Luận văn: Giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen văn học

Tài liệu nghiên cứu 1489 biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học tại trường, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Mẫu Giáo Hướng Dương Núi Thành
• Đề tài: 1489 Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Cho Trẻ 5 6 Tuổi Thông Qua Hoạt Động Làm Quen Văn Học
• Loại tài liệu: Luận Văn

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi qua văn học

Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích và hệ thống nhằm hình thành nhân cách con người. Đối với trẻ 5-6 tuổi, đây là giai đoạn vàng để gieo những hạt mầm đạo đức đầu tiên. Luận văn của Đoàn Thị Lan tại Đại học Quảng Nam đã khẳng định tầm quan trọng của việc tìm ra các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học. Văn học không chỉ là món ăn tinh thần mà còn là công cụ giáo dục hiệu quả, giúp trẻ thẩm thấu các giá trị nhân văn một cách tự nhiên. Các tác phẩm thơ, truyện mang đến cho trẻ những hình mẫu về lòng hiếu thảo, sự dũng cảm, lòng nhân ái và sự trung thực. Thông qua các nhân vật, trẻ học cách phân biệt điều tốt và điều xấu, yêu cái thiện và ghét cái ác. Hoạt động làm quen văn học tại trường mẫu giáo Hướng Dương, Núi Thành được xem là con đường tối ưu để hình thành những thói quen đạo đức và cảm xúc tích cực. Quá trình này không chỉ trang bị kiến thức sơ đẳng mà còn bồi dưỡng tâm hồn, giúp trẻ phát triển toàn diện. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp có vai trò quyết định đến sự thành công của mục tiêu giáo dục, biến những bài học đạo đức khô khan thành những trải nghiệm cảm xúc sâu sắc và đáng nhớ.

1.1. Vai trò của việc hình thành nhân cách đạo đức từ sớm cho trẻ

Việc hình thành nhân cách và giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non là nền tảng cho sự phát triển toàn diện sau này. Giai đoạn 5-6 tuổi được coi là "thời kỳ hoàng kim" vì trẻ có khả năng tiếp thu, bắt chước và hình thành thói quen rất nhanh. Những biểu tượng đạo đức sơ đẳng như tốt-xấu, ngoan-hư được trẻ nắm bắt thông qua các hoạt động hàng ngày. Theo nghiên cứu, những ấn tượng đầu đời này thường để lại dấu ấn sâu sắc, định hình bộ mặt đạo đức của một con người trong tương lai. Do đó, việc uốn nắn những hành vi, nhận thức lệch chuẩn ngay từ bé là vô cùng cần thiết. Một nền tảng đạo đức vững chắc không chỉ giúp trẻ hành động đúng hướng mà còn là tiền đề để phát triển trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất.

1.2. Sức mạnh của tác phẩm văn học trong bồi dưỡng tâm hồn trẻ

Văn học là một phương tiện giáo dục hiệu nghiệm, tác động mạnh mẽ đến tình cảm của trẻ. Các hình tượng nghệ thuật gần gũi trong thơ, truyện giúp bài học đạo đức đến với trẻ một cách tự nhiên, không gò bó. Thông qua các câu chuyện như “Tích Chu”, “Chú Dê Đen”, trẻ học được về lòng hiếu thảo, sự dũng cảm. Các tác phẩm văn học còn mở rộng nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh, về thiên nhiên, xã hội và các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Ngôn ngữ giàu hình ảnh trong văn học cũng góp phần phát triển vốn từ và khả năng diễn đạt cho trẻ, làm giàu thêm đời sống tinh thần. Việc lựa chọn tác phẩm phù hợp là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi.

II. Thách thức trong giáo dục đạo đức cho trẻ qua tác phẩm văn học

Mặc dù vai trò của văn học được công nhận, việc áp dụng vào thực tiễn vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu thực trạng tại trường mẫu giáo Hướng Dương, huyện Núi Thành của tác giả Đoàn Thị Lan đã chỉ ra những hạn chế cố hữu. Nhiều giáo viên nhận thức được sự cần thiết của giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non nhưng việc triển khai còn mang tính hình thức, sơ sài. Kế hoạch giáo dục thường chỉ đề cập chung chung, chưa đầu tư sâu vào việc xây dựng hệ thống câu hỏi hay các tình huống lồng ghép cụ thể. Đồ dùng trực quan còn thiếu thốn, chưa đủ sức hấp dẫn để tạo hứng thú cho trẻ. Phương pháp giảng dạy chủ yếu vẫn là thuyết trình, đọc-chép, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động của trẻ. Việc khai thác nội dung giáo dục đạo đức thường chỉ dừng lại ở việc nêu ý nghĩa cuối bài một cách qua loa, gượng ép. Những khó khăn này đòi hỏi cần có các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học một cách hệ thống và khoa học hơn để nâng cao hiệu quả thực sự.

2.1. Phân tích thực trạng tại trường mẫu giáo Hướng Dương Núi Thành

Khảo sát tại trường mẫu giáo Hướng Dương cho thấy, dù giáo viên đã nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức, nhưng việc áp dụng còn nhiều hạn chế. Các tiết học làm quen văn học vẫn diễn ra thường xuyên, nhưng thời lượng dành cho việc phân tích, đào sâu các giá trị đạo đức còn rất ít. Hệ thống câu hỏi đàm thoại thường mang tính xác nhận, chưa gợi mở được tư duy và cảm xúc của trẻ. Giáo viên chưa thực sự đầu tư vào việc chuẩn bị giáo án lồng ghép, dẫn đến việc truyền tải thông điệp giáo dục còn hời hợt. Hoạt động giáo dục chủ yếu diễn ra một chiều, trẻ ít có cơ hội trải nghiệm, xử lý tình huống thực tế để tự lĩnh hội bài học.

2.2. Nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả giáo dục đạo đức chưa cao

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên. Thứ nhất, nhận thức của một bộ phận giáo viên về ý nghĩa giáo dục đạo đức trong hoạt động làm quen văn học chưa toàn diện, còn gò bó theo lời thơ, câu chữ. Thứ hai, giáo viên chưa được bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng xây dựng các biện pháp giáo dục đạo đức sáng tạo. Việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, hệ thống câu hỏi và các tình huống sư phạm chưa được đầu tư đúng mức. Thứ ba, áp lực về thời gian và số lượng trẻ đông trong một lớp cũng là một rào cản, khiến giáo viên khó có thể quan tâm sâu sát đến từng trẻ. Cuối cùng, sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc thống nhất phương pháp giáo dục còn lỏng lẻo.

III. Top 5 biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi hiệu quả

Từ việc phân tích thực trạng, luận văn của Đoàn Thị Lan đã đề xuất các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học mang tính đột phá và khả thi cao. Các biện pháp này tập trung vào việc thay đổi phương pháp tiếp cận, từ bị động sang chủ động, từ lý thuyết sang thực hành. Cốt lõi của các giải pháp là biến mỗi giờ học văn học thành một cơ hội để trẻ khám phá, cảm nhận và thực hành các chuẩn mực hành vi đạo đức. Biện pháp đầu tiên và quan trọng nhất là lập kế hoạch lồng ghép nội dung một cách chi tiết theo từng chủ đề. Tiếp theo là các phương pháp tạo hứng thú, giúp trẻ tiếp cận bài học một cách tự nhiên và vui vẻ. Việc xây dựng một hệ thống câu hỏi đàm thoại thông minh, có định hướng sẽ kích thích tư duy phản biện và khả năng cảm thụ của trẻ. Bên cạnh đó, tổ chức các hoạt động thực hành như đóng kịch giúp trẻ hóa thân vào nhân vật, từ đó hiểu sâu sắc hơn về hành vi và cảm xúc. Cuối cùng, sự phối hợp chặt chẽ với gia đình tạo nên một môi trường giáo dục đồng bộ, giúp củng cố những bài học đạo đức cho trẻ.

3.1. Biện pháp 1 Lập kế hoạch lồng ghép nội dung giáo dục chi tiết

Để việc giáo dục đạt hiệu quả, giáo viên cần xây dựng kế hoạch cụ thể theo từng tháng, từng chủ điểm. Với mỗi chủ đề, cần xác định rõ mục tiêu đạo đức cần đạt được. Ví dụ, với chủ đề Gia đình, có thể chọn truyện “Bông hoa cúc trắng” để giáo dục lòng hiếu thảo, hay truyện “Tích Chu” để giáo dục lòng biết ơn. Kế hoạch cần chỉ rõ tác phẩm văn học nào được sử dụng, nội dung đạo đức cần lồng ghép là gì, và hoạt động củng cố nào sẽ được tổ chức. Việc lập kế hoạch chi tiết giúp giáo viên chủ động, không bỏ sót các nội dung quan trọng và đảm bảo tính hệ thống trong quá trình giáo dục.

3.2. Biện pháp 2 Sáng tạo cách tạo hứng thú cho trẻ khi làm quen văn học

Hứng thú là chìa khóa để trẻ tiếp thu kiến thức. Thay vì chỉ đọc và kể chuyện đơn thuần, giáo viên cần sử dụng đa dạng các phương pháp để thu hút trẻ. Có thể bắt đầu giờ học bằng một bài hát, một câu đố, hoặc một đoạn video ngắn liên quan đến chủ đề. Sử dụng rối tay, sa bàn, tranh ảnh minh họa sống động, hoặc các đồ dùng trực quan khác sẽ giúp trẻ dễ dàng hòa mình vào không khí của câu chuyện. Việc tạo ra một môi trường học tập vui vẻ, thoải mái sẽ kích thích trí tò mò và mong muốn khám phá của trẻ, từ đó giúp các em tiếp nhận bài học đạo đức một cách tự nguyện.

IV. Hướng dẫn áp dụng các hoạt động thực hành giáo dục đạo đức

Lý thuyết cần đi đôi với thực hành. Các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học sẽ chỉ thực sự hiệu quả khi trẻ được trực tiếp tham gia và trải nghiệm. Luận văn đã nhấn mạnh vai trò của các hoạt động tương tác, giúp trẻ chuyển hóa kiến thức thành hành vi. Việc xây dựng hệ thống câu hỏi không chỉ để kiểm tra trí nhớ mà còn để gợi mở, giúp trẻ liên hệ nội dung câu chuyện với cuộc sống thực tế. Tổ chức cho trẻ đóng kịch là một phương pháp ưu việt, cho phép trẻ “sống” cùng nhân vật, thấu hiểu động cơ và cảm xúc của họ, từ đó tự rút ra bài học cho bản thân. Quan trọng không kém là việc tạo ra một cầu nối vững chắc giữa nhà trường và gia đình, đảm bảo các giá trị đạo đức được rèn luyện và củng cố một cách nhất quán ở mọi lúc, mọi nơi. Đây là những bước đi cụ thể hóa các phương pháp sư phạm tiên tiến trong môi trường giáo dục mầm non tại trường mẫu giáo Hướng Dương và có thể nhân rộng.

4.1. Biện pháp 3 Xây dựng hệ thống câu hỏi đàm thoại có định hướng

Hệ thống câu hỏi đóng vai trò dẫn dắt, giúp trẻ khai thác sâu nội dung đạo đức của tác phẩm. Câu hỏi không nên chỉ dừng ở mức “Ai?”, “Cái gì?” mà cần hướng đến “Tại sao?”, “Nếu là con thì con sẽ làm gì?”. Ví dụ, sau khi kể chuyện “Bác Gấu đen và hai chú thỏ”, giáo viên có thể hỏi: “Tại sao bạn Thỏ Nâu lại được bác Gấu giúp đỡ?”, “Con học được điều gì từ hành động của bạn Thỏ Nâu?”. Những câu hỏi gợi mở như vậy sẽ kích thích trẻ tư duy, bày tỏ quan điểm và tự hình thành ý thức đạo đức.

4.2. Biện pháp 4 Tổ chức cho trẻ đóng kịch theo tác phẩm văn học

Đóng kịch là hình thức “học mà chơi, chơi mà học” hiệu quả nhất. Khi được nhập vai, trẻ không chỉ tái hiện lại lời thoại mà còn thể hiện cảm xúc, hành động của nhân vật. Quá trình này giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về tính cách nhân vật và ý nghĩa của câu chuyện. Giáo viên cần hướng dẫn trẻ phân vai, ghi nhớ lời thoại và thể hiện giọng điệu phù hợp. Thông qua hoạt động này, các bài học về lòng dũng cảm, sự khiêm tốn hay lòng nhân ái sẽ được trẻ ghi nhớ một cách tự nhiên và sâu sắc.

4.3. Biện pháp 5 Tăng cường phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình

Giáo dục đạo đức là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự thống nhất giữa nhà trường và gia đình. Giáo viên cần thường xuyên trao đổi với phụ huynh về nội dung các bài học đạo đức trên lớp. Ví dụ, sau khi học bài thơ “Ai dậy sớm”, giáo viên có thể đề nghị phụ huynh khuyến khích trẻ thực hành thói quen này ở nhà. Phụ huynh cũng là tấm gương trực tiếp cho trẻ noi theo. Do đó, việc tuyên truyền, trao đổi để tạo ra một môi trường giáo dục đồng bộ là biện pháp không thể thiếu để củng cố và phát triển nhân cách cho trẻ.

V. Kết quả từ luận văn về giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non

Để kiểm chứng tính hiệu quả, các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen văn học đã được thực nghiệm sư phạm tại trường mẫu giáo Hướng Dương, huyện Núi Thành. Kết quả thu được rất khả quan, cho thấy sự tiến bộ rõ rệt của trẻ ở nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng. Trẻ ở nhóm thực nghiệm không chỉ hiểu sâu sắc hơn các bài học đạo đức mà còn thể hiện thái độ tích cực, tự giác thực hiện các hành vi tốt. Các em mạnh dạn hơn trong giao tiếp, biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè và có khả năng tự đánh giá hành vi của mình và người khác tốt hơn. Thành công của nghiên cứu này không chỉ mang lại giá trị thực tiễn cho trường mẫu giáo Hướng Dương mà còn là một tài liệu tham khảo quý báu. Luận văn của Đoàn Thị Lan đã chứng minh rằng, với phương pháp đúng đắn, việc giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non qua văn học hoàn toàn có thể đạt được hiệu quả vượt trội, góp phần hình thành nên một thế hệ tương lai có nhân cách tốt đẹp.

5.1. So sánh hiệu quả trước và sau khi áp dụng các biện pháp mới

Quá trình thực nghiệm được tiến hành bằng cách chia trẻ thành hai nhóm: nhóm đối chứng (dạy theo phương pháp truyền thống) và nhóm thực nghiệm (áp dụng các biện pháp mới). Kết quả đánh giá cuối kỳ cho thấy sự khác biệt đáng kể. Trẻ ở nhóm thực nghiệm tỏ ra hứng thú hơn trong giờ học, tích cực tham gia vào các hoạt động đóng kịch, thảo luận. Khả năng ghi nhớ nội dung truyện và hiểu ý nghĩa giáo dục của các em cao hơn. Quan trọng nhất, các hành vi đạo đức như nhường nhịn bạn, giúp đỡ cô giáo, giữ gìn đồ chơi chung... được trẻ thực hiện một cách tự nguyện và thường xuyên hơn.

5.2. Minh chứng từ luận văn của Đoàn Thị Lan tại Đại học Quảng Nam

Nghiên cứu của Đoàn Thị Lan cung cấp những số liệu và phân tích cụ thể, khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Luận văn chỉ ra rằng, khi giáo viên thay đổi cách tiếp cận, đầu tư vào việc soạn giáo án và tổ chức hoạt động, trẻ sẽ có những chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành vi. Đây là minh chứng khoa học cho thấy tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp trong giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi, biến những giờ học văn học thành những bài học cuộc sống ý nghĩa và sinh động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: NHUNG VAN DE LIEN QUAN BEN DE TAI 1.1 Một số khái niệm liên quan 1.1 Giáo dục đạo đức Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức từ nhiều phía với những hình thức khác nhau nhằm hình thành cho con người những hành vi phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội. Giáo dục đạo đức là một bộ phận quan trọng có tính chất nền tảng của giáo dục nhân cách con người mới. Giáo dục đạo đức là một quá trình lâu dài được diễn ra ngay từ khi còn thơ bé cho đến khi trưởng thành, thậm chí suốt cả cuộc đời. Đối với trẻ thơ, giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm trang bị cho trẻ những hiểu biết sơ đẳng về những yêu cầu của chuẩn mực hành vi đạo đức trong các mới quan hệ ứng xử hàng ngày.

Trên cơ sở đó hình thành cho trẻ những phẩm chất đạo đức, những nét tính cách của con người Việt Nam mới.2 Biện pháp giáo dục đạo đức Theo cuốn từ điển tiếng Việt — Viện ngôn ngữ học 2005- Trung tâm từ điển học - nhà xuất bản đà nẵng khái niệm biện pháp được giải thích: “Biện pháp là cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn dé cu thé.” Biện pháp giáo dục là những tác động riêng biệt của giáo viên trong mỗi phương pháp cụ thể. Biện pháp giáo dục đạo đức là cách làm cách hành động cụ thể để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức. 12Ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức đối với trẻ em lứa tuổi mầm non Sinh ra không phải trẻ đã có đạo đức, nhân cách mà đó là kết quả của quá trình giáo dục và tự giáo dục. Bàn về vấn đẻ này, Hồ Chi Minh khẳng định: “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phân nhiều do giáo đục mà nên” Giáo dục đạo đức là một quá trình lâu đài được diễn ra ngay từ khi còn thơ bé cho đến khi trưởng thành, thậm chí suốt cuộc đời.

Vì thế việc giáo dục đạo đức cần phải bắt đầu ngay từ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo và phải coi đây là một vấn đẻ trung tâm. Đối với trẻ mầm non, dưới tác động giáo dục của người lớn, dưới tác động sư phạm của nhà giáo dục, bằng những kinh nghiệm trực tiếp ngay từ những năm đầu tiên của cuộc đời, đứa trẻ đã có thể nắm được những khái niệm, những biểu tượng đạo đức sơ đẳng như tốt, xấu, ngoan, hư, cái gì được phép làm và cái gì không được phép làm. Trẻ bắt đầu có những hành vi phù hợp với những khái niệm đó và dan dần trẻ biết đánh giá về những điều ấy. Nhờ đó mà những biểu tượng, khái niệm đạo đức, hành vi đạo đức được hình thành nhanh chóng ở trẻ và những ấn tượng đầu tiên đó thường để lại dấu ấn suốt đời, bởi vậy nếu ngay từ lứa tuổi mầm non chúng ta chú trọng giáo dục cho trẻ những khái niệm, hành vi đạo đức đúng đắn sẽ đặt cơ sở, nền tảng cho bộ mặt đạo đức mai sau của trẻ, đồng thời tạo cho trẻ một động lực quan trọng giúp trẻ phát triển và hành động đúng hướng trong quá trình trưởng thành.

Mặt khác, ở giai đoạn tuổi mẫu giáo, tính hình tượng và tính dễ cảm xúc chỉ phối mạnh hoạt động tâm lí của trẻ, khiến trẻ để đồng cảm với những người xung quanh, với thiên nhiên và cuộc sống. Cho nên đây là giai đoạn hoàng kim để giáo dục lòng nhân ái và những phẩm chất đạo đức cho trẻ. Đây cũng là thời điểm thuận lợi để xây dựng nên tảng đạo đức cho mỗi người. Do vậy cần phải giáo dục đạo đức cho trẻ dù là những khái niệm sơ đẳng nhất, nhưng chính xác và phản ánh được đạo đức của xã hội, mang bản sắc dân tộc Việt Nam.

Đồng thời người lớn cần phải uốn nắn những nhận thức, hành vi thái độ lệch chuẩn của trẻ ngay từ bé, tránh để những lệch lạc ấy trở thành thói quen khó sửa, khó uốn. Hơn nữa đối với trẻ mầm non, giáo dục đạo đức còn ảnh hưởng tới việc giáo dục thể chất, lao động, trí tuệ và tham mĩ cho trẻ: + Đối với trí dục: giáo dục đạo đức là tiền đề cần thiết để mở rộng hiểu biết về quan hệ đạo đức (giữa cá nhân với nhau, cá nhân với tập thẻ). Hình thành, phát triển khả năng nhận xét, đánh giá các thái độ, hành vi đạo đức của bản thân, của người khác. + Đối với giáo dục thẩm mĩ: trình độ phát triển đạo đức có ảnh hưởng, mạnh mẽ đến giáo dục thẩm mĩ.

Những xúc cảm, tình cảm đạo đức tích cực, những hành vi văn minh là cơ sở của giáo dục thẩm mĩ. Chẳng hạn trẻ thích sạch sẽ, gọn gàng trong sinh hoạt cá nhân, tập thé, thích làm được nhiều việc tốt giúp đỡ cô giáo, cha mẹ, bạn bè. đó chính là giúp trẻ biết hướng tới cái đẹp, thích cái đẹp và có mong muốn được tạo ra cái đẹp. + Đối với giáo dục thể chất và lao động: việc giáo dục đạo đức cho trẻ có những thói quen hành vi sạch sẽ, văn minh, thích làm những công việc vừa sức như tự xúc ăn, làm các công việc giúp đỡ cô giáo, cha mẹ, bạn bè.

lấy thìa, bát đĩa, đồ chơi. chính là góp phần phát triển thể lực và giáo dục thói quen lao động cho trẻ.3 Vai trò của tác phẩm văn học đối với việc giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi thong qua LQVH Bộ môn VH nói chung và VH trẻ thơ nói riêng là kho tàng quý báu được khai thác không ngừng phục vụ cho việc bồi dưỡng tâm hồn trẻ. Đặc biệt là các tác phẩm VH dành cho trẻ mầm non với hình tượng nghệ thuậtgần gũi phù hợp với nhận thức của trẻ được áp dụng theo từng lứa tuổi. Đã từng chắp cánh cho trẻ vươn tới bao ước mơ, bao điều tốt đẹp.

Van hoc là một loại hình nghệ thuật mà trẻ thơ được tiếp xúc rất sớm. Ngay từ thuở ấu thơ các em đã được làm quen với các giai điệu nhẹ nhàng, thiết tha của lời hát ru. Lớn hơn một chút, các câu chuyện dân gian, các tác phẩm thơ truyện hiện đại đã gieo vào lòng các em sự mến yêu với thế giới xung quanh, giúp cho các em hiểu về truyền thống lao động, chiến đấu bền bỉ nhưng vô cùng anh dũng của dân tộc. Thơ, truyện cũng dẫn dắt các em đi khắp mọi miền đất nước, giới thiệu cho các em những danh lam thắng cảnh như: “ Đông Đăng có phố Kỳ Lừa Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh ” Hay “sự tích vịnh Hạ Long”, chỉ cho các em xem những cây trái của Việt Nam, làm cho các em vui vầy với những con vật như: gà, vịt, ngan, ngỗng, tu hú, bồ các, chim ri, sáo sậu.

Cùng với việc mở rộng nhận thức về thiên nhiên, truyện, thơ còn mở rộng, nhận thức cho các em về xã hội. Qua đó trẻ em biết được nỗi vất và khó nhọc của người nông dân để làm ra thóc gạo (Hạt gạo làng ta), quá trình sản xuất ra những, đồ dùng, đồ chơi (Cái bát xinh xinh), truyền thống chống giặc ngoại xâm anh hùng của cha ông (Sự tích Hồ Gươm, Chú giải phóng quân). Những phong tục tập quán cổ truyền tốt đẹp cũng đén với tuổi thơ qua những tác phẩm văn học: *“Sự tích bánh trưng bánh dày”, “Cây đào”. Văn học là một phương tiện giáo dục hiệu nghiệm.

Hình tượng văn học có sức lôi cuốn trẻ thơ. Nó tác động mạnh mẽ lên tình cảm của các em. Những bài học giáo dục đến với các em một cách tự nhiên không gò bó, không mang tính giáo huấn bắt buộc. Trẻ em nhận ra tình yêu thương của ông bà, cha mẹ đối với các em qua sự chăm sóc, ân cần, chu đáo: Bà quạt cho Tích Chu ngủ, có thức gì ăn ngon bà cũng nhường cho Tích Chu (truyện Tích Chu); mẹ dặn bé phải đi đường thẳng, phải đi theo mẹ, theo bẩy (truyện Cô bé quảng khăn đỏ, truyện Chú vịt xám) từ đó các em biết quý trọng, biết ơn ông bà, cha mẹ.

Trẻ thơ sẽ học ở các tác phẩm những hành động đẹp trong đối xử với anh, chị, em, bạn bè. Các em sẽ biết nhường nhịn, giúp đỡ người thân trong gia đình cũng như bạn bè ngoài xã hội (Làm anh, Bảy con quạ, Hai chú bướm, Đón bạn, Gấu qua cầu).Những tình cảm lớn lao như yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào cũng dần được hình thành trong các em qua tác phẩm: Thánh Gióng, Sự tích trăm trứng. Ngoài ra VH còn dạy các em ý thức chăm chỉ lao động ( Bà chúa. Tuyết), lòng dũng cảm (Chú Dê Đen), sự khiêm tốn (Chú Gà Trồng kiêu căng).

Văn học góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em. Các em cảm nhận những vẻ đẹp trong mối quan hệ giữa con người với con người, vẻ đẹp trong các hành động cao thượng của các nhân vật trong tác phẩm. Những tác phẩm viết về đề tài thiên nhiên tạo cho các em sự rung cảm với vẻ đẹp của tự nhiên. Tiếp xúc với tác phẩm văn học, các em còn được làm quen với ngôn ngữ giàu đẹp của dân tộc.

Đây là điều kiện để các em phát triển vốn từ, rèn luyện cách nói diễn cảm, cách nói giàu hình ảnh quen thuộc của cha ông như cách nói so sánh “Trăng hồng như quả chín”, cách nói nhân hóa “hoa yêu mọi người, nên hoa kết trái” Tóm lại: Văn học có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục trẻ thơ, là những giáo viên mầm non chúng ta cần biết lựa chọn và sử dụng một cách thích hợp các tác phẩm văn học để phát huy hết tác dụng của phương tiện này.4 Đặc điểm xúc cảm, tình cảm của trẻ 5-6 tuổi. “Tình cảm, xúc cảm: do trẻ không tự mình đọc được, không có điều kiện tự nhận ra những âm vang chứa đựng ý nghĩa của từ, câu, đoạn. Tính liên tục liền mạch của nội dung thường bị gián đoạn, trẻ không chủ động tìm đến tác phẩm mà phải dựa vào cách đọc, cách kế của người lớn. Trẻ mẫu giáo thường không, làm chủ được cảm xúc của mình, trẻ dễ bị xúc động.

Vấn đề quan trọng của trẻ không phải tri thức mà là cảm xúc, đó là năng lực hoá thân của trẻ, cái nhìn ngây thơ đối với các sự vật hiện tượng trong thiên nhiên, tự đồng nhất mình với nhân vật, cũng như hoà mình vào thiên nhiên. Suy nghĩ của trẻ xuất phát từ bản thân, lấy bản thân làm trung tâm và chỉ hướng vào bản thân mình là chính. Việc cảm thụ tác phẩm văn học của trẻ mang đậm màu sắc cảm xúc.