Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phong cách Hồ Chí Minh, phong cách quần chúng Hồ Chí Minh Cuốn sách “Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh” do tác giả Đặng Xuân Kỳ (chủ biên) đã tiếp cận từ khái niệm đến hệ thống phong cách Hồ Chí Minh. Từ tiếp cận khái niệm phong cách, tác giả đã đề cập đến “phong cách quân nhân”1 và phân tích mối quan hệ giữa phong cách với đạo đức, tác phong với đạo đức; những đặc điểm trong phong cách của con người nói chung và của lãnh tụ Hồ Chí Minh nói riêng. Từ đó, tác giả khẳng định: “Hệ thống phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể, bắt đầu từ suy nghĩ (phong cách tư duy) đến hoạt động thực tiễn (phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử) và cuối cùng là sinh hoạt thường ngày (phong cách sinh hoạt)” 2.
Tác phẩm là cơ sở lý luận quan trọng để tác giả luận án có cái nhìn tổng quan, toàn diện về “phong cách Hồ Chí Minh” nói chung và “tác phong quần chúng Hồ Chí Minh” nói riêng. Qua đây, tác giả luận án có cơ sở để phác thảo lên những nội dung cơ bản trong phong cách quần chúng Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Hồ Chí Minh – Nhà yêu nước vĩ đại” của Song Thành. Tác giả đã đi từ khái niệm đến nội dung và đặc trưng chủ yếu của phong cách Hồ Chí Minh.
Theo đó, “phong cách gần dân, thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của nhân dân”3 là một nội dung trong phong cách công tác Hồ Chí Minh. Sự phân tích của tác giả tập trung vào khẳng định tấm gương về lòng yêu mến và tin tưởng vào khả năng và sức mạnh của nhân dân. Tác giả khẳng định phong cách này được thể hiện trong cả hoạt động cách mạng và nếp nghĩ, nếp sống, 1 Đặng Xuân Kỳ, Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, H, 2010, tr. 2 Đặng Xuân Kỳ, Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, Sđd, tr.
3 Song Thành, Hồ Chí Minh – Nhà yêu nước vĩ đại, Nxb CTQG-ST, H, 2018, tr. 11 thành điều tâm niệm suốt đời của Hồ Chí Minh. Nếu giữ vững và phát huy được chân lý và nhân tâm vì dân thì sự nghiệp cách mạng mới thành công. Xa dân thì cơ đồ cách mạng dù đồ sộ đến mấy cũng sụp đổ.
Qua sự luận giải của trên, tác giả luận án có cơ sở khoa học để xây dựng các phương hướng vận dụng phong cách quần chúng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách quần chúng của Công an nhân dân Việt Nam hiện nay. Cuốn sách “Hồ Chí Minh đồng hành cùng dân tộc” của Mạch Quang Thắng1. Tác giả đã có một mục bàn về phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh. Về phong cách Hồ Chí Minh, tác giả đã phân tích, luận giải từ khái niệm phong cách đến phong cách Hồ Chí Minh; những nội dung chủ yếu của phong cách Hồ Chí Minh (phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo; phong cách làm việc gần dân, hiểu dân, vì dân, dân chủ, khoa học; phong cách diễn đạt gọn, rõ, hấp dẫn, đại chúng; phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt giản dị, lành mạnh).
Đặc biệt, các phân tích về phong cách làm việc Hồ Chí Minh là cơ sở dữ liệu quan trọng để tác giả luận án xác lập nội dung xây dựng phong cách quần chúng của Công an nhân dân Việt Nam theo phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Hồ Chí Minh học – Một số nội dung cơ bản” của Bùi Đình Phong2. Cuốn sách đã dành một mục bàn khái quát về phong cách Hồ Chí Minh. Khi phân tích phong cách làm việc Hồ Chí Minh, cuốn sách đề cập đến các nội dung về phong cách làm việc “theo đúng đường lối nhân dân”, vì lợi ích của dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, bàn và giải thích cho dân, tin dân, trọng dân, hiểu dân, gương mẫu trước dân, tự phê bình trước nhân dân, hoan nghênh nhân dân phê bình mình, lắng nghe ý kiến của nhân dân, “từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng”… Phong cách làm việc tập thể, dân chủ, luôn tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” [tr.
Đây là những nội dung quan trọng, định hướng cho tác giả xây dựng khái niệm, nội dung phong cách quần chúng của Công 1 Mạch Quang Thắng, Hồ Chí Minh đồng hành cùng dân tộc, Nxb Tổng hợp thành phố HCM, HCM, 2017. 2 Bùi Đình Phong, Hồ Chí Minh học – Một số nội dung cơ bản, Nxb LLCT, H, 2017. 12 an nhân dân Việt Nam theo phong cách Hồ Chí Minh hiện nay. Cuốn sách “Hồ Chí Minh – sự hình thành một nhân cách lớn” của Trần Thái Bình1.
Với tác phẩm này, tác giả đã đề cập những vấn đề liên quan đến quá trình hình thành và giá trị của phong cách trong nhân cách Hồ Chí Minh. Những đặc trưng của phong cách Hồ Chí Minh có ý nghĩa định hướng để xây dựng các chuẩn mực về phong cách quần chúng của Công an nhân dân Việt Nam hiện nay. Cuốn sách “Cải tiến phong cách công tác của chúng ta” của Nguyễn Chí Thanh2 đã phân tích nội dung trong yêu cầu về tác phong công tác của đội ngũ chính ủy, chính trị viên trong quân đội. Tác giả đã nêu ra những vấn đề thực tế trong đổi mới tác phong công tác của đội ngũ chính ủy, chính trị viên trong quân đội nói riêng và lực lượng vũ trang nói chung.
Đây là những nội dung cần thiết để cụ thể hóa các chuẩn mực trong phong cách quần chúng của Công an nhân dân Việt Nam theo phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Mấy vấn đề tổ chức thực tiễn” của Nguyễn Đức Bình3. Ở chương VIII của tác phẩm này, tác giả đã phân tích tính đảng, tính khoa học, tính dân chủ, tính thực tiễn, kỷ luật và tính tập thể, sự gắn bó với quần chúng nhân dân trong phong cách làm việc lêninnit. Tác giả khẳng định việc nghiên cứu, học tập, vận dụng phong cách làm việc lêninnit là rất cần thiết đối với cán bộ, đảng viên trong công tác, thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Từ đó, tác giả luận án có thể kế thừa để xây dựng các chuẩn mực phong cách quần chúng của Công an nhân dân Việt Nam hiện nay. Cuốn sách “Phong cách làm việc kiểu Lênin trong công tác và sự lãnh đạo của Đảng” của M. Tác phẩm đã đề cập đến đặc trưng phong cách làm việc kiểu Lênin. Đó là quan điểm khoa học liên hệ với quần chúng, 1 Trần Thái Bình, Hồ Chí Minh – Sự hình thành một nhân cách lớn, Nxb Trẻ, H, 2007.
2 Nguyễn Chí Thanh, Cải tiến tác phong công tác của chúng ta, Nxb Sự thật, H, 1969. 3 Nguyễn Đức Bình, Mấy vấn đề về tổ chức thực tiễn, Nxb Sự thật, H, 1983. Vaxerơ, Phong cách làm việc kiểu Lênin trong công tác và sự lãnh đạo của Đảng, Nxb Thông tin lý luận, H, 1985. 13 quan tâm tới mọi người; sự lãnh đạo tập thể chân chính và trách nhiệm cá nhân đối với công việc được giao; sự thống nhất giữa lời nói với việc làm; sự vững vàng về tư tưởng và tính nguyên tắc của Đảng; đầu óc thiết thực; óc sáng kiến; quan điểm sáng tạo đối với công việc; kỷ luật phê bình và tự phê bình, tính không khoan nhượng đối với những thiếu sót; những nội dung về đặc trưng phong cách làm việc kiểu Lênin.
Đây là các nội dung có ý nghĩa trong xác định các chuẩn mực cụ thể về phong cách quần chúng đối với Công an nhân dân Việt Nam hiện nay. Cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân – Giá trị lý luận và thực tiễn” do Tô Lâm (chủ biên)1. Tác phẩm này đã phân tích vấn đề xây dựng phong cách người Công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó khẳng định: “Phong cách lực lượng Công an nhân dân có ý nghĩa quan trọng quyết định tới kết quả thực hiện nhiệm vụ an ninh trật tự 2. Về nội dung xây dựng phong cách người Công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh, tác phẩm nhấn mạnh: “Phong cách có sự kế thừa từ những giá trị của truyền thống, song chủ yếu nó là sự phản ánh nhân cách, trí tuệ, tâm hồn, đạo đức của con người.
Hệ thống phong cách bao gồm nhiều mặt, từ suy nghĩ (phong cách tư duy) đến các hoạt động thực tiễn (phong cách làm việc) và sinh hoạt hàng ngày (phong cách sống)” 3. Đây là cơ sở khoa học để tác giả luận án tham chiếu để xây dựng phong cách quần chúng của công an nhân dân Việt Nam theo phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Phong cách làm việc Hồ Chí Minh – Giá trị lý luận và thực tiễn” của Phạm Ngọc Anh4. Tác phẩm này đã phân tích hệ thống phong cách làm việc Hồ Chí Minh với năm nội dung: phong cách làm việc quần chúng; phong cách làm việc tập thể - dân chủ; phong cách làm việc khoa học; phong 1 Tô Lâm (Chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân – Giá trị lý luận và thực tiễn, Nxb CTQG, H, 2016.
2 Tô Lâm (Chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân – Giá trị lý luận và thực tiễn, Sđd, tr. 3 Tô Lâm (Chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân – Giá trị lý luận và thực tiễn, Sđd, tr. 4 Phạm Ngọc Anh, Phong cách làm việc Hồ Chí Minh – Giá trị lý luận và thực tiễn, Nxb CAND, H, 2015. 14 cách làm việc thiết thực – cụ thể; phong cách nêu gương.
Cùng với đó, tác phẩm đã khẳng định giá trị lý luận và thực tiễn của phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Vì vậy, tác phẩm đã cung cấp cho tác giả luận án cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để xác định nội dung, giá trị phong cách quần chúng của người Công an nhân dân Việt Nam hiện nay theo phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và những bài học đối với cán bộ chiến sĩ Công an nhân dân” của Trần Quang Tám1.