu / sản phẩm của người nổi tiếng”. Yếu tố “thái độ của người tiêu dùng đối với thương hiệu”. Yếu tố “ý định mua hàng”.
Kiểm định độ tin cậy và phù hợp của thang đo. Kiểm định thang đo yếu tố “sự tin cậy vào người nổi tiếng”. Kiểm định thang đo yếu tố “tính chuyên môn của người nổi tiếng”. Kiểm định thang đo yếu tố “sức hấp dẫn của người nổi tiếng”.
Kiểm định thang đo yếu tố “sự tương đồng với người nổi tiếng”. Kiểm định thang đo yếu tố “sự yêu thích đối với người nổi tiếng”. Kiểm định thang đo yếu tố “sự quen thuộc với người nổi tiếng” .