MỞ ĐẦU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI. Ñoåi môùi phöông phaùp daïy hoïc ôû tröôøng phoå thoâng hieän nay ñaõ vaø ñang laø moät vaán ñeà ñöôïc söï quan taâm khoâng chæ rieâng ngaønh giaùo duïc maø caû cuûa xaõ hoäi nhaèm ñaùp öùng nhu caàu ñaøo ñaïo nhaân löïc vaø boài döôõng nhaân taøi cho söï nghieäp coâng nghieäp hoaù vaø hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc. Vieäc ñoåi môùi phöông phaùp daïy - hoïc taát yeáu phaûi gaén lieàn vôùi phöông phaùp kieåm tra – ñaùnh giaù (KT-ÑG) vì thöïc tieãn giaùo duïc cho thaáy KT-ÑG nhö theá naøo thì xu höôùng cuûa vieäc daïy vaø hoïc nhö theá aáy.
Taàm quan troïng cuûa KT-ÑG trong daïy – hoïc laø söï thaät khoâng theå phuû nhaän. KT-ÑG cuøng vôùi quaù trình daïy hoïc hôïp thaønh moät theå thoáng nhaát, laø moät khaâu khoâng theå taùch rôøi cuûa quaù trình daïy hoïc, laø moät trong nhöõng yeáu toá quyeát ñònh ñoái vôùi vieäc naâng cao chaát löôïng daïy – hoïc. Cuï theå nhö sau : - KT-ÑG giuùp hoïc sinh töï ñaùnh giaù möùc ñoä chieám lónh tri thöùc, kó naêng so vôùi yeâu caàu cuûa moân hoïc, phaùt hieän nhöõng nguyeân nhaân sai soùt… Qua ñoù hoïc sinh töï ñieàu chænh hoaït ñoäng hoïc vaø thuùc ñaåy quaù trình hoïc taäp phaùt trieån khoâng ngöøng. - KT-ÑG giuùp giaùo vieân naém ñöôïc trình ñoä hoïc taäp, lónh hoäi tri thöùc cuûa hoïc sinh, coù cô sôû thöïc teá ñeå ñaùnh giaù thöïc chaát coâng vieäc giaûng daïy cuûa mình veà trình ñoä chuyeân moân, naêng löïc sö phaïm, nhaân caùch vaø uy tín cuûa mình vôùi hoïc sinh.
Treân côû sôû ñoù giaùo vieân töï ñieàu chænh vaø hoaøn thieän hoaït ñoäng daïy, ñaùp öùng caùc muïc tieâu daïy hoïc ñaõ ñeà ra. Vieäc löïa choïn hình thöùc KT-ÑG cuõng khoâng keùm phaàn quan troïng. Thöïc teá vieäc day – hoïc ôû nöôùc ta hieän nay, vaãn thöôøng söû duïng phöông phaùp truyeàn thoáng laø phöông phaùp traéc nghieäm töï luaän (TNTL) ñeå KT-ÑG keát quaû hoïc taäp cuûa hoïc sinh. Tuy nhieân, vôùi chuû tröông ñoåi môùi trong giaùo duïc hieän nay khi aùp SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 7 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường duïng phöông phaùp truyeàn thoáng trong kieåm tra vaø thi cöû ñaõ boäc loä moät soá nhöôïc ñieåm, ñieån hình nhö : ñaùnh giaù chöa chính xaùc trình ñoä cuûa ngöôøi hoïc; keùm hieäu quaû veà maët kinh teá; thieáu coâng baèng trong khaâu ñaùnh giaù; naïn tieâu cöïc, gian laän trong kieåm tra vaø thi cöû; … Vì vaäy nhu caàu thöïc tieãn ñoøi hoûi caàn phaûi coù söï ñaàu tö nghieân cöùu veà lyù luaän vaø thöïc tieãn ñeå tìm kieám moät phöông phaùp KT-ÑG keát quaû hoïc taäp phuø hôïp vôùi söï ñoåi môùi cuûa quaù trình ñaøo taïo.
Vaøi naêm trôû laïi ñaây, vieäc aùp duïng phöông phaùp traéc nghieäm khaùch quan (TNKQ) baét ñaàu ñöôïc quan taâm, xem xeùt bôûi nhöõng öu ñieåm cuûa phöông phaùp naøy coù theå khaéc phuïc ñöôïc nhöõng nhöôïc ñieåm cuûa phöông phaùp TNTL vaø ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu ñoåi môùi trong giaùo duïc. Sô boä vaøi öu ñieåm noåi baät cuûa phöông phaùp TNKQ nhö: kieåm tra ñöôïc nhieàu kieán thöùc hôn neân traùnh ñöôïc tình traïng “daïy tuû vaø hoïc tuû”, tieát kieäm ñöôïc caû thôøi gian vaø tieàn baïc, ñaûm baûo chính xaùc, khaùch quan, coâng baèng vì haïn cheá ñöôïc naïn tieâu cöïc, gian laän trong thi cöû vaø trong khaâu ñaùnh giaù, giaûm bôùt gaùnh naëng taâm lyù caêng thaúng do phaûi chôø ñôïi keát quaû vì vieäc chaám baøi thi baèng phöông phaùp TNKQ raát nhanh. Hôn nöõa, vieäc aùp duïng phöông phaùp TNKQ phuø hôïp vôùi xu höôùng hoäi nhaäp vôùi neàn giaùo duïc trong khu vöïc vaø treân theá giôùi maø phöông phaùp TNKQ ñaõ ñöôïc aùp duïng töø raát laâu. Ñang laø moät sinh vieân sö phaïm, seõ laø moät giaùo vieân töông lai, vieäc nghieän cöùu veà KT-ÑG thaønh quaû daïy vaø hoïc baèng hình thöùc TNKQ laø moät vieäc raát caàn thieát, moät maët ñaùp öùng ñöôïc chuûû tröông ñoåi môùi cuûa Boä GD&ÑT maët khaùc coøn phuïc vuï cho coâng taùc giaûng daïy sau naøy ñöôïc toát hôn.
Xuaát phaùt töø nhöõng lyù do treân, thuùc ñaåy em choïn ñeà taøi. “Xaây döïng vaøsöû duïng heä thoáng caâu hoûi TNKQ ñeå ñaùnh giaù thaønh quaû daïy vaø hoïc moân Toaùn ôû tröôøng THPT qua chöông “Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng”, Hình hoïc 10, naâng cao”. SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 8 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường 2. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Nghieân cöùu vieäc kieåm tra ñaùnh giaù thaønh quaû daïy vaø hoïc moân toaùn ôû tröôøng trung hoïc phoå thoâng (THPT) baèng caùch xaây döïng vaø söû duïng heä thoáng caâu hoûi TNKQ nhaèm goùp phaàn ñieàu chænh vaø naâng cao chaát löôïng trong quaù trình daïy– hoïc.
NHIEÄM VUÏ NGHIEÂN CÖÙU Nghieân cöùu cô sôû lyù luaän vaø thöïc tieãn cuûa vieäc söû duïng phöông phaùp TNKQ trong KT – ÑG thaønh quaû daïy – hoïc moân Toaùn ôû tröôøng THPT. Vaän duïng cô sôû lyù luaän ñaõ nghieân cöùu tieán haønh xaây döïng heä thoáng caâu hoûi traéc nghieäm khaùch quan nhieàu löïa choïn (TNKQNLC) qua chöông “ phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng” Tieán haønh thöïc nghieäm sö phaïm söû duïng phöông phaùp TNKQ ñeå ñaùnh giaù thaønh quaû daïy – hoïc moân toaùn ôû tröôøng THPT theå hieän qua chöông “ phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng”. GIAÛ THUYEÁT KHOA HOÏC Neáu xaùc laäp ñöôïc qui trình xaây döïng vaø söû duïng heä thoáng caâu hoûi TNKQ coù tính khaû thi vaø hieäu quaû thì khoâng nhöõng giuùp cho vieäc ñaùnh giaù chính xaùc vaø khaùch quan maø coøn giuùp cho vieäc ñieàu chænh vaø naâng cao chaát löôïng cuûa quaù trình daïy – hoïc. PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU Xaây döïng vaø söû duïng heä thoáng caâu hoûi traéc nghieäm khaùch quan töø chöông “Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng”, Hình hoïc 10 naâng cao.
Ñeå kieåm tra vaø ñaùnh giaù thaønh quaû daïy hoïc cuûa giaùo vieân vaø hoïc sinh. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Nghieân cöùu lyù luaän: Söu taàm vaø xöû lyù thoâng tin töø saùch, baùo, taïp chí, internet coù noäi dung lieân quan ñeán coâng taùc KT-ÑG trong giaùo duïc vaø ñeán SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 9 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường phöông phaùp TNKQ. Ñoàng thôøi laøm roõ muïc tieâu daïy hoïc chöông “Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng”, Hình hoïc 10, Naâng cao, NXBGD2006. Thöïc nghieäm sö phaïm : Tieán haønh toå chöùc daïy thöïc nghieäm giôùi thieäu veà moät soá phöông phaùp soaïn caâu traéc nghieäm vaø tieán haønh kieåm tra baèng hình thöùc TNKQ.
Phöông phaùp thoáng keâ toaùn hoïc ñeå xöû lyù soá lieäu vaø nhaän xeùt, ñaùnh giaù keát quaû thöïc nghieäm. ÑOÙNG GOÙP CUÛA LUAÄN VAÊN - Veà maët lyù luaän : Laøm roõ cô sôû lyù luaän cuûa coâng taùc TK-ÑG thaønh quaû daïy – hoïc vaø vieäc öùng duïng kyõ thuaät TNKQ vaøo KT-ÑG thaønh quaû daïy – hoïc ôû tröôøng THPT. Nghieân cöùu veà hai loaïi traéc nghieäm giuùp ích cho vieäc KT-ÑG thaønh quaû daïy – hoïc : traéc nghieäm chuaån möïc (TNCM) vaø traéc nghieäm tieâu chí (TNTC), treân cô sôû so saùnh chuùng vôùi nhau. Phaân tích muïc tieâu daïy – hoïc chöông “phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng” theo höôùng öùng duïng kyõ thuaät traéc nghieäm.
- Veà maët thöïc tieãn: Thaáy ñöôïc söï khaùc nhau trong caùch soaïn thaûo caùc caâu traéc nghieäm giöõa hai daïng TNKQ, ñoù laø TNCM vaø TNTC. Xaây döïng ñöôïc heä thoáng caâu hoûi, baøi taäp TNKQ ñeå KT-ÑG thaønh quaû daïy– hoïc ôû chöông “phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng” vaø treân heát laø goùp phaàn hoaøn thieän phöông phaùp KT-ÑG thaønh quaû daïy vaø hoïc nhaèm naâng cao chaát löôïng daïy vaø hoïc moân toaùn ôû tröôøng phoå thoâng. Keát quaû nghieân cöùu ñöôïc duøng laøm taøi lieäu tham khaûo cho nhöõng ai quan taâm ñeán lónh vöïc naøy. SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 10 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường 8.
CAÁU TRUÙC CUÛA LUAÄN VAÊN Môû ñaàu Nội dung: § Chöông 1 : Cô sôû lyù thuyeát § Chöông 2 : Xaây döïng vaø söû duïng heä thoáng caâu hoûi TNKQNLC chöông “Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng” § Chöông 3 : Thöïc nghieäm sö phaïm Keát luaät chung Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 11 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường Chöông 1 CÔ SÔÛ LYÙ THUYEÁT 1. Kieåm tra – ñaùnh giaù thaønh quaû daïy vaø hoïc 1. Lòch söû phaùt trieån kieåm tra - ñaùnh giaù 1. Vaøi neùt veà khoa hoïc ño löôøng vaø ñaùnh giaù trong giaùo duïc vaø treân theá giôùi.
Treân theá giôùi vieäc hoïc vaø thi dieãn ra haøng ngaøn naêm tröôùc ñaây ( ôû Trung Quoác töø khoaûng naêm 2000 tröôùc coâng nguyeân), nhöng moät khoa hoïc ño löôøng trong giaùo duïc thaät söï coù theå xem nhö baét ñaàu caùch ñaây chæ khoaûng moät theá kyû. ÔÛ chaâu AÂu vaø ñaëc bieät laø Myõ lónh vöïc khoa hoïc naøy phaùt trieån maïnh vaøo thôøi kyø tröôùc vaø sau theá chieán thöù hai vôùi nhöõng ñaàu moái quan troïng nhö traéc nghieäm trí tueä Stanjord – Binet xuaát baûn naêm 1916, boä traéc nghieäm thaønh quaû hoïc taäp ñaàu tieân Stanjord Achievement Test ra ñôøi naêm 1923. Vieäc chaám traéc nghieäm baèng maùy cuûa IBM naêm 1935, vieäc thaønh laäp National Camuil on Measurement in Education CNCME vaøo thaäp nieân 1950 vaø Educational Testing Services CETS) ra ñôøi naêm 1947, moät ngaønh coâng nghieäp traéc nghieäm ñaõ hình thaønh ôû Myõ. Töø ñoù ñeán nay khoa hoïc veà ño löôøng trong taâm lyù vaø giaùo duïc ñaõ phaùt trieån lieân tuïc, nhöõng pheâ bình chæ trích ñoái vôùi khoa hoïc naøy cuõng xuaát hieän thöôøng xuyeân nhöng chuùng khoâng ñaùnh ñoå ñöôïc noù maø laïi laøm cho noù töï ñieàu chænh vaø phaùt trieån maïnh meõ hôn.
Coù theå ñieåm qua moät soá caùc hoaït ñoäng veà ño löôøng ñaùnh giaù hieän nay lieân quan ñeán baäc ñaïi hoïc ôû Myõ vaø moät vaøi nöôùc khaùc nhö sau: ÔÛ Myõ, ñề tuyeån sinh ñaïi hoïc, caùc tröôøng ñaïi hoïc khoâng toå chöùc thi tuyeån maø döïa vaøo keát quaû cuûa thi SAT ( thi hai moân, Anh ngöõ vaø Toaùn ) vaø ACT ( thi boán moân, ngoaøi Anh ngöõ vaø Toaùn coøn coù ñoïc hieåu vaø suy luaän khoa hoïc). SVTH: Nguyễn Thị Nguyên 12 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Kim Hường ÔÛ Nhaät Baûn, haøng naêm trung taâm quoác gia veà tuyeån sinh ñaïi hoïc ( ñöôïc thaønh laäp 1977) toå chöùc kyø thi tuyeån chung cho haàu heát caùc tröôøng ñaïi hoïc coâng vaø tö cuûa Nhaät Baûn. ÔÛû Trung Quoác, töø naêm 1989 toå chöùc kyø thi toát nghieäp phoå thoâng trung hoïc ñöôïc giao cho caùc ñòa phöông, coøn kyø thi tuyeån ñaïi hoïc ñöôïc toå chöùc thoáng nhaát treân caû luïc ñòa Trung Quoác vaøo ñaàu thaùng 7 haøng naêm. Ñeà thi cho caùc kyø thi tuyeån sinh ñaïi hoïc ñöôïc soaïn toaøn boä ( Myõ, Nhaät Baûn, Thaùi Lan) hoaëc chuû yeáu ( Trung Quoác) baèng phöông phaùp TNKQ.
Vaøi neùt veà söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc ño löôøng vaø ñaùnh giaù trong giaùo duïc ôû nöôùc ta. ÔÛ nöôùc ta, khoa hoïc veà ño löôøng trong giaùo duïc ôû trong tình traïng khaù laïc haäu vaø phaùt trieån raát chaäm. Vaøo naêm 1974, moät hoaït ñoäng ñaùng löu yù laø kyø thi tuù taøi laàn ñaàu tieân ñöôïc tổ chöùc ôû mieàn Nam baèng phöông phaùp TNKQ (thöôøng ñöôïc goïi laø tuù taøi IBM).
