BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------- BÙI NGỌC LAN ANH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÒNG TRUNG THÀNH CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC THƯƠNG HIỆU MÁY TÍNH BẢNG NGHIÊN CỨU TẠI TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------- BÙI NGỌC LAN ANH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÒNG TRUNG THÀNH CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC THƯƠNG HIỆU MÁY TÍNH BẢNG NGHIÊN CỨU TẠI TPHCM Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số: 60340102 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH CÔNG KHẢI TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ “Các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành của khách hàng đối với các thương hiệu máy tính bảng nghiên cứu tại TPHCM” này là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học độc lập và nghiêm túc của chính cá nhân tôi. Các số liệu trong luận văn được thu thập từ thực tế, có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy, được xử lý trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào. Hồ Chí Minh, ngày …. tháng … năm 2013 Người thực hiện luận văn BÙI NGỌC LAN ANH Học viên cao học khóa K21 – Đại học Kinh Tế TP.HCM TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN . iii MỤC LỤC iv DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC HÌNH .ix DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT .x CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN .1 Lý do chọn đề tài: .2 Mục tiêu nghiên cứu: .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: .4 Phương pháp nghiên cứu: .5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài .6 Kết cấu của báo cáo nghiên cứu .1 Thương hiệu .2 Lòng Trung Thành Thương Hiệu .3 Một số nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành thương hiệu: .4 Đề xuất mô hình nghiên cứu: .1 Nhận biết thương hiệu .2 Giá trị tự thể hiện .3 Chất lượng cảm nhận .4 Ham muốn thương hiệu . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế nghiên cứu .1 Nghiên cứu định tính .2 Nghiên cứu định lượng .25 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Quy trình nghiên cứu .2 Xây dựng thang đo .1 Thang đo Lòng trung thành .2 Thang đo Nhận biết thương hiệu .3 Thang đo Giá trị tự thể hiện.4 Thang đo Chất lượng cảm nhận.5 Thang đo Ham muốn thương hiệu . PHÂN TÍCH KẾT QUẢ KHẢO SÁT .1 Mô tả mẫu điều tra khảo sát: .2 Kiểm định mô hình đo lường: .1 Kiểm định Cronbach alpha đối với các thang đo: .2 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA:.3 Phân tích hồi quy bội: .3 Kiểm định sự khác biệt của các biến kiểm soát với sự tác động đến lòng trung thành của khách hàng.1 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo nhóm giới tính .2 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo độ tuổi .3 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo thu nhập: .4 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo cấp bậc: .5 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo thời gian sử dụng: .6 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo tình trạng máy .4 Đánh giá trung bình của khách hàng về các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành thương hiệu .5 Mức độ trung thành của khách hàng đối với từng thương hiệu . Ý NGHĨA, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .1 Ý nghĩa và kết luận: .2 Đề xuất hàm ý cho nhà quản trị: .1 Gia tăng lòng ham muốn thương hiệu và chất lượng cảm nhận .2 Gia tăng giá trị tự thể hiện của thương hiệu .56 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Các giải pháp khác nhằm làm gia tăng lòng trung thành của khách hàng .3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo:.57 TÀI LIỆU THAM KHẢO .59 MỤC LỤC PHỤ LỤC .63 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tổng hợp các yếu tố tác động đến lòng trung thành thương hiệu .1 Thang đo Lòng trung thành .2 Thang đo Nhận biết thương hiệu .3 Thang đo Giá trị tự thể hiện .4 Thang đo Chất lượng cảm nhận .5 Thang đo Ham muốn thương hiệu .1 Kết quả phân tích Cronbach alpha của các thang đo .2 Kết quả EFA thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành của khách hàng đối với thương hiệu máy tính bảng.3 Kết quả EFA thang đo “Lòng trung thành thương hiệu” .4 Ma trận hệ số tương quan giữa các biến .5 Tóm tắt mô hình hồi quy.6 Kiểm định độ phù hợp của mô hình .7 Hệ số hồi quy Coefficients.8 Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.9 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo nhóm giới tính .10 Kết quả phân tích ANOVA về sự khác biệt của giá trị trung bình mẫu nghiên cứu theo độ tuổi .11 Kết quả phân tích ANOVA về sự khác biệt của giá trị trung bình mẫu nghiên cứu theo thu nhập .12 Kết quả phân tích ANOVA về sự khác biệt của giá trị trung bình mẫu nghiên cứu theo cấp bậc .13 Kết quả phân tích ANOVA về sự khác biệt của giá trị trung bình mẫu nghiên cứu theo thời gian sử dụng .14 Kết quả kiểm định Levene theo thời gian sử dụng .15 Kết quả kiểm định Post Hoc về mức độ khác biệt giữa các nhóm theo thời gian sử dụng . 49 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.16 Kiểm định sự khác biệt của các yếu tố tác động theo tình trạng máy .17 Đánh giá trung bình của khách hàng về các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành thương hiệu .18 Mức độ trung thành của khách hàng đối với từng thương hiệu. 52 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Thành phần giá trị thương hiệu và mối quan hệ giữa chúng (Nguồn: Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị Mai Trang (2008)) .2: Mô hình nghiên cứu về Lòng trung thành thương hiệu tivi.3: Mô hình nghiên cứu Lòng trung thành thương hiệu đối với điện thoại di động Nokia .4 Mô hình nghiên cứu Lòng trung thành thương hiệu đối với máy tính xách tay 15 Hình 2.5 Mô hình nghiên cứu Lòng trung thành của khách hàng đối với thương hiệu điện thoại di động (Nguồn Phạm Anh Tuấn (2008)) .6 Mô hình nghiên cứu đề xuất .1 Quy trình nghiên cứu.1 Mô hình sau khi kiểm định . 45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt DN Doanh nghiệp EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá KMO Kaiser-Mever-Olkin P-value Probability value Giá trị xác xuất SPSS Statistical Package for Social Phần mềm xử lý số liệu thống kê Sciences SPSS TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh VIF Hệ số phóng đại TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Chương 1 trình bày tóm tắt về lịch sử phát triển của máy tính bảng, thị phần của các hãng máy tính bảng trên thế giới và tại thị trường Việt Nam từ đó nêu lên lý do chọn đề tài. Ngoài ra chương này cũng giới thiệu sơ lược về mục tiêu và phương pháp nghiên cứu cũng như ý nghĩa thực tiễn của đề tài.1 Lý do chọn đề tài: Từ tháng 4/2010, hãng Apple ra mắt loại máy tính bảng mang tên Ipad mà khi ấy ít ai biết nó dùng để làm gì. Thế nhưng chỉ sau 80 ngày đã bán được 3 triệu Ipad, gây chấn động thị trường. Và cũng bắt đầu từ đó đã tạo nên cuộc đua khốc liệt giữa các đại gia công nghệ thông tin. Cho đến hôm nay, rất nhiều đối thủ cạnh tranh nặng ký của Apple đã xuất hiện trên đường đua giành thị phần máy tính bảng, mà hứa hẹn sẽ bùng nổ vào năm 2013. Các hãng như Samsung, Sony, Asus, Lenovo,.đã không ngừng tự làm mới mình cũng đã góp phần tạo ra nhiều sản phẩm máy tính bảng với chức năng và giá cả đa dạng hơn, cho người dùng có thêm nhiều sự lựa chọn hơn. Mặc dù vậy, máy tính bảng Ipad của Apple vẫn đang ở vị trí độc tôn trên thị trường máy tính bảng. Lượng máy tính bảng tiêu thụ tại thị trường Việt Nam đang gia tăng kỷ lục từ đầu năm, với khoảng 250. Riêng trong quý I/2013, số lượng máy tính bảng tiêu thụ đạt 130.608 chiếc, tăng 28% so với quý IV/2012 và tăng 130% so với cùng kỳ năm trước.(1) Yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng này là do các dòng máy tính bảng chạy hệ điều hành Android giá thấp tràn ngập thị trường, đặc biệt là những thương hiệu như POP, Coby và Cutepad. đã tạo động lực thúc đẩy cho thị trường này tăng trưởng nhanh. Thị trường máy tính bảng tại Việt Nam vẫn đang có cơ hội lớn cho tăng trưởng do bắt đầu tương đối chậm so với các nước khác. Theo đó, IDC dự báo tổng lượng máy bán ra trong năm 2013 khoảng 600.000 chiếc và có mức tăng trung bình 25% giai đoạn 5 năm tới, đạt 1,5 triệu chiếc vào năm 2017.1 1 Theo Thế Hải, 29/06/2013. Tablet “đại náo” thị trường.vn/news/vn/tieu-dung/tablet-dai-nao-thi- truong.html TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 Tuy nhiên, theo số liệu thống kê của IDC về thị phần máy tính bảng của top 5 thương hiệu hàng đầu trên thế giới từ quý 1, 2012 đến quý 1, 2013, đăng trên trang http://www.com cho thấy, thị phần của Ipad đã giảm gần 20% (từ mức đạt gần 60% xuống còn 40%), và vị trí thứ 2 trong bảng xếp hạng thuộc về Samsung, hãng này đã tăng thị phần từ mức 10% lên gần 20%.2 Ta có thể thấy cả Apple và Samsung họ đã rất chú trọng đến việc liên tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa sự lựa chọn cho người tiêu dùng và đã xây dựng thương hiệu mạnh mẽ đạt được sự tin tưởng và lòng trung thành của khách hàng nên doanh số của họ luôn dẫn đầu thị trường. Còn đối với các thương hiệu nhỏ vì tuổi đời còn ít, chưa khẳng định được vị thế và giá trị thương hiệu của mình nên chiếm thị phần rất thấp. Điều này khiến cho cuộc đua giành thị phần máy tính bảng đang dần trở nên khốc liệt hơn, đặt ra thách thức cho các thương hiệu phải nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị phần và đặt biệt là nâng cao lòng trung thành của khách hàng đối với thương hiệu – tạo nên lợi thế cạnh tranh.
Tổng quan nghiên cứu
Thị trường máy tính bảng tại Việt Nam, đặc biệt là tại TP. Hồ Chí Minh, đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ với lượng tiêu thụ đạt kỷ lục. Trong quý I năm 2013, số lượng máy tính bảng tiêu thụ đạt 130.608 chiếc, tăng 28% so với quý IV năm 2012 và tăng 130% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần của các thương hiệu lớn như Apple và Samsung chiếm ưu thế, tuy nhiên thị phần của Apple đã giảm gần 20% trong khi Samsung tăng từ 10% lên gần 20%. Cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt đòi hỏi các doanh nghiệp phải tập trung nâng cao lòng trung thành của khách hàng để giữ vững và mở rộng thị phần.
Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến lòng trung thành của khách hàng đối với các thương hiệu máy tính bảng tại TP. Hồ Chí Minh, bao gồm mức độ tác động của các yếu tố và sự khác biệt theo đặc điểm cá nhân của khách hàng. Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại TP. Hồ Chí Minh với đối tượng là khách hàng đã và đang sử dụng máy tính bảng. Nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học giúp các doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu và duy trì lòng trung thành khách hàng trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên mô hình giá trị thương hiệu của Aaker (1991) và các nghiên cứu tiếp theo, tập trung vào bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến lòng trung thành thương hiệu:
- Nhận biết thương hiệu: Khả năng khách hàng nhận diện và phân biệt thương hiệu trong số các thương hiệu cạnh tranh.
- Giá trị tự thể hiện: Thương hiệu giúp khách hàng thể hiện bản thân, phản ánh tính cách và đẳng cấp cá nhân.
- Chất lượng cảm nhận: Đánh giá chủ quan của khách hàng về chất lượng sản phẩm dựa trên trải nghiệm thực tế.
- Ham muốn thương hiệu: Mức độ thích thú và xu hướng tiêu dùng thương hiệu của khách hàng.
Lòng trung thành thương hiệu được định nghĩa là sự gắn bó và cam kết của khách hàng đối với thương hiệu, thể hiện qua hành vi mua lặp lại và sự giới thiệu thương hiệu cho người khác.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn chính:
- Nghiên cứu định tính: Thảo luận nhóm với 20 thành viên gồm chuyên gia và người dùng máy tính bảng để xác định các yếu tố và xây dựng thang đo phù hợp.
- Nghiên cứu định lượng: Khảo sát 254 khách hàng tại TP. Hồ Chí Minh bằng bảng câu hỏi Likert 5 điểm, thu thập dữ liệu về các yếu tố nghiên cứu.
Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 16.0 với các kỹ thuật:
- Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha.
- Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc các yếu tố.
- Phân tích hồi quy bội để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến lòng trung thành.
- Kiểm định sự khác biệt theo đặc điểm cá nhân bằng T-test và ANOVA.
Quy trình nghiên cứu được thực hiện từ thiết kế, thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích đến thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
- Nhận biết thương hiệu: Có 6 biến quan sát với hệ số Cronbach’s Alpha 0.865, cho thấy độ tin cậy cao. Nhân tố này có mối tương quan tích cực với lòng trung thành (r ≈ 0.637).
- Chất lượng cảm nhận: Bao gồm 4 biến quan sát sau khi loại bỏ biến không phù hợp, hệ số Cronbach’s Alpha 0.756. Chất lượng cảm nhận được đánh giá cao với các đặc điểm như thiết kế sang trọng, tốc độ xử lý nhanh, màn hình cảm ứng nhạy và thời lượng pin lâu.
- Ham muốn thương hiệu: Hệ số Cronbach’s Alpha 0.794, thể hiện sự thích thú và xu hướng tiêu dùng thương hiệu có ảnh hưởng mạnh đến lòng trung thành.
- Giá trị tự thể hiện: Hệ số Cronbach’s Alpha 0.864, cho thấy thương hiệu giúp khách hàng thể hiện bản thân là yếu tố quan trọng.
- Mô hình hồi quy bội cho thấy 4 yếu tố trên giải thích được 52.9% sự biến thiên của lòng trung thành khách hàng (R² = 0.529), với mức ý nghĩa thống kê cao (Sig. F = 0.05).
Thảo luận kết quả
Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng nhận biết thương hiệu, chất lượng cảm nhận, giá trị tự thể hiện và ham muốn thương hiệu đều có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến lòng trung thành của khách hàng đối với các thương hiệu máy tính bảng tại TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, nhận biết thương hiệu và ham muốn thương hiệu đóng vai trò then chốt, phù hợp với các nghiên cứu trước đây trong lĩnh vực quản trị thương hiệu.
Sự khác biệt về lòng trung thành cũng được ghi nhận theo các đặc điểm cá nhân như độ tuổi, thu nhập và thời gian sử dụng máy tính bảng, cho thấy các doanh nghiệp cần có chiến lược phân khúc khách hàng phù hợp. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố và bảng phân tích hồi quy chi tiết.
Đề xuất và khuyến nghị
- Tăng cường nhận biết thương hiệu: Đẩy mạnh các chiến dịch quảng bá, xây dựng hình ảnh thương hiệu rõ ràng và dễ nhận diện nhằm nâng cao mức độ nhận biết trong vòng 12 tháng tới, do bộ phận marketing thực hiện.
- Nâng cao chất lượng cảm nhận: Cải tiến thiết kế, nâng cấp tính năng kỹ thuật như tốc độ xử lý, màn hình cảm ứng và thời lượng pin để đáp ứng kỳ vọng khách hàng, triển khai liên tục trong 2 năm, phối hợp giữa bộ phận R&D và sản xuất.
- Phát triển giá trị tự thể hiện: Xây dựng các chương trình truyền thông nhấn mạnh giá trị cá nhân và đẳng cấp khi sử dụng sản phẩm, thực hiện trong 6 tháng, do phòng truyền thông và thương hiệu đảm nhiệm.
- Tăng cường ham muốn thương hiệu: Tạo ra các trải nghiệm khách hàng tích cực, chương trình khuyến mãi hấp dẫn và dịch vụ hậu mãi tốt để kích thích sự yêu thích và trung thành, triển khai liên tục, do bộ phận chăm sóc khách hàng và bán hàng thực hiện.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
- Doanh nghiệp sản xuất và phân phối máy tính bảng: Áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu và tăng cường lòng trung thành khách hàng.
- Nhà quản lý marketing và thương hiệu: Sử dụng các thang đo và mô hình nghiên cứu để đánh giá hiệu quả các chiến dịch quảng bá và cải tiến sản phẩm.
- Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị Kinh doanh, Marketing: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.
- Các tổ chức nghiên cứu thị trường: Áp dụng mô hình và kết quả để tư vấn chiến lược cho khách hàng trong ngành công nghệ và điện tử tiêu dùng.
Câu hỏi thường gặp
-
Lòng trung thành thương hiệu là gì?
Lòng trung thành thương hiệu là sự gắn bó và cam kết của khách hàng đối với một thương hiệu, thể hiện qua hành vi mua lặp lại và giới thiệu thương hiệu cho người khác. -
Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến lòng trung thành của khách hàng máy tính bảng?
Nhận biết thương hiệu và ham muốn thương hiệu được xác định là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, chi phối quyết định mua và sự trung thành của khách hàng. -
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính để xây dựng thang đo và nghiên cứu định lượng với khảo sát 254 khách hàng, phân tích dữ liệu bằng SPSS với các kỹ thuật Cronbach’s Alpha, EFA và hồi quy bội. -
Làm thế nào để nâng cao chất lượng cảm nhận của khách hàng?
Cải tiến sản phẩm về thiết kế, tính năng kỹ thuật như tốc độ xử lý, màn hình cảm ứng và thời lượng pin, đồng thời cung cấp trải nghiệm sử dụng tốt và dịch vụ hậu mãi chu đáo. -
Tại sao giá trị tự thể hiện lại quan trọng trong nghiên cứu này?
Giá trị tự thể hiện giúp khách hàng cảm thấy thương hiệu phản ánh được cá tính và đẳng cấp của họ, từ đó tạo sự gắn bó và trung thành lâu dài với thương hiệu.
Kết luận
- Nghiên cứu xác định bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến lòng trung thành khách hàng máy tính bảng tại TP. Hồ Chí Minh: nhận biết thương hiệu, chất lượng cảm nhận, giá trị tự thể hiện và ham muốn thương hiệu.
- Mô hình nghiên cứu giải thích được 52.9% sự biến thiên của lòng trung thành, cho thấy tính phù hợp và thực tiễn cao.
- Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu và duy trì khách hàng trung thành.
- Các đề xuất giải pháp tập trung vào nâng cao nhận biết, cải tiến chất lượng sản phẩm, phát triển giá trị tự thể hiện và tăng cường ham muốn thương hiệu.
- Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về lòng trung thành thương hiệu trong ngành công nghệ cao tại Việt Nam.
Hành động tiếp theo là áp dụng các giải pháp đề xuất và tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chiến lược phù hợp với sự biến động của thị trường.