MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Với sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin và sự thâm nhập mạnh mẽ của Internet, cuộc sống của con người ngày càng gắn bó nhiều hơn với môi trường ảo. Sự ra đời của thế hệ web 2.0 tạo nên một cuộc cách mạng thật sự trong thế giới Internet. Đó là cuộc cách mạng không chỉ về công nghệ mà còn ở cách thức sử dụng, trong đó mọi người cùng tham gia đóng góp cho xã hội ảo tạo thành một môi trường cộng đồng, chứ không chỉ đơn thuần “duyệt và xem” như trước đây.
Các loại dịch vụ web 2.0 như mạng xã hội, blog, các trang web bán hàng trực tuyến… đang đạt đến một mức độ phát triển như vũ bão, và thực sự làm khuấy động thế giới Internet. Trong đó, mạng xã hội đã và đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Nó mang đến cho con người cơ hội được kết nối một cách dễ dàng, để chia sẻ sở thích, thói quen và suy nghĩ. Mạng xã hội đã trở thành một kho dữ liệu số ghi lại nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc sống của mỗi người.
Mạng xã hội có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với tất cả mọi đối tượng, từ người trẻ tuổi đến người trung niên, từ học sinh đến giáo viên, từ mọi lứa tuổi và mọi ngành nghề…Con người đã dần chuyển đời sống thực của mình lên Internet, Internet trở thành một môi trường đầy tiềm năng để phát triển các dịch vụ kinh doanh, thương mại.Với số lượng lớn người dùng sử dụng các trag mạng xã hội là học sinh, sinh viên, việc đưa giáo dục vào thế giới mạng xã hội là một xu hướng cần được quan tâm nhằm tăng hiệu quả của giáo dục, đồng thời làm giảm bớt những điều bất lợi mà mạng xã hội mang lại. Hiện nay, xu hướng ứng dụng mạng xã hội trong các hoạt động giáo dục trên thế giới ngày càng trở nên phổ biến và thể hiện sự phát huy hiệu quả của nó. Trên thế giới đã có rất nhiều các trang mạng xã hội dành riêng cho cho học tập. Ngoài ra, các trường học ở các nước cũng rất chú trọng việc đưa hoạt động giáo dục vào các trang mạng xã hội phổ biến nhằm phát huy hiệu quả của mạng xã hội với giáo dục ….
Việt Nam cũng không nằm ngoài sự bao phủ của các trang mạng xã hội. Trước sự thâm nhập sâu rộng và ồ ạt của các trang mạng xã hội, nhiều nhà giáo dục, nhiều bậc cha mẹ không tránh khỏi sự lo ngại trước ảnh hưởng tiêu cực mà 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mạng xã hội và Internet mang lại đối với giới trẻ. Trước vấn đề này, các trường học ở Việt Nam cũng hết sức quan tâm tới việc đưa các trang mạng xã hội vào hoạt động giáo dục nhằm tận dụng những lợi thế mà mạng xã hội mang lại cũng như hạn chế những tiêu cực của nó. Tuy nhiên hoạt động này cũng chưa thật sự phát huy hiệu quả, không đủ tính thuyết phục để nhân rộng.
Việc xây dựng một trang mạng xã hội dành riêng cho học tập sẽ là một giải pháp hiệu quả, thực sự phát huy hiệu quả ảnh hưởng tích cực của mạng xã hội đối với hoạt động giáo dục. Vì những lý do trên, đề tài ”Nghiên cứu đề xuất xây dựng mạng xã hội học tập tại Việt Nam” được chọn làm đề tài cho luận văn cao học của tôi. Sau khi trình bày tổng quan về mạng xã hội, Đề tài đi sâu vào tìm hiều, phân tích các tính chất đặc trưng của mạng xã hội, phân tích mối quan hệ giữa mạng xã hội và hoạt động học tập. Từ đó, Đề tài đưa ra những đặc tính cần có của một mạng xã hội học tập và đề xuất xây dựng một mạng xã hội học tập ở Việt Nam.
Một mạng xã hội học tập mà trong đó có sự kết hợp các tính năng của mạng xã hội thông thường vào môi trường học tập trực tuyến để phát huy hiệu quả của mạng xã hội, đồng thời hạn chế những nhược điểm của nó. Đối tƣợng nghiên cứu Các lý thuyết và kinh nghiệm thực tế về mạng xã hội, Giáo dục điện tử (E-learning), cộng đồng học tập trực tuyến (Online Learning Communities). Mối quan hệ giữa mạng xã hội và hoạt động học tập, giáo dục. Mô hình giáo dục ứng dụng mạng xã hội phù hợp với Việt Nam.
Mục đích và phƣơng pháp nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu là nhằm đề xuất một mô hình mạng xã hội dành riêng cho học tập để góp phần làm phong phú các hình thức giáo dục, đào tạo, phát huy hiệu quả của Internet đối với hoạt động giáo dục, đào tạo. Phương pháp chủ yếu là tổng hợp, nghiên cứu dựa trên các kết quả nghiên cứu đã có, từ đó đề xuất mô hình, giải pháp phù hợp với thực trạng hiện tại ở Việt Nam. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ vai trò của các trang mạng xã hội đối với hoạt động giáo dục, đào tạo.
Kết quả nghiên cứu cũng sẽ đưa ra một mô hình học tập thông qua Internet, góp phần làm đa dạng hơn các hình thức giáo dục, đào tạo hiện nay cũng như phát huy hiệu quả của Internet trong hoạt động học tập. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I : TỔNG QUAN VỀ MẠNG XÃ HỘI 1.1 Khái niệm mạng xã hội 1.1 Khái niệm Ngày nay, các trang mạng xã hội chẳng hạn như MySpace, Facebook, Twitter, Cyworld đã thu hút hàng triệu người sử dụng và ngày càng trở nên có sức thu hút đối với cộng đồng sử dụng mạng Internet. Nhiều người đã sử dụng các trang mạng xã hội theo cách được tích hợp với cuộc sống, công việc hàng ngày của họ. Cuộc sống của con người ngoài xã hội thực đã được đưa lên mạng xã hội ảo trên môi trường mạng.
Khái niệm: Mạng xã hội, hay gọi là mạng xã hội ảo, (tiếng Anh: social network) là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian. Theo Boyd và Ellison [6] định nghĩa, mạng xã hội là "các dịch vụ dựa trên web cho phép cá nhân xây dựng một hồ sơ công khai hoặc công khai trong một không gian giới hạn, công khai một danh sách những người dùng khác mà họ đã có mối quan hệ, và xem và duyệt qua danh sách các kết nối được tạo ra bởi những người khác trong hệ thống của họ”. Mạng xã hội có những tính năng như chat, e-mail, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và diễn đàn. Mạng đổi mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trở thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới.
Các dịch vụ này có nhiều phương cách để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc tên hiển thị), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán. Theo Wiki pedia [1]: “Hiện nay thế giới có hàng trăm mạng mạng xã hội khác nhau, với MySpace và Facebook nổi tiếng nhất trong thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu; Orkut và Hi5 tại Nam Mỹ; Friendster tại Châu Á và các đảo quốc Thái Bình Dương. Mạng xã hội khác gặt hái được thành công đáng kể theo vùng miền như Bebo tại Anh Quốc, CyWorld tại Hàn Quốc, MiXi tại Nhật Bản và tại 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam xuất hiện rất nhiều các trang mạng xã hội như: Zing Me, YuMe, nua.2 Lịch sử Theo Wikipedia [1]: Mạng xã hội xuất hiện lần đầu tiên năm 1995 với sự ra đời của trang Classmate với mục đích kết nối bạn học, tiếp theo là sự xuất hiện của SixDegrees vào năm 1997 với mục đích giao lưu kết bạn dựa theo sở thích. Năm 2002, Friendster trở thành một trào lưu mới tại Hoa Kỳ với hàng triệu thành viên ghi danh, tuy nhiên sự phát triển quá nhanh này cũng là con dao hai lưỡi: server của Friendster thường bị quá tải mỗi ngày, gây bất bình cho rất nhiều thành viên.
Năm 2004, MySpace ra đời với các tính năng như phim ảnh (embedded video) và nhanh chóng thu hút hàng chục ngàn thành viên mới mỗi ngày, các thành viên cũ của Friendster cũng lũ lượt chuyển qua MySpace và trong vòng một năm, MySpace trở thành mạng xã hội đầu tiên có nhiều lượt xem hơn cả Google và được tập đoàn News Corporation mua lại với giá 580 triệu USD. Năm 2006, sự ra đời của Facebook đánh dấu bước ngoặt mới cho hệ thống mạng xã hội trực tuyến với nền tảng lập trình "Facebook Platform" cho phép thành viên tạo ra những công cụ (apps) mới cho cá nhân mình cũng như các thành viên khác dùng. Facebook Platform nhanh chóng gặt hái được thành công vược bực, mang lại hàng trăm tính năng mới cho Facebook và đóng góp không nhỏ cho con số trung bình 19 phút mà các thành viên bỏ ra trên trang này mỗi ngày.3 Lợi ích Bên cạnh những nguy cơ và phiền toái mà mạng xã hội mang lại cho cuộc sống con người như: dễ lộ thông tin cá nhân, làm con người ngày càng xa rời cuộc sống thực, tiêu tốn thời gian của người dùng thì không thể không kể tới những lợi ích to lớn mà nó mang lại đối với cộng đồng. Mạng xã hội làm cho thế giới trở nên mở hơn, con người gần gũi nhau hơn, xóa tan mọi khoảng cánh về không gian và thời gian, tạo điều kiện cho sự phát triển của hàng loạt lĩnh vực khác, trong đó có giáo dục, kinh doanh, quảng cáo….
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mạng xã hội được xem là một môi trường lý tưởng để thực hành và phát triển các kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp xã hội. Theo đề cập của Julie Holmquist [10], một nghiên cứu gần đây của MacArthur Foundation cho thấy rằng các hoạt động trực tuyến có thể giúp thanh thiếu niên học được những kỹ năng xã hội quan trọng và phát huy nó trong các mối quan hệ bạn bè của mình, và môi trường có cấu trúc là hữu ích cho thực hành những kỹ năng này. Các trang web mạng xã hội mở ra một môi trường truyền thông lớn, mà ở đó con người không bị rào cản bởi thời gian, bởi sự tự ti,…để thoải mái giao tiếp với nhau.