Khóa luận: Nhân tố ảnh hưởng quyết định dùng phần mềm diệt virus tại SOTA TEK

Khám phá ý nghĩa và ứng dụng của số 1 và 2 trong toán học và cuộc sống hàng ngày. Tìm hiểu cách chúng ảnh hưởng đến tư duy và sáng tạo.

• Đề tài: 1 2

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tầm quan trọng và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu
• 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Các phương pháp thực hiện khi nghiên cứu
• 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 5. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng
• 1.1.2. Xu hướng thực hiện hành vi mua của người tiêu dùng
• 1.1.3. Quá trình đi đến một quyết định mua sắm
• 1.2. Một số lý thuyết về vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Mô hình hành vi mua của người tiêu dùng
• 1.2.2. Mô hình thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action)
• 1.2.3. Lý thuyết hành vi hoạch định (Theory of Planned Behavior)
• 1.2.4. Kiểm soát nhận thức tài chính (Perceived Finalncial Control)
• 1.2.5. Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM- Technology Acceptance Model)
• 1.3. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CỦA PHẦN MỀM DIỆT VIRUS CỦA NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Tổng quan về công ty Sotatek
• 2.1.1. Giới thiệu về doanh nghiệp
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.1.3. Lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.2. Thực trạng sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Sotatek
• 2.2.1. Thực trạng sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Sotatek
• 2.2.2. Phân tích thực trạng sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Sotatek
• 2.3. Đánh giá thực trạng sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Sotatek
• 2.3.1. Ưu điểm
• 2.3.2. Nhược điểm
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.4.1. Các biến trong mô hình và các giả thiết
• 2.4.2. Mô hình đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP, ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM DIỆT VIRUS CỦA NƯỚC NGOÀI
• 3.1. Định hướng phát triển phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Sotatek
• 3.1.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.1.2. Xây dựng thang đo
• 3.1.3. Thiết kế mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 3.1.4. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.2. Kết quả nghiên cứu
• 3.2.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 3.2.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.2.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.2.4. Kiểm định tương quan Pearson
• 3.3. Đánh giá về giải pháp
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Đề xuất giải pháp
• 4.2.1. Đề xuất cho công ty
• 4.2.2. Đề xuất cho nhà sản xuất
• 4.2.3. Kiến nghị cho nhà phân phối
• 4.2.4. Đề xuất cho khách hàng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám Phá Ý Nghĩa Con Số 1 2 Trong Các Quyết Định Công Nghệ

Các con số không chỉ là công cụ tính toán mà còn là nền tảng của mọi quyết định logic. Trong lĩnh vực công nghệ, ý nghĩa của cặp số 1 2 vượt ra ngoài phạm vi số đếm thông thường. Nó đại diện cho những lựa chọn cơ bản, những bước đi đầu tiên trong một quy trình phức tạp, từ việc so sánh hai sản phẩm đến quyết định nâng cấp lên một phiên bản mới như iPhone 12. Quá trình này, về bản chất, tương tự như cách một đứa bé học số, bắt đầu từ những khái niệm đơn giản nhất như đếm số 1 2 3 để xây dựng nền tảng cho những bài toán phức tạp hơn. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn công nghệ đòi hỏi một sự hiểu biết sâu sắc về hành vi con người, được soi chiếu qua các mô hình lý thuyết kinh điển. Các mô hình này giúp giải mã “hộp đen ý thức” của người tiêu dùng, làm rõ tại sao một lựa chọn lại được ưu tiên hơn một lựa chọn khác. Ví dụ, quyết định sử dụng một phần mềm diệt virus không chỉ dựa trên tính năng kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào các yếu tố tâm lý, xã hội và nhận thức cá nhân. Việc hiểu rõ các động lực này, từ cấp độ cơ bản nhất, chính là chìa khóa để dự báo và định hướng hành vi người dùng trong thị trường công nghệ đầy cạnh tranh, nơi mà mỗi lựa chọn đều mang ý nghĩa chiến lược.

1.1. Từ việc dạy bé tập đếm đến lựa chọn phiên bản 12

Quá trình nhận thức của con người khi đưa ra một quyết định công nghệ phức tạp, chẳng hạn như lựa chọn phiên bản 12 của một hệ điều hành như iOS 12, có những điểm tương đồng đáng kinh ngạc với quá trình một đứa trẻ được dạy bé tập đếm. Cả hai đều bắt đầu bằng việc nhận diện và phân loại các thuộc tính cơ bản. Một đứa trẻ học cách phân biệt con số 1 với 2, trong khi người dùng công nghệ phân biệt các tính năng, hiệu suất và chi phí. Theo các lý thuyết về hành vi người tiêu dùng, quá trình này bao gồm việc hình thành một bộ tiêu chí đánh giá, tương tự như việc học thuộc một bảng chữ số. Người tiêu dùng sẽ dựa vào kinh nghiệm, thông tin từ các nguồn tham khảo và niềm tin cá nhân để sắp xếp các lựa chọn theo một thứ tự ưu tiên. Quyết định cuối cùng thường là kết quả của một phép so sánh trực tiếp, một tỷ số 1-2 giữa lợi ích và chi phí, giữa sự quen thuộc và sự đổi mới.

1.2. Phân tích tỷ số 1 2 trong các mô hình chấp nhận công nghệ

Các mô hình lý thuyết như Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM) làm nổi bật tầm quan trọng của tỷ số 1-2 trong quyết định của người dùng. Mô hình này cho rằng ý định sử dụng một công nghệ mới được quyết định chủ yếu bởi hai yếu tố: (1) Nhận thức về sự hữu ích và (2) Nhận thức về tính dễ sử dụng. Mối quan hệ 1-2 này tạo thành cốt lõi của quá trình đánh giá. Theo Davis (1985), người dùng sẽ cân nhắc giữa lợi ích mà công nghệ mang lại và nỗ lực cần bỏ ra để sử dụng nó. Một sản phẩm có thể cực kỳ hữu ích nhưng nếu quá khó sử dụng, nó sẽ bị từ chối. Ngược lại, một sản phẩm dễ dùng nhưng không mang lại giá trị thực tiễn cũng sẽ không được chấp nhận. Sự cân bằng giữa hai yếu tố này chính là yếu tố dự báo tốt nhất cho sự thành công của một sản phẩm công nghệ trên thị trường. Việc phân tích mối quan hệ này giống như nghiên cứu chương 1 2 của bất kỳ giáo trình nào về đổi mới và hành vi người dùng.

II. Thách Thức Khi Đứng Trước Lựa Chọn 1 2 Về An Ninh Mạng

Trong bối cảnh “bùng nổ thông tin”, việc đưa ra quyết định 1 2 về an ninh mạng trở thành một thách thức lớn. Người dùng và doanh nghiệp liên tục đối mặt với lựa chọn giữa các giải pháp bảo mật khác nhau, mỗi giải pháp đều có ưu và nhược điểm riêng. Theo thống kê của BKAV (2017), thiệt hại do virus máy tính gây ra tại Việt Nam lên tới hàng nghìn tỷ đồng, cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn đúng phần mềm bảo vệ. Vấn đề không chỉ nằm ở việc lựa chọn giữa sản phẩm A và sản phẩm B, mà còn ở việc hiểu rõ các yếu tố phức tạp ảnh hưởng đến hành vi. Các yếu tố này bao gồm văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý, tạo thành một ma trận phức tạp. Một nghiên cứu của Viện Hasso-Plattner (2018) chỉ ra rằng, mặc dù nhận thức về rủi ro an ninh mạng rất cao, khoảng một phần tư máy tính cá nhân vẫn không được bảo vệ. Điều này cho thấy có một khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành động, một thách thức mà các nhà cung cấp giải pháp bảo mật cần phải giải quyết. Việc phân tích sâu các yếu tố này giúp làm rõ tại sao người dùng lại chần chừ hoặc đưa ra các quyết định không tối ưu.

2.1. Rủi ro bảo mật và thiệt hại từ virus trong tuần thứ 12

Các mối đe dọa từ virus máy tính không ngừng phát triển, gây ra những thiệt hại không thể lường trước. Virus có thể phá hoại tệp tin hệ thống, đánh cắp dữ liệu nhạy cảm, hoặc thậm chí làm hỏng phần cứng. Thống kê an toàn thông tin cho thấy các cuộc tấn công mạng thường tăng đột biến vào những thời điểm nhất định, chẳng hạn như vào tuần thứ 12 của năm tài chính khi các doanh nghiệp đang bận rộn với báo cáo. Theo Cục An toàn thông tin, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ lây nhiễm phần mềm độc hại cao. Những con số này nhấn mạnh sự cấp thiết của việc trang bị một giải pháp diệt virus hiệu quả. Việc lựa chọn sai lầm có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và tài chính của tổ chức. Đây là một bài toán thực tế, không đơn giản như toán lớp 1.

2.2. Sự phức tạp của các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người dùng

Hành vi mua của người tiêu dùng không phải là một quá trình đơn giản. Theo Kotler (2007), nó chịu ảnh hưởng của bốn nhóm yếu tố chính: văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý. Nhóm yếu tố xã hội, bao gồm gia đình và các nhóm tham khảo (bạn bè, đồng nghiệp), có tác động mạnh mẽ đến quyết định. Chẳng hạn, một người có thể chọn một phần mềm diệt virus chỉ vì nó được bạn bè tin dùng. Các yếu tố cá nhân như tuổi tác, nghề nghiệp và tình trạng kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Cuối cùng, các yếu tố tâm lý như động cơ, nhận thức, niềm tin và thái độ là những động lực sâu xa thúc đẩy hành động. Sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố này khiến việc dự đoán hành vi trở nên khó khăn. Do đó, việc hiểu rõ chúng là điều kiện tiên quyết để xây dựng các chiến lược marketing và phát triển sản phẩm hiệu quả.

III. Phương Pháp Áp Dụng Lý Thuyết Hành Vi Để Đưa Ra Quyết Định 1 2

Để giải mã quá trình ra quyết định 1 2 của người tiêu dùng, các nhà nghiên cứu đã phát triển nhiều mô hình lý thuyết mạnh mẽ. Hai trong số những lý thuyết có ảnh hưởng nhất là Thuyết hành động hợp lý (TRA) và Thuyết hành vi hoạch định (TPB). Những lý thuyết này cung cấp một khung sườn khoa học để phân tích và dự đoán hành vi dựa trên các yếu tố tâm lý cốt lõi. Chúng không chỉ dừng lại ở việc quan sát hành động cuối cùng mà còn đi sâu vào việc phân tích ý định hành vi, thái độ và các chuẩn mực xã hội. Việc áp dụng các mô hình này cho phép các doanh nghiệp hiểu được tại sao khách hàng lại có xu hướng lựa chọn một sản phẩm công nghệ cụ thể, ví dụ như một phiên bản 12 của phần mềm. Bằng cách đo lường các thành phần như thái độ đối với hành vi và chuẩn chủ quan, các nhà marketing có thể xác định các rào cản và động lực chính, từ đó thiết kế các chiến dịch truyền thông hiệu quả hơn. Các lý thuyết này biến việc dự đoán hành vi từ một nghệ thuật thành một khoa học, cung cấp các công cụ định lượng để đánh giá và tối ưu hóa chiến lược.

3.1. Mô hình hành động hợp lý TRA và vai trò của số đếm

Thuyết hành động hợp lý (TRA), do Fishbein và Ajzen (1975) phát triển, cho rằng ý định thực hiện một hành vi là yếu tố dự báo tốt nhất cho hành vi đó. Ý định này được quyết định bởi hai yếu tố chính: (1) Thái độ đối với hành vi và (2) Chuẩn chủ quan. Thái độ là sự đánh giá tích cực hay tiêu cực của cá nhân về việc thực hiện hành vi. Chuẩn chủ quan là nhận thức của cá nhân về áp lực xã hội từ những người quan trọng (gia đình, bạn bè) đối với việc thực hiện hành vi đó. Về cơ bản, mô hình này giống như một phép tính số đếm đơn giản: Ý định = w1 * (Thái độ) + w2 * (Chuẩn chủ quan). Trọng số w1 và w2 thể hiện tầm quan trọng tương đối của thái độ và chuẩn chủ quan đối với cá nhân. Mô hình này rất hữu ích trong việc giải thích các hành vi có chủ đích và có tính toán, chẳng hạn như quyết định mua một sản phẩm công nghệ đắt tiền.

3.2. Lý thuyết hành vi hoạch định TPB trong bối cảnh iOS 12

Nhận thấy hạn chế của TRA trong các tình huống mà cá nhân không hoàn toàn kiểm soát được hành vi, Ajzen (1991) đã mở rộng nó thành Thuyết hành vi hoạch định (TPB). TPB bổ sung thêm yếu tố thứ ba là (3) Nhận thức kiểm soát hành vi. Yếu tố này phản ánh niềm tin của cá nhân về việc họ có dễ dàng hay khó khăn để thực hiện hành vi đó. Ví dụ, một người có thể có thái độ tích cực với việc nâng cấp lên iOS 12 và cũng được bạn bè khuyến khích, nhưng nếu họ cảm thấy quá trình nâng cấp phức tạp hoặc rủi ro, ý định của họ sẽ giảm đi. Nhận thức kiểm soát hành vi có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như kiến thức, kỹ năng, thời gian và nguồn lực tài chính. TPB đã được chứng minh là có khả năng dự báo hành vi tốt hơn TRA trong nhiều bối cảnh khác nhau, đặc biệt là trong lĩnh vực chấp nhận công nghệ.

IV. Bí Quyết Phân Tích Yếu Tố Tâm Lý Xã Hội Trong Lựa Chọn 1 2

Quyết định 1 2 không bao giờ diễn ra trong một môi trường chân không. Nó luôn bị chi phối bởi một loạt các yếu tố tâm lý xã hội phức tạp. Hiểu rõ các yếu tố này là bí quyết để nắm bắt được động cơ thực sự đằng sau lựa chọn của người tiêu dùng. Các yếu tố xã hội như gia đình, bạn bè và đồng nghiệp tạo ra một “chuẩn chủ quan”, định hình nhận thức của một cá nhân về điều gì là “đúng” hoặc “nên làm”. Trong khi đó, các yếu tố tâm lý như niềm tin và thái độ là kết quả của quá trình lĩnh hội và xử lý thông tin cá nhân. Niềm tin là những nhận định về một đối tượng, ví dụ “phần mềm X có khả năng diệt virus tốt”. Thái độ là sự đánh giá tổng thể (tốt/xấu, thích/ghét) dựa trên những niềm tin đó. Quá trình hình thành niềm tin và thái độ này phức tạp như cách một đứa trẻ chuyển từ việc nhận biết bảng chữ số sang giải các bài toán lớp 1. Các nhà marketing cần phải tác động đến cả hai cấp độ này để có thể thay đổi hành vi của người tiêu dùng một cách bền vững. Việc phân tích này không chỉ giúp bán được sản phẩm mà còn xây dựng được lòng trung thành thương hiệu.

4.1. Tác động của gia đình và chuẩn chủ quan trong toán lớp 1 quyết định

Gia đình là tổ chức xã hội quan trọng nhất, có ảnh hưởng sâu sắc đến quyết định mua sắm. Các thành viên trong gia đình có thể đóng các vai trò khác nhau: người khởi xướng, người ảnh hưởng, người quyết định, người mua và người sử dụng. Bên cạnh gia đình, các nhóm tham khảo khác như bạn bè, đồng nghiệp cũng tạo ra áp lực xã hội, hay còn gọi là chuẩn chủ quan. Trong nhiều nền văn hóa, đặc biệt là văn hóa tập thể như ở Việt Nam, ý kiến của những người xung quanh có trọng lượng rất lớn. Người tiêu dùng thường tìm kiếm sự đồng thuận từ nhóm để giảm thiểu rủi ro và cảm thấy yên tâm hơn với lựa chọn của mình. Việc phân tích các tác động này giống như giải một bài toán lớp 1 của marketing: phải hiểu được ai là người có ảnh hưởng chính để nhắm đúng đối tượng truyền thông.

4.2. Niềm tin thái độ và nhận thức từ bài hát 1 2 3 đến hành vi

Thông qua hành động và sự lĩnh hội, con người hình thành nên niềm tin và thái độ. Niềm tin là những suy nghĩ mô tả mà một người có về một thứ gì đó. Thái độ là những đánh giá, cảm xúc và xu hướng hành động tương đối nhất quán. Quá trình này bắt đầu từ những tương tác đơn giản nhất, giống như một đứa trẻ học thuộc bài hát 1 2 3 để ghi nhớ các con số. Một khi thái độ đã được hình thành, nó rất khó thay đổi vì nó giúp con người đơn giản hóa thế giới. Con người có xu hướng lựa chọn thông tin phù hợp với thái độ sẵn có và bác bỏ những thông tin trái ngược. Do đó, thay vì cố gắng thay đổi thái độ, các công ty thường tìm cách điều chỉnh sản phẩm của mình sao cho phù hợp với thái độ hiện có của khách hàng. Đây là một nguyên tắc cơ bản trong marketing và truyền thông thương hiệu.

V. Case Study Phân Tích Quyết Định 1 2 Về Phần Mềm Bảo Mật

Để minh họa cho các lý thuyết, một nghiên cứu tình huống cụ thể về việc lựa chọn phần mềm bảo mật tại Công ty Cổ phần công nghệ SOTA TEK đã được thực hiện. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài. SOTA TEK, một công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, là một môi trường lý tưởng để khảo sát do nhân viên có trình độ nhận thức cao về các rủi ro an ninh mạng. Kết quả phân tích cho thấy quyết định 1 2 giữa việc sử dụng một phần mềm nội địa và một phần mềm nước ngoài không chỉ dựa trên các thông số kỹ thuật. Thay vào đó, nó là sự tổng hòa của nhiều yếu tố, bao gồm cảm nhận về chất lượng, giá cả, mức độ phổ biến của thương hiệu và các chương trình khuyến mãi. Mô hình nghiên cứu đề xuất đã kết hợp các yếu tố từ Thuyết hành vi hoạch định (TPB) với các biến số đặc thù của thị trường, cung cấp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về hành vi lựa chọn của người dùng trong môi trường doanh nghiệp. Các dữ liệu thực tế đã chứng minh tính hữu dụng của mô hình này.

5.1. Thực trạng sử dụng phần mềm tại công ty công nghệ Sotatek

Khảo sát tại Sotatek cho thấy một bức tranh đa dạng về việc sử dụng phần mềm diệt virus. Mặc dù công ty trang bị phần mềm BKAV (Việt Nam) và Symantec (Mỹ) cho hệ thống chung, nhiều nhân viên vẫn cài đặt thêm các phần mềm khác trên máy tính cá nhân của mình, trong đó Avast (Séc) chiếm tỷ lệ cao. Điều này cho thấy có sự khác biệt giữa chính sách của công ty và lựa chọn cá nhân. Phân tích sâu hơn cho thấy nhân viên, đặc biệt là các kỹ sư công nghệ, thường ưu tiên các sản phẩm nước ngoài do niềm tin vào thương hiệu đã được khẳng định trên toàn cầu và thông qua tư vấn từ cộng đồng chuyên gia. Thực trạng này nhấn mạnh vai trò của “chuẩn chủ quan” từ nhóm đồng nghiệp và cộng đồng mạng trong việc hình thành quyết định, vượt qua cả các quy định chính thức của tổ chức.

5.2. Đánh giá mô hình đề xuất dựa trên dữ liệu khảo sát thực tế

Mô hình nghiên cứu đề xuất đã được kiểm định bằng dữ liệu thu thập từ 220 phiếu khảo sát. Các yếu tố được đưa vào phân tích bao gồm: Thái độ, Chuẩn chủ quan, Cảm nhận chất lượng, Cảm nhận giá cả, Mức độ phổ biến và Khuyến mãi. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy tất cả các yếu tố này đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến quyết định lựa chọn phần mềm diệt virus nước ngoài. Trong đó, “Thái độ” và “Cảm nhận về chất lượng” là hai yếu tố có tác động mạnh nhất. Điều này khẳng định rằng, đối với sản phẩm công nghệ, chất lượng và niềm tin vào hiệu quả của sản phẩm là yếu tố then chốt. Thời khắc người dùng đưa ra quyết định cuối cùng, sau khi đã cân nhắc tất cả các yếu tố, có thể ví như khoảnh khắc hô vang một hai ba dzô để bắt đầu một hành động quyết đoán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự bùng nổ của không gian số và Internet đặt ra nhiều thách thức về an toàn thông tin đối với các thiết bị máy tính cá nhân cũng như hệ thống mạng doanh nghiệp. Theo các số liệu thực tế được tác giả tổng hợp trong công trình nghiên cứu:

• Theo thống kê từ chương trình đánh giá an ninh mạng của BKAV (tháng 12/2017), thiệt hại do virus máy tính gây ra cho người dùng Việt Nam đạt mức 12.300 tỷ đồng (tương đương 540 triệu USD), tăng mạnh so với mốc 10.400 tỷ đồng năm 2016. Cũng trong thời điểm tháng 12/2017, hơn 23.000 máy tính tại Việt Nam bị nhiễm mã độc đào tiền ảo qua mạng xã hội Facebook.
• Báo cáo tháng 2/2018 của Cục An toàn thông tin chỉ ra Việt Nam đứng thứ 30 trên thế giới và thứ 21 tại châu Á về tỷ lệ lây nhiễm phần mềm độc hại, với 27,5% thiết bị công nghệ thông tin bị nhiễm mã độc.
• Báo cáo năm 2018 của Viện Hasso-Plattner ghi nhận 11.150 rủi ro bảo mật phần mềm trên toàn cầu, với tổng thiệt hại do tội phạm mạng gây ra ước tính 1,5 tỷ USD/năm (riêng năm 2017 ghi nhận 1.418,7 triệu USD). Khảo sát toàn cầu cho thấy khoảng 1/4 số máy tính cá nhân không được cài đặt phần mềm bảo vệ, khiến nguy cơ lây nhiễm tăng gấp 5,5 lần.

Trước bối cảnh rủi ro an ninh mạng ngày càng gia tăng đối với các doanh nghiệp công nghệ, tác giả Nguyễn Thị Hà đã thực hiện đề tài nhằm tìm hiểu các yếu tố chi phối việc lựa chọn phần mềm bảo mật.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng phần mềm diệt virus của nước ngoài tại Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Xác định các nhân tố ảnh hưởng tới sự lựa chọn phần mềm diệt virus nước ngoài của người dùng cá nhân và doanh nghiệp.
   • Xác định mức độ tác động của từng nhân tố đến quyết định sử dụng phần mềm.
   • Đề xuất hệ thống thang đo và các giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp an ninh phù hợp, đồng thời hỗ trợ các nhà sản xuất phần mềm diệt virus trong nước cải tiến chất lượng và nâng cao thị phần.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng phần mềm diệt virus nước ngoài; đối tượng khảo sát là cán bộ, nhân viên làm việc tại Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK và các đối tượng người dùng máy tính mở rộng.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK (Hà Nội) và khảo sát mở rộng trên địa bàn Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện trong thời gian 8 tuần làm khóa luận tốt nghiệp (năm 2019).
• Danh mục các thương hiệu phần mềm được đưa vào khảo sát: Kaspersky (Mỹ/Nga), Symantec Endpoint Protection (Mỹ), Norton AntiVirus (Mỹ), Bitdefender Internet Security (Romania), AVG AntiVirus (Cộng hòa Séc), Avira AntiVirus (Đức/Cộng hòa Séc), Avast AntiVirus (Cộng hòa Séc), Panda AntiVirus (Tây Ban Nha), ESET Smart Security (Mỹ/Slovakia), Windows Defender (Mỹ) và đối chứng với phần mềm BKAV (Việt Nam).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình tiếp cận

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên sự kết hợp giữa các học thuyết kinh điển về hành vi người tiêu dùng và mô hình chấp nhận công nghệ:

• Mô hình hành vi người tiêu dùng (Philip Kotler, 2007; Trần Minh Đạo, 2009): Phân tích 4 nhóm yếu tố chi phối hành vi (văn hóa, xã hội, cá nhân, tâm lý bao gồm tháp nhu cầu Maslow) và tiến trình 5 giai đoạn ra quyết định mua sắm (Nhận biết nhu cầu $\rightarrow$ Tìm kiếm thông tin $\rightarrow$ Đánh giá các phương án $\rightarrow$ Quyết định mua $\rightarrow$ Đánh giá sau mua).
• Mô hình Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Fishbein & Ajzen (1975): Giải thích ý định hành vi thông qua hai thành phần cốt lõi là Thái độ đối với hành vi và Chuẩn chủ quan.
• Lý thuyết Hành vi hoạch định (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991, 2005): Bổ sung biến Kiểm soát nhận thức hành vi (Perceived Behavioral Control) vào khung phân tích của TRA.
• Lý thuyết Kiểm soát nhận thức tài chính (Perceived Financial Control - PFC) của Sahni (1994): Bổ sung đánh giá về rào cản và năng lực tài chính của người tiêu dùng đối với quyết định chi tiêu phần mềm bản quyền.
• Mô hình Chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM): Xem xét các khía cạnh nhận thức tính hữu ích và nhận thức tính dễ sử dụng của sản phẩm công nghệ.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

Khóa luận kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng qua quy trình gồm hai giai đoạn:

[Xác định vấn đề & Lý thuyết] 
[Làm sạch dữ liệu & Xử lý SPSS] (Thu hồi N = 220 hợp lệ, đạt 88%)

• Nghiên cứu sơ bộ (định tính): Tiến hành thảo luận nhóm tập trung từ 4 đến 5 người có kinh nghiệm sử dụng phần mềm diệt virus nhằm điều chỉnh câu chữ, bổ sung các biến quan sát phù hợp với bối cảnh người dùng tại Việt Nam dựa trên hướng dẫn bảng câu hỏi của Ajzen (2002).
• Nghiên cứu chính thức (định lượng): Sử dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện. Tác giả phát ra 250 phiếu điều tra, thu về 220 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 88%). Bảng câu hỏi sử dụng thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Hoàn toàn phản đối đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson và phân tích hồi quy tuyến tính bội.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn bộ lý luận về hành vi người tiêu dùng và các mô hình ra quyết định mua hàng hóa công nghệ:

1. Bản chất hành vi người tiêu dùng: Trình bày chi tiết các nhóm nhân tố tác động gồm văn hóa (nền văn hóa, nhánh văn hóa, địa vị xã hội), xã hội (nhóm tham khảo, gia đình, vai trò địa vị), cá nhân (tuổi tác, nghề nghiệp, tình trạng kinh tế, lối sống, nhân cách), tâm lý (động cơ theo tháp Maslow, tri giác, lĩnh hội, niềm tin và thái độ).
2. Quá trình ra quyết định mua: Phân tích 5 bước từ nhận biết nhu cầu đến đánh giá sau khi mua, các vai trò trong mua sắm (người khởi xướng, người ảnh hưởng, người quyết định, người mua, người sử dụng) và các yếu tố kìm hãm quyết định mua (thái độ người khác, yếu tố hoàn cảnh).
3. Tổng quan mô hình lý thuyết: Đi sâu phân tích cơ chế hoạt động, công thức toán học và ưu/nhược điểm của mô hình TRA, mô hình TPB và vai trò bổ trợ của nhận thức tài chính (PFC), làm tiền đề cho việc xây dựng khung nghiên cứu ở các chương sau.

Chương 2: Kết quả phân tích, đánh giá thực trạng của phần mềm diệt virus của nước ngoài

Chương 2 phân tích hiện trạng hạ tầng công nghệ thông tin và thực tế ứng dụng phần mềm bảo mật tại Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK, đồng thời thiết lập mô hình nghiên cứu thực nghiệm.

1. Thực trạng hạ tầng và phần mềm tại SOTA TEK

SOTA TEK là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, sở hữu diện tích văn phòng mở rộng trên 900 m². Thống kê trang thiết bị phần cứng và phần mềm tại thời điểm nghiên cứu:

Hạng mục thiết bị / Phần mềm	Số lượng / Thông số kỹ thuật chi tiết
Máy chủ (Server)	02 máy Dell PowerEdge R730 (hỗ trợ điều khiển PERC H330, H730P, H830, S130, tích hợp công nghệ quản lý từ xa iDRAC8 Enterprise).
Máy tính để bàn (Desktop)	100 máy (Cấu hình: CPU Intel Core i5-9400F 2.10 GHz, 6 nhân 6 luồng, RAM 8GB DDR4 2666MHz, HDD 512GB 7200RPM).
Máy tính xách tay (Laptop)	110 máy của nhân viên mang theo làm việc.
Thiết bị di động (iPad)	08 máy phục vụ kiểm thử và nghiệp vụ.
Máy in đa chức năng	04 máy Canon MF241D (tốc độ 27 trang/phút, độ phân giải 600x600 DPI, bộ nhớ 512MB).
Thiết bị văn phòng khác	06 điện thoại cố định, 04 máy fax, 04 máy chiếu.
Phần mềm quản trị & nghiệp vụ	Phần mềm kế toán MISA, hệ quản trị CSDL MySQL, Microsoft Office, PHPStorm, Sublime Text, Notepad++, Jira, Chatwork, Slack, GitHub.
Hệ thống an ninh mạng	Tường lửa (FireWall), phần mềm Symantec AntiVirus (Mỹ) cho email, BKAV (Việt Nam) cho các trang web và bảo vệ máy trạm.

2. Đánh giá ưu điểm và hạn chế trong sử dụng phần mềm diệt virus tại doanh nghiệp

• Ưu điểm: Việc kết hợp Symantec Endpoint Protection và BKAV giúp thiết lập lớp phòng vệ chủ động, cách ly rủi ro qua hệ thống email và hỗ trợ thực thi an toàn (Safe Run).
• Nhược điểm: Phần mềm BKAV còn tồn tại hạn chế như khả năng bóc tách mã độc khỏi dữ liệu gốc chưa tối ưu, thiếu tính năng chuyên sâu tương tự các giải pháp Firewall quốc tế và xuất hiện lỗi xung đột hệ thống với driver hoặc phần mềm chuyên dụng của lập trình viên. Khảo sát nội bộ cho thấy dù công ty trang bị BKAV nhưng phần lớn nhân viên tự cài đặt phần mềm nước ngoài (đặc biệt là Avast AntiVirus) trên máy tính cá nhân.

3. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết đề xuất

Dựa trên TPB mở rộng, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 7 biến độc lập tác động đến biến phụ thuộc (Quyết định lựa chọn phần mềm diệt virus của nước ngoài):

Ký hiệu	Tên biến nghiên cứu	Nội dung giả thuyết nghiên cứu
TD	Thái độ đối với việc lựa chọn	H1 (+): Thái độ đối với việc lựa chọn phần mềm nước ngoài càng tích cực thì quyết định sử dụng càng cao.
CCQ	Chuẩn chủ quan	H2 (+): Ảnh hưởng từ nhóm tham khảo (người thân, bạn bè, đồng nghiệp) càng tích cực thì quyết định sử dụng càng cao.
CL	Cảm nhận về chất lượng sản phẩm	H3 (+): Cảm nhận về lợi ích và độ an toàn kỹ thuật của phần mềm càng cao thì quyết định sử dụng càng cao.
NT	Kiểm soát nhận thức hành vi - tài chính	H4 (+): Khả năng tự chủ và nguồn lực tài chính cá nhân càng cao thì quyết định lựa chọn phần mềm bản quyền càng cao.
GC	Cảm nhận về giá cả	H5 (+): Giá cả được cảm nhận là phù hợp với chất lượng và ngân sách thì quyết định sử dụng càng cao.
MD	Mức độ phổ biến	H6 (+): Độ nhận diện và sự phổ biến của thương hiệu càng rộng thì người dùng càng ưu tiên lựa chọn.
KM	Cảm nhận về chương trình khuyến mãi	H7 (+): Các chính sách giảm giá, quà tặng, ưu đãi khách hàng thân thiết càng hấp dẫn thì quyết định sử dụng càng cao.

Chương 3: Giải pháp, định hướng phát triển phần mềm diệt virus của nước ngoài

Chương 3 trình bày chi tiết thiết kế thang đo cho các nhân tố trong mô hình, phương pháp thu thập và quy trình phân tích định lượng trên phần mềm SPSS:

• Xây dựng thang đo: Thang đo Thái độ (TD) gồm 4 biến quan sát (TD1: Đáp ứng nhu cầu, TD2: Độ tin cậy, TD3: Sự yêu thích thương hiệu, TD4: Phong cách/Cá tính) kế thừa từ Ajzen (2006) và Alben (1996); Thang đo Chuẩn chủ quan (CCQ) gồm 4 biến quan sát (CCQ1: Người thân, CCQ2: Bạn bè, CCQ3: Đồng nghiệp, CCQ4: Người quen/chuyên gia tư vấn) kế thừa từ Ajzen (1991) và Sukato & Elsay (2009); Thang đo Kiểm soát nhận thức hành vi - tài chính (NT/PFC) đánh giá năng lực chi trả và khả năng tiếp cận phần mềm.
• Quy trình phân tích số liệu: Tiến hành thống kê mô tả mẫu nghiên cứu ($N=220$), kiểm định hệ số tin cậy Cronbach's Alpha cho từng thang đo thành phần (yêu cầu hệ số $> 0,6$ và hệ số tương quan biến - tổng $> 0,3$), phân tích nhân tố khám phá EFA (kiểm tra chỉ số KMO, kiểm định Bartlett, hệ số tải nhân tố Factor Loading), phân tích tương quan Pearson nhằm loại bỏ hiện tượng đa cộng tuyến và ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính bội.

Chương 4: Kết luận và đề xuất giải pháp

Từ kết quả nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn, tác giả tổng hợp hệ thống giải pháp định hướng theo 4 nhóm đối tượng:

1. Đối với Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK: Rà soát quy trình bảo mật đầu cuối, cân nhắc trang bị các gói phần mềm diệt virus doanh nghiệp chuẩn quốc tế có bản quyền đồng bộ cho toàn bộ máy trạm và laptop nhân viên nhằm khắc phục hiện tượng xung đột phần mềm.
2. Đối với các nhà sản xuất phần mềm diệt virus trong nước: Nâng cao năng lực công nghệ lõi (khả năng bóc tách mã độc, hạn chế xung đột hệ thống), cải tiến giao diện người dùng, tối ưu hóa mức giá và xây dựng các chương trình truyền thông nâng cao uy tín thương hiệu đối chứng với phần mềm ngoại.
3. Đối với nhà phân phối: Hoàn thiện kênh phân phối trực tuyến, đa dạng hóa phương thức thanh toán, đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi và hỗ trợ kỹ thuật sau bán hàng.
4. Đối với người sử dụng: Nâng cao nhận thức về bản quyền phần mềm, chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu nhận diện virus và tuân thủ các quy tắc an toàn thông tin khi truy cập mạng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Hệ thống hóa toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn phần mềm bảo mật của người tiêu dùng trong môi trường doanh nghiệp công nghệ, tích hợp thành công mô hình TPB và lý thuyết kiểm soát tài chính PFC.
• Khảo sát và phản ánh bức tranh thực tế về hạ tầng phần cứng (máy chủ Dell R730, hệ thống 100 máy để bàn Core i5, 110 laptop) cùng cơ cấu sử dụng phần mềm tại SOTA TEK.
• Xác lập bộ thang đo gồm 7 nhóm nhân tố độc lập (Thái độ, Chuẩn chủ quan, Chất lượng cảm nhận, Kiểm soát tài chính, Giá cả, Mức độ phổ biến, Khuyến mãi) đo lường quyết định sử dụng phần mềm diệt virus nước ngoài với 220 mẫu khảo sát hợp lệ.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt lý luận: Khóa luận bổ sung cơ sở thực nghiệm cho học thuyết hành vi hoạch định (TPB) trong lĩnh vực sản phẩm an ninh mạng tại thị trường Việt Nam - một bối cảnh mang đặc trưng văn hóa tập thể và tâm lý tiêu dùng chịu ảnh hưởng từ nhóm tham khảo.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp luận cứ rõ ràng giúp ban lãnh đạo SOTA TEK hoàn thiện chính sách an toàn thông tin nội bộ, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các doanh nghiệp sản xuất phần mềm bảo mật nội địa trong việc định vị sản phẩm và xây dựng chiến lược cạnh tranh với các thương hiệu quốc tế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Về phương pháp lấy mẫu: Do quy mô nhân sự tại SOTA TEK thời điểm nghiên cứu có hơn 120 người (không đủ quy mô mẫu chuẩn lớn cho phân tích định lượng chuyên sâu), tác giả phải áp dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện và mở rộng điều tra ra các đối tượng bên ngoài công ty. Điều này có thể ảnh hưởng nhất định đến tính đại diện thuần nhất cho một loại hình doanh nghiệp cụ thể.
• Về thời gian nghiên cứu: Khóa luận được thực hiện trong thời gian giới hạn 8 tuần, chưa thể theo dõi và đánh giá sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng sau khi các chính sách khuyến mãi hoặc các bản cập nhật phần mềm mới được tung ra thị trường.
• Hướng mở rộng: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát theo phương pháp chọn mẫu xác suất trên nhiều phân khúc doanh nghiệp khác nhau (tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử) và bổ sung các biến số mới như rủi ro bảo mật cảm nhận (Perceived Risk) hoặc nhận thức về quyền riêng tư dữ liệu.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên các ngành Hệ thống thông tin kinh tế, Thương mại điện tử, Công nghệ thông tin và Quản trị kinh doanh: Tham khảo cách thức xây dựng đề cương nghiên cứu kết hợp giữa khảo sát hiện trạng doanh nghiệp thực tế và phương pháp nghiên cứu định lượng (SPSS, EFA, Cronbach's Alpha).
• Cán bộ quản trị IT và an toàn thông tin tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Tham khảo cấu hình trang thiết bị phần cứng, mô hình vận hành phần mềm quản lý và phương án tối ưu hóa giải pháp bảo mật đa lớp.
• Bộ phận Marketing và phát triển sản phẩm của các công ty phần mềm: Tham khảo thang đo các nhân tố tác động đến tâm lý tiêu dùng phần mềm an ninh mạng để xây dựng chính sách giá, khuyến mãi và định vị thương hiệu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ sở hạ tầng phần cứng của Công ty SOTA TEK được trang bị như thế nào trong nghiên cứu?

Theo số liệu khảo sát tại Chương 2, công ty có văn phòng rộng trên 900 m², trang bị 02 máy chủ Dell PowerEdge R730 (tích hợp quản lý iDRAC8 Enterprise), 100 máy tính để bàn (CPU Intel Core i5-9400F, RAM 8GB DDR4, HDD 512GB), 110 máy tính xách tay cá nhân của nhân viên, 08 iPad, 04 máy in đa chức năng Canon MF241D, 06 điện thoại cố định, 04 máy fax và 04 máy chiếu.

2. SOTA TEK đang sử dụng những giải pháp phần mềm diệt virus nào để bảo vệ hệ thống?

Công ty sử dụng kết hợp giải pháp Tường lửa (FireWall), phần mềm Symantec AntiVirus (Mỹ) để bảo vệ hệ thống thư điện tử (email) và phần mềm BKAV (Việt Nam) để bảo vệ các trang web và an toàn dữ liệu máy trạm.

3. Những hạn chế nào của phần mềm diệt virus nội địa được chỉ ra trong khóa luận?

Văn bản nêu rõ phần mềm BKAV vẫn còn một số điểm hạn chế như: chưa hoàn thiện khả năng bóc tách mã độc ra khỏi dữ liệu gốc, thiếu các tính năng bảo vệ chuyên sâu như hệ thống tường lửa độc lập và đôi khi phát sinh lỗi xung đột với các trình điều khiển (drivers) hoặc công cụ lập trình của nhân viên kỹ thuật.

4. Quy mô mẫu điều tra định lượng của khóa luận là bao nhiêu và được xử lý ra sao?

Tác giả đã phát ra 250 phiếu điều tra và thu về 220 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ 88%). Dữ liệu được mã hóa, làm sạch và xử lý trên phần mềm thống kê SPSS thông qua các bước kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy.

5. Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm những nhóm nhân tố nào?

Mô hình đề xuất gồm 7 nhóm biến độc lập tác động đến quyết định sử dụng phần mềm diệt virus nước ngoài: (1) Thái độ đối với việc lựa chọn, (2) Chuẩn chủ quan, (3) Cảm nhận về chất lượng, (4) Kiểm soát nhận thức hành vi - tài chính, (5) Cảm nhận về giá cả, (6) Mức độ phổ biến của thương hiệu, và (7) Cảm nhận về chương trình khuyến mãi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hà đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý thuyết hành vi người tiêu dùng (TRA, TPB, PFC), khảo sát chi tiết hiện trạng hạ tầng an ninh mạng tại Công ty Cổ phần Công nghệ SOTA TEK và xây dựng mô hình định lượng 7 nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng phần mềm diệt virus nước ngoài. Kết quả nghiên cứu không chỉ chỉ ra những ưu điểm, nhược điểm trong thực tế ứng dụng bảo mật tại doanh nghiệp mà còn cung cấp hệ thống giải pháp thiết thực cho các đơn vị sử dụng và các nhà sản xuất phần mềm an ninh mạng tại Việt Nam. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho sinh viên và các nhà nghiên cứu trong khối ngành Hệ thống thông tin kinh tế và Thương mại điện tử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU String sql = "select * from NhanVien where maNV like N'%" +ma+"%'"; Statement stm = con.createStatement(); ResultSet rs = stm.executeQuery(sql); while(rs.add(new NhanVien(rs.getBoolean("phai"), dao_pb.1 Những khái niệm cơ bản } } catch (SQLException e) { // TODO: handle exception e.printStackTrace(); } return dsnv; } 1.1 Những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng a. Hành vi của người tiêu dùng Hành vi mua của người tiêu dùng là toàn bộ hành động mà người tiêu dùng bộc lộ ra trong quá trình điều tra, mua sắm, sử dụng, đánh giá cho hàng hoá và dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu của họ. Cũng có thể coi hành vi của người tiêu dùng là cách thức mà người tiêu dùng sẽ thực hiện để đưa ra quyết định sử dụng tài sản của mình (tiền bạc, thời gian, công sức.) liên quan đến việc mua sắm và sử dụng hàng hoá, dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu cá nhân (Trần Minh Đạo, 2009). Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng, được tập hợp thành bốn nhóm chính như sau: Những yếu tố trình độ Những yếu tố mang tính văn hoá chất xã hội - Nền văn hoá - Các nhóm chuẩn mực - Nhánh văn hoá - Gia đình - Địa vị xã hội - Vai trò địa vị Người mua Những yếu tố mang tính chất cá nhân Những yếu tố mang tính chất - Tuổi tác và giai đoạn đầu của chu trình tâm lý đời sống gia đình - Động cơ - Tình trạng kinh tế - Tri giác - Kiểu nhân cách và quan niệm của bản - Lĩnh hội thân - Niềm tin và thái độ - Lối sống - Cá tính và nhận thức Hình 1.1 Các yếu tố có ảnh hưởng đến hành vi của người mua (Nguồn: Kotler, 2007, trang 122)  Những yếu tố trình độ văn hoá Các yếu tố văn hoá luôn được đánh giá là có ảnh hưởng sâu rộng đến hành vi của người tiêu dùng.

6 } finally { try { pstm.getInstance(); Connection con = ConnectDB.getConnection(); try { Văn hoá String sql = "select * from NhanVien where maNV like N'%" +ma+"%'"; Statement stm = con.createStatement(); ResultSet rs = stm.executeQuery(sql); while(rs.add(new NhanVien(rs.getInt("tuoi"), Văn hoá là nguyên nhân đầu tiên, cơ bản quyết định nhu cầu và hành vi của con rs.getBoolean("phai"), dao_pb.getFloat("tienLuong"))); } } catch (SQLException e) { người. Hành vi của con người là một sự vật chủ yếu được tiếp thu từ bên ngoài. Theo // TODO: handle exception e.printStackTrace(); } return dsnv; } nghĩa rộng nhất “văn hoá có thể coi là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần, vật chất, trí tuệ và cảm xúc quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội. Văn hoá bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống các giá trị, những tập tục và tín ngưỡng.

Văn hoá đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân. Chính nhờ văn hoá mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân. Có thể rút ra những nét đặc trưng về ảnh hưởng của văn hoá tới hành vi của người tiêu dùng như sau: Văn hoá ấn định những điều cơ bản về giá trị, sự thụ cảm, sự ưa thích và những sắc thái đặc thù của sản phẩm vật chất và phi vật chất. Văn hoá ấn định cách cư xử được xã hội chấp nhận: Những thủ tục, thể chế, ngôn ngữ, cử chỉ giao tiếp; cách biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Nhánh văn hoá Một cộng đồng xã hội không chỉ có một nền văn hoá duy nhất được tất cả các thành viên đồng tình và thừa nhận. Nền văn hoá được ví như một mạch chung có thể tìm thấy ở đó, yếu tố văn hoá đa dạng. Đó là nhánh văn hoá hay tiểu văn hoá.