phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 03 chương, 07 tiết. 9 Chƣơng 1 XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ CHÍNH TRỊ CỦA ĐẢNG BỘ CẤP HUYỆN NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Đảng bộ cấp huyện - Quan niệm, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ 1. Quan niệm Đảng bộ cấp huyện hay còn được gọi là đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở (gồm huyện, quận và tương đương), tương đương với đơn vị hành chính cấp huyện tại nước ta.
Đảng bộ cấp huyện bao gồm các tổ chức đảng và đảng viên thuộc huyện ủy, quận ủy, thị ủy và thành ủy (cơ quan lãnh đạo đảng bộ giữa hai kỳ Đại hội, được Đại hội đại biểu đảng bộ cấp huyện bầu ra) và các đảng bộ, chi bộ cơ sở trực thuộc huyện ủy, quận ủy, thị ủy và thành ủy. Đảng bộ cấp huyện là đảng bộ ở cấp trung gian, giữa tổ chức cơ sở (đảng bộ cơ sở) và đảng bộ cấp tỉnh. Đảng bộ cấp huyện thực hiện các chức năng, nhiệm vụ quy định theo Điều lệ Đảng (lãnh đạo thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ, các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng; lãnh đạo XDĐ, xây dựng HTCT…). Vị trí của đảng bộ cấp huyện Đảng bộ cấp huyện là tổ chức đảng trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát của tỉnh ủy, thành ủy.
Đảng bộ cấp huyện còn là nơi tiếp nhận và tổ chức thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và của tỉnh ủy, thành ủy trên địa bàn huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương; chịu trách nhiệm trước tỉnh ủy, thành ủy về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và mọi mặt đời sống nhân dân ở huyện, quận, thị xã, thành phố. 10 Đảng bộ cấp huyện là cấp trên trực tiếp của các cấp ủy và tổ chức cơ sở đảng, các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc. Đảng bộ cấp huyện trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo mọi hoạt động của các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc, đảm bảo các tổ chức đó hoạt động theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng bộ huyện, quận, thị xã, thành phố. Đảng bộ cấp huyện là cấu nối giữa tỉnh ủy, thành ủy với các tổ chức cơ sở đảng và nhân dân.
Nhờ đó, tỉnh ủy, thành ủy có thể sâu sát cơ sở, nắm được nguyện vọng chính đáng của nhân dân để đề ra nghị quyết, chủ trương đúng đắn, phù hợp và lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi. Đảng bộ cấp huyện là thành viên của HTCT huyện, quận, thị xã, thành phố; đồng thời, là lực lượng lãnh đạo hệ thống ấy. Sự lãnh đạo của đảng bộ cấp huyện được thực hiện thông qua sự lãnh đạo của ban chấp hành đảng bộ cấp huyện với cơ quan nhà nước cấp huyện, cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam cấp huyện và các đoàn thể CT-XH cấp huyện trong việc xây dựng tổ chức bộ máy, tổ chức cán bộ và các mặt hoạt động của các tổ chức này. Đảng bộ cấp huyện còn là thành viên của MTTQ Việt Nam cấp huyện, giữ vững vai trò là hạt nhân chính trị, lãnh đạo mọi hoạt động của MTTQ và các tổ chức thành viên của MTTQ.
Vai trò của đảng bộ cấp huyện Đảng bộ cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của tỉnh ủy, thành ủy. Trong quá trình lãnh đạo, đảng bộ cấp huyện xây dựng và ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kết luận với các chủ trương, giải pháp nhằm hiện thực hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, tỉnh ủy, thành ủy về phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và tổ chức thực hiện đạt kết quả trên địa bàn huyện, quận, thị xã, thành phố. 11 Đảng bộ cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và ban hành các nghị quyết nhằm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ xây dựng nội bộ Đảng, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ cấp tỉnh. Thông qua các tổ chức đảng, đảng viên hoạt động trong các tổ chức của HTCT, Đảng bộ cấp huyện tiến hành các hoạt động lãnh đạo đối với các tổ chức trong HTCT cấp huyện nhằm đảm bảo cho các tổ chức ấy hoạt động theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy cấp trên và nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện.
Là đảng bộ cấp trên trực tiếp của cơ sở, đảng bộ cấp huyện còn có vai trò quan trọng trong lãnh đạo các tổ chức đảng, tổ chức cơ sở đảng, cán bộ, đảng viên, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn huyện, quận, thị xã và thành phố, đảm bảo cho các tổ chức này được tổ chức và hoạt động đúng theo đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nghị quyết, chỉ thị của tỉnh uỷ, thành ủy. Chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ cấp huyện Về chức năng: Cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ cấp huyện là Đại hội đại biểu Đảng bộ cấp huyện. Giữa hai nhiệm kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ cấp huyện là Ban Chấp hành đảng bộ, gọi tắt là huyện ủy, quận ủy, thị ủy, thành ủy. Huyện ủy, quận ủy, thị ủy, thành ủy lãnh đạo mọi hoạt động của Đảng bộ, như lãnh đạo công tác xây dựng đảng bộ về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ.
Lãnh đạo các tổ chức HTCT cấp huyện, cơ sở, các tổ chức kinh tế - xã hội, đồng thời lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội trên địa bàn. Về nhiệm vụ: Một là, lãnh đạo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an 12 ninh. Đây là nhiệm vụ trung tâm, quan trọng nhằm đảm bảo cho sự phát triển kinh tế của địa phương cũng như sự an ninh, an toàn, ổn định cho cuộc sống của người dân. Các đảng bộ cấp huyện đề ra các chủ trương, biện pháp và lãnh đạo các tổ chức trong HTCT thực hiện một cách hiệu quả.
Trong đó quan trọng nhất là lãnh đạo chính quyền thực hiện cơ chế quản lý kinh tế hàng hoá, chuyển dịch cơ quan kinh tế nông nghiệp, mở rộng ngành nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Xây dựng kết cấu hạ tầng kết nối, đồng bộ theo quy hoạch đã được phê duyệt. Chăm lo phát triển sự nghiệp văn hoá, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, thực hiện tốt các chính sách xã hội, giảm nghèo bền vững, tăng tỷ lệ hộ khá, giàu, nâng cao chất lượng, hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, về xây dựng nông thôn mới… phát huy quyền làm chủ của nhân dân, quán triệt phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Lãnh đạo lực lượng vũ trang tăng cường kỷ cương, kỷ luật, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, bảo vệ Đảng, bảo vệ tài sản Nhà nước, bảo vệ nhân dân. Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng. Đảng bộ cấp huyện thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy cấp trên và nghị quyết đại hội đảng bộ cấp huyện cho toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân của huyện, quận, thị xã, thành phố. Tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu rõ và thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Kịp thời nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng, hợp lý của nhân dân để an dân. Tuyên truyền truyền thống yêu nước, đoàn kết của dân tộc trong mọi tầng lớp nhân dân, nhất là trong thanh thiếu niên; xây dựng tinh thần đoàn kết, gắn bó, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, nhất là trong những hoàn cảnh thiên tai, dịch bệnh… Tuyên truyền, vận động cán bộ, đảng viên và nhân dân tích cực phát hiện và đấu tranh phòng, chống các quan điểm sai trái 13 thù địch, những hành vi nói, viết và làm trái với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của địa phương, cũng như đấu tranh loại bỏ dần các phong tục lạc hậu, mê tín dị đoan hay sự suy thoái, biến chất trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ. Đảng bộ cấp huyện lãnh đạo kiện toàn các tổ chức trong HTCT, đảm bảo cho các tổ chức được sắp xếp tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Trọng tâm là lãnh đạo xây dựng chính quyền thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Các cơ quan, đơn vị của huyện, quận, thị xã, thành phố được sắp xếp hợp lý, hoạt động hiệu quả, phát huy tối đa vai trò, chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức, góp phần vào sự phát triển chung của địa phương. Xây dựng, hoàn thiện các kế hoạch về quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ, tích cực tạo nguồn cán bộ tại chỗ, từng bước chuẩn hóa, trẻ hóa đội ngũ cán bộ, công chức. Ban chấp hành đảng bộ cấp huyện xây dựng quy chế về công tác tổ chức, cán bộ, tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đánh giá cán bộ làm cơ sở cho các công việc tiếp theo của công tác cán bộ.
Cấp ủy, nhất là người đứng đầu thực hiện việc giới thiệu cán bộ, đảng viên đủ tiêu chuẩn, nhận được tín nhiệm cao ứng cử giữ các chức danh chủ chốt trong các tổ chức của HTCT theo đúng quy định và chịu trách nhiệm về việc giới thiệu đó. Cấp ủy cấp huyện cũng đề xuất xin ý kiến trong việc lựa chọn, giới thiệu cán bộ tham gia vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân ở cấp trên và cán bộ chủ chốt ở cơ sở do cấp trên quản lý. Bốn là, lãnh đạo MTTQ và các đoàn thể CT-XH cấp huyện. Sự lãnh đạo của đảng bộ cấp huyện đối với MTTQ và các đoàn thể CT-XH cấp huyện nhằm đảm bảo cho các tổ chức này hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ đã được quy định trong Điều lệ của mỗi tổ chức.