CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÂY DỰNG PHẦN MỀM KẾ TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Cơ sở lý luận để xây dựng phần mềm kế toán trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò và các thành phần của phần mềm kế toán trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm phần mềm Phần mềm (hay còn gọi là Software) được hiểu là tập hợp các tập tin có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, giữ vai trò thực hiện một số nhiệm vụ, chức năng nào đó trên thiết bị điện tử. Các tập tin này có thể bao gồm: các file mã nguồn được viết bằng một hoặc kết hợp nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau, các file dữ liệu, các file hướng dẫn…. Phần mềm kế toán là một hệ thống được tổ chức dưới dạng chương trình máy tính nhằm tự động thực hiện một số nhiệm vụ, chức năng hay giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó. Phần mềm kế toán là phần mềm ứng dụng trong việc thu nhận, lưu trữ, xử lí các nghiệp vụ, lưu trữ và cung cấp thông tin kế toán trên máy tính.
Quá trình đó bắt đầu từ việc thu nhận thông tin từ chứng từ gốc, xử lí thông tin và cuối cùng là cung cấp thông tin dưới dạng các sổ sách kế toán, báo cáo tài chính, báo cáo quản trị và các báo cáo thống kê phân tích khác. * Yêu cầu của phần mềm kế toán Phần mềm kế toán phải hỗ trợ cho người sử dụng tuân thủ các quy định của Nhà nước về kế toán. Khi sử dụng phần mềm kế toán không làm thay đổi bản chất, nguyên tắc và phương pháp kế toán được quy định tại các văn bản pháp luật hiện hành về kế toán. Phần mềm kế toán phải có khả năng nâng cấp, có thể sửa đổi, bổ sung phù hợp với những thay đổi nhất định của chế độ kế toán và chính sách tài chính mà không ảnh hưởng đến dữ liệu đã có Đồ án tốt nghiệp Đỗ Thị Chi -CQ55/41.CIC Phần mềm kế toán phải tự động xử lý và đảm bảo sự chính xác về số liệu kế toán Phần mềm kế toán phải đảm bảo tính bảo mật thông tin và an toàn dữ liệu 1.2 Vai trò của phần mềm kế toán Phần mềm kế toán đang ngày càng trở nên phổ biến và được áp dụng rộng rãi bởi những vai trò vô cùng lớn của nó mang lại cho các kế toán, kiểm toán,.
Nhưng để một phần mềm kế toán phát huy được hết vai trò của nó thì doanh nghiệp phải lựa chọn được phần mềm kế toán phù hợp nhất với doanh nghiệp của mình. Phần mềm kế toán sẽ giúp doanh nghiệp ghi lại và xử lý các nghiệp vụ kế toán một cách dễ dàng và nhanh chóng. Cung cấp những bản báo cáo hết sức chi tiết cùng với những dữ liệu cần thiết khác dành cho việc phục vụ cho chiến lược kinh doanh của công ty. Hỗ trợ các nghiệp vụ kế toán như: Giảm bớt áp lực cho các sổ sách kế toán,tính và chi trả lương,giải quyết các vấn đề về thuế thu nhập nhanh gọn,chuẩn bị khai thuế, sổ sách kế toán,chuẩn bị các báo cáo tài chính,…Tự động tạo các bút toán định kỳ, các bút toán phân bổ và kết chuyển cuối kỳ,kết nối thống nhất số liệu từ tất cả các phân hệ trong phần mềm.
Thay thế toàn bộ hay một phần công việc kế toán thủ công: việc tin học hóa công tác kế toán đã thay thế một phần hay toàn bộ công việc ghi chép, tính toán, xử lí thủ công của người kế toán. Căn cứ vào thông tin do phần mềm kế toán cung cấp, nhà quản lí đề ra các quyết định kinh doanh hợp lí và nhanh chóng. Vai trò số hóa thông tin: phần mềm kế toán tham gia vào việc cung cấp thông tin được số hóa để hình thành một xã hội số. Thông tin của kế toán được lưu trữ dưới dạng các tập tin của máy tính nên dễ dàng số hóa để trao đổi thông tin qua các báo cáo điện tử.
Thay vì đọc gửi các thông tin kế toán bằng giấy tờ qua đường bưu điện, fax,… người sử dụng thông tin kế toán có thể có được thông tin từ máy Đồ án tốt nghiệp Đỗ Thị Chi -CQ55/41.CIC tính của họ thông qua công cụ trao tin điện tử như E-mail, Internet và các phương tiện mang tin khác.3 Đặc điểm phần mềm kế toán - Công việc kế toán thực hiện theo một chương trình PMKT trên máy vi tính - Thiết kế theo nguyên tắc của 1 trong 4 hình thức kế toán hoặc kết hợp. - PMKT thiết kế theo hình thức kế toán nào sẽ có loại sổ của hình thức kế toán đó 1.4 Các thành phần của phần mềm kế toán Hiện nay có hai công nghệ lập trình: lập trình cấu trúc và lập trình hướng đối tượng. Trong lập trình cấu trúc, mỗi phần mềm bao gồm các file chương trình, file dữ liệu, mỗi file chương trình gồm chương trình chính, chương trình con dưới dạng các hàm hoặc thủ tục để thực hiện một công việc nào đó theo thiết kế định trước. Do đó PMKT hướng cấu trúc thường được sử dụng để xây dựng phần mềm hệ thống.
Trong lập trình hướng đối tượng, một PMKT gồm sáu thành phần: Cơ sở dữ liệu (Database): gồm một tệp DBC chứa tất cả các thông tin về các tệp trong CSDL và mối quan hệ giữa các tệp, và các tệp DBF dưới dạng các bảng. Lớp (Class): là nơi lưu trữ các lớp do người sử dụng tự tạo dưới dạng các file, mỗi file có thể chứa nhiều lớp. Giao diện (Form): là đối tượng cụ thể chứa các đối tượng, khi chạy Form tạo ra một cửa sổ để người dùng và máy giao tiếp. Một phần mềm ứng dụng thường gồm các Form đăng nhập, Form giao diện chính, Form nhập dữ liệu, Form báo cáo,… Báo cáo (Report): là tài liệu để đưa ra dữ liệu từ cơ sở dữ liệu ra ngoài theo khuôn dạng đã định trước.
Menu: Hệ thống Menu bao gồm các lệnh được thiết kế theo một trật tự phù Đồ án tốt nghiệp Đỗ Thị Chi -CQ55/41.CIC hợp nhằm giúp cho người sử dụng tương tác một cách dễ dàng với phần mềm, thường được tổ chức phân cấp từ 2 đến 3 cấp. Thành phần khác: Các thành phần khác bao gồm các file ảnh, text,… Hoạt động của PMKT được chi làm 4 giai đoạn: Giai đoạn 1: Nhập dữ liệu Trong giai đoạn này, kế toán phải tự phân loại các chứng từ phát sinh trong kỳ kế toán thành các nhóm( hóa đơn đầu ra, hóa đơn đầu vào, phiếu nhập kho,. Sau đó, kế toán phải nhập dữ liệu bằng tay vào PMKT theo đúng quy chuẩn của từng PMKT đó. Các chứng từ sau khi được nhập vào phần mềm sẽ được lưu trữ vào cơ sở dữ liệu trong máy tính dưới dạng một hoặc nhiều file vật lý.
Giai đoạn 2: Xử lý Ở giai đoạn này, PMKT sẽ tổ chức lưu trữ, tính toán các dữ liệu dựa trên các dữ liệu đã được nhập vào từ giai đoạn 1 để làm căn cứ kết xuất báo cáo, sổ sách, thống kê trong công đoạn sau. Giai đoạn 3: Lưu trữ Quá trình lưu trữ sẽ được thực hiện xuyên suốt, đồng thời trong cả 2 giai đoạn trên. Việc lưu trữ rất quan trọng, nó giúp tránh tình trạng mất dữ liệu và giúp người dùng dễ dàng truy vấn thông tin một cách nhanh chóng. Giai đoạn 4: Kết xuất dữ liệu đầu ra Trong giai đoạn này sau khi người sử dụng quyết định ghi thông tin chứng từ đã nhập vào nhật ký (đưa chứng từ vào hạch toán), phần mềm sẽ tiến hành trích lọc các thông tin cốt lõi trên chứng từ để xuất ra các nhật ký, sổ chi tiết liên quan, đồng thời ghi các bút toán hạch toán lên sổ cái.
Đồ án tốt nghiệp Đỗ Thị Chi -CQ55/41.CIC Căn cứ trên kết quả tổ chức lưu trữ, tìm kiếm thông tin và tính toán số liệu tài chính, quản trị trong giai đoạn 2, phần mềm tiến hành kết xuất báo cáo tài chính, báo cáo thuế, sổ chi tiết, báo cáo thống kê phân tích,. để in ra máy in hoặc lưu giữ ra dưới dạng tệp để phục vụ cho mục đích phân tích thống kê khác hay kết nối với các hệ thống phần mềm khác. Tùy thuộc nhu cầu của người sử dụng và khả năng của từng phần mềm kế toán cụ thể mà người sử dụng có thể thêm bớt, tùy biến các báo cáo, phân tích phục vụ nhu cầu quản trị. => Như vậy nhìn vào mô hình hoạt động trên cho thấy các chứng từ mặc dù có thể được nhập vào hệ thống nhưng có được đưa vào hạch toán hay không hoàn toàn là do con người quyết định.
Điều này dường như đã mô phỏng lại được khá sát với quy trình ghi chép kế toán thủ công.2 Sự cần thiết phải phát triển phần mềm kế toán trong doanh nghiệp Hiện nay, việc sử dụng phần mềm kế toán cho các doanh nghiệp đã không còn gì xa lạ. Đây được coi là giải pháp tối ưu trong việc khắc phục các vấn đề về nhân lực trong lĩnh vực kế toán. Nếu như trước đây, kế toán thiếu thốn rất nhiều thời gian để hoàn thành công việc và thường xảy ra sai sót trong quá trình thực hiện, thì nay với sự hỗ trợ của phần mềm kế toán thì người sử dụng có thể giảm tối đa thời gian lãng phí vào việc chỉnh sửa dữ liệu, sổ sách, báo cáo từ vài ngày xuống chỉ còn vài phút. Mặt khác, công tác kế toán thủ công đòi hỏi cần nhiều nhân sự làm kế toán.
Trong khi phần mềm kế toán do tự động hóa hoàn toàn các công đoạn lưu trữ, tính toán, tìm kiếm và kết xuất báo cáo nên tiết kiệm được nhân sự và thời gian, chính điều này đã góp phần tiết kiệm chi phí đáng kể cho doanh nghiệp. So với việc dùng nhiều nhân sự để ghi chép hạch toán hàng ngày, phần mềm kế toán có thể: Đồ án tốt nghiệp Đỗ Thị Chi -CQ55/41.CIC + Sản xuất tài liệu tự động nhanh chóng và chính xác hoá đơn, ghi chú tín dụng, đơn đặt hàng, báo cáo in ấn và các tài liệu biên chế đều được thực hiện tự động. + Độ chính xác cao: Các chương trình kế toán có độ chính xác rất cao và hiếm khi gây ra lỗi. Sai sót duy nhất doanh nghiệp có thể gặp phải là do nhập dữ liệu và thông tin sai lệch từ ban đầu.
+ Update thông tin các hồ sơ kế toán được tự động cập nhật và số dư tài khoản (ví dụ như tài khoản khách hàng) sẽ luôn luôn được cập nhật kịp thời.