Đặt vấn đề Trong 35 năm thực hiện công cuộc đôi mới toàn diện đất nước, mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) mà nước ta xây dựng va vận hành có những đóng góp rất quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đưa Việt Nam gia nhập nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp trên thế giới. Nhà nước tạo lập hành lang pháp lý (hay còn được gọi là “luật chơi”) thông qua việc xây dựng hệ thống pháp luật kinh tế đảm bảo môi trường đầu tư kinh doanh hấp dẫn, binh đăng, công khai minh bạch cho mọi thành phần kinh tế hoạt động, cạnh tranh lành mạnh. Hiện nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyên đôi sang nền kinh tế số đặt ra yêu cầu vừa hoàn thiện hệ thông pháp luật kinh tế vừa dao tao đội ngũ cán bộ pháp lý không chỉ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu pháp luật trong và ngoài nước, có năng lực hội nhập quốc tế mà còn có bản lĩnh chính tri vững vàng, tinh thần yêu nước và sử dụng thành thạo những công nghệ thông tin mới, hiện đại. Muốn vậy thì một trong những giải pháp thực hiện là phải đổi mới, nâng cao chất lượng dao tạo cử nhân luật ở các cơ sở dao tạo luật của nước ta.
Trường Dai học Luật Ha Nội là một trong những cơ sở đào tạo luật lớn nhất cả nước và có 42 năm xây dựng, phát triển. Hàng năm, nhà trường cung cấp cho đất nước khoảng 2.000 cử nhân luật. Một phan đáng kể các sinh viên sau khi tốt nghiệp làm việc tại các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tẾ; các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp v.v ứng dụng những kiến thức, phương pháp được trang bị ở bậc đại học vào thực tiễn công việc. Trong định hướng chiến lược phát triển, Trường Đại học Luật Hà Nội tiếp tục thực hiện đề án phát triển trở thành một trong hai trường trọng điểm đào tạo cán bộ pháp luật của đất nước và phấn đấu đến năm 2030 trở thành trường định hướng nghiên cứu đạt tiêu chí của các trường đại học ở khu vực * Trường Đại học Luật Ha Nội.
Dé đạt được mục tiêu này, nhà trường xác định không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo là van dé then chốt; triển khai xây dựng và thực hiện các chương trình đào tạo chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của xã hội được thể hiện qua khâu hiệu hành động, slogan là “Chat lượng cao tạo giá trị bên vững”. Đặt trong béi cảnh đó, Trường Đại học Luật Hà Nội triển khai xây dựng chương trình đào tạo ngành Luật Kinh tế chất lượng cao. Việc xây dựng chương trình này được giao cho Khoa Pháp luật Kinh tế đảm nhiệm. Trong quá trình xây dựng chương trình đào tạo ngành Luật Kinh tế chất lượng cao, nhà trường tô chức hội thảo cấp Trường nhằm trao đổi, tập hợp ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản ly giáo dục; các đơn vi sử dụng lao động; các cựu sinh viên và các thầy, CÔ giáo.
về sự cần thiết, mục đích, yêu cầu chuẩn đầu ra, nội dung và các điều kiện cần thiết để triển khai tổ chức giảng dạy chương trình đào tạo ngành Luật Kinh tế chất lượng cao. Chuyên đề này tham góp về sự cần thiết của việc xây dựng chương trình đào tạo ngành Luật Kinh tế chất lượng cao. Xây dựng chương trình đào tạo ngành Luật Kinh tế chất lượng cao dựa trên sứ mạng, tầm nhìn, chiến lược phát triển Trường Đại học Luật Hà Nội nhằm thích ứng với bối cảnh hội nhập quốc tế và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư Trong chiến lược phát triển, Trường Đại học Luật Ha Nội xác định dao tạo nguồn nhân lực có trình độ cử nhân luật chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Luật học là ngành dao tạo thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn có quan hệ mật thiết với các vấn đề liên qua đến con người, quản lý con người và quản lý xã hội.
Người được đào tạo ngành Luật có cơ hội tiếp cận, nghiên cứu sâu và được trang bị các phương pháp luận về thé giới quan dé quản ly con người và quan lý xã hội, có khả năng tư duy sâu sắc, khách quan, có hệ thống trước các hiện tượng xã hội và hành vi của con người; những người tốt nghiệp ngành Luật còn được trang bị những kỹ năng cần thiết dé đưa ra các phương án, giải pháp giải quyết bài toán về tồn tại xã hội. Chính vì vậy, cơ hội cho những người học luật ngày càng trở lên rộng mở và rõ ràng hơn bao giờ hết; đặc biệt trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc dao tạo theo hướng kết hợp giữa đại trà và chuyên sâu, chất lượng cao đang là xu thế tất yêu; bởi lao động trong kỷ nguyên cách mạng công nghiệp lần thứ tư đòi hỏi không chỉ trang bị nền tảng kiến thức rộng mà còn chuyên sâu, nâng cao cho người học. Hoạt động tư vẫn pháp luật và dịch vụ pháp lý do các luật sư, chuyên viên pháp lý thực hiện là một trong những ngành, nghề đáp ứng các tiêu chí về xu hướng đảo tạo trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư; bởi khai thác sự sáng tạo, tư duy phân tích, giao tiếp, 12 làm việc nhóm của người lao động.
Cùng với đó, toàn cầu hóa và sự phát triển của khối doanh nghiệp tư nhân đòi hỏi nhu cầu nhân sự pháp chế có chất lượng cao góp phan tạo lập môi trường dau tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh theo đúng pháp luật ở Việt Nam. Nhận thức được các tác động của bối cảnh hội nhập và cách mạng công nghiệp 4.0, nhà trường theo đuôi chiến lược nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển các ngành đào tạo chất lượng cao (trong đó có chuyên ngành Luật Kinh tế). Các ngành đào tạo luật học chất lượng cao nói chung và ngành Luật Kinh tế chất lượng cao nói riêng không chỉ đáp ứng nhu cầu của xã hội mà còn được xác định là những sản phẩm, “đặc sản”, tiêu chí khăng định, đăng cấp, thương hiệu của Trường Đại học Luật Hà Nội là một trong hai trường trọng điểm dao tạo cán bộ pháp luật của đất nước. Việc mở mã ngành đào tạo Luật Kinh tế chất lượng cao đáp ứng nhu cầu cấp thiết của đất nước về đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực luật kinh tế 2.
Nhu cầu nhân sự pháp lý của các doanh nghiệp và người dân 2. Nhu cầu nhân sự pháp chế doanh nghiệp Trong quá trình phát triển của các doanh nghiệp, vai trò của đội ngũ chuyên gia pháp lý, luật sự am hiểu pháp luật kinh tế là rất quan trọng giúp tư vấn và quản trị, phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp; đặc biệt là ở vị trí pháp chế, tư van pháp luật, hợp đồng kinh doanh. Việt Nam hiện có trên 800.000 doanh nghiệp đang hoạt động và số lượng tăng nhanh trong giai đoạn gần đây; trong khi theo dự báo đến năm 2021, số lượng doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý là trên 90%. Bên cạnh đó, xu hướng tích cực hội nhập vào thị trường quốc tế của Việt Nam thông qua việc ký kết nhiều FTAs.
đặt ra nhiều áp lực về nhân lực hiểu biết pháp luật trong lĩnh vực kinh tế. Tuy nhiên, lực lượng chuyên gia pháp luật, luật sư chuyên sâu trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh thương mại quốc tế ở nước ta còn rất mỏng; vì thế chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng Việt Nam đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tẾ; sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội còn chưa đạt được kỳ vọng; vì nhiều nguyên nhân khác nhau; trong đó, có nguyên nhân về sự thiếu hụt đội ngũ luật sư và người tư vấn pháp lý. Các doanh nghiệp luôn cần sự hỗ trợ pháp lý rất lớn trong hoạt động điều hành, kinh doanh tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vì vậy, các tranh chấp thương mại nói chung và tranh chấp thương mại quốc tế nói riêng xảy ra là điều khó tránh khỏi.
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Việt Nam trước các vụ kiện, tranh chấp quốc tế cần phải có đội ngũ luật sư, cán bộ pháp lý giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, am hiểu luật lệ thương mại quốc tế và có trình độ sử dụng ngoại ngữ thành thạo nhằm tranh tụng song phẳng với các luật sư quốc tế. Đây là một ly do lý giải sự cần thiết của việc xây dựng chương trình dao tạo Luật Kinh tế chất lượng cao. Nhu cau chuyên gia tư van pháp ly Trong bối cảnh các hoạt động kinh tế được đây mạnh, quan hệ kinh tế quốc tế mở rộng cả về phạm vi và tính chất thì nhu cầu của các đương sự sử dụng dịch vụ pháp lý dé bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân nói chung và của doanh nghiệp nói riêng có xu hướng tăng nhanh (do các quan hệ dân sự, thương mại giữa các chủ thê trong xã hội mở rộng hơn, phức tạp và dan xen). Theo Báo cáo của Bộ Tư pháp tong kết 05 năm thi hành Luật Luật sư, mặc dù trong thời gian qua, SỐ lượng luật sư nước ta phát triển nhanh nhưng tỷ lệ luật sự trên số dân chỉ ở mức trung bình là 1 luật sư/14.000 người dân; trong đó, tỷ lệ này ở Thái Lan là 1/1.000, Nhật Bản là 1/4.
Vì vậy, nhu cầu chuyên gia pháp ly (trong đó có chuyên gia về pháp luật kinh tế) là rất lớn và ngày càng tăng cùng với sự phát và hội nhập kinh tế của đất nước. Theo Chiến lược phát triển nghề luật sự đến năm 2020 (ban hành kèm theo Quyết định số 1072/QĐ-TTg ngày 05/07/2011 của Thủ tướng Chính phủ) thì đến năm 2020, Việt Nam cần phát triển số lượng khoảng từ 18. Đặt trong bối cảnh đó, việc xây dựng chương trình Luật Kinh tế chất lượng cao cũng là một giải pháp dé đạt được mục tiêu này. Nhu cầu về nguồn nhân lực trình độ đại học chất lượng cao ngành luật kinh tế Song hành với các nước, Việt Nam phát triển nền kinh tế thị trường trong bối cảnh kinh tế tri thức.
Nhiệm vụ đặt ra cho bất cứ quốc gia nào trong giai đoạn hiện nay là phải có nguồn nhân lực chất lượng cao thực sự déi dao.