HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG HÀ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG VÀ VIỆC LÀM HỘ NÔNG DÂN TẠI THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2011 - 2016 Ngành: Quản lý đất đai Mã chuyên ngành: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Trọng Phương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của riêng bản thân tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn đã rõ ràng và được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Hà i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận văn, bản thân tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của Thầy cô cũng như cá nhân và tập thể. Trước hết, cho phép tôi xin trân trọng bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Thầy giáo hướng dẫn khoa học PGS. Trần Trọng Phương-Phó Trưởng Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn tận tình, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện đề tài luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý khoa học của các Thầy, Cô trong Bộ môn Trắc địa Bản đồ, Thầy cô trong Khoa Quản lý đất đai và Ban Quản lý Đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện và hoàn thành đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân Thị xã Từ Sơn, Phòng Tài nguyên và Môi trường Thị xã Từ Sơn, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất, Phòng Quản lý Đô thị, Phòng Thống kê của Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. UBND và các hộ gia đình của các phường/xã Tân Hồng, Đông Ngàn và Phù Chẩn đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và phỏng vấn nông hộ tại địa bàn nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Hà ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Cơ sở lý luận và thực tiễn về đô thị và phát triển công nghiệp. Khái niệm, phân loại và chức năng của đô thị. Khái niệm và vai trò phát triển của công nghiệp. Cơ sở lý luận về đô thị hoá, công nghiệp hóa.
Mối quan hệ giữa quá trình đô thị hoá và quá trình công nghiệp hoá. Hộ nông dân và đời sống hộ nông dân. Hộ nông dân. Đời sống, việc làm hộ nông dân.
Thực tiễn quá trình đô thị hóa trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình đô thị hoá trên thế giới. Kinh nghiệm đô thị hoá ở một số nước trên thế giới. Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam.
Ảnh hưởng của đô thị hóa đến vấn đề sử dụng đất. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến thu nhập của người dân. Nhận xét và đánh giá chung. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có ảnh hưởng đến quá trình đô thị hoá. Tình hình quản lý và sử dụng đất Thị xã Từ Sơn. Tình hình đô thị hóa và phát triển đô thị, công nghiệp trên địa bàn Thị xã Từ Sơn. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân trên địa bàn Thị xã Từ Sơn.
Đề xuất các giải pháp trong sử dụng đất và nâng cao đời sống hộ nông dân. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích mức độ ảnh hưởng của đô thị hoá. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị xã Từ Sơn có ảnh hưởng đến quá trình đô thị hóa. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội của Thị xã Tù Sơn. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội và môi trường.
Tình hình quản lý và sử dụng đất của thị xã Từ Sơn. Tình hình quản lý đất đai thị xã Từ Sơn. Hiện trạng sử dụng đất của Thị xã Từ Sơn. Biến động đất đai giai đoạn 2011-2016 Thị xã Từ Sơn .3 Tình hình đô thị hoá trên địa bàn thị xã Từ Sơn.
Sự phát triển đô thị và công nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thị xã Từ Sơn. Tình hình biến động dân cư trong quá trình đô thị hoá Thị xã Từ Sơn. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân thị xã Từ Sơn .1 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp.2 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống của hộ nông dân.
Ảnh hưởng của đô thị hóa đến việc làm của hộ nông dân. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến môi trường. Ý kiến của nông hộ về chuyển dịch đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và đất đô thị ở 3 xã, phường điều tra của thị xã Từ Sơn. Đề xuất một số giải pháp đối với quá trình đô thị hóa đến đời sống, việc làm của hộ nông dân trên địa bàn thị xã Từ Sơn.
Giải pháp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Giải pháp về chính sách đất đai. Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm. Giải pháp bảo vệ môi trường.
Kết luận và kiến nghị. 89 Tài liệu tham khảo. 92 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CNH Công nghiệp hóa CNH - HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ĐTH Đô thị hóa GDP Tổng thu nhập quốc nội (Gross Domestic Product) KCN Khu công nghiệp PTTH Phổ thông trung học QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tỷ lệ dân số đô thị các khu vực trên thế giới theo các năm.
Hiện trạng sử dụng đất năm 2016 thị xã Từ Sơn. Biến động sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2011-2016. Biến động sử dụng đất chuyên trồng lúa giai đoạn 2011-2016. Biến động sử dụng đất phi nông nghiệp giai đoạn 2011-2016.
Biến động sử dụng đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp giai đoạn 2016- 2016. Biến động dân cư giai đoạn 2012 - 2016 thị xã Từ Sơn. Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2016 của các hộ điều tra ở 3 xã, phường. Biến động một số chỉ tiêu trồng lúa của các hộ điều tra trên địa bàn 3 xã, phường giai đoạn 2011-2016.
Nguồn lực đất đai của các hộ ở thị xã Từ Sơn. Thu nhập bình quân đầu người của hộ nông dân giai đoạn 2011 - 2016. Thu nhập trung bình của các thành phần lao động của hộ nông dân điều tra giai đoạn 2011 -2016. Tài sản của hộ nông dân của các hộ điều tra tại 3 xã phường giai đoạn 2011 - 2016.
Bình quân lao động của hộ giai đoạn 2011 - 2016 thị xã Từ Sơn. Biến đổi nghề nghiệp đối với hộ điều tra thị xã Từ Sơn. Thực trạng một số ngành nghề phụ của các nông hộ được điều tra trên địa bàn 3 xã, phường nghiên cứu. Ý kiến về tình hình an ninh, xã hội của 3 xã phường điều tra giai đoạn 2011-2016.
Đánh giá về tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội của 3 xã phường điều tra giai đoạn 2011-2016. Kết quả phân tích không khí xung quanh tại khu dân cư tại phường Tân Hồng. Kết quả phân tích mẫu nước thải sinh hoạt trên thị xã Từ Sơn. Ý kiến nông hộ về chuyển dịch đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và khu đô thị của 3 xã, phường điều tra .83 vii DANH MỤC HÌNH Hình 3.
Ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm của hộ nông dân tại Thị xã Từ Sơn. Cơ cấu sử dụng đất năm 2016 thị xã Từ Sơn. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2011 - 2016. So sánh tài sản hộ năm 2016 so với năm 2011.
Biến đổi nghề nghiệp giai đoạn 2011-2016 .75 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Hà Tên đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của qúa trình đô thị hóa đến đời sống và việc làm hộ nông dân tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011 - 2016” Ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 8850103 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu đề tài - Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp, đời sống và việc làm hộ nông dân tại Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (giai đoạn 2011-2016) - Đề xuất một số giải pháp sử dụng đất hiệu quả sau quá trình đô thị hóa và nâng cao đời sống của hộ nông dân trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu - Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp - Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp - Phương pháp xử lý số liệu. - Phương pháp phân tích mức độ Ảnh hưởng.
Kết quả chính và kết luận 1. Từ Sơn là Thị xã nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Bắc Ninh. Thị xã có tổng diện tích tự nhiên là 6.108,87 ha và dân số 157.