Chương 1. QUÁ TRÌNH DẠY HỌC Ở TRƯỜNG MÂM NON (8 tiét) MUC DICH, YEU CAU Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: Về nhận thức: - Trình bày được khái niệm và ý nghĩa của quá trình dạy học & mam non; - Phân tích được bản chất của quá trình dạy học ở mẫm non và những nhiệm vụ của quá trình dạy học; - Liên hệ với quá trình đạy học cho trẻ mầm non ở Việt Nam và xác định được vai trò và vị trí của bản thân trong tương lai. ¡ đt - Có thái độ đúng về vai trò, nhiệm vụ của bản thân đối với việc dạy học cho trẻ mầm non. Từ đó, có thái độ tích cực học tập, rèn luyện dé nâng cao năng lực và phẩm chất của bản thân.
KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA CỦA QUÁ TRÌNH DẠY HỌC Ở MẢM NON 1. Khái niệm - Dạy học ở mầm non là quá trình phát triển có hệ thống, có mục đích các năng lực nhận thức của trẻ, trang bị cho trẻ hệ thống tri thức sơ đẳng, hình thành các kĩ năng, kĩ xảo tương ứng và trên cơ sở đó góp phần hình thành nhân cách cho trẻ. Ý nghĩa quá trình day hoe & mam non Hoạt động học tập không phải là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo nhưng nó giữa vị tí, vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ mà không hoạt động nao có thể thay thế được. Cụ thể: - Dạy học là phương tiện giáo dục toàn diện cho trẻ: + Phát triển trí tuệ: đạy học cung cấp, chính xác hóa hệ thống tri thức về cuộc sống xung quanh; phát triển quá trình nhận thức; tính ham hiểu bỉ hứng thú nhận thức bền vững; + Phương tiện để giáo dục đạo đức, thầm mỹ, thể chất, lao động.
Thông qua giờ học giáo viên không chỉ cung cấp cho trẻ những tri thức về thế giới xung quanh, mà còn giáo dục cho trẻ những phẩm chất đạo đức, thể lực, những kĩ năng lao động cần thi - Dạy hoc 6 mam non là điều kiện quan trọng để trẻ học tập có kết quả ở Tiểu học (chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1). Qua day học trẻ tiếp thu được hệ thống tri thức, kĩ năng, ki [Type here] Nguyễn Thị Kim Liên - Võ Đình Dũng xảo sơ đẳng làm tiền đề cho việc học tập ở trường phổ thông; trẻ rèn luyện các thao tác trí tuệ như so sánh, phân tích, tổng hợp, phân loại; trẻ rèn được các thói quen, yêu cầu của hoạt động học. BAN CHAT CUA QUA TRINH DAY HOC 6 MAM NON - Dạy học ở mầm non (cũng như quá trình dạy học nói chung) là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và trẻ — được tiến hành một cách có tổ chức, có kế hoạch nhằm giúp trẻ lĩnh hội được trị thức, kĩ năng, kĩ xảo và phương thức hoạt động trí tuệ, trên cơ sở đó phát triển trí tuệ và hình thành nhân cách. - Như vậy, có thể thấy thực chất của quá trình dạy học là quá trình có tính chất hai mặt: mặt day va mặt học.
Hai mặt này có mối quan hệ chặt chế với nhau. Trong đó giáo viên đóng vai trò chủ đạo, tổ chức, định hướng, hướng dẫn quá trình học tập của trẻ, trẻ em tích cực hoạt động nhằm chiếm lĩnh tri thức. Do đó, quá trình dạy học ở mẫu giáo muốn mang lại hiệu quả phải biết kết hợp chặt chế giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của trẻ. NHIỆM VỤ CỦA QUÁ TRÌNH DẠY HỌC Ở MẢM NON 1.
Trang bị cho trẻ những tri thức sơ đẳng về thế giới xung quanh và rèn luyện những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng - Trị thức sơ đẳng là những tri thức đơn giản, gần gũi, phù hợp với tầm hiểu biết của trẻ và trẻ nắm được chủ yếu dựa vào quá trình nhận thức cảm tính. Những tri thức đó là những khái niệm đơn giản được thể hiện dưới dạng những biểu tượng về thế giới xung quanh. Do đó, trong quá trình day học cần cưng cấp cho trẻ những biểu tượng về thế giới xung quanh: tên gọi, đặc điểm, tính chất, công dụng của chúng; mối liên hệ, quan hệ gần gũi giữa các sự vật, hiện tượng và quy luật của chúng. - Trên cơ sở những tri thức đó, rèn cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo tương ứng cần thiết: như kĩ năng phân biệt màu sắc, âm thanh, hình đáng, đi, chạy, nhảy, kĩ năng so sánh.
Tóm lại, giáo viên cần giúp trẻ nắm được những trì thức sơ đẳng, nghĩa là làm cho trẻ hiểu được, nhớ được và vận dụng được — đó là yêu cầu mà dạy học cần đạt tới. Phát triển các quá trình tâm lý nhận thức và năng lực hoạt động trí tuệ - Phát triển các quá trình nhận thúc: cảm giác, trỉ giác, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng; - Các năng lực hoạt động trí tuệ: được thể hiện ở năng lực vận dụng các thao tác trí tuệ mà chủ yếu là các thao tác tư duy như so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát. - Các phẩm chất của hoạt động trí tuệ: như tính độc lập, lĩnh hoạt, khái quát. [Type here] Nguyễn Thị Kim Liên - Võ Đình Dũng 1.
Hình thành thế giới quan khoa học và những phẩm chất của con người Việt Nam trong giai đoạn mới - Việc cưng cấp những tri thức sơ đẳng về tự nhiên, về xã hội chính là góp phần hình thành thế giới quan khoa học cho trẻ. Có thế giới quan khoa học trẻ sẽ có thái độ đúng đắn với thế giới khách quan. - Đồng thời, trong mỗi giờ học, thông qua nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, giáo dục cho trẻ những phẩm chất đạo đức cần thiết. CAU HOI ON TAP CHUONG 1 1.
Trình bày khái niệm quá trình dạy học ở trường mầm nơn. Phân tích ý nghĩa của quá trình day học ở trường mẫm non. Phân tích bản chất và nhiệm vụ của quá trình dạy học ở trường mẫm non. * Thảo luận: Vai trò của bản thân (với tư cách là giáo viên mầm nøn) trong quá trình day học cho trẻ ở trường mẫm non.
[Type here] Nguyễn Thị Kim Liên - Võ Đình Dũng Chương 2. NỘI DUNG VÀ NGUYÊN TÁC DẠY HỌC Ở TRƯỜNG MAM NON (6 tiét) MỤC DICH, YEU CAU Sau khi học xong chương này, sinh viên có khả năng: Về nhận thức: - Trình bày được khái niệm nội dưng dạy học, nguyên tắc dạy học ở trường mẫm non; - Liệt kê được các nội dung dạy học ở mầm nơn và phân tích các cơ sở của việc lựa chọn nội dưng. Có thể cho ví dụ minh họa từng nội dung cụ thể; - Phân tích được nội dưng, cách thực hiện và cho ví dụ các nguyên tắc dạy học ở mầm non. Về kĩ năng: - Vận dụng các tr thức về các nguyên tắc dạy học ở mầm non vào thực tiễn day hoc cho trẻ mầm non; - Nhận thức sâu sắc và đánh giá đúng tầm quan trọng của việc vận dụng các nguyên tắc dạy học vào thực tiễn.
Từ đó, học tập và nghiên cứu các nội dung và nguyên tắc dạy học ở mầm non một cách tích cực và nghiêm túc. NOI DUNG DAY HOC G MAM NON 2. Khai niém - Nội dưng dạy học là một bộ phận kinh nghiệm của xã hội loài người, được chọn lọc trong nền văn hóa của dân tộc, của loài người về nhiều lĩnh vực khác nhau, nó quy định hệ thống tri thức, kĩ năng, kĩ xảo mà trẻ em cần nắm vững để đảm bảo việc hình thành nhân cách toàn diện theo mục tiêu giáo dục. -_Tri thức thực chất là những kinh nghiệm xã hội về thế giới xung quanh đã được đúc kết lại, khái quát hóa, hệ thống hóa và được lưu truyền trong xã hội.
Tri thức thường tồn tại đưới dạng các khái niệm, các quy luật, các lý thuyết. Những tri thức cung cấp cho tré mam non là những biểu tượng sơ đẳng về thế giới xưng quanh. - Kĩ năng là năng lực hoàn thành mệt hành động hay một hoạt động nhất định. Nó được thể hiện ở hệ thống các thao tác.
Hệ thống kĩ năng cung cấp cho trẻ mẫm non là [Type here] Nguyễn Thị Kim Liên - Võ Đình Dũng những ki năng trong sinh hoạt hàng ngày như kĩ năng vệ sinh, kĩ năng vận động, kĩ năng học tập. - Kĩ xảo là phương thức thực hiện hành động củng cố nhiều lần trở nên thuần thục, vững chắc. Người có kĩ xảo thực hiện hành động hầu như tự động, không cần có sự kiểm tra của ý thức. 'Trỉ thức, kĩ năng, kĩ xảo trong sự kết hợp chặt chế với nhau tạo thành kinh nghiệm của con người.
Nội dung đạy học ở mầm non - Là những tri thức của đời sống xã hội: những hiểu biết về sự vật, hiện tượng gần gũi xung quanh, những quy tắc sống trong xã hội; cách sử dụng một số để vật quen thuộc; biết sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ. - Những nội dung này được quy định trong chương trình giáo dục trẻ ở lứa tuổi mam non do Bộ giáo dục ban hành, bao gồm các môn học như làm quen với môi trường xung quanh; hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng; hoạt động tạo hình; giáo dục âm nhạc; giáo dục thể chất; phát triển tri giác và hoạt động với đồ vật. Những cơ sở của việc lựa chọn nội dung day học Lua chon néi dung day hoc sao cho phù hợp với lứa tuổi, đảm bảo sự phát triển chung của trẻ cần dựa vào những cơ sở sau: - Nội dung tri thức đâm bảo thực hiện mục tiêu của giáo dục mầm nơn là xây dựng niển tảng nhân cách cơn người mới; - Là những tri thức sơ đẳng, cụ thể. , đễ hiểu đối với trẻ song phải khoa học, chuẩn XÁC; -_ Trị thức phải mang tính hệ thống, nghĩa là những tri thức của trẻ phải được hệ thống hóa dựa trên những mối quan hệ, liên hệ dễ hiểu đối với trẻ.2, NGUYEN TAC DAY HQC G MAM NON 2.
Khai niém - Nguyên tắc day học là những luận điểm cơ bản có tính quy luật của lý luận dạy học, có tác dụng chỉ đạo toàn bộ quá trình dạy học nhằm đạt được các nhiệm vụ đạy học. Hệ thống các nguyên tắc đạy học ở mầm non a. Nguyên tắc dạy học đâm bảo tính giáo dục 4E Nội dưng nguyên tắc: - Dạy học phải đâm bảo tính giáo dục nghĩa là thông qua việc truyền thụ tri thức, kĩ năng, kĩ xảo hình thành ở trẻ thái độ đúng đắn đối với cuộc sống, với lao động và thực tiễn xưng quanh.