Luận văn: Vận dụng dạy học nhóm Lịch sử lớp 4 - Trương Thanh Hiền

Chuyên khảo giáo dục phân tích 0171 vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn lịch sử lớp 4 trương thanh hiền, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Lịch Sử
• Đề tài: Vận Dụng Hình Thức Tổ Chức Dạy Học Theo Nhóm Trong Phân Môn Lịch Sử Lớp 4
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU VÀ BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu của đề tài
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1. Các phương pháp nghiên cứu lí luận
• 4.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 5. Lịch sử nghiên cứu
• 6. Đóng góp của đề tài
• 7. Cấu trúc đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Cơ sở lí luận chung của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong trường tiểu học
• 1.1.1. Một số khái niệm liên quan đến hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.1.1.1. Hình thức tổ chức dạy học
• 1.1.1.2. Hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.1.2. Một số vấn đề về nhóm
• 1.1.2.1. Bản chất và mục tiêu của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.1.2.2. Tác dụng của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.1.2.3. Vai trò và nhiệm vụ của giáo viên đối với hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.1.2.4. Ưu điểm và nhược điểm của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong trường tiểu học
• 1.1.3. Đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học
• 1.1.3.1. Đặc điểm của quá trình nhận thức
• 1.1.3.2. Đặc điểm nhân cách của học sinh
• 1.1.4. Mục tiêu, chương trình và sách giáo khoa phân môn Lịch sử lớp 4
• 1.1.4.1. Mục tiêu phân môn Lịch sử lớp 4
• 1.1.4.2. Chương trình phân môn Lịch sử lớp 4
• 1.1.4.3. Cấu trúc của sách giáo khoa phân môn Lịch sử lớp 4
• 1.2. Thực tiễn của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4 trường tiểu học
• 1.2.1. Vài nét về trường tiểu học Kim Đồng
• 1.2.2. Thực trạng của việc vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4 ở trường tiểu học
• 1.2.3. Khảo sát thực trạng nhận thức và vận dụng của giáo viên về hình thức tổ chức dạy học theo nhóm
• 1.2.4. Khảo sát hứng thú học tập và các hoạt động của học sinh trong học phân môn Lịch sử
• 1.2.5. Đánh giá chung
• 1.2.6. Nguyên nhân của thực trạng
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: BIỆN PHÁP VẬN DỤNG HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM TRONG PHÂN MÔN LỊCH SỬ LỚP 4 TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 2.1. Những tiền đề thuận lợi khi đề xuất biện pháp sử dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4 trường tiểu học
• 2.1.1. Nhu cầu và khả năng thảo luận nhóm của học sinh trong giờ dạy học phân môn Lịch sử
• 2.1.2. Hình thức thảo luận nhóm thật sự là một hình thức dạy học tích cực đáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy và học (đây dĩ nhiên không phải là một biện pháp sư phạm độc tôn)
• 2.2. Những nguyên tắc khi xây dựng biện pháp vận dụng hình thức thảo luận nhóm trong dạy học phân môn Lịch sử lớp 4
• 2.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 2.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 2.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và toàn diện
• 2.2.4. Nguyên tắc đảm bảo sự tương tác tích cực giữa dạy và học
• 2.3. Quy trình vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4
• 2.3.1. Các hình thức chia nhóm
• 2.3.2. Quy trình tổ chức dạy học theo hình thức thảo luận nhóm
• 2.3.3. Tổng kết và đánh giá học sinh khi thảo luận nhóm
• 2.3.4. Một số kĩ thuật để tiến hành thảo luận nhóm
• 2.4. Một số điều kiện để vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm đối với nhà trường, giáo viên và học sinh một cách hiệu quả
• 2.4.1. Đối với nhà trường
• 2.4.2. Đối với giáo viên
• 2.4.3. Đối với học sinh
• 2.5. Thiết kế một số giáo án minh họa
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mô tả thực nghiệm
• 3.1.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.1.2. Nội dung thực nghiệm
• 3.1.3. Tổ chức thực nghiệm
• 3.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.2.1. Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.2.2. Xử lí và phân tích kết quả thực nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Đối với nhà trường
• 2. Đối với giáo viên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan dạy học nhóm Lịch sử lớp 4 Luận văn ĐH Quảng Nam

Việc đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cấp thiết của ngành giáo dục tiểu học hiện nay, đặc biệt với những môn học đặc thù như Lịch sử. Luận văn tốt nghiệp của sinh viên Trương Thanh Hiền tại Đại học Quảng Nam đã đi sâu nghiên cứu và đề xuất các giải pháp thực tiễn cho vấn đề này. Đề tài tập trung vào việc vận dụng phương pháp dạy học theo nhóm, một hình thức dạy học hiện đại, nhằm nâng cao hiệu quả dạy học và phát huy tính tích cực của học sinh. Mục tiêu của phương pháp này không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn hướng đến việc phát triển toàn diện năng lực học sinh tiểu học, bao gồm kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giao tiếp và tư duy độc lập. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi được tổ chức một cách khoa học, hình thức học tập này tạo ra môi trường học tập hợp tác, nơi học sinh có cơ hội trao đổi, tranh luận và cùng nhau giải quyết vấn đề. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với chương trình Lịch sử lớp 4, vốn chứa nhiều sự kiện và nhân vật đòi hỏi sự liên tưởng, phân tích thay vì chỉ ghi nhớ máy móc. Việc áp dụng thành công mô hình này không chỉ giúp giờ học Lịch sử trở nên sinh động, hấp dẫn hơn mà còn là một sáng kiến kinh nghiệm quý báu, góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 Khóa XI. Luận văn đã cung cấp một cơ sở lý luận vững chắc và những minh chứng thực tiễn về hiệu quả của phương pháp dạy học này.

1.1. Cơ sở lý luận về phương pháp dạy học theo nhóm

Hình thức tổ chức dạy học theo nhóm được định nghĩa là sự kết hợp giữa tính tập thể và cá nhân, trong đó học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ cùng nhau trao đổi, hợp tác để lĩnh hội tri thức. Bản chất của phương pháp này là chuyển quá trình giáo dục từ việc chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Theo luận văn, mục tiêu của việc áp dụng hình thức này trong dạy học Lịch sử ở tiểu học bao gồm: phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh; phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ và giao tiếp; và rèn luyện năng lực hợp tác. Đây là một trong những phương pháp dạy học tích cực đáp ứng xu thế giáo dục hiện đại, lấy người học làm trung tâm. Nó tạo điều kiện cho mọi học sinh được tham gia vào bài học, được trình bày ý kiến và học hỏi lẫn nhau, qua đó xây dựng một môi trường học tập dân chủ, cởi mở và hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của đổi mới dạy học Lịch sử lớp 4

Phân môn Lịch sử lớp 4 đóng vai trò nền tảng trong việc giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, phương pháp giảng dạy truyền thống thường khiến môn học trở nên khô khan, khó nhớ. Đổi mới phương pháp dạy học là chìa khóa để khắc phục tình trạng này. Việc vận dụng các hình thức dạy học sinh động như thảo luận nhóm giúp biến những sự kiện, nhân vật lịch sử thành các chủ đề khám phá hấp dẫn. Theo nghiên cứu của Trương Thanh Hiền, học sinh có xu hướng hứng thú hơn khi được làm việc cùng bạn bè, cùng tìm tòi và giải quyết các nhiệm vụ học tập. Điều này không chỉ giúp các em ghi nhớ kiến thức lâu hơn mà còn phát triển tư duy phản biện và khả năng trình bày vấn đề. Hơn nữa, việc nâng cao hiệu quả dạy học Lịch sử góp phần thực hiện mục tiêu của chương trình Lịch sử lớp 4, đó là cung cấp kiến thức cơ bản và hình thành các kỹ năng học tập cần thiết cho học sinh.

II. Thách thức dạy học Lịch sử lớp 4 và giải pháp học tập hợp tác

Quá trình giảng dạy phân môn Lịch sử ở bậc tiểu học đối mặt với không ít thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là làm sao để truyền tải khối lượng kiến thức lịch sử một cách sinh động, tránh sự nhàm chán và thụ động từ phía học sinh. Thực trạng được chỉ ra trong luận văn tốt nghiệp của Trương Thanh Hiền thông qua khảo sát tại trường Tiểu học Kim Đồng cho thấy, hoạt động chủ yếu của học sinh vẫn là nghe giảng, ghi chép và trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa. Điều này hạn chế sự phát triển năng lực học sinh tiểu học, đặc biệt là khả năng tư duy sáng tạo và kỹ năng giao tiếp. Hơn nữa, sĩ số lớp học đông, thời gian tiết học có hạn cũng là những rào cản khiến giáo viên ngại áp dụng các phương pháp mới. Để giải quyết những thách thức này, phương pháp dạy học theo nhóm được xem là một giải pháp tối ưu. Bằng cách tổ chức hoạt động nhóm, giáo viên có thể tạo ra một môi trường học tập hợp tác, khuyến khích sự tương tác tích cực giữa các học sinh. Thay vì tiếp thu kiến thức một chiều, các em được chủ động tìm hiểu, thảo luận và xây dựng bài học. Đây là cách tiếp cận hiệu quả để nâng cao hiệu quả dạy học và biến giờ Lịch sử thành một buổi khám phá tri thức đầy hứng khởi.

2.1. Thực trạng dạy học truyền thống và hạn chế

Khảo sát thực tế trong đề tài nghiên cứu khoa học này cho thấy, dù 100% giáo viên có sử dụng hình thức thảo luận nhóm, nhưng tần suất và cách thức tổ chức chưa thực sự hiệu quả. Kết quả học tập của học sinh thường chỉ dừng ở mức độ hiểu bài một cách máy móc, dễ quên và thiếu sự linh hoạt. Bảng 3 của luận văn thống kê các hoạt động học tập cho thấy, hoạt động "Nghe giảng và ghi chép" (31.5%) và "Đọc sách giáo khoa và trả lời câu hỏi" (30%) vẫn chiếm tỷ trọng cao. Trong khi đó, 82.8% học sinh bày tỏ sự yêu thích với hoạt động thảo luận nhóm. Điều này cho thấy một sự mâu thuẫn giữa mong muốn của người học và thực tiễn giảng dạy. Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân như: giáo viên ngại thay đổi, thiếu thời gian chuẩn bị, cơ sở vật chất chưa đáp ứng, và sĩ số lớp đông.

2.2. Nguyên nhân cần áp dụng học tập hợp tác để nâng cao hiệu quả

Học tập hợp tác thông qua làm việc nhóm giải quyết được nhiều vấn đề cố hữu của phương pháp truyền thống. Thứ nhất, nó phát huy được tính tích cực, tự lực của học sinh. Mỗi thành viên phải có trách nhiệm với nhiệm vụ chung của nhóm, buộc các em phải tư duy và tham gia. Thứ hai, nó phát triển kỹ năng làm việc nhóm và năng lực giao tiếp, những kỹ năng mềm vô cùng quan trọng. Học sinh học được cách lắng nghe, trình bày ý kiến, bảo vệ quan điểm và hợp tác để đi đến kết quả cuối cùng. Theo luận văn, hình thức này tạo ra một "xã hội thu nhỏ" trong lớp học, giúp các em tự tin hơn. Đặc biệt với môn Lịch sử, việc cùng nhau phân tích một sự kiện hay đóng vai một nhân vật lịch sử sẽ giúp các em hiểu sâu sắc và ghi nhớ bài học một cách tự nhiên, hiệu quả hơn hẳn việc học thuộc lòng.

III. Hướng dẫn quy trình tổ chức dạy học theo nhóm hiệu quả nhất

Để phương pháp dạy học theo nhóm phát huy tối đa hiệu quả, việc xây dựng một quy trình tổ chức bài bản là yếu tố then chốt. Luận văn của Trương Thanh Hiền đã đề xuất một quy trình chi tiết, khoa học, có thể áp dụng rộng rãi trong dạy học Lịch sử ở tiểu học. Quy trình này không chỉ là một sáng kiến kinh nghiệm mà còn được đúc kết từ cơ sở lý luận và thực tiễn sư phạm. Một buổi tổ chức hoạt động nhóm thành công đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ giáo viên, từ việc thiết kế bài giảng Lịch sử cho đến dự kiến các tình huống có thể xảy ra. Giáo viên đóng vai trò là người tổ chức, hướng dẫn và điều phối, tạo điều kiện để học sinh tự mình khám phá kiến thức. Quy trình này bao gồm các bước cốt lõi: chuẩn bị, chia nhóm, giao nhiệm vụ, tổ chức thảo luận, trình bày kết quả và tổng kết, đánh giá. Mỗi bước đều có những yêu cầu và kỹ thuật riêng nhằm đảm bảo tất cả học sinh đều tham gia tích cực và buổi học đạt được mục tiêu đề ra. Việc tuân thủ một quy trình chặt chẽ sẽ giúp hạn chế các nhược điểm của học nhóm như gây ồn ào, một số học sinh ỷ lại, hoặc thảo luận lan man, không đúng trọng tâm.

3.1. Các bước chuẩn bị và phân chia nhóm khoa học

Bước chuẩn bị là nền tảng cho sự thành công. Giáo viên cần xác định rõ mục tiêu bài học, lựa chọn nội dung phù hợp cho hoạt động nhóm và thiết kế các câu hỏi, bài tập thảo luận mang tính vấn đề. Việc chia nhóm cũng cần được tính toán kỹ lưỡng. Luận văn đề xuất nhiều hình thức chia nhóm linh hoạt: chia ngẫu nhiên, chia theo sở trường, chia theo trình độ (học sinh khá, giỏi hỗ trợ học sinh yếu), hoặc chia theo cặp. Mỗi cách chia đều có ưu và nhược điểm riêng, giáo viên cần vận dụng phù hợp với từng bài học và đặc điểm của lớp. Ví dụ, nhóm đồng đẳng (có đủ các trình độ) sẽ giúp phát huy tinh thần học tập hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau. Cần luân phiên thay đổi cách chia nhóm và thay đổi vai trò nhóm trưởng, thư ký để mọi học sinh đều có cơ hội thể hiện năng lực.

3.2. Kỹ thuật điều hành và tổ chức thảo luận nhóm

Sau khi chia nhóm, giáo viên cần giao nhiệm vụ một cách rõ ràng, ngắn gọn. Nhiệm vụ phải vừa sức, có tính thách thức để kích thích tư duy của học sinh. Trong quá trình các nhóm thảo luận nhóm, vai trò của giáo viên là quan sát, bao quát lớp, hỗ trợ các nhóm gặp khó khăn và đảm bảo tất cả thành viên đều tham gia. Giáo viên không nên can thiệp quá sâu mà chỉ đóng vai trò gợi mở, định hướng. Cần quy định thời gian thảo luận và trình bày rõ ràng để rèn luyện cho học sinh tác phong làm việc khoa học. Một số kỹ thuật được gợi ý bao gồm việc sử dụng phiếu học tập, sơ đồ tư duy, hoặc các bảng phụ để học sinh ghi lại kết quả thảo luận. Điều này giúp hệ thống hóa kiến thức và làm cho phần trình bày của các nhóm trở nên sinh động, dễ theo dõi hơn.

3.3. Phương pháp tổng kết và đánh giá kết quả học tập

Tổng kết và đánh giá là bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng. Sau khi đại diện các nhóm trình bày kết quả, giáo viên tổ chức cho cả lớp nhận xét, bổ sung. Đây là cơ hội để các ý kiến khác nhau được đưa ra, tạo nên một cuộc tranh luận sôi nổi và giúp kiến thức được hoàn thiện. Giáo viên sẽ là người chốt lại những kiến thức cốt lõi, sửa chữa những sai sót và giải đáp các thắc mắc. Việc đánh giá không chỉ dựa trên sản phẩm cuối cùng của nhóm mà cần xem xét cả quá trình làm việc, sự tham gia của từng cá nhân. Luận văn nhấn mạnh việc kết hợp đánh giá của giáo viên, tự đánh giá của học sinh và đánh giá chéo giữa các nhóm. Khen thưởng, động viên kịp thời (bằng điểm cộng, lời khen) sẽ tạo động lực và duy trì hứng thú học tập cho các em trong những lần sau.

IV. Kết quả thực nghiệm sư phạm từ luận văn Trương Thanh Hiền

Để khẳng định tính hiệu quả và khả thi của các biện pháp đề xuất, luận văn tốt nghiệp của Trương Thanh Hiền đã tiến hành thực nghiệm sư phạm tại trường Tiểu học Kim Đồng, TP. Tam Kỳ. Thực nghiệm được tiến hành trên hai lớp 4 có sĩ số và học lực tương đương: một lớp thực nghiệm (4/1) áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm theo quy trình đã xây dựng và một lớp đối chứng (4/2) dạy theo phương pháp thông thường. Bài dạy được chọn là "Quang Trung đại phá quân Thanh (1789)", một bài học quan trọng trong chương trình Lịch sử lớp 4. Kết quả thu được từ thực nghiệm là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả vượt trội của việc tổ chức hoạt động nhóm trong việc nâng cao hiệu quả dạy học. Các số liệu không chỉ cho thấy sự gia tăng về mức độ hứng thú học tập mà còn cả sự cải thiện đáng kể về khả năng lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng làm việc nhóm. Đề tài nghiên cứu khoa học này đã cung cấp những bằng chứng thuyết phục, khẳng định việc vận dụng hình thức học tập hợp tác là một hướng đi đúng đắn trong nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học.

4.1. Phân tích số liệu về mức độ hứng thú của học sinh

Kết quả định tính cho thấy sự khác biệt rõ rệt về không khí học tập giữa hai lớp. Ở lớp thực nghiệm, học sinh tỏ ra rất hứng thú, sôi nổi và tích cực tham gia vào các hoạt động. Bảng 4 trong luận văn chỉ ra, có đến 81,2% học sinh ở lớp thực nghiệm cảm thấy "Rất hứng thú", trong khi con số này ở lớp đối chứng chỉ là 43,8%. Ngược lại, tỷ lệ học sinh "Chưa hứng thú" ở lớp đối chứng lên tới 25%, cao hơn nhiều so với mức 3,1% ở lớp thực nghiệm. Những con số này chứng minh rằng phương pháp dạy học tích cực thông qua làm việc nhóm đã thành công trong việc thu hút học sinh, tạo ra một môi trường học tập vui vẻ, năng động và giảm bớt sự căng thẳng, uể oải thường thấy trong các giờ học truyền thống.

4.2. Đánh giá mức độ lĩnh hội kiến thức và kỹ năng

Về mặt định lượng, kết quả bài kiểm tra sau tiết học đã khẳng định hiệu quả của phương pháp mới. Biểu đồ 3 so sánh cho thấy, ở lớp thực nghiệm, tỷ lệ học sinh "Hoàn thành tốt" nhiệm vụ học tập đạt 84,4% và không có học sinh nào "Chưa hoàn thành". Trong khi đó, ở lớp đối chứng, tỷ lệ "Hoàn thành tốt" chỉ là 37,5% và có tới 18,8% học sinh "Chưa hoàn thành". Điều này chứng tỏ học sinh ở lớp thực nghiệm không chỉ vui hơn mà còn hiểu bài sâu hơn và nắm vững kiến thức hơn. Việc được chủ động thảo luận, tranh luận và tự mình tìm ra câu trả lời đã giúp các em khắc sâu kiến thức. Hơn nữa, qua quan sát, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giao tiếp của học sinh lớp thực nghiệm cũng được bộc lộ và phát triển rõ rệt.

V. Giải pháp tương lai nâng cao chất lượng dạy học theo nhóm

Từ những kết quả tích cực đã đạt được, luận văn tốt nghiệp của Trương Thanh Hiền không chỉ dừng lại ở việc chứng minh hiệu quả mà còn đề xuất các giải pháp mang tính định hướng cho tương lai. Để việc vận dụng phương pháp dạy học theo nhóm trở nên phổ biến và bền vững, cần có sự chung tay từ nhiều phía, từ cấp quản lý nhà trường đến mỗi giáo viên và cả sự hợp tác của học sinh. Đây không chỉ là một sáng kiến kinh nghiệm cá nhân mà cần được nhân rộng thành một phong trào đổi mới phương pháp dạy học sâu rộng trong toàn ngành giáo dục tiểu học. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện điều kiện cơ sở vật chất, nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên và xây dựng thói quen học tập hợp tác cho học sinh. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một môi trường giáo dục tích cực, nơi mọi năng lực học sinh tiểu học đều được phát huy tối đa, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học một cách toàn diện và thực chất, đặc biệt là với các môn khoa học xã hội như Lịch sử.

5.1. Kiến nghị đối với nhà trường và các cấp quản lý

Nhà trường đóng vai trò quyết định trong việc tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp. Luận văn kiến nghị nhà trường cần đầu tư hơn nữa vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học như máy chiếu, bảng phụ, tranh ảnh, lược đồ để hỗ trợ cho việc tổ chức hoạt động nhóm. Quy hoạch lại không gian lớp học với số lượng học sinh hợp lý (20-30 em/lớp) và bàn ghế dễ di chuyển cũng là yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, cần thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, các tiết dạy mẫu để giáo viên có cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm về việc thiết kế bài giảng Lịch sử theo hướng tích cực. Việc coi trọng và khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp mới trong các đợt thi đua, đánh giá chuyên môn cũng sẽ tạo động lực lớn.

5.2. Lời khuyên cho giáo viên để áp dụng phương pháp thành công

Đối với giáo viên, yếu tố quan trọng nhất là sự nhiệt tình, không ngừng học hỏi và mạnh dạn áp dụng cái mới. Giáo viên cần đầu tư thời gian nghiên cứu kỹ bài dạy, xác định rõ trọng tâm để lựa chọn nội dung thảo luận nhóm phù hợp. Kỹ năng quản lý lớp học, khả năng bao quát và xử lý tình huống linh hoạt là rất cần thiết để giữ cho buổi thảo luận không bị ồn ào hay đi chệch hướng. Giáo viên nên kết hợp nhuần nhuyễn nhiều phương pháp khác nhau như trò chơi, đóng vai, trực quan... để tiết học thêm sinh động. Đặc biệt, cần kiên trì rèn luyện cho học sinh thói quen và kỹ năng làm việc nhóm, từ việc lắng nghe ý kiến bạn, phân công nhiệm vụ đến tinh thần trách nhiệm với tập thể. Sự chuẩn bị chu đáo và tâm huyết của người thầy chính là chìa khóa để mọi phương pháp dạy học phát huy hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghị quyết số 29-NQ/TW năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã định hình chiến lược đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh việc chuyển mạnh từ trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học. Ở bậc tiểu học, phân môn Lịch sử lớp 4 giữ vai trò nền tảng với thời lượng 32 tiết trong tổng số 70 tiết của môn Lịch sử và Địa lý, tái hiện tiến trình lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc từ khoảng năm 700 trước Công nguyên đến năm 1858. Môn học không chỉ cung cấp tri thức về các sự kiện và nhân vật lịch sử tiêu biểu mà còn bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức cội nguồn cho học sinh lứa tuổi 9-10.

Tuy nhiên, thực trạng giảng dạy tại nhiều trường tiểu học cho thấy phương pháp dạy học truyền thống mang tính truyền thụ một chiều vẫn còn phổ biến. Học sinh chủ yếu nghe giảng, ghi chép và học thuộc lòng thụ động, dẫn đến việc 35.7% học sinh chưa tìm thấy hứng thú với môn học theo khảo sát thực tế. Việc thiếu các hoạt động tương tác khiến các bài học lịch sử trở nên khô cứng, kiến thức nhanh bị lãng quên.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng và thực nghiệm hệ thống biện pháp vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4, nhằm kích thích hứng thú nhận thức và nâng cao chất lượng học tập. Nghiên cứu được triển khai tại Trường Tiểu học Kim Đồng, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam trong năm học 2014-2015 trên mẫu khảo sát 70 học sinh và 6 cán bộ quản lý, giáo viên. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định khi mô hình thực nghiệm đã nâng tỷ lệ học sinh rất hứng thú lên 81.2% và nâng tỷ lệ học sinh đạt mức hoàn thành tốt bài kiểm tra lên 84.4%, cung cấp giải pháp sư phạm chuẩn hóa có khả năng chuyển giao rộng rãi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thuyết học tập kiến tạo xã hội của Lev Vygotsky kết hợp với quan điểm giáo dục lấy người học làm trung tâm. Dưới góc độ lý luận dạy học, hình thức tổ chức dạy học theo nhóm là phương thức phối hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động tập thể, trong đó học sinh cùng trao đổi, phản biện và hợp tác để giải quyết nhiệm vụ học tập dưới sự định hướng của giáo viên.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: hình thức tổ chức dạy học, dạy học hợp tác nhóm, tính tích cực nhận thức và năng lực tương tác xã hội. Về mặt tâm lý học, học sinh lớp 4 (9-10 tuổi) đang chuyển giao mạnh mẽ từ tư duy trực quan hành động sang tư duy trừu tượng, có nhu cầu khẳng định bản thân và giao tiếp bạn bè rất cao. Dạy học nhóm kích thích tri giác có chủ định, tăng cường khả năng ghi nhớ có ý nghĩa và rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ mạch lạc. Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên 4 nguyên tắc sư phạm cơ bản: bảo đảm tính mục đích, bảo đảm tính thực tiễn và khả thi, bảo đảm tính hiệu quả và toàn diện, cùng nguyên tắc bảo đảm sự tương tác tích cực giữa hoạt động dạy và hoạt động học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu: Khảo sát thực trạng được thực hiện trên 6 cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 4, cùng 70 học sinh khối 4 tại Trường Tiểu học Kim Đồng. Quá trình thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên 64 học sinh, chia đều cho lớp thực nghiệm 4/1 (32 học sinh) và lớp đối chứng 4/2 (32 học sinh).
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện có đối chứng tương đương. Hai lớp được chọn có sự cân bằng về sĩ số, tỷ lệ giới tính, điều kiện học tập và tương đương về trình độ nhận thức trước thực nghiệm.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực trạng và thiết kế biện pháp hoàn thành trong học kỳ 1 năm học 2014-2015; thực nghiệm sư phạm tiến hành trong 2 tuần từ ngày 23/03/2015 đến ngày 03/04/2015 với bài học thực nghiệm tiêu biểu là bài 25: Quang Trung đại phá quân Thanh (năm 1789).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý định lượng dữ liệu từ phiếu khảo sát và bài kiểm tra 10 câu hỏi, kết hợp phương pháp quan sát sư phạm để đánh giá định tính. Việc lựa chọn thống kê so sánh đối chứng giúp lượng hóa chính xác mức độ tiến bộ về cả thái độ lẫn kết quả học tập giữa phương pháp mới và phương pháp truyền thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu cho thấy 100% giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của dạy học nhóm, song việc áp dụng còn mang tính hình thức. Có tới 31.5% học sinh cho biết hoạt động chủ yếu trong giờ học là nghe giảng và ghi chép, 30.0% đọc sách giáo khoa trả lời câu hỏi, và chỉ 27.1% thường xuyên được thảo luận nhóm.

Thực nghiệm sư phạm đã mang lại những chuyển biến vượt trội về mức độ hứng thú học tập của học sinh. Dữ liệu ghi nhận lớp thực nghiệm có 81.2% học sinh rất hứng thú (26 học sinh), 15.7% hứng thú (5 học sinh) và chỉ 3.1% chưa hứng thú (1 học sinh). Trong khi đó, lớp đối chứng chỉ đạt 43.8% rất hứng thú (14 học sinh), 31.2% hứng thú (10 học sinh) và có tới 25.0% chưa hứng thú (8 học sinh). Tỷ lệ học sinh rất hứng thú ở lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng tới 37.4%.

Kết quả kiểm tra định lượng kiến thức và kỹ năng sau bài học cũng thể hiện khoảng cách rõ rệt. Lớp thực nghiệm đạt tỷ lệ Hoàn thành tốt lên tới 84.4% (27 học sinh), mức Hoàn thành đạt 15.6% (5 học sinh) và không có học sinh nào ở mức Chưa hoàn thành (0%). Ngược lại, lớp đối chứng chỉ đạt 37.5% Hoàn thành tốt (12 học sinh), 43.7% Hoàn thành (14 học sinh) và có đến 18.8% Chưa hoàn thành (6 học sinh). Tỷ lệ hoàn thành tốt ở lớp thực nghiệm vượt trội hơn lớp đối chứng là 46.9%.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua các bảng thống kê và biểu đồ cột so sánh tương quan, phản ánh chính xác sự phân hóa giữa hai phương pháp dạy học. Sự thành công của lớp thực nghiệm bắt nguồn từ việc vận dụng đúng quy trình 5 bước: chuẩn bị nhiệm vụ có tính vấn đề, chia nhóm linh hoạt (nhóm đôi 2 người, nhóm nhỏ 3-5 người), tổ chức thảo luận có hướng dẫn, đại diện nhóm báo cáo qua sơ đồ và bảng phụ, cuối cùng là tổng kết và đánh giá công bằng.

Nguyên nhân cốt lõi giúp lớp thực nghiệm đạt kết quả cao là do học sinh được chủ động khám phá tri thức, tự do trao đổi và được khích lệ bởi cơ chế cộng điểm, tuyên dương kịp thời. So với các nghiên cứu lý luận giáo dục trước đây, đề tài đã chứng minh rằng khi đưa dạy học nhóm vào phân môn Lịch sử lớp 4 đúng kỹ thuật, hiện tượng học vẹt hoàn toàn bị triệt tiêu, học sinh ghi nhớ sự kiện sâu sắc hơn nhờ việc cùng bạn tái hiện và phân tích diễn biến các trận đánh lịch sử.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, đề tài đưa ra 4 giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa việc dạy học nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4:

• Xây dựng hệ thống câu hỏi có tính vấn đề cao: Giáo viên cần thiết kế kế hoạch bài dạy bám sát nội dung lịch sử, chuyển hóa các sự kiện khô khan thành câu hỏi thảo luận kích thích tư duy phản biện. Mục tiêu hướng tới là 100% câu hỏi nhóm phải khơi gợi được sự suy nghĩ ở mức độ hiểu và vận dụng, triển khai ngay trong từng giáo án hàng tuần. Chủ thể thực hiện là giáo viên trực tiếp đứng lớp.
• Đa dạng hóa hình thức chia nhóm và luân phiên vai trò: Áp dụng linh hoạt các mô hình chia nhóm ngẫu nhiên, nhóm đôi (2 học sinh) hoặc nhóm nhỏ (3-5 học sinh) tùy theo tính chất từng hoạt động. Định kỳ luân chuyển vị trí nhóm trưởng, thư ký và báo cáo viên trong từng tháng để 100% học sinh đều có cơ hội rèn luyện kỹ năng điều hành và thuyết trình trước tập thể.
• Nâng cấp cơ sở vật chất và không gian lớp học: Ban giám hiệu nhà trường cần quy hoạch sĩ số lớp học lý tưởng từ 20 đến 30 học sinh/lớp, bố trí bàn ghế linh hoạt dễ di chuyển và trang bị đầy đủ phương tiện trực quan như máy chiếu, lược đồ lịch sử phóng to, bảng phụ cho các nhóm. Lộ trình triển khai đồng bộ trong vòng 6 đến 12 tháng.
• Tăng cường tập huấn chuyên môn và đổi mới phương thức đánh giá: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng nhà trường tổ chức định kỳ 2 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm về kỹ thuật dạy học tích cực. Chuyển đổi phương thức kiểm tra từ đánh giá đơn lẻ sang kết hợp tự đánh giá của học sinh và đánh giá chéo giữa các nhóm để tạo động lực học tập công bằng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang tính ứng dụng sư phạm sâu sắc và là tài liệu tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giáo viên tiểu học đang giảng dạy khối lớp 4 và lớp 5: Cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết quy trình 5 bước tổ chức nhóm, các mẫu giáo án thực nghiệm điển hình cho 32 tiết phân môn Lịch sử và kinh nghiệm quản lý trật tự lớp học hiệu quả khi học sinh thảo luận.
• Cán bộ quản lý chuyên môn tại các trường tiểu học: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá giờ dạy đổi mới phương pháp, từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, hướng tới mục tiêu 100% giáo viên áp dụng thành thạo dạy học tích cực.
• Sinh viên chuyên ngành Giáo dục Tiểu học và học viên cao học: Tiếp cận một công trình nghiên cứu thực nghiệm chuẩn mực với hệ thống phương pháp luận chặt chẽ, bảng hỏi khảo sát thực tế và quy trình xử lý số liệu toán học minh bạch trên quy mô 64 đến 70 khách thể.
• Các nhà nghiên cứu chương trình và tác giả biên soạn sách giáo khoa: Tham khảo các cứ liệu thực chứng về tâm lý tiếp nhận và mức độ hứng thú của học sinh để tối ưu hóa việc phân bổ kênh chữ, kênh hình và hệ thống bài tập nhóm trong sách giáo khoa môn Lịch sử và Địa lý.

Câu hỏi thường gặp

• Quy mô nhóm bao nhiêu học sinh là phù hợp nhất trong giờ học Lịch sử lớp 4? Quy mô tối ưu là nhóm đôi (2 học sinh) hoặc nhóm nhỏ từ 3 đến 5 học sinh. Kết quả khảo sát thực tế ghi nhận 64.3% học sinh phát huy tối đa sự tham gia trong các nhóm quy mô này, giúp giáo viên dễ dàng kiểm soát lớp học và tiết kiệm thời gian di chuyển bàn ghế.

• Làm cách nào để tránh việc học sinh khá giỏi làm thay phần việc của học sinh trung bình? Giáo viên cần phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong phiếu học tập và áp dụng quy tắc luân phiên báo cáo. Trong quá trình thảo luận, giáo viên di chuyển quan sát, trực tiếp đặt câu hỏi gợi mở cho học sinh trung bình, bảo đảm 100% thành viên đều phải đóng góp ý kiến vào kết quả chung của nhóm.

• Dạy học nhóm có làm kéo dài thời gian và dẫn đến cháy giáo án không? Không, nếu giáo viên phân bổ thời gian hợp lý từ 3 đến 6 phút cho mỗi hoạt động thảo luận nhóm ở giữa tiết học theo đúng quy trình. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh việc chuẩn bị sẵn bảng phụ và câu hỏi trọng tâm giúp lớp học hoàn thành đầy đủ mục tiêu bài dạy trong đúng 35-40 phút quy định.

• Cần kết hợp những hình thức khen thưởng nào để kích thích tinh thần học nhóm? Kết quả khảo sát 100% giáo viên cho thấy việc kết hợp song song giữa điểm số cộng cho cá nhân tích cực và các phần quà nhỏ hoặc tuyên dương tập thể nhóm tạo ra hiệu ứng thi đua sôi nổi nhất, giúp nâng cao ý thức trách nhiệm đồng đội của học sinh.

• Dạy học theo nhóm có thể thay thế hoàn toàn các phương pháp dạy học truyền thống không? Dạy học nhóm không phải là phương pháp độc tôn mà phải kết hợp hài hòa với phương pháp thuyết trình, trực quan và đàm thoại. Trong 32 tiết Lịch sử lớp 4, dạy học nhóm phát huy hiệu quả cao nhất ở 26 tiết cung cấp kiến thức mới có các sự kiện mang tính vấn đề và phân tích nguyên nhân.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về dạy học nhóm, gắn liền với định hướng đổi mới giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW.
• Khảo sát thực tiễn chỉ ra điểm nghẽn trong phương pháp dạy học lịch sử truyền thống với 35.7% học sinh chưa hứng thú học tập.
• Xây dựng thành công quy trình 5 bước tổ chức dạy học nhóm chuẩn hóa kèm 4 nguyên tắc chỉ đạo sư phạm toàn diện.
• Thực nghiệm sư phạm khẳng định tính ưu việt vượt trội của giải pháp: nâng tỷ lệ học sinh rất hứng thú lên 81.2% và tỷ lệ hoàn thành tốt bài học lên 84.4%, đồng thời giảm tỷ lệ chưa hoàn thành về 0%.
• Đưa ra hệ thống khuyến nghị đồng bộ về quản lý, cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên có giá trị ứng dụng thực tiễn cao.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là cung cấp một mô hình tổ chức dạy học nhóm khả thi, xóa bỏ định kiến môn Lịch sử khô khan và trang bị cho học sinh kỹ năng hợp tác xã hội suốt đời. Lộ trình tiếp theo là mở rộng phạm vi ứng dụng mô hình cho toàn bộ các môn học khác ở bậc tiểu học trong vòng 12 tháng tới. Quý thầy cô và nhà trường hãy chủ động vận dụng quy trình dạy học nhóm để kiến tạo những giờ học lịch sử sinh động và chất lượng ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu chung cho cả hai phân môn Lịch sử và địa lí nhằm giới thiệu sơ lược về nội dung, yêu cầu và một số kiến thức cơ bản chung cần thiết để học sinh có thể học cả hai phân môn Lịch sử và địa lí. Riêng phân môn Lịch sử có 32 tiết (26 tiết học cung cấp kiến thức mới, 1 tiết tổng kết, 5 tiết ôn tập và kiểm tra. ~ Nội dung chương trình được phân chia theo. mốc thời gian + Buổi đầu dựng nước và giữ nước: 2 bải (khoảng 700 năm TCN đến năm 179 TCN): Nước Văn Lang, nước Âu Lạc (sự ra đời của nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc và những thành tựu chính của nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc) + Hơn một nghìn năm đấu tranh giành độc lập: 4 bài (gồm cả ôn tập) (từ năm 179 TCN đến năm 938) cuộc sống của nhân dân ta dưới ách thống trị và chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến Trung Quốc và phong trào đấu tranh của nhân dân ta để giành độc lập tự chủ (khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40, chiến thắng Bạch Đằng năm 938) + Buỗi đầu độc lập: 2 bài (từ năm 938 đến năm 1009) ổn dinh dat nước, chống ngoại xâm với c: ự kiện tiêu biểu: Nhà Ngô, Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước; Lê Hoàn lên ngôi vua lãnh đạo nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất (năm 981) + Nước Đại Việt thời Lý: 3 bài (từ năm 1009 đến năm 1226) vua Lý 1 đời đô ra Thăng Long đổi lại tên nước;sự phát triển của đạo phật.

Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ 2 (1075-1077) 15 + Nước Đại Việt thời Trần: 3 bài (từ năm 1226 đến năm 1400) hoàn cảnh ra đời của nhà Trần ; 3 lần kháng chiến chống quân Mông-Nguyên xâm lược; công. cuộc xây dựng đất nước ở thời Trần ; sự suy tàn của nhà Trần và hoàn cảnh ra đời của nhà Hồ + Nước Đại Việt buổi đà thời Hậu Lê: 5 bài (thế kỉ thứ XV) (gồm cả ôn tập) chiến thắng Chỉ Lăng; lệc tổ chức quản lí đất nước; sự phát triển văn hóa và khoa học dưới thời Lê + Nước Đại Việt thế kỉ XVI-XVII: 6 bai. Trinh Nguyễn phân tranh; cuộc khẩn hoang ở Đảng Trong; thành thị ở thế kỉ XVI-XVIH; nghĩa quân Tây Sơn tiến ra Thăng Long đại phá quân Thanh; Quang Trung với sự nghiệp xây dựng, đất nước +Budi đầu thời Nguyễn: 3 bài (gồm cả bài tống kết) (từ năm 1802 đến năm 1858) nhà Nguyễn thành lập kinh thành Huế 1. Cấu trúc của sách giáo khoa phân môn Lịch sử lớp 4 Kênh chữ là nội dung chính của bài đóng vai trò chủ yếu trong việc cung cấp kiến thức mới Kênh hình (tranh ảnh, lược đồ, biểu bảng.) đóng vai trò quan trọng.

Nó không chỉ minh hoa cho kênh chữ mà còn là nguồn cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng cho học sinh 1. Thực tiễn của hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4 trường tiểu học 1. Vài nét về trường tiễu học Kim Đồng Trường tiểu học Kim Đồng được thành lập trước năm 1975. Từ đó đến nay qua nhiều lần chia tách và chuyển địa điểm, hiện nay trường đóng địa điểm tại khối phố 3 - phường An Mỹ - thành phố Tam Kỳ - tỉnh Quảng Nam (đường Tiểu La — P.

An Mỹ - TP. Tam Kỳ - Quảng Nam) Trường nằm trên địa bàn phường An Mỹ, ngay vị trí trung tâm thành phố Tam Kỳ, phía Đông giáp phường Phước Hòa, phía Tây giáp phường Trường Xuân, phía Nam giáp phường An Xuân, phía Bắc giáp phường Tân Thạnh. Đây là một 16 phường nội thị trung tâm thành phố Tam Kỳ va tinh lị Quảng Nam. Người dân nơi đây đa số kinh doanh dich vụ, buôn bán nhỏ và cán bộ công chức Trường có tổng số 53 cán bộ giáo viên nhân viên.

Trong đó đội ngũ giáo viên đạt chuẩn 100% và trên chuẩn là 98%. Nhà trường có cơ sở vật chất trang thiết bị và đồ dùng dạy học đầy dủ: Trường có một khuôn viên riêng biệt, có tường rào, cổng ngõ, biển trường, tổng. diện tích: 6500m” có 3 dãy phòng riêng biệt gồm 46 phòng, trong đó: 30 phòng đành cho học sinh bán trú, 7 phòng làm việc, phòng Đội, phòng nhạc, phòng mĩ thuật, phòng nghe nhìn, y tế, thư viện, thiết bị, phòng đọc, bếp ăn, 2 phòng Tin: 30 máy. Phục vụ quản lí, văn phòng, thư viện, tổng phụ trách, y tế: có 8 máy vi tính.

Năm học 2011 — 2012 nhà trường kết nối wifi để tiện truy cập internet tại lớp cho giáo viên Trong năm học 2013-2014 thầy và trò nhà trường đạt được rất nhiều thành tích trong dạy và học cũng như tham gia và đạt nhiều kết quả cao trong các cuộc thi do ngành, thành phố và tỉnh tổ chức: Giải nhì toàn đoàn hội khỏe phù đồng. cấp thành phó, I giải nhất, 1 giải nhì 2 giải khuyến khích và đạt giải nhất hội thi Giáo viên dạy giỏi cấp thành phố, đạt 2 giải nhất 1 giải ba hội thi viết chữ đẹp cấp tỉnh trong học sinh, đạt giải ba hội thi viết chữ đẹp cấp tỉnh trong giáo viên. Nhà trường luôn thực hiện nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục như diy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào việc day học, tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa cho học sinh, áp dụng các phương pháp dạy học mới (VNEN, bàn tay nặn bột). Thực trạng của vận dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong phân môn Lịch sử lớp 4 ở trường tiểu học 1.

Khảo sát thực trạng nhận thức và vận dụng của giáo viên về hình thức tổ chức dạy học theo nhóm * Mục đích khảo sát a lane VA CONG NGBE THONG TE Nhằm tìm hiểu nhận thức và thực trạng của việc vận dụng các hình thức dạy học trong phân môn Lịch sử trường tiểu học của cán bộ quản lí và giáo viên. * Địa bàn khảo sát Giáo viên lớp 4 (4 người) và hai cán bộ quản lí trường Tiểu học Kim Đồng — Thành phố Tam Kỳ- Tỉnh Quảng Nam * Các bước khảo sát + Phát phiếu khảo sát cho cán bộ và giáo viên (phụ lục 1) + Cho giáo viên và cán bộ quân lí làm vào phiếu khảo sát * Kết quả khảo sát Bảng!:Thống kê kết quả khảo sát việc vân dụng hình thức dạy học theo nhóm của giáo viên và cán bộ quản li STT | Nội dung điều tra Số cán bộ | Tỉ lệ và giáo viên trả lời 1 Trong dạy học thây cô có sử dụng hình thức thảo luận nhóm không? Llcs 6 100 (Khong 2 Thay (c6) thường sử dụng phương pháp dạy hoc nao sau đây trong đạy học phân môn lịch sử (có thể chọn nhiều đáp án) L] Quan sát 6 100 E] Thảo luận nhóm 4 66,7 LÌ] Đàm thoại (hỏï- đáp) 4 66,7 L] Phương pháp kể chuyện LÌ Phương pháp trò chơi 3 33,3 L] Phương pháp đóng vai 1 16,7 3 — | Khi lựa chọn hình thức đạy học theo nhóm, thầy (cô) dựa vào những căn cứ nào? (có thể chọn nhiều đáp án) [L] Lựa chọn ngẫu nhiên, tùy hứng 6 100 18 LÏ Căn cứ nội dung bài học [ ] Căn cứ khả năng bản thân 66,7 [ ] Căn cứ điều kiện cơ sở vật chất môi trường 33.3 LL] Căn cứ vào sự hứng thú, hiểu bài của học sinh Trong tiệt đạy thây cô sử dụng thảo luận nhóm may lần L]1lân $0 L]2làn 1 Tùy theo bài 50 Theo thay (cd) những yêu tô nào sau đây tác động đến việc vận dụng hình thức thảo luận nhóm L] Thời gian L]Nội dung bài học (Hoe sinh E] Cả 3 ý kiến trên 100 Các loại nhóm nào sau đây thây cô thường hay sử dụng [TNhóm nhỏ (làm việc 2-3 học sinh) 50 [TNhóm nhở (làm việc 4- 5 học sinh) 50 [TNhóm lớn ( hơn 5 học sinh) L] Nhóm ghép Khi đưa ra câu hỏi (bài tập) thảo luận nhóm thầy (cô) chú ý đến bài tập (câu hỏi) như thế nào? L] Có tính vấn đề 50 L ] Liên hệ thực tế 33.3 L] Phức tạp L] Cả 3 ý trên 16,7 Sân phẩm bài làm của học sinh trong lớp có mang dâu ấn cá nhân không? 19 [Không có 3 50 Oce 3 50 [] Rất nhiều Llítcó 9 Thây (cô) khen thưởng cho học sinh băng cách nào? ñ Thưởng điểm cộng. L] Thưởng quà L] Œá2ý trên 6 100 * Câu 10: Khi hỏi về kết quả học tập phân môn Lịch sử, đa số ý kiến của giáo viên nêu ra là kết quả học tập ở học sinh chỉ ở mức độ hiểu bài. Các em chỉ trình bày lại kiến thức ở mức độ đơn giản chưa có sự linh hoạt và nêu lại kiến thức bài học ở một dạng như học thuộc lòng và đọc lại * Câu 11: Khi hỏi về những thuận lợi và khó khăn khi thầy (cô) dạy học theo hình thức thảo luận nhóm, đa số các ý kiến nêu ra: Thuận lợi: Da số các em thích làm việc và thảo luận theo nhóm Khó khăn: Thời gian tiết học không đảm bảo đủ cho các hoạt động khác; học sinh rất ồn * Câu 12: Khi day học theo hình thức thảo luận nhóm thầy cô đã rút ra được những kinh nghiệm cho bản thân: Sử dụng hình thức thảo luận nhóm phải xác định đúng vấn để cần thảo luận và kiểm soát kĩ học sinh trong quá trình làm việc + Nhận xét: Qua khảo sát 4 giáo viên và 2 cán bộ quản lí cho ta thấy rằng hiện nay giáo viên đã áp dụng hình thức dạy học theo nhóm vào tất cả các buổi học của học sinh nói chung cũng như phân môn Lịch sử nói riêng.

Giáo viên cũng đã chú trọng đến hình thức dạy học này nhưng kết quả đem đến cho học sinh chưa thật sự cao. Các em chỉ mới hiểu bải một cách máy móc , nhanh quên. Khảo sát hứng thú học tập và các hoạt động của học sinh trong học phân môn Lịch sử. * Mục đích khảo sát Nhằm tìm hiểu hứng thú học tập của học sinh và các hoạt động của học sinh trong giờ học phân môn Lịch sử.