Luận văn tốt nghiệp về xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020

Tổng hợp kiến thức Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ giai đoạn 2018-2020: Phân tích và triển vọng, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu

• Tác giả: Cù Thị Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Đào Hồng Quyên
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN
• 1.1. Tổng quan về xuất khẩu
• 1.1.1. Khái niệm xuất khẩu
• 1.1.2. Vai trò của xuất khẩu
• 1.1.3. Các hình thức xuất khẩu
• 1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu
• 1.3. Các biện pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu
• 1.4. Giới thiệu chung về ngành thủy sản và các yếu tố tác động đến xuất khẩu thủy sản
• 1.4.1. Khái niệm và đặc điểm ngành thủy sản
• 1.4.2. Vai trò của ngành thủy sản đối với ngành quốc gia
• 1.4.3. Các yếu tố tác động đến xuất khẩu thủy sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG MỸ GIAI ĐOẠN 2018-2020
• 2.1. Phân tích tình hình tiêu thụ thủy sản trên thị trường Mỹ
• 2.1.1. Tình hình cung - cầu về hàng thủy sản
• 2.1.2. Tình hình giá cả, chất lượng
• 2.1.3. Tình hình cạnh tranh
• 2.1.4. Hệ thống phân phối
• 2.1.5. Các quy định pháp lý liên quan đến mặt hàng thủy sản
• 2.2. Tình hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam giai đoạn 2018-2020 và vị trí của thị trường Mỹ
• 2.2.1. Về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu
• 2.2.2. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu
• 2.2.3. Về thị trường xuất khẩu
• 2.2.4. Đánh giá vị trí, vai trò của thị trường Mỹ đối với xuất khẩu thủy sản Việt Nam
• 2.3. Tầm quan trọng của việc đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ
• 2.4. Thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020
• 2.4.1. Phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020
• 2.4.2. Đánh giá thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG MỸ ĐẾN NĂM 2025
• 3.1. Mục tiêu và định hướng đến năm 2025
• 3.1.1. Mục tiêu thực hiện
• 3.1.2. Định hướng đến năm 2025
• 3.2. Các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ
• 3.2.1. Các giải pháp vĩ mô
• 3.2.2. Các giải pháp vi mô
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng nhất trong nền kinh tế quốc dân. Trong giai đoạn 2018-2020, xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ đã ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý. Việt Nam, với tiềm năng lớn về thủy sản, đã tận dụng lợi thế này để gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đã đạt được những con số ấn tượng, góp phần không nhỏ vào nguồn thu ngoại tệ cho đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành thủy sản cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ thị trường quốc tế, đặc biệt là từ các quy định pháp lý và yêu cầu chất lượng ngày càng cao từ phía Mỹ.

1.1. Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Trong giai đoạn 2018-2020, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ đã có sự tăng trưởng ổn định. Các sản phẩm như cá tra, tôm, và mực là những mặt hàng chủ lực. Theo báo cáo, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đã tăng từ 1,5 tỷ USD năm 2018 lên 2 tỷ USD vào năm 2020. Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ngành thủy sản Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các nước khác như Ấn Độ và Ecuador cũng đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Để duy trì và phát triển thị phần, các doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Mỹ.

II. Phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản sang Mỹ

Phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ cho thấy nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành này. Đầu tiên, chính sách xuất khẩu của chính phủ đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như thách thức xuất khẩu về chất lượng sản phẩm và giá cả. Các quy định pháp lý của Mỹ về an toàn thực phẩm và kiểm dịch cũng là một rào cản lớn. Do đó, các doanh nghiệp cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc cải thiện quy trình sản xuất và chế biến để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm cũng là những yếu tố quan trọng giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.1. Tình hình cung cầu và giá cả

Tình hình cung - cầu về thủy sản trên thị trường Mỹ trong giai đoạn 2018-2020 cho thấy sự biến động lớn. Nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại Mỹ ngày càng tăng, đặc biệt là trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến sức khỏe và dinh dưỡng. Tuy nhiên, giá cả thủy sản cũng chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như biến động thị trường, chi phí sản xuất và các rào cản thương mại. Các sản phẩm như tôm và cá tra đã có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các nước khác, dẫn đến việc giá cả có xu hướng giảm. Điều này đặt ra thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc duy trì lợi nhuận và phát triển bền vững.

III. Định hướng và giải pháp cho xuất khẩu thủy sản

Để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ đến năm 2025, cần có những định hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường chính sách xuất khẩu nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tiếp cận thị trường. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế là điều cần thiết. Các doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu và phát triển các kênh phân phối hiệu quả. Ngoài ra, việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và tham gia các hội chợ thương mại cũng sẽ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường Mỹ.

3.1. Các giải pháp vĩ mô

Các giải pháp vĩ mô cần được triển khai bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp lý liên quan đến xuất khẩu thủy sản. Chính phủ cần tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp thông qua việc giảm thiểu thủ tục hành chính và hỗ trợ tài chính. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ chế biến cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho người lao động trong ngành thủy sản cũng cần được chú trọng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thủy sản là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế quốc dân, mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn và tạo sinh kế cho lực lượng lao động nông - ngư nghiệp. Nhờ lợi thế tự nhiên về hệ thống sông ngòi dày đặc cùng đường bờ biển dài, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển hoạt động nuôi trồng và khai thác thủy sản, cung cấp nguyên liệu phục vụ tiêu dùng nội địa và xuất khẩu. Trong các thị trường nhập khẩu truyền thống, Hoa Kỳ (Mỹ) liên tục duy trì vị thế là một trong ba đối tác thương mại lớn nhất của thủy sản Việt Nam (bên cạnh Liên minh châu Âu và Nhật Bản), và từ năm 2018 đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản đứng đầu.

Tuy nhiên, bối cảnh tự do hóa thương mại toàn cầu làm gia tăng mức độ cạnh tranh giữa các quốc gia xuất khẩu thủy sản trên thị trường Mỹ. Đồng thời, ngành thủy sản Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nội tại như: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đồng bộ, giá thành sản xuất cao và sự phụ thuộc vào các khâu trung gian phân phối. Bên cạnh đó, thị trường Mỹ ngày càng siết chặt các rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và các biện pháp phòng vệ thương mại. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Kinh tế quốc tế (chuyên ngành Kinh tế đối ngoại) của tác giả Cù Thị Huyền tại Học viện Chính sách và Phát triển (năm 2021) đã thực hiện đề tài "Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020".

• Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá thực trạng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đến năm 2025.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu thủy sản nói riêng.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ trong giai đoạn 2018-2020; làm rõ thành tựu, hạn chế, các quy định kỹ thuật, pháp lý và rào cản thương mại của thị trường Mỹ.
  3. Xác định mục tiêu, định hướng và đề xuất các giải pháp vĩ mô, vi mô nhằm thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ đến năm 2025.
• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung: Tập trung vào các chỉ tiêu kim ngạch, sản lượng, tỷ trọng, cơ cấu mặt hàng, giá cả, kênh phân phối, cùng các quy định pháp lý, hàng rào kỹ thuật và thuế quan áp dụng đối với thủy sản nhập khẩu vào Mỹ.
  • Về thời gian: Dữ liệu nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2018-2020, có đối chiếu với các năm trước đó và cập nhật số liệu quý I, 4 tháng đầu năm 2021.
  • Về không gian: Hoạt động thương mại thủy sản giữa Việt Nam và thị trường tiêu thụ Hoa Kỳ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các nguyên lý của kinh tế thương mại quốc tế và kinh tế ngành thủy sản. Các nội dung lý thuyết trọng tâm bao gồm:

• Khái niệm và vai trò của xuất khẩu: Bản chất của xuất khẩu là hoạt động bán hàng hóa ra nước ngoài có tổ chức; đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn vốn ngoại tệ cho nhập khẩu công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm qua cạnh tranh quốc tế, giải quyết việc làm và mở rộng quan hệ đối ngoại.
• Các hình thức xuất khẩu: Xuất khẩu trực tiếp (qua đại diện bán hàng, đại lý phân phối); xuất khẩu gián tiếp (qua đại lý, công ty quản lý xuất khẩu, công ty kinh doanh xuất khẩu, đại lý vận tải); gia công hàng xuất khẩu (nhận nguyên liệu giao thành phẩm, mua đứt bán đoạn, hỗn hợp); xuất khẩu tại chỗ; tái xuất khẩu (tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu); và xuất khẩu theo nghị định thư.
• Đặc thù kinh tế sinh học ngành thủy sản: Đối tượng sản xuất là sinh vật sống trong môi trường nước; diện tích mặt nước (thủy vực) là tư liệu sản xuất chủ yếu không thể thay thế; quy trình sản xuất mang tính thời vụ rõ rệt và chịu tác động trực tiếp của các yếu tố sinh thái, thủy văn, thời tiết.
• Hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng: Bộ luật Liên bang Hoa Kỳ (CFR - Code of Federal Regulations), Đạo luật Thực phẩm, Dược phẩm và Mỹ phẩm Hoa Kỳ (FDCA), Đạo luật về Nhãn hiệu năm 1946, Đạo luật Chống khủng bố sinh học năm 2002 (Bioterrorism Act 2002), Tiêu chuẩn Phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP), Hướng dẫn thực hành sản xuất tốt (GMP), các quy định về kiểm soát dịch bệnh của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Dịch vụ Thủy sản Biển Quốc gia Hoa Kỳ (NMFS).

Khóa luận sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp:

• Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu: Thu thập văn bản quy phạm, báo cáo thống kê chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích các bộ phận cấu thành của thị trường và hoạt động xuất khẩu, sau đó tổng hợp thành các nhận định có tính khái quát.
• Phương pháp so sánh: Thực hiện so sánh tương đối, tuyệt đối, bình quân, so sánh theo chuỗi thời gian (chiều dọc) và so sánh cơ cấu thị phần giữa các quốc gia đối thủ (chiều ngang).
• Phương pháp logic và thống kê: Xử lý số liệu phản ánh quy luật biến động của kim ngạch, giá cả và cơ cấu mặt hàng.

Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được tổng hợp từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Tổng cục Hải quan Việt Nam, Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA), Dịch vụ Thủy sản Biển Quốc gia Hoa Kỳ (NMFS), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Statista.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xuất khẩu thủy sản

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về xuất khẩu hàng hóa và đặc điểm ngành thủy sản. Tác giả chỉ rõ xuất khẩu thủy sản là ngành kinh tế cung cấp nguồn protein động vật thiết yếu cho con người (chiếm khoảng 15% tổng lượng protein động vật tiêu thụ toàn cầu, với khoảng 71% sản lượng khai thác được sử dụng làm thực phẩm trực tiếp). Theo thống kê của FAO, mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người toàn cầu đạt 19,4 kg/năm vào năm 2018 (trong đó Nhật Bản đạt 39 kg/người, EU đạt 22 kg/người).

Về mặt tác động, chương này phân loại các nhóm nhân tố chi phối hoạt động xuất khẩu thủy sản thành:

• Nhân tố bên trong doanh nghiệp: Năng lực quản trị kinh doanh của ban giám đốc, trình độ cán bộ nghiệp vụ xuất nhập khẩu, năng lực tài chính và chiến lược kinh doanh.
• Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp trong nước: Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, chính sách thương mại và tỷ giá hối đoái của Nhà nước, năng lực sản xuất nội địa, mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước, cơ sở hạ tầng logistics và điều kiện tự nhiên.
• Nhân tố thị trường quốc tế: Tình hình tăng trưởng GDP, thu nhập dân cư và thị hiếu tiêu dùng tại thị trường nhập khẩu, chính sách bảo hộ và hàng rào kỹ thuật, mức độ cạnh tranh từ các nhà cung ứng toàn cầu.

Chương 1 cũng tổng kết các công cụ chính sách thúc đẩy xuất khẩu phổ biến, bao gồm: điều hành tỷ giá linh hoạt (duy trì tỷ giá khuyến khích xuất khẩu), chính sách hoàn thuế và miễn giảm thuế xuất khẩu, hỗ trợ tín dụng và bảo hiểm tín dụng xuất khẩu, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và xúc tiến thương mại quốc tế.

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020

Chương 2 là nội dung trọng tâm của khóa luận, tập trung phân tích đặc điểm thị trường Mỹ, diễn biến kim ngạch, cơ cấu mặt hàng và các rào cản thương mại.

1. Đặc điểm cung - cầu và giá cả tại thị trường Mỹ

Người tiêu dùng Mỹ dành khoảng 2/3 tổng chi tiêu thủy sản hàng năm tại các chuỗi nhà hàng, dịch vụ ăn uống. Mặc dù sản xuất nội địa phát triển, Mỹ vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn thủy sản nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Theo thống kê của NMFS, trong 3 tháng đầu năm 2021, nhập khẩu thủy sản của Mỹ đạt 743,7 nghìn tấn (trị giá 5,6 tỷ USD, tăng 7,2% về lượng và 7,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020). Dự báo cả năm 2021 nhập khẩu đạt khoảng 2,9 triệu tấn (tương đương 23,3 tỷ USD).

Về mức giá, bảng giá bán lẻ trung bình một số mặt hàng thủy sản tại Mỹ năm 2018 được tác giả thống kê như sau:

Tên loại thủy sản	Giá bán lẻ trung bình (USD/pound)
Trứng cá muối	32,97
Con sò	13,17
Cá hồi	9,17 – 9,86
Cá hồng	8,70
Tôm hùm	8,69
Cua	7,98
Tôm	7,59
Cá ngừ	7,48
Con hàu	5,16
Cá rô phi	4,37
Sò	3,94
Tôm bé / Tôm càng xanh	3,13

(Nguồn: Statista, trích trong khóa luận)

2. Vị trí của thị trường Mỹ và diễn biến xuất khẩu của Việt Nam

Từ năm 2018, Mỹ vượt qua EU để trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch và sản lượng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ giai đoạn 2018-2020 có sự biến động do tác động của đại dịch Covid-19 nhưng đã phục hồi nhanh chóng vào cuối giai đoạn:

Năm	Giá trị xuất khẩu (Triệu USD)	Sản lượng xuất khẩu (Nghìn tấn)	Tăng trưởng giá trị so với năm trước (%)
2018	1.626,00	236,34	—
2019	1.473,00	219,54	-9,41%
2020	1.665,00	240,12	+13,03%

(Nguồn: Tổng hợp từ số liệu biểu đồ 2.1 của khóa luận)

Trong năm 2020, giá trị xuất khẩu đạt mức cao nhất trong cả giai đoạn, tăng 2,39% so với năm 2018. Bước sang 4 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 483 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2020 (trong đó riêng quý I/2021 đạt 334 triệu USD, tăng 16,5%; tháng 4/2021 đạt 149 triệu USD, tăng 64%).

3. Cơ cấu mặt hàng và thị phần cạnh tranh

Mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ là tôm đông lạnh và cá biển đông lạnh (đặc biệt là cá tra, basa, cá ngừ). Thống kê 10 sản phẩm thủy sản xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2021 (chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu sang thị trường này) thể hiện cụ thể:

STT	Mặt hàng thủy sản xuất khẩu sang Mỹ	Giá trị (Triệu USD)	Tỷ trọng (%)
1	Tôm thẻ, tôm sú chế biến	101,80	21,2%
2	Cá tra phile/cắt khúc đông lạnh	102,37	20,8%
3	Cá ngừ phile/loin/cắt khúc đông lạnh	43,66	8,9%
4	Tôm thẻ tươi	34,25	7,0%
5	Tôm tẩm bột	30,02	6,1%
6	Cá biển các loại phile/cắt khúc đông lạnh	22,81	4,6%
7	Tôm thẻ sushi	20,50	4,2%
8	Tôm thẻ thịt đông lạnh	13,00	2,6%
9	Tôm sú đông lạnh	12,386	2,5%
10	Cá ngừ chế biến	11,06	2,3%

(Nguồn: Tổng cục Hải quan, trích trong khóa luận)

Về vị thế cạnh tranh năm 2020, Việt Nam đứng thứ 6 về giá trị xuất khẩu thủy sản sang Mỹ, chiếm hơn 4% thị phần nhập khẩu của thị trường này. Các đối thủ cạnh tranh dẫn đầu gồm có Trung Quốc (12,31% thị phần), Canada (11,48%), Thái Lan (6,24%), Indonesia (6,10%) và Ấn Độ.

4. Kênh phân phối và rào cản kỹ thuật, pháp lý

• Phương thức phân phối: Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ nên chủ yếu xuất khẩu gián tiếp qua các trung gian nhập khẩu Mỹ (đại diện nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà môi giới, nhà buôn). Việc này làm tăng chi phí trung gian; tác giả chỉ ra độ chênh lệch giữa giá xuất khẩu tại cảng và giá bán lẻ tại siêu thị Mỹ có trường hợp lên tới 10 lần.
• Quy định kiểm dịch và vệ sinh an toàn thực phẩm: FDA áp dụng nguyên tắc quản lý nghiêm ngặt. Trong nuôi trồng thủy sản, FDA chỉ cho phép sử dụng 6 loại kháng sinh (gồm: Chorionic gonadotropin, dung dịch formalin, tricaine methanesulfonate, oxytetracycline, sulfamerazine và hỗn hợp sulfadimethoxine/ormetoprim); cho phép 18 hợp chất không phải kháng sinh; đồng thời cấm tuyệt đối 11 hoạt chất (như Chloramphenicol, Clenbuterol, Diethylstilbestrol, Dimetridazole...).
• Quy định ghi nhãn mác: Tuân thủ Đạo luật Nhãn hiệu 1946. Từ ngày 01/01/2006, Mỹ bắt buộc ghi nhãn cảnh báo nguồn gây dị ứng bằng tiếng Anh đằng sau chữ "contains" đối với sản phẩm chứa protein từ cá và thủy sản có vỏ. Ngoài ra, vấn đề phân loại tên gọi giữa cá tra/basa của Việt Nam và cá da trơn nội địa (catfish) tiếp tục bị kiểm soát chặt chẽ bởi các đạo luật nông nghiệp của Mỹ.
• Đăng ký cơ sở: Bắt buộc đăng ký cơ sở chế biến, đóng gói theo Đạo luật Chống khủng bố sinh học năm 2002.
• Thuế chống bán phá giá (DOC):
  • Đối với cá tra, basa: Kết luận rà soát hành chính lần thứ 13 (POR13) ngày 15/03/2018 áp mức thuế từ 2,39 USD/kg đến 7,74 USD/kg.
  • Đối với tôm: Mức thuế sơ bộ ngày 08/03/2018 là hơn 25%, sau đó DOC công bố mức thuế cuối cùng ngày 10/09/2018 là 4,58%. Đến ngày 11/04/2019, DOC công bố kết quả sơ bộ áp mức thuế 0% đối với 31 doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam (trong đó có Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta và Công ty Cổ phần Hải sản Nha Trang).

5. Đánh giá ưu điểm và hạn chế

• Ưu điểm: Kim ngạch và sản lượng tăng trưởng ổn định; cơ cấu sản phẩm đa dạng; nguồn nguyên liệu nội địa dồi dào nhờ sản lượng nuôi trồng tăng bình quân 12,77%/năm (năm 2018); vai trò hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường của VASEP ngày càng hiệu quả.
• Hạn chế: Quy mô nuôi trồng manh mún (trang trại Việt Nam chỉ phổ biến từ 1 - 2 ha so với mức trên 50 ha của các nước đối thủ); chi phí nhân công cao gấp 3 - 5 lần dẫn đến giá thành xuất khẩu của Việt Nam cao hơn các đối thủ từ 10 - 15%; tỷ trọng sản phẩm thô còn lớn; năng lực thông quan bị rủi ro do một số lô hàng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn HACCP và quy định môi trường.

Chương 3: Định hướng và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ đến năm 2025

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển và hệ thống giải pháp đồng bộ:

• Mục tiêu và định hướng đến năm 2025: Củng cố vị thế dẫn đầu của thị trường Mỹ trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu sang nhóm sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao; kiểm soát chặt chẽ chất lượng nhằm vượt qua các rào cản kỹ thuật.
• Nhóm giải pháp vĩ mô (Nhà nước và Hiệp hội VASEP):
  • Hoàn thiện quy hoạch vùng nuôi tập trung, kiểm soát chất lượng con giống và nguồn thức ăn chăn nuôi.
  • Tăng cường giám sát việc sử dụng kháng sinh, hóa chất theo đúng danh mục quy định của FDA.
  • Thực hiện hiệu quả chính sách hoàn thuế, hỗ trợ tín dụng ưu đãi và cung cấp dịch vụ bảo hiểm tín dụng xuất khẩu cho các doanh nghiệp thủy sản.
  • Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về các vụ kiện chống bán phá giá và rào cản kỹ thuật.
• Nhóm giải pháp vi mô (Doanh nghiệp xuất khẩu):
  • Đầu tư hiện đại hóa công nghệ chế biến, áp dụng nghiêm ngặt hệ thống quản lý chất lượng HACCP, GMP.
  • Tối ưu hóa chi phí sản xuất và nuôi trồng để hạ giá thành, nâng cao năng lực cạnh tranh về giá.
  • Từng bước đa dạng hóa kênh phân phối, giảm dần sự phụ thuộc vào các khâu trung gian tại Mỹ bằng cách liên kết trực tiếp với các chuỗi bán lẻ, siêu thị.
  • Chủ động chuẩn bị hồ sơ sổ sách kế toán minh bạch để đáp ứng các kỳ rà soát hành chính thuế chống bán phá giá của Bộ Thương mại Mỹ.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Khóa luận làm rõ bức tranh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ giai đoạn 2018-2020: Kim ngạch đạt 1.626 triệu USD (2018), giảm xuống 1.473 triệu USD (2019) do suy giảm thương mại và đạt 1.665 triệu USD (2020) với sản lượng 240,12 nghìn tấn.
  • Xác định rõ tôm chế biến (chiếm 21,2%) và cá tra phile đông lạnh (chiếm 20,8%) là hai mặt hàng cốt lõi chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2021.
  • Tổng hợp hệ thống rào cản kỹ thuật và pháp lý đặc thù của Mỹ (CFR, 6 loại kháng sinh FDA cấp phép, cảnh báo dị ứng trên nhãn mác, Luật Chống khủng bố sinh học 2002) và phân tích các mốc áp thuế chống bán phá giá của DOC đối với cá tra (2,39 - 7,74 USD/kg theo POR13) và tôm (mức 0% sơ bộ cho 31 doanh nghiệp năm 2019).
  • Chỉ ra các nguyên nhân dẫn đến bất lợi về giá thành của thủy sản Việt Nam: diện tích nông trại nhỏ lẻ (1 - 2 ha), chi phí nhân công cao gấp 3 - 5 lần và sự phụ thuộc vào mạng lưới phân phối trung gian khiến giá bán lẻ tại Mỹ bị đội lên cao.
• Đóng góp của khóa luận: Cung cấp tài liệu tổng hợp thực chứng về diễn biến thị trường thủy sản Hoa Kỳ giai đoạn 2018-2020; hệ thống hóa các quy định kỹ thuật của FDA và DOC; đề xuất các nhóm giải pháp xuất phát từ thực trạng chuỗi giá trị nuôi trồng - chế biến - xuất khẩu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp từ VASEP, Hải quan, NOAA và NMFS; chưa thực hiện điều tra khảo sát định lượng sơ cấp trực tiếp từ các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu.
  • Phạm vi thời gian tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2018-2020 và đầu năm 2021, chưa phân tích được toàn diện các biến động chuỗi cung ứng logistics toàn cầu trong giai đoạn phục hồi kinh tế hậu đại dịch.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu tác động của các hiệp định thương mại tự do và biến động chi phí logistics quốc tế đối với biên lợi nhuận của doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu sang Mỹ.
  • Nghiên cứu chuyên sâu về hành vi tiêu dùng và cấu trúc kênh phân phối thủy sản theo từng bang hoặc từng vùng địa lý cụ thể tại Hoa Kỳ.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn cho:

• Sinh viên và học viên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế đối ngoại, Thương mại quốc tế: Tham khảo phương pháp xây dựng đề cương, thu thập số liệu thứ cấp và kỹ thuật phân tích thực trạng thương mại ngành hàng xuất khẩu sang một thị trường mục tiêu cụ thể.
• Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản: Sử dụng dữ liệu phân tích tại Chương 2 để tra cứu danh mục kháng sinh của FDA, các quy định bắt buộc về ghi nhãn mác thực phẩm, quy trình đăng ký cơ sở sản xuất theo luật chống khủng bố sinh học và kinh nghiệm chuẩn bị dữ liệu đối phó với các vụ rà soát thuế chống bán phá giá của DOC.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Kim ngạch và sản lượng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2018-2020 biến động như thế nào? Kim ngạch và sản lượng xuất khẩu có xu hướng biến động không đều: Năm 2018 đạt 1.626 triệu USD (236,34 nghìn tấn); năm 2019 sụt giảm xuống mức 1.473 triệu USD (219,54 nghìn tấn); sang năm 2020 phục hồi mạnh mẽ đạt 1.665 triệu USD (240,12 nghìn tấn), tăng 13,03% về giá trị so với năm 2019 và tăng 2,39% so với năm 2018.

2. Hai nhóm mặt hàng thủy sản nào chiếm tỷ trọng xuất khẩu cao nhất của Việt Nam sang Mỹ trong 4 tháng đầu năm 2021? Hai mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất là tôm thẻ/tôm sú chế biến với kim ngạch 101,80 triệu USD (chiếm 21,2%) và cá tra phile/cắt khúc đông lạnh với kim ngạch 102,37 triệu USD (chiếm 20,8%).

3. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) quy định như thế nào về việc sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản nhập khẩu? FDA áp dụng nguyên tắc cấm tất cả các loại kháng sinh trừ 6 loại được cấp phép cụ thể gồm: Chorionic gonadotropin, dung dịch formalin, tricaine methanesulfonate, oxytetracycline, sulfamerazine và hỗn hợp sulfadimethoxine/ormetoprim. Đồng thời, FDA cấm tuyệt đối 11 hoạt chất (như Chloramphenicol, Clenbuterol, Diethylstilbestrol, Dimetridazole...).

4. Kết quả rà soát thuế chống bán phá giá của Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đối với cá tra và tôm Việt Nam trong giai đoạn 2018-2019 ra sao? Ngày 15/03/2018, DOC ban hành kết luận rà soát POR13 áp thuế chống bán phá giá cá tra từ 2,39 USD/kg đến 7,74 USD/kg. Đối với mặt hàng tôm, sau khi áp thuế 4,58% vào tháng 9/2018, đến ngày 11/04/2019, DOC đã công bố kết quả sơ bộ mức thuế chống bán phá giá 0% cho 31 doanh nghiệp Việt Nam.

5. Tại sao giá thành thủy sản nuôi trồng của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ thường cao hơn một số đối thủ cạnh tranh từ 10 - 15%? Do diện tích nuôi trồng của Việt Nam còn manh mún (chủ yếu 1 - 2 ha/nông trại so với quy mô trên 50 ha của các nước khác), chi phí nhân công cao hơn từ 3 - 5 lần và phần lớn doanh nghiệp phải xuất khẩu gián tiếp qua các tầng nấc trung gian tại Mỹ, làm giá bán lẻ bị đội lên nhiều lần.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cù Thị Huyền đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa và thực tiễn hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ giai đoạn 2018-2020. Nghiên cứu cung cấp số liệu chi tiết về kim ngạch, cơ cấu sản phẩm và phân tích sâu các rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt của FDA cũng như chính sách thuế chống bán phá giá của DOC. Trên cơ sở nhận diện rõ các điểm nghẽn về giá thành và kênh phân phối trung gian, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp vĩ mô và vi mô có tính khả thi nhằm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN 1. Tổng quan về xuất khẩu 1. Khái niệm xuất khẩu Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân.Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến.

Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập[1] khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. Xuất khẩu hàng hóa là hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế. Đây là hành vi buôn bán riêng lẻ và cả là một hệ thống các quan hệ mua bán trong nền thương mại có tổ chức cả bên trong và bên ngoài nhằm bán sản phẩm, hàng hóa sản xuất trong nước ra nước ngoài thu ngoại tệ, đẩy mạnh sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế ổn định từng bước nâng cáo mức sống nhân dân. Kinh doanh xuất khẩu cũng chính là hoạt động kinh doanh quốc tế đầu tiên của một doanh nghiệp.

Hoạt động này được tiếp tục ngay cả khi doanh nghiệp đã đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của mình. Xuất khẩu hàng hóa nằm trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hóa của một quá trình tái sản xuất mở rộng, nhằm mục đích liên kết sản xuất với tiêu dùng của nước này với nước khác. Nền sản xuất phát triển lớn mạnh hay sao sẽ phụ thuộc vào hoạt động này. Xuất khẩu là hoạt động diễn ra rất rộng về không gian và thời gian.

Nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn, song cũng có thể kéo dài hàng năm, có thể được diễn ra trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau. Mục tiêu của xuất khẩu là khai thác lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế, và thực hiện mục tiêu chủ yếu quan trọng là xuất khẩu thu ngoại tệ để nhập khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu của kinh tế nước nhà bao gồm: nhu cầu phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa cho tiêu dùng và tạo thêm nhiều công ăn việc làm. Vai trò của xuất khẩu 1. Đối với nền kinh tế • Góp phần tăng tưởng kinh tế: 4 Luan van Trong tính toán tổng cầu, xuất khẩu được coi là nhu cầu từ bên ngoài.

Mức độ phụ thuộc của một nền kinh tế vào xuất khẩu được đo bằng tỷ lệ giữa giá trị nhập khẩu và tổng thu nhập quốc dân. Đối với những nền kinh tế mà cầu nội địa yếu thì xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Xuất khẩu là cách mang ngoại tệ lớn nhất về cho đất nước, bên cạnh đó giúp các doanh nghiệp trong nước mở rộng thị trường tiêu thụ, quy mô sản xuất, từ đó giúp nền kinh tế tăng trưởng. Chính vì thế, nhiều nước đang phát triển theo đuổi chiến lược công nghiệp hóa hướng vào xuất khẩu.

Tuy nhiên, vì xuất khẩu phụ thuộc vào yếu tố nước ngoài nên để đảm bảo tăng trưởng kinh tế ổn định và bền vững, IMF thường khuyến nghị các nước phải dựa nhiều hơn nữa vào cầu nội địa. • Tạo nguồn vốn cho nhập khẩu: Đối với mọi quốc gia đang phát triển thì bước đi thích hợp nhất là phải công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước để khắc phục tình trạng nghèo nàn lạc hậu chậm phát triển. Tuy nhiên quá trình công nghiệp hóa phải có một lượng vốn lớn để nhập khẩu công nghệ thiết bị tiên tiến. Thực tế cho thấy, để có nguồn vốn nhập khẩu, một nước có thể sử dụng nguồn vốn huy động chính là đầu tư nước ngoai, vay nợ các nguồn viện trợ, thu từ các hoạt động du lịch dịch vụ, thu ngoại tệ trong nước, thu từ hoạt động xuất khẩu.

Tầm quan trọng của vốn đầu tư nước ngoai không ai có thể phủ nhận được, song việc huy động chúng không dễ dàng. Khi sử dụng nguồn vốn này, các nước đi vay phải chịu thiệt thòi, đó là một số điều kiện bất lợi và sẽ phải trả sau này. Bởi vậy, xuất khẩu là một hoạt động tạo một nguồn vốn rất quan trọng. Xuất khẩu tạo tiền đề cho nhập khẩu, nó quyết định đến quy mô tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu.

Ở một số nước, một trong những nguyên nhân chủ yếu của tình trạng kém phát triển là do thiếu tiềm năng về vốn, do đó họ cho nguồn vốn bên ngoài là chủ yếu, song mọi cơ hội đầu tư vay nợ và viện trợ của nước ngoai chỉ thuận lợi chỉ khi chủ đầu tư và người cho vay thấy được khả năng sản xuất và xuất khẩu – nguồn vốn duy nhất để trả nợ thành công • Góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm: Trong quá trinh hội nhập vào nền kinh tế thế giới và khu vực, hàng hóa các nước phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt với hàng hóa các nước khác và gặp phải sự cản trở quyết liệt của các hàng rào thuế quan và phi thuế quan của các nước đặt ra. Vì vậy, để tồn tại, đứng vững và phát triển được thì các nước phải không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm…để tạo sức cạnh tranh mạnh mẽ cho hàng hóa nước mình nhằm đứng vững, phát triển trên thị trường và chống trả được 5 Luan van sự cạnh tranh quyết liệt của hàng hóa các nước khác. • Giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống nhân dân: Tác động của xuất khẩu đến đời sống bao gồm rất nhiều mặt, trước hết sản xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và có thu nhập không thấp. Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày một phong phú thêm nhu cầu tiêu dùng của nhân dân.

• Là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại: Xuất khẩu và các quan hệ kinh tế đối ngoại đã làm cho nền kinh tế nước ta gắn chặt với phân công lao động quốc tế. Thông thường, hoạt động xuất khẩu ra đời sớm hơn các hoạt động kinh tế đối ngoại khác nên nó thúc đẩy các quan hệ này phát triển, và chính các quan hệ đối ngoại này lại tạo điều kiện để mở rộng xuất khẩu. Tóm lại, đẩy mạnh xuất khẩu được coi là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để phát triển kinh tế, thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, nhất là trong điều kiện hiện nay xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới và nó là cơ hội cho mỗi quốc gia hội nhập vào nền kinh tế thế giới và khu vực. Đối với các doanh nghiệp Cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế toàn cầu thì xu hướng vươn ra thị trường quốc tế là một xu hướng chung của tất cả các quốc gia và doanh nghiệp.

Xuất khẩu là một trong những con đường quen thuộc để các doanh nghiệp thực hiện kế hoạch bành trướng, phát triển, mở rộng thị trường của minh. Xuất khẩu tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra. Nhờ có xuất khẩu mà tên tuổi của doanh nghiệp không chỉ được các khách hàng trong nước biết đến mà còn có mặt ở thị trường nước ngoài. Xuất khẩu tạo nguồn vốn ngoại tệ cho các doanh nghiệp, tăng dự trữ, qua đó nâng cao khả năng nhập khẩu, thay thế, bổ sung, nâng cấp máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu,…phục vụ cho quá trình phát triển.

Xuất khẩu phát huy cao độ tinh năng sáng tạo của cán bộ xuất nhập khẩu cũng như các đơn vị tham gia như: tích cực tìm tòi và phát triển các mặt trong khả năng xuất khẩu các thị trường mà các doanh nghiệp có khả năng thâm nhập. Xuất khẩu buộc các doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản trị kinh doanh. Đồng thời giúp các doanh nghiệp kéo dài tuổi thọ của chu kỳ sống của một sản phẩm. Xuất khẩu tất yếu dẫn đến cạnh tranh, theo dõi lẫn nhau giữa các đơn vị tham gia xuất khẩu trong và ngoài nước.

Đây là một trong những nguyên nhân buộc các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu phải nâng cao chất lượng hàng hóa xuất khẩu, các doanh nghiệp phải chú ý hơn nữa trong việc hạ giá thanh sản phẩm, từ đó tiết kiệm các yếu 6 Luan van tố đầu vào, hay nói cách khác tiết kiệm nguồn lực. Sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều lao động bán ra thu nhập ổn định cho đời sống cán bộ công nhân viên và tăng thêm thu nhập ổn định cho đời sống cán bộ của công nhân viên và tăng thêm lợi nhuận. Doanh nghiệp tiến hành hoạt động xuất khẩu có cơ hội mở rộng quan hệ buôn bán kinh doanh với nhiều đối tác nước ngoài dựa trên cơ sở đôi bên cùng có lợi. Các hình thức xuất khẩu 1.

Xuất khẩu trực tiếp Xuất nhập khẩu trực tiếp là phương thức tham gia thương mại quốc tế khá phổ biến trên thế giới, trong đó các doanh nghiệp trực tiếp tiến hành trao đổi hàng hóa với các đối tác nước ngoài nhằm khai thác lợi thế so sánh giữa các quốc gia, nâng cao lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh. Thông qua hoạt động xuất khẩu trực tiếp, công ty sẽ đáp ứng nhanh chóng và phù hợp nhu cầu của khách hàng ở trong nước và qua đó công ty cũng kiểm soát được yếu tố đầu ra của sản phẩm để điều chỉnh yếu tố đầu vào để mang lại lợi ích cao nhất. Hai hình thức mà các doanh nghiệp sử dụng để thâm nhập thị trường quốc tế qua xuất khẩu trực tiếp là: + Đại diện bán hàng: là hình thức bán hàng mà người bán không mang danh nghĩa của mình mà lấy danh nghĩa của người khác (người ủy thác) nhằm nhận lương và một phần hoa hồng trên cơ sở giá trị hàng hóa bán được. Do đó họ không phải chịu trách nhiệm chính về mặt pháp lý.

Nhưng trên thực tế, đại diện bán hàng hoạt động như là nhân viên bán hàng của công ty thị trường nước ngoai. Công ty sẽ ký hợp đồng trực tiếp với khách hàng ở thị trường nước đó.