Luận văn: Ứng dụng nuôi cấy mô nhân giống chuối mốc (Musa sp) - Huỳnh Thị Trang

Nghiên cứu ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật trong nhân giống cây chuối mốc Musa sp, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.

• Tác giả: Huỳnh Thị Trang
• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Công Nghệ Nuôi Cấy Tế Bào
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Nuôi Cấy Mô Tế Bào Thực Vật Để Nhân Giống Cây Chuối Mốc Musa Sp
• Loại tài liệu: Luận Văn

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG KHÓA LUẬN
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ TRONG KHÓA LUẬN
• DANH MỤC CÁC HÌNH TRONG KHÓA LUẬN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng
• 1.1.2.1. Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng trên thế giới
• 1.1.2.2. Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng ở Việt Nam
• 1.1.2.3. Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng ở tỉnh Quảng Nam
• 1.1.3. Các bước chính trong nhân giống in vitro
• 1.1.4. Các chất điều hòa sinh trưởng trong nuôi cấy mô tế bào thực vật
• 1.2. Giới thiệu chung về cây chuối
• 1.2.1. Nguồn gốc và phân bố
• 1.2.2. Phân loại chuối
• 1.2.3. Đặc điểm hình thái
• 1.2.4. Đặc điểm sinh thái
• 1.2.5. Giá trị của cây chuối mốc
• 1.2.5.1. Giá trị dinh dưỡng
• 1.2.5.2. Giá trị dược liệu
• 1.2.5.3. Giá trị kinh tế
• 1.3. Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô
• 1.3.1. Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô trên thế giới
• 1.3.2. Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô ở Việt Nam
• 1.3.3. Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô ở Quảng Nam
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.1.1. Nguyên liệu khởi đầu
• 2.1.2. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Quy trình nuôi cấy mô tế bào
• 2.2.2. Các bước thực hiện quy trình nuôi cấy mô chuối mốc
• 2.2.2.1. Chọn và xử lý mẫu cấy
• 2.2.2.2. Khử trùng mẫu
• 2.2.2.3. Chọn môi trường
• 2.2.2.4. Hấp môi trường
• 2.2.2.5. Đưa chuối vào môi trường nuôi cấy khởi động
• 2.2.2.6. Tạo mô sẹo
• 2.2.2.7. Tái sinh chồi từ mô sẹo
• 2.2.2.8. Nhân nhanh chồi
• 2.2.2.9. Tạo rễ cây
• 2.2.2.10. Chuyển ra vườn ươm
• 2.2.2.11. Đưa ra ruộng
• 2.2.3. Điều kiện nuôi cấy và các chỉ tiêu theo dõi
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Khảo sát ảnh hưởng của chất khử trùng đến mẫu cấy
• 3.2. Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ NAA đến khả năng ra rễ của chồi giống chuối mốc
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá kỹ thuật nhân giống cây chuối mốc cấy mô Musa sp

Nghiên cứu ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật để nhân giống cây chuối mốc (Musa sp.) là một hướng đi đột phá trong nông nghiệp hiện đại. Luận văn của sinh viên Huỳnh Thị Trang tại Đại học Quảng Nam đã đi sâu vào lĩnh vực này, mở ra tiềm năng sản xuất cây giống quy mô lớn. Kỹ thuật này, còn gọi là nhân giống in vitro, dựa trên nguyên tắc tính toàn năng của tế bào. Mỗi tế bào thực vật đều chứa toàn bộ thông tin di truyền, có khả năng phát triển thành một cơ thể hoàn chỉnh khi được nuôi cấy trong điều kiện thích hợp. Lịch sử của ngành khoa học này bắt nguồn từ ý tưởng của Haberlandt (1902) và đã phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới, đặc biệt trong việc tạo ra các giống cây trồng sạch bệnh và có năng suất cao. Cây chuối mốc, một đặc sản của vùng Tiên Phước, Quảng Nam, không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà còn mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người nông dân. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống truyền thống gặp nhiều hạn chế. Việc áp dụng kỹ thuật nuôi cấy mô giúp khắc phục các nhược điểm này, tạo ra hàng loạt cây giống in vitro đồng đều về mặt di truyền, sinh trưởng khỏe mạnh và hoàn toàn sạch bệnh. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các điều kiện tối ưu cho từng giai đoạn, từ khử trùng mẫu, nhân nhanh chồi đến tạo rễ, nhằm hoàn thiện quy trình vi nhân giống cho giống chuối mốc đặc trưng của địa phương.

1.1. Giới thiệu tổng quan về công nghệ sinh học thực vật

Công nghệ sinh học thực vật, cụ thể là kỹ thuật nuôi cấy mô, là phương pháp nuôi cấy các bộ phận của thực vật (tế bào, mô, cơ quan) trong môi trường dinh dưỡng nhân tạo và điều kiện vô trùng. Nguyên tắc cốt lõi là tính toàn năng của tế bào, cho phép tái sinh một cây hoàn chỉnh từ một phần nhỏ của cây mẹ. Quá trình này bao gồm các giai đoạn chính: chọn lọc cây mẹ, khử trùng mẫu cấy, nuôi cấy khởi động, nhân nhanh cụm chồi, tạo rễ và cuối cùng là thuần dưỡng cây mô để thích nghi với điều kiện bên ngoài. Phương pháp này cho phép sản xuất một số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, không phụ thuộc vào mùa vụ. Đây là một công cụ hữu hiệu trong công tác bảo tồn nguồn gen quý hiếm và sản xuất các giống cây trồng có giá trị kinh tế cao như giống chuối cấy mô.

1.2. Giá trị kinh tế và dinh dưỡng của giống chuối mốc Musa sp.

Cây chuối mốc (Musa sp.) là loại cây ăn quả phổ biến và được ưa chuộng tại Quảng Nam, đặc biệt là huyện Tiên Phước. Về mặt dinh dưỡng, trong 100g chuối chín chứa khoảng 56 Kcal, giàu Glucid (12,4g), Kali, Magie và các vitamin cần thiết, có lợi cho hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Về kinh tế, chuối mốc là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ gia đình, được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường địa phương. Quả chuối có thể được sử dụng tươi hoặc chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Việc phát triển thành công quy trình nhân giống in vitro cho chuối mốc không chỉ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn góp phần xây dựng thương hiệu cho đặc sản địa phương, mở ra cơ hội thương mại hóa trên quy mô lớn.

II. Thách thức trong nhân giống chuối mốc theo phương pháp cũ

Phương pháp nhân giống chuối truyền thống, chủ yếu dựa vào việc tách chồi con từ cây mẹ, tồn tại nhiều nhược điểm cố hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế. Thách thức lớn nhất là nguy cơ lây truyền mầm bệnh từ thế hệ này sang thế hệ khác. Các tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn, nấm và tuyến trùng dễ dàng tồn tại trong đất và trong chính cây mẹ, từ đó lây nhiễm sang cây con. Điều này dẫn đến tình trạng cây sinh trưởng kém, giảm chất lượng quả và thậm chí gây chết hàng loạt, gây thiệt hại nặng nề cho người trồng. Một vấn đề khác là hệ số nhân giống rất thấp và phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng đẻ nhánh tự nhiên của cây mẹ, không đáp ứng được nhu cầu cây giống số lượng lớn để sản xuất hàng hóa. Hơn nữa, các cây con được tách ra thường không đồng đều về kích thước và tốc độ sinh trưởng, dẫn đến việc vườn cây phát triển không đồng loạt, gây khó khăn trong việc chăm sóc và thu hoạch tập trung. Chính những hạn chế này đã thúc đẩy việc tìm kiếm và ứng dụng các giải pháp công nghệ cao, tiêu biểu là kỹ thuật nuôi cấy mô, nhằm tạo ra nguồn cây chuối sạch bệnh và có chất lượng vượt trội.

2.1. Nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh và suy giảm chất lượng giống

Nhân giống bằng chồi nách là con đường trực tiếp lây truyền các bệnh nguy hiểm, đặc biệt là các bệnh do virus gây ra, vốn không thể chữa trị bằng thuốc hóa học. Khi một cây mẹ đã nhiễm bệnh, toàn bộ các cây con được tách ra từ nó đều sẽ mang mầm bệnh. Tình trạng này kéo dài qua nhiều vụ trồng sẽ làm suy thoái nguồn gen, khiến giống chuối mốc dần mất đi các đặc tính tốt như năng suất cao, quả ngon. Việc sản xuất ra những cây chuối sạch bệnh là yêu cầu cấp thiết để duy trì sự phát triển bền vững của ngành trồng chuối.

2.2. Hạn chế về hệ số nhân giống và tính đồng đều cây con

Mỗi cây chuối mẹ trong một năm chỉ có thể cho ra một số lượng chồi con hạn chế. Hệ số nhân giống thấp này không thể đáp ứng nhu cầu trồng mới hoặc thay thế các vườn chuối già cỗi trên diện rộng. Thêm vào đó, các chồi con phát triển không đồng đều, cây to cây nhỏ xen kẽ, dẫn đến vườn chuối không đồng nhất. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa, bón phân và phòng trừ sâu bệnh một cách đồng bộ. Nhân giống in vitro giải quyết triệt để vấn đề này bằng cách tạo ra hàng ngàn cây giống in vitro từ một mẫu cấy ban đầu, đảm bảo tính đồng nhất tuyệt đối.

III. Hướng dẫn quy trình nuôi cấy mô chuối mốc tại phòng thí nghiệm

Quy trình nhân giống in vitro cây chuối mốc được thực hiện nghiêm ngặt tại phòng thí nghiệm thực vật để đảm bảo điều kiện vô trùng tuyệt đối. Luận văn của Huỳnh Thị Trang đã mô tả chi tiết các bước, bắt đầu từ việc lựa chọn và xử lý mẫu cấy. Cây mẹ được chọn phải là cây khỏe mạnh, không có dấu hiệu bệnh tật, đang trong giai đoạn sinh trưởng tốt. Mẫu cấy là phần đỉnh sinh trưởng của củ chuối, nơi chứa các mô phân sinh có khả năng tái sinh mạnh mẽ. Giai đoạn quan trọng tiếp theo là khử trùng mẫu, nhằm loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật bề mặt. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát ảnh hưởng của các nồng độ cồn khác nhau. Kết quả chỉ ra rằng việc khử trùng bằng cồn 70% trong 15 phút cho hiệu quả cao nhất, với tỷ lệ mẫu sống đạt 80% và mẫu không bị thâm đen. Sau khi khử trùng, mẫu được cấy vào môi trường MS (Murashige & Skoog 1962), một môi trường dinh dưỡng cơ bản chứa đầy đủ các nguyên tố khoáng đa lượng, vi lượng, vitamin và đường. Giai đoạn khởi động này nhằm mục đích giúp mẫu ổn định và bắt đầu quá trình tái sinh, tạo tiền đề cho các bước nhân nhanh chồi và tạo rễ sau này.

3.1. Kỹ thuật chọn lọc và xử lý mẫu cấy chuối mốc ban đầu

Việc lựa chọn cây mẹ có ý nghĩa quyết định đến chất lượng của toàn bộ lứa cây giống in vitro. Cây mẹ phải đúng giống chuối mốc, sinh trưởng khỏe, năng suất cao. Mẫu cấy được lấy từ củ chuối của cây con 2-3 tháng tuổi. Sau khi thu hoạch, củ chuối được rửa sạch dưới vòi nước, loại bỏ rễ và các bẹ lá bên ngoài. Quá trình bóc tách các bẹ lá được thực hiện cẩn thận để giảm thiểu tổn thương cơ học và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn trước khi đưa vào phòng thí nghiệm thực vật để khử trùng chuyên sâu.

3.2. Bí quyết khử trùng mẫu hiệu quả để nuôi cấy thành công

Khử trùng là bước then chốt trong kỹ thuật nuôi cấy mô. Mẫu cấy sau khi xử lý sơ bộ được ngâm trong dung dịch xà phòng loãng, sau đó được khử trùng bề mặt bằng cồn. Luận văn đã thực hiện thí nghiệm với các nồng độ cồn 50%, 60%, 70%, 80% và 90%. Kết quả cho thấy nồng độ 70% là tối ưu nhất. Ở nồng độ thấp hơn, tỷ lệ nhiễm khuẩn cao. Ở nồng độ cao hơn, mẫu cấy bị tổn thương, thâm đen và chết. Việc tìm ra nồng độ khử trùng phù hợp giúp tăng tỷ lệ mẫu sống và sạch, đảm bảo hiệu quả cho cả quy trình vi nhân giống.

IV. Phương pháp tối ưu môi trường MS tăng hệ số nhân giống chuối

Để đạt được hệ số nhân giống cao, việc tối ưu hóa thành phần môi trường nuôi cấy là yếu tố sống còn. Môi trường MS cơ bản được bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng thực vật thuộc hai nhóm chính là auxin và cytokinin với tỷ lệ khác nhau để điều khiển quá trình phát sinh hình thái của mô cấy. Trong luận văn nông nghiệp của Huỳnh Thị Trang, các thí nghiệm đã được thiết kế để tìm ra nồng độ tối ưu của BA (Benzyladenine - một loại cytokinin) cho giai đoạn nhân nhanh chồi và NAA (α-Naphthalene Acetic Acid - một loại auxin) cho giai đoạn tạo rễ. Cytokinin có vai trò kích thích sự phân chia tế bào và phát triển chồi nách, trong khi auxin thúc đẩy sự hình thành và phát triển của rễ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, môi trường nhân nhanh (MT2) bổ sung BA ở nồng độ 4,0 ml/l cho tỷ lệ tạo chồi cao nhất (92%) và chất lượng chồi tốt nhất (khỏe, xanh). Đối với giai đoạn tạo rễ, môi trường ra rễ (MT3) bổ sung NAA ở nồng độ 0,8 ml/l cho kết quả rễ ra dài và khỏe. Việc xác định chính xác các nồng độ hormone này là chìa khóa để hoàn thiện quy trình nhân giống cây chuối cấy mô, giúp tăng năng suất sản xuất cây giống in vitro một cách hiệu quả.

4.1. Ảnh hưởng của Cytokinin BA đến quá trình nhân nhanh chồi

Trong giai đoạn nhân nhanh, mục tiêu là tạo ra số lượng chồi tối đa từ một mẫu ban đầu. Thí nghiệm khảo sát 5 nồng độ BA khác nhau (3,0; 3,5; 4,0; 4,5; 5,0 ml/l). Kết quả cho thấy nồng độ BA 4,0 ml/l mang lại hiệu quả vượt trội: tỷ lệ mẫu tạo chồi đạt 92% trong thời gian từ 25-30 ngày, chồi phát triển khỏe mạnh, lá xanh tốt. Nồng độ BA quá thấp (3,0 ml/l) hoặc quá cao (5,0 ml/l) đều cho kết quả kém hơn, chồi yếu và tỷ lệ tạo chồi thấp. Điều này khẳng định vai trò then chốt của cytokinin trong việc điều khiển sự phát sinh chồi của giống chuối cấy mô.

4.2. Vai trò của Auxin NAA trong việc kích thích ra rễ cây mô

Sau khi có đủ số lượng chồi, các chồi khỏe mạnh được chuyển sang môi trường tạo rễ. Giai đoạn này cần nồng độ auxin cao và cytokinin thấp (hoặc không có). Nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của 5 nồng độ NAA khác nhau. Kết quả được trình bày trong Bảng 3.5 và Biểu đồ 3.5 của luận văn cho thấy, nồng độ NAA 0,8 ml/l là thích hợp nhất, giúp rễ phát triển dài và khỏe mạnh, tạo ra một cây con hoàn chỉnh, sẵn sàng cho giai đoạn thuần dưỡng cây mô.

V. Kết quả ứng dụng công nghệ sinh học thực vật vào thực tiễn

Việc ứng dụng thành công công nghệ sinh học thực vật vào nhân giống cây chuối mốc đã mang lại những kết quả thực tiễn vô cùng giá trị. Thành tựu lớn nhất là khả năng sản xuất hàng loạt cây chuối sạch bệnh, giải quyết được vấn nạn lây truyền mầm bệnh qua phương pháp nhân giống truyền thống. Các cây giống in vitro có nguồn gốc từ một cây mẹ ưu tú duy nhất, do đó chúng có độ đồng đều rất cao về mặt di truyền. Điều này đảm bảo vườn chuối sau khi trồng sẽ sinh trưởng đồng loạt, cho thu hoạch tập trung và chất lượng quả ổn định. Sau khi cây con đã phát triển bộ rễ hoàn chỉnh trong môi trường thạch, chúng sẽ được chuyển sang giai đoạn thuần dưỡng cây mô. Đây là bước quan trọng giúp cây thích nghi dần với điều kiện môi trường tự nhiên (ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ) trước khi đưa ra trồng tại vườn ươm. Quy trình này đòi hỏi sự chăm sóc cẩn thận, giá thể trồng phải tơi xốp, thoát nước tốt và cần che chắn để giảm cường độ ánh sáng trong thời gian đầu. Nhờ quy trình tối ưu, tỷ lệ sống của cây sau khi ra vườn ươm đạt rất cao, tạo ra nguồn cây giống chất lượng, sẵn sàng cung cấp cho sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.

5.1. Tạo cây chuối sạch bệnh và có độ đồng đều di truyền cao

Nhân giống bằng đỉnh sinh trưởng trong điều kiện vô trùng giúp loại bỏ gần như hoàn toàn các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus. Kết quả là tạo ra một thế hệ cây chuối sạch bệnh, có sức sống cao và tiềm năng năng suất vượt trội. Vì tất cả các cây con đều xuất phát từ một nguồn vật liệu di truyền duy nhất, chúng mang đặc tính giống hệt nhau, từ hình thái, tốc độ sinh trưởng đến chất lượng quả. Đây là ưu điểm mà không một phương pháp nhân giống truyền thống nào có thể đạt được.

5.2. Kỹ thuật thuần dưỡng cây mô trước khi đưa ra vườn ươm

Quá trình thuần dưỡng cây mô là cầu nối giữa điều kiện lý tưởng trong phòng thí nghiệm thực vật và điều kiện khắc nghiệt ngoài tự nhiên. Cây con được lấy ra khỏi bình, rửa sạch môi trường thạch bám ở rễ và cấy vào các khay chứa giá thể tơi xốp (như xơ dừa, tro trấu). Các khay này được đặt trong nhà lưới có mái che, kiểm soát độ ẩm và ánh sáng. Cây được phun sương thường xuyên để tránh mất nước. Sau khoảng 30-40 ngày, khi cây đã cứng cáp và ra lá mới, chúng sẵn sàng được chuyển ra bầu đất lớn hơn hoặc trồng trực tiếp ngoài đồng ruộng.

VI. Tương lai của nhân giống in vitro cho cây chuối tại Quảng Nam

Thành công từ đề tài “Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật để nhân giống cây chuối mốc (Musa sp.)” của Huỳnh Thị Trang đã khẳng định tiềm năng to lớn của phương pháp vi nhân giống trong việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Quảng Nam. Phương pháp này mang lại những ưu điểm vượt trội so với cách làm truyền thống: hệ số nhân giống cao, tạo ra cây giống sạch bệnh, đồng đều và rút ngắn thời gian sản xuất. Triển vọng phát triển giống chuối cấy mô trên quy mô lớn là rất rõ ràng. Việc chủ động được nguồn giống chất lượng cao sẽ giúp người nông dân nâng cao năng suất, ổn định sản lượng và tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm chuối mốc Tiên Phước trên thị trường. Hơn nữa, nhân giống in vitro còn là công cụ hữu hiệu để bảo tồn và phục tráng các giống chuối quý hiếm khác của địa phương. Để hiện thực hóa tiềm năng này, cần có sự đầu tư đồng bộ vào các phòng thí nghiệm thực vật, chuyển giao công nghệ cho các cơ sở sản xuất giống và xây dựng các mô hình trồng chuối cấy mô trình diễn để người dân học hỏi, áp dụng.

6.1. Đánh giá ưu điểm vượt trội của phương pháp vi nhân giống

So với phương pháp tách chồi, vi nhân giống có nhiều ưu điểm không thể phủ nhận. Thứ nhất, hệ số nhân giống cao gấp nhiều lần, cho phép sản xuất hàng vạn cây giống từ một vài mẫu ban đầu. Thứ hai, tạo ra cây chuối sạch bệnh, đặc biệt là các bệnh virus khó kiểm soát. Thứ ba, cây giống đồng đều về di truyền, giúp vườn cây sinh trưởng đồng loạt, thuận lợi cho chăm sóc và thu hoạch. Cuối cùng, có thể sản xuất cây giống quanh năm, không bị giới hạn bởi yếu tố mùa vụ. Những lợi thế này giúp giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận cho người nông dân.

6.2. Triển vọng phát triển giống chuối cấy mô trên quy mô lớn

Việc nhân rộng mô hình sản xuất giống chuối cấy mô sẽ góp phần tái cơ cấu ngành trồng trọt của tỉnh Quảng Nam theo hướng hiện đại, bền vững. Các cây giống in vitro chất lượng cao không chỉ phục vụ nhu cầu trong tỉnh mà còn có thể cung cấp cho các vùng lân cận, tạo ra một ngành công nghiệp sản xuất giống cây trồng mới. Trong tương lai, kỹ thuật này có thể được ứng dụng để cải thiện và nhân nhanh nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế khác, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UBND TỈNH QUẢNG NAM TRUONG DAI HOC QUANG NAM KHOA: LY - HOA- SINH n= dood LL) ove ---- KHOA LUAN TOT NGHIEP UNG DUNG CONG NGHE NUOI CAY MO TE BAO THUC VAT TRONG VIEC NHAN GIONG CÂY CHUOI MOC (MUSA SP) Sinh viên thực hiện: HUỲNH THỊ TRANG MSSV: 2113012735 CHUYÊN NGÀNH: SINH - KTNN KHOA 2013 — 2017 Cán bộ hướng dẫn: Th.S: HO THỊ KIM CÚC MSCB: Quảng Nam, tháng 5 năm 2017 Uc LU 1. - Đối tượng và địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cửu. Địa điểm nghiên cửu.

Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu 2 IL. NOI DUNG NGHIEN CUU 3 Chuong 1: TONG QUAN TAILIEU 3 1. _ Giới thiệu kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật a 4.2, Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống, cây trồng.1 Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trông trên thế giới — 1.2 Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trằng ở Viét Nam sốt ga Š 1.2 Tình hình phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trằng ở tỉnh Quảng Nam : 1.

Các bước chính trong nhân giống in vitro[3;0].Các chất điều hòa sinh trưởng trong nuôi cấy mô tế bào thực vật [1]. ác chất điễu hoa sinh truéng tronng nudi cdy mô tê bào thực vật PBJ occ se es a se oe si eh ses oi ese stay ost sass os ene 9 12. Giới thiệu chung về cây chuối. Nguôn gốc và phân bố.

Phân loại chuối 1. Đặc điểm hình thái 1.4, Đặc điểm sinh thái [2]. Giá trị của cây chuối mốc 16 1. Giá trị đình dưỡng [L.2 Giá trị được liệu [187.

Gia tri kinh té [11] wl? 1. _ Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương phát nuôi cấy mô. Tình hình nghiên cứu vê kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô trên thế giới. Tình hình nghiên cứu vê kỹ thuật nhân gỉ pháp nuôi cấy mô ở Việt Nam 1.3, Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật nhân giồng chuố pháp nuôi cấy mô ở Quang Nam.

VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vậtliệu nghiên cứ 3. Nguyên liệu khởi đâi 2.2, Dụng cụ, thiết bị và hóa chất nghiên cin. Phương pháp nghiên cứu 2.

Quy trình nuôi cấy mô tế bào. Các bước thực hiện quy trình nuôi cấy mô chuối mốc. Chọn và xử lý mẫu cấy, 2. Khử trùng mẫu "——.

Chọn môi trường „828 2. Hắp môi trường page 2. Đưa chuối vào môi trường nuôi cây khởi động. Tạo mô wn FO 2.

Tải sinh chôi từ mô sẹo ee tana 30 2. Nhân nhanh chéi sec s3 2.9 Tạo rễ cây. Chuyén ra yuon wom some RL 2.1), Buta ra ruang “ idl 2. Điễu kiện nuôi cấy và các chỉ tiêu theo dõi.

KÉT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Khảo sát ảnh hưởng của chất khử trùng đến mẫu cấy 3. Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ NAA đến khả năng ra rễ của chéi giống chuối mốc. KẾT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ.

Kiến nghị Phân 4. TÀI LIỆU THAM KHẢO. LOI CAM ON Trong thời gian thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp, dưới sự hướng dẫn tận tình của giáo viên và các thấy cô trong khoa và được phía nhà trường tạo điều kiên thuận lợi, em đã có một quá trình nghiên cứu học tập tìm hiểu hết sức nghiêm túc để hoàn thành đề tài. Đặc biệt em xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến cô giáo hướng dẫn Ths.

Hồ Thi Kim Cúc, giảng viên khoa Lý - Hóa -Sinh trường Đại Học Quảng Nam, cùng Chị Lê Thị Tường Vi - phòng nuôi cấy mô trung tâm ứng dụng và thông tin, khoa học — công nghệ tỉnh Quảng Nam. Đã tạo điều kiện tốt nhất cho em thực hiện và hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này. Đông thời em xin trân trọng cảm ơn các quí thẩy cô giáo bộ môn trong khoa Lý- Hóa- Sinh, Trường Đại Học Quảng Nam đã dạy dỗ và truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học cho em trong suốt khoảng thời gian được học tập tại trường. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và người thân đã động viên, khích lệ, chia sé va góp ý cho em trong khoản thời gian hoàn thành khóa luận để em có thể hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp này.

Sinh viên thực hiện Huỷnh Thị Trang NHỮNG TỪ VIẾT TẮC TRONG KHÓA LUẬN BA 6 — benzyladenin BAP 6 benzyl Amino Purin cT Công thức Cs Cộng sự TAA Indol -3Axetic Axit IBA 3 indol Butric Axit KTST Kích thích sinh trưởng MS Môi trường cơ bản của Murashige và Skoog NAA a. —Napthalen Axetic Axit TB Trung binh 2.4 —Dichlorophenoxy Axetic Axit DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG KHÓA LUẬN Bang Nội dung Trang Bang 1.1 Thanh phan đỉnh dưỡng của các chuối móc 16 trong 100g chuối chín Bang 3.1 Kết quả ảnh hưởng của các nồng độ cồn đến 34 khử trùng mẫu Bảng3.2 Kết quả các đợt cầy mẫu khởi động 37 Bảng3.3 Ảnh hưởng của nồng độ BA đến khả năng bật 41 chỗi của chuối mốc Bảng3.4 Kết quả theo dõi nuôi cấy nhân nhanh chdi 44 trong môi trường đã chọn Bảng 3.5 Ảnh hưởng của nồng độ NAA đến khả năng ra 46 rễ của chổi giống chuối mốc DANH MỤC CÁC BIÊU ĐỒ TRONG KHÓA LUẬN Biển đô Nội dung Trang Biểu đỏ3.1 | Ảnh hưởng của các nông độ côn đến khử trùng 35 mẫu Biểu đồ3.2 | Số lượng mẫu đưa vào các đợt cấy 37 Biểu đồ3.3 | Tỉ lệ hành công các dot cay 38 Biểu đồ3.4 | Ảnh hưởng của nồng độ BA đến khả năng bật 41 chỗi của chuối mốc Biểu đồ3.5 | Ảnh hưởng của nông độ ø-NAA đến khả năng ra 47 rễ của chổi chuối mốc DANH MỤC CÁC HÌNH TRONG KHÓA LUẬN Hình Nội dung Trang Hình3.1 Mẫu khử bằng cồn 50% 36 Hình3.2 | Mẫu khử bằng côn 60% 36 Hình3.3 | Mẫu khử bằng cồn 70% 36 Hình3.4 | Mẫu khử bằng cồn 80% 36 Hình3.5 | Mẫu khử bằng cồn 90% 36 Hinh3.6 | Mẫu vô khởi động 39 Hinh3.7 | Mẫu bị nhiễm 40 Hinh3.8 | Chôi yêu (3ml/IBA) 42 Hinh3.10 | Choi khée, xanh (4ml/IBA) 43 Hinh3.11 | Chéi khée (4,5mlABA) 43 Hinh 3.12 | Chéi yéu Gml/IBA) 43 Hình3.13 | Chéi dugc 2 tuan 45 Hình 3. | Chỗi được 4 tuần 45 Hình 315 | Chỗi được 6 tuần 45 Hình 3.16 | Rễ ra dài và khỏe (0,8ml/1 ơNAA) 48 1.Lý đo chọn để tài Nuôi cấy mô tế bào thực vật là một ngành khoa học có nhiều triển vọng, được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực kinh tế. Hiện nay, người ta đã bắt đầu ứng dụng khả năng nuôi cấy tế bào thực vật tách rời ở quy mé công nghiệp để thu nhận các sản phẩm, các hoạt chất sinh học có giá trị kinh tế cao.

Nhờ ứng dụng các thành tựu mới mẻ của công nghệ sinh học như kỹ thuật nuối cấy mô tế bào, kỹ thuật tái tổ hợp di truyền, người fa có thể tạo ra được những giống cây trồng không những có năng suất cao mà còn chóng chịu được với sâu bệnh, hạn hán và điều kiện nghèo phân bón. Nhờ bỏ qua được việc lai chéo và khắc phục được sự tương khắc sinh sản mà việc lai tạo giống rút ngắn được nhiều thời gian. Kỹ thuật tái tổ hợp ADN và các kỹ thuật ír vi#o mở ra khả năng lai khác loài và làm tăng nhanh tính đa đạng di truyền. Đối với các loại cây trồng có giá trị thương mại lớn, kỹ thuật nuôi cấy mô đã đem lại những hiệu quả kinh tế hết sức Tố rệt.

Chuối là một loài cây ăn quả được ưa chuộng ở nước ta với thành phần đỉnh dưỡng cao. Chuối có rất nhiều tác dụng đối với sức khỏe như chữa được một số bệnh liên quan đến tiêu hóa, hệ thần kinh, giúp làm đẹp da.Ở nước ta chuối được trồng phổ biến ở khắp nơi và đem lại nguồn thu nhập tương đối lớn cho người nông dân. Tại Quảng Nam cũng có nhiều giống chuối ngon được trồng, trong đó huyện Tiên Phước là một trong những huyện đi đầu về trồng chuối. Tại đây có rất nhiều giống chuối ngon như: chuối tiêu, chuối lùn, chuối cau, chuối mốc, chuối bơm.và chúng đã đem lại cho người dân nơi đây một nguồn thu nhập đáng kể.

Những năm gần đây, cây chuối mốc đần được ưa chuộng do giá thành không cao ma lai dé st dụng và chế biến. Từ chuối mốc có thể ăn tươi hoặc làm các món ăn từ chuối như: chè chuối, chuối chiên. Tuy nhiên chuối được trồng theo phương pháp truyền thống mang một số nhược điểm như: cây con tách ra sinh trưởng kém, không đỏng đều, lâu cho thu hoạch đồng thời mắc một số ệnh do vi khuẩn vi rút gây ra làm giảm chất lượng giống. Với việc áp dụng phương pháp nuôi cấy mô sẽ khắc phục được các nhược điểm trên, cây chuối con sẽ tạo ra với số lượng lớn đồng thời sinh trưởng và phát triên tốt, đặc biệt sạch bệnh và rút ngắn được thời gian thu hoạch.

Xuất phát từ lí do trên tôi chọn đề tài : “ Ung dung cong nghé nudi cấy mô té bao thực vật để nhân giống cây chudi méc (Musa ssp)” 1. Mục tiêu dé tai - _ Khảo sát nỗng độ chất khử trùng ở giai đoạn vô mẫu cây chuối mốc. - _ Nghiên cứu môi trường thích hợp cho việc nhãn nhanh chỏi. - _ Nghiên cứu môi trường thích hợp để ra rễ cây chuối mốc 1.

Đối tượng và địa điểm nghiên cứu 1. Đối tựng nghiên cứu Cây chuối méc (Musa ssp) tai huyén Tiên Phước, Quảng Nam. Địa diễm nghiên cứu "Trung tâm Ứng dụng và Thông tin, KH-CN tỉnh Quảng Nam. Thời gian nghiên cứu - Đề tài được nghiên cứu từ tháng 11/2016 —3/2017 1.

Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thực nghiệm: các thí nghiệm được tiến hành tại Trung tâm Ung dung và thông tin, KH-CN tỉnh Quảng Nam - Phuong pháp nghiên cứu: nghiên cứu tài liệu, sách báo, internet. -_ Phương pháp thống kê và xử lí số liệu. IL NOI DUNG NGHIEN CUU Chuong 1: TONG QUAN TÀI LIỆU 1. Giới thiệu kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật 1.

Khải niệm - Kỹ thuật nuôi cấy mô và tế bào thực vật hay nhân giống ïn vitro đều là thuật ngữ mô tả các phương pháp nuôi cấy các bộ phận thực vật (tế bào đơn, mô, cơ quan) trong ống nghiệm có chứa môi trường dinh dưỡng thích hợp như muối khoáng, vifamin, đường và các chất điều hòa sinh trưởng thực vật trong điều kiện v6 tring [5].