Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa là một xu thế phát triển tất yếu trên phạm vi toàn cầu, thúc đẩy sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế, tổ chức không gian và phân bố dân cư. Tại Việt Nam, quá trình này mở ra nhiều cơ hội phát triển công nghiệp - dịch vụ nhưng đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với vấn đề quản lý dân số, an sinh xã hội và giải quyết việc làm.

Tỉnh Thái Bình là một tỉnh ven biển thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng với quy mô dân số đứng thứ 11 trên toàn quốc (theo số liệu Tổng điều tra dân số năm 2019). Với xuất phát điểm là địa phương thuần nông có diện tích canh tác lúa trên 16.000 ha và sản lượng lương thực đạt trên 1 triệu tấn thóc/năm (năm 2017), lực lượng lao động nông - lâm - thủy sản từng chiếm đến 49,5%. Khi tiến trình đô thị hóa diễn ra, đất đai nông nghiệp bị thu hẹp đáng kể để nhường chỗ cho các khu đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật, đặt người lao động nông thôn vào tình trạng thiếu đất sản xuất, đòi hỏi phải chuyển đổi ngành nghề và tìm kiếm việc làm mới. Tuy nhiên, tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh mới đạt gần 20% (thấp hơn nhiều so với mức bình quân cả nước trên 38%), chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ thất nghiệp và thiếu việc làm gia tăng.

Từ thực tiễn trên, chuyên đề thực tập tốt nghiệp tập trung giải quyết các mục tiêu và phạm vi cụ thể:

  • Mục tiêu nghiên cứu:
    1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước về vấn đề việc làm và giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa.
    2. Phân tích, đánh giá thực trạng đô thị hóa, biến động cơ cấu kinh tế, cơ cấu đất đai và thực trạng giải quyết việc làm tại tỉnh Thái Bình giai đoạn 2015–2019.
    3. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ổn định thị trường lao động tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.
  • Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề việc làm và công tác giải quyết việc làm cho người lao động trong quá trình đô thị hóa.
  • Phạm vi nghiên cứu:
    • Không gian: Tỉnh Thái Bình (trọng tâm phân tích gắn với khu vực thành phố Thái Bình và các địa bàn đô thị hóa lân cận).
    • Thời gian: Dữ liệu thứ cấp và số liệu báo cáo được thu thập chủ yếu trong giai đoạn 2015–2019 (kèm các chỉ tiêu so sánh từ giai đoạn 2010–2015 và kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020).
    • Nội dung: Tác động của đô thị hóa đến đất đai, dân số, dịch chuyển cơ cấu lao động, chất lượng đào tạo nghề, năng suất lao động và tình trạng thất nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn mực về kinh tế đô thị, quản lý phát triển đô thị và luật pháp lao động hiện hành:

  • Khái niệm và phân loại đô thị: Sử dụng định nghĩa theo Giáo trình Kinh tế và Quản lý đô thị (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, 2003) và Từ điển Bách khoa Việt Nam để làm rõ bản chất của đô thị là điểm tập trung dân cư mật độ cao, lao động chủ yếu phi nông nghiệp và có cơ sở hạ tầng hiện đại. Về mặt quản lý nhà nước, đề tài căn cứ vào Nghị định số 42/2009/NĐ-CP của Chính phủ về phân loại đô thị thành 6 loại (Đặc biệt, loại I, loại II, loại III, loại IV và loại V).
  • Lý thuyết về đô thị hóa và việc làm: Tiếp cận đô thị hóa dưới góc độ phân bố lại lực lượng sản xuất, chuyển đổi lối sống nông thôn sang đô thị và phát triển chiều sâu cơ sở kỹ thuật. Về việc làm, đề tài kết hợp góc độ kinh tế - xã hội (hoạt động tạo ra thu nhập, có ích cho xã hội) và góc độ pháp lý theo Điều 9, Bộ luật Lao động năm 2019 (hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà pháp luật không cấm).
  • Mối quan hệ tương tác hai chiều: Phân tích tác động của đô thị hóa tới việc làm trên cả khía cạnh tích cực (chuyển dịch cơ cấu lao động từ khu vực I sang khu vực II và III, nâng cao năng suất, tạo việc làm mới) và tiêu cực (mất đất sản xuất, quá tải hạ tầng đô thị, bất bình đẳng cơ hội việc làm, chênh lệch cung - cầu kỹ năng).
  • Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn: Nghiên cứu bài học quốc tế từ Ấn Độ (các chương trình TRDP, DPAP, Đề án Jawahar Rozgar Yojana tạo việc làm tại chỗ và hỗ trợ phụ nữ) và CHLB Đức (cải cách thị trường lao động Hartz 2003, cổng thông tin “Make it in Germany”, luật lương tối thiểu 8,5 euro/giờ); cùng kinh nghiệm thực tế tại tỉnh Bình Dương và tỉnh Quảng Trị về tổ chức sàn giao dịch việc làm, phân luồng nghề nghiệp và xuất khẩu lao động.

Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu từ Niên giám thống kê, báo cáo của Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê tỉnh Thái Bình, các báo cáo tổng kết của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Thái Bình, tài liệu quy hoạch sử dụng đất tỉnh Thái Bình giai đoạn 2016–2020.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh thống kê: Xử lý số liệu phản ánh tốc độ tăng trưởng GRDP, cơ cấu lao động, diện tích đất chuyển đổi, tỷ lệ thất nghiệp theo độ tuổi và giới tính để nhận định quy luật và xu hướng vận động của thị trường lao động.
  • Phương pháp chuyên gia: Tiếp thu ý kiến chỉ dẫn từ cán bộ chuyên trách tại Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Thái Bình trong quá trình thực tập chuyên môn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về cấu trúc vận động của đô thị và quy luật của quá trình đô thị hóa. Tác giả chỉ rõ đô thị là một "cơ thể sống" luôn phát triển theo các quy luật khách quan của kinh tế thị trường, chịu sự chi phối trực tiếp của quá trình công nghiệp hóa. Quá trình đô thị hóa diễn ra đồng thời theo hai chiều: mở rộng không gian địa lý (chiều rộng) và nâng cao hiệu quả tích tụ kinh tế, kỹ thuật (chiều sâu).

Tác giả luận giải sâu sắc mối liên hệ giữa chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và tái cơ cấu lao động. Khi tỷ trọng nông nghiệp giảm, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ gia tăng, một bộ phận lớn lao động nông nghiệp buộc phải chuyển hướng sang khu vực phi nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu tốc độ đô thị hóa không đi liền với năng lực tạo việc làm bền vững, địa phương sẽ đối mặt với tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động, bùng nổ dân số cơ học và các tệ nạn xã hội.

Từ việc phân tích mô hình tạo việc làm nông thôn của Ấn Độ, chính sách kích hoạt thị trường lao động của Đức và các mô hình sàn giao dịch việc làm linh hoạt tại Bình Dương, Quảng Trị, chương này đúc kết 6 bài học kinh nghiệm cho Việt Nam: hoàn thiện thể chế lao động theo tiêu chuẩn hội nhập; tăng cường truyền thông định hướng; nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực; phát triển đồng bộ thị trường lao động; xây dựng quan hệ lao động hài hòa; và quản lý hiệu quả luồng di cư lao động.

Chương 2. Thực trạng việc làm và giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa tại tỉnh Thái Bình

Chương 2 đi sâu phân tích bức tranh thực tế tại tỉnh Thái Bình dựa trên các nguồn dữ liệu thống kê chính thống.

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội: Thái Bình nằm ở hạ lưu lưu vực sông Hồng, bao bọc bởi hệ thống sông lớn (sông Hồng, sông Luộc, sông Hóa, sông Trà Lý) và 1.936 nhánh sông nội đồng. Tỉnh sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản đáng kể như mỏ khí đốt Tiền Hải (khai thác từ 1986, trữ lượng thăm dò vịnh Bắc Bộ khoảng 7 tỷ m³ khí), mỏ nước khoáng Tiền Hải (trữ lượng 12 triệu m³), và bể than nâu vùng Đồng bằng sông Hồng với trữ lượng dự báo 210 tỷ tấn.

Giai đoạn 2016–2018, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của tỉnh đạt 10,35%/năm (cao hơn giai đoạn 2011–2015 đạt 8,06% và vượt mục tiêu 8,6%/năm của kế hoạch 2016–2020). Quy mô GRDP theo giá hiện hành năm 2018 đạt 65.687 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 36,63 triệu đồng/người.

Chỉ tiêu kinh tế Giai đoạn 2011–2015 (%) Giai đoạn 2016–2018 (%)
Tăng trưởng GRDP toàn tỉnh bình quân 8,06 10,35
- Nông, lâm nghiệp và thủy sản 3,59 3,16
- Công nghiệp và xây dựng 13,45 15,49
- Thương mại và dịch vụ 8,48 8,55

Cơ cấu GRDP (giá hiện hành) chuyển dịch rõ nét: tỷ trọng nông - lâm - thủy sản giảm từ 30,11% (2015) xuống 23,93% (2018); công nghiệp - xây dựng tăng từ 29,05% lên 33,65%; dịch vụ tăng từ 35,27% lên 35,83%. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2018 đạt 1.525 triệu USD. Toàn tỉnh duy trì 245 làng nghề, giải quyết việc làm ổn định cho trên 67.000 lao động. Đến hết năm 2017, tỉnh có 74 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 582,2 triệu USD.

2. Diễn biến đô thị hóa và sử dụng đất đai: Theo quy hoạch điều chỉnh đến năm 2020, cơ cấu đất đai có sự chuyển biến mạnh: đất nông nghiệp chiếm 61,51% (108.572 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 38,34% (46.826 ha). Trong kỳ cuối 2016–2020, tổng diện tích đất nông nghiệp chuyển sang đất phi nông nghiệp là 15.046 ha (riêng năm 2018 chuyển đổi 2.008 ha).

Về dân số, theo kết quả Tổng điều tra năm 2019, dân số toàn tỉnh đạt 1.860.447 người (nam: 905.408 người; nữ: 955.039 người), mật độ dân số đạt khoảng 1.174 người/km² (đứng thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng). Tỷ số giới tính ở mức 94,8 nam/100 nữ do xu hướng nam giới di cư đi làm ăn ngoài tỉnh. Dân số khu vực thành thị là 196.453 người (chiếm 10,56%), diện tích nhà ở bình quân đầu người khu vực thành thị đạt 32,8 m²/người (khu vực nông thôn đạt 22,7 m²/người).

3. Thực trạng lao động, việc làm và thất nghiệp: Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động trên 15 tuổi có việc làm của tỉnh duy trì ổn định ở mức xấp xỉ 60% (năm 2015: 60,6%; năm 2018: 59,9%), cao hơn mức bình quân cả nước (56,9% năm 2018).

Chỉ tiêu lao động 2015 2016 2017 2018
Tỷ lệ lao động qua đào tạo tỉnh Thái Bình (%) 15,30 15,50 18,40 15,30
Tỷ lệ lao động qua đào tạo cả nước (%) 20,90 21,60 22,00 22,80

Số liệu cho thấy tỷ lệ lao động qua đào tạo của Thái Bình còn thấp so với mặt bằng chung cả nước, phản ánh rào cản lớn về chất lượng nguồn nhân lực khi chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao.

Về năng suất lao động xã hội theo ngành (giá thực tế):

  • Ngành nông, lâm và thủy sản: Tăng từ 19,48 triệu đồng/lao động (2010) lên 42,41 triệu đồng/lao động (2017).
  • Ngành công nghiệp và xây dựng: Tăng từ 23,89 triệu đồng/lao động (2010) lên 51,20 triệu đồng/lao động (2017).
  • Ngành dịch vụ: Tăng từ 57,80 triệu đồng/lao động (2010) lên 81,44 triệu đồng/lao động (2017).

Tỷ lệ thất nghiệp chung trong độ tuổi lao động của tỉnh ở mức thấp (năm 2014 là 0,44%; năm 2015 là 0,18%). Tuy nhiên, xét theo cơ cấu lứa tuổi, thất nghiệp tập trung chủ yếu ở nhóm lao động trẻ từ 15–19 tuổi (5,6% năm 2015) và nhóm 20–24 tuổi.

Đánh giá tổng hợp:

  • Thành công: Chuyển dịch tích cực cơ cấu lao động nông thôn (nhiều xã có 30–50% lao động tham gia kinh tế phi nông nghiệp); tổ chức sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng quy mô trang trại (969 trang trại năm 2016, tăng 85%); tích tụ ruộng đất qua dồn điền đổi thửa đạt 84.000 ha (77% đất nông nghiệp).
  • Hạn chế: Phần lớn lao động nông nghiệp chưa qua đào tạo nghề chính quy; thiếu hụt lao động kỹ thuật tay nghề cao; kết nối cung - cầu lao động qua hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm còn thiếu tính bền vững.

Chương 3. Đề xuất một số giải pháp giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa tỉnh Thái Bình

Chương 3 xây dựng 6 nhóm giải pháp định hướng chính sách và tổ chức thực hiện:

  1. Tổ chức thị trường lao động gắn kết cung - cầu: Kiện toàn bộ máy quản lý thị trường lao động từ cấp tỉnh tới cơ sở; nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm; định kỳ tổ chức các phiên giao dịch việc làm và hội chợ việc làm kết nối trực tiếp doanh nghiệp với người lao động; thiết lập cơ chế tiếp nhận và bố trí việc làm cho lao động hết hạn hợp đồng ở nước ngoài trở về.
  2. Điều tiết phát triển quy mô và điều phối luồng lao động: Thực hiện tốt công tác kế hoạch hóa gia đình tại các vùng có mức sinh cao; chủ động kết nối thông tin để đưa lao động đi làm việc tại các khu công nghiệp trọng điểm ngoài tỉnh (hình thành các tổ, nhóm có người quản lý hỗ trợ); chuẩn hóa hoạt động xuất khẩu lao động có thời hạn, chú trọng đào tạo ngoại ngữ, phổ biến pháp luật và văn hóa nước sở tại.
  3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Mở rộng các chương trình dạy nghề gắn với nhu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế; mở lớp bồi dưỡng kỹ năng quản lý sản xuất cho chủ doanh nghiệp, chủ trang trại; nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông làm nền tảng phát triển nguồn nhân lực lâu dài.
  4. Tăng cường hiệu quả đào tạo nghề tại địa phương: Đẩy mạnh công tác phân luồng và tư vấn hướng nghiệp cho học sinh THCS, THPT và lao động nông nghiệp bị thu hồi đất; đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị dạy nghề (khắc phục thực trạng 70–80% học viên phản ánh thiếu máy móc thực hành); gắn kết trách nhiệm giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sử dụng lao động sau đào tạo.
  5. Phát triển du lịch và bảo tồn làng nghề truyền thống: Khai thác tiềm năng các làng nghề nổi tiếng (chiếu Hới, dệt Phương La, chạm bạc Đồng Xâm, bánh Cáy) gắn với mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch nông thôn; đầu tư hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe và quản lý dịch vụ tại các điểm đến du lịch (Chùa Keo, khu du lịch sinh thái Cồn Vành, Cồn Đen).
  6. Quy hoạch đô thị và di dời cơ sở sản xuất: Thực hiện lập quy hoạch đô thị dài hạn, đồng bộ; từng bước di dời các cơ sở sản xuất, nhà máy gây ô nhiễm trong nội đô ra các khu, cụm công nghiệp tập trung nhằm tái tạo quỹ đất ở và giảm áp lực quá tải dân số đô thị.

Kết quả và đóng góp

Chuyên đề đã phản ánh toàn diện hiện trạng phát triển đô thị và biến động lao động việc làm tại tỉnh Thái Bình thông qua chuỗi số liệu thực tế:

  • Minh chứng thực nghiệm: Xác lập bức tranh tăng trưởng kinh tế nhanh của tỉnh (GRDP tăng 10,35%/năm giai đoạn 2016–2018) gắn liền với quá trình chuyển đổi 15.046 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp giai đoạn 2016–2020. Làm rõ mâu thuẫn giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế và chất lượng lao động khi tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh năm 2018 mới đạt 15,30% (thấp hơn mức 22,80% của cả nước).
  • Hệ thống giải pháp đồng bộ: Đưa ra các đề xuất cụ thể từ góc độ quản lý kinh tế và quản lý đô thị, không chỉ giới hạn ở chính sách giải quyết việc làm trước mắt mà gắn liền với chiến lược quy hoạch không gian, tái cơ cấu làng nghề và phát triển thị trường lao động trung gian.
  • Đóng góp thực tiễn: Báo cáo cung cấp tư liệu tham khảo phục vụ công tác theo dõi, đánh giá và lập kế hoạch lao động - việc làm cho các cơ quan chức năng tại địa phương, trực tiếp là Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Thái Bình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của đề tài:
    • Nguồn số liệu khảo sát thứ cấp chủ yếu tập trung đến giai đoạn 2018–2019, chưa cập nhật được biến động sâu sắc của thị trường lao động trong bối cảnh chịu tác động của dịch bệnh COVID-19 và giai đoạn sau năm 2020.
    • Phương pháp nghiên cứu dừng lại ở mức độ phân tích thống kê mô tả, chưa sử dụng các mô hình kinh tế lượng để lượng hóa mức độ tác động của từng yếu tố đô thị hóa (như tỷ lệ mất đất, quy mô vốn FDI) tới thu nhập và xác suất chuyển đổi nghề nghiệp của hộ nông dân.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo:
    • Mở rộng đánh giá tác động của việc thành lập và vận hành Khu kinh tế Thái Bình (quy mô trên 30.000 ha) đến nhu cầu thu hút và dịch chuyển cơ cấu lao động kỹ thuật cao.
    • Khảo sát thực tế theo phương pháp định lượng mẫu lớn (n) đối với các nhóm hộ nông dân bị thu hồi đất tại các vùng ven đô thị để đánh giá tính bền vững của các mô hình sinh kế mới.

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề thực tập tốt nghiệp này có giá trị ứng dụng và tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

  • Sinh viên, học viên chuyên ngành: Là tài liệu tham khảo cho sinh viên các ngành Kinh tế và Quản lý đô thị, Quản lý đất đai, Kinh tế phát triển, Kinh tế lao động khi xây dựng đề cương, thu thập số liệu và triển khai khóa luận về chủ đề đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu đất đai và việc làm.
  • Cán bộ quản lý địa phương: Cung cấp bức tranh dữ liệu tổng hợp về hiện trạng phân bố dân cư, nhà ở, tỷ lệ lao động qua đào tạo và năng suất các ngành kinh tế tại Thái Bình, hỗ trợ công tác tham mưu chính sách an sinh xã hội và đào tạo nghề cấp huyện, tỉnh.
  • Phần nội dung đáng lưu ý: Chương 2 với hệ thống bảng biểu thống kê chi tiết về diện tích chuyển mục đích sử dụng đất, năng suất lao động theo ngành (2010–2017) và cơ cấu dân số theo đơn vị hành chính là nguồn dữ liệu thứ cấp có giá trị tra cứu cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ đô thị hóa và quy mô dân số tỉnh Thái Bình theo kết quả điều tra năm 2019 có đặc điểm gì?
Theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở thời điểm 01/04/2019, dân số Thái Bình là 1.860.447 người, xếp thứ 11 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng. Tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh đạt gần 20% (thấp hơn mức bình quân hơn 38% của cả nước). Dân số sống ở khu vực thành thị là 196.453 người (chiếm 10,56%), nông thôn chiếm 89,44%. Tỷ số giới tính đạt 94,8 nam/100 nữ do xu hướng nam giới di cư đi làm ăn xa.

2. Quy mô chuyển đổi đất đai từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp tại Thái Bình giai đoạn 2016–2020 là bao nhiêu?
Theo quy hoạch sử dụng đất kỳ cuối 2016–2020 của tỉnh, tổng diện tích đất nông nghiệp chuyển sang đất phi nông nghiệp là 15.046 ha. Đến năm 2020, tỷ trọng cơ cấu đất nông nghiệp giảm xuống còn 61,51% (108.572 ha) và đất phi nông nghiệp tăng lên chiếm 38,34% (46.826 ha).

3. Thực trạng chất lượng lao động qua đào tạo tại tỉnh Thái Bình giai đoạn 2015–2018 ra sao so với bình quân cả nước?
Chất lượng lao động của tỉnh còn nhiều hạn chế do xuất phát điểm thuần nông. Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc đã qua đào tạo của Thái Bình dao động từ 15,30% đến 18,40% (năm 2015: 15,3%; 2016: 15,5%; 2017: 18,4%; 2018: 15,3%), thấp hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước (tăng đều từ 20,90% năm 2015 lên 22,80% năm 2018).

4. Năng suất lao động giữa các ngành kinh tế tại Thái Bình giai đoạn 2010–2017 có sự chênh lệch như thế nào?
Năng suất lao động xã hội (giá thực tế) ở cả ba khu vực đều tăng trưởng mạnh:

  • Ngành nông, lâm, thủy sản tăng từ 19,48 triệu đồng (2010) lên 42,41 triệu đồng/lao động (2017).
  • Ngành công nghiệp và xây dựng tăng từ 23,89 triệu đồng (2010) lên 51,20 triệu đồng/lao động (2017).
  • Ngành dịch vụ có năng suất cao nhất, tăng từ 57,80 triệu đồng (2010) lên 81,44 triệu đồng/lao động (2017).

5. Tác giả đề xuất những giải pháp gì để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn mất đất?
Tác giả đề xuất cần đẩy mạnh công tác tư vấn hướng nghiệp trước đào tạo để tránh việc gần 50% lao động sau đào tạo làm trái nghề hoặc không có việc; tăng cường đầu tư trang thiết bị thực hành hiện đại cho các trung tâm dạy nghề (khắc phục việc 70–80% học viên đánh giá cơ sở vật chất còn thiếu thốn); đồng thời ký kết hợp đồng liên kết cung ứng nhân lực với các doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra việc làm cho học viên.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp đã phản ánh toàn diện thực trạng chuyển dịch kinh tế, biến động đất đai và áp lực giải quyết việc làm trong tiến trình đô thị hóa tại tỉnh Thái Bình giai đoạn 2015–2019. Kết quả phân tích chỉ ra rằng dù kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, chất lượng nguồn nhân lực chưa qua đào tạo vẫn là rào cản chính đối với chuyển dịch cơ cấu việc làm bền vững. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, gắn liền giữa tổ chức thị trường lao động, đổi mới đào tạo nghề với quy hoạch không gian đô thị và phát triển kinh tế làng nghề truyền thống.