CHƯƠNG 1 DẪN NHẬP 1. Lí do chọn đề tài Trong tôi luôn có niềm đam mê cải lương từ nhỏ, những tuồng cải lương mang tính lịch sử, cải lương hồ quảng càng làm tôi thích thú hơn. Lúc tôi được xem những vở cải lương trên sân khấu, tôi đã có những khát khao mạnh mẽ với những trang phục cổ đó, những trang phục với đủ màu sắc, những ống tay dài, được các nghệ sĩ múa một cách uyển chuyển. Ngoài ra tôi còn thích thú những câu hát vọng cổ, những điệu lí câu hò nghe rất trữ tình, da diết.
Từ đó, tôi luôn mơ ước được một lần mặc thử những bộ cổ phục, cánh tay dài, cổ áo đắp chéo. Ngoài việc mong muốn củng cố lịch sử cho mọi người, nâng cao tính dân tộc, sức mạnh của cha ông ngày xưa hay đơn giản là yêu thích và biết đến bộ môn cải lương tuồng cổ mang tính phi vật thể của quốc gia. Tôi luôn hi vọng bộ môn này sẽ được truyền bá rộng rãi đến các bạn trẻ. Ngày nay giới trẻ dường như không còn quan tâm mấy đến cải lương, có thể là do nhịp sống năng động, hiện đại hay vội vã đã khiến giới trẻ thời nay thường ưu tiên cho cái gì nhanh nhạy như các phim hành động hơn là những giai điệu chậm rãi, câu ca từ tốn, kéo dài.
Một vở cải lương có thể chỉ có một phân cảnh nhưng lại có thể kéo dài đến cả tiếng, Thay vào đó, các bạn sẽ chọn xem phim rạp, chỉ mất chừng hai tiếng là xong. Tuy nhiên, điều đáng mừng vì trong thế hệ trẻ vẫn còn có những con người có niềm đam mê như tôi. Từ đó trong tôi luôn mong muốn gởi gắm một thông điệp tích cực đến với mọi người. Trong những tuồng cải lương tôi đã xem qua, lòng tôi luôn rạo rực mỗi khi nghe từng câu thoại, câu từ đầy tự hào dân tộc của vở ‘’Tiếng trống Mê Linh’’ những ngôn từ giản dị nhưng lại hào hùng, đau đớn nhưng quyết tâm, tôi yêu văn hóa dân tộc Việt Nam và đó là lí do tôi chọn một vở cải lương làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp này “Thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi mang phong cách dân gian lấy cảm xúc qua các phân cảnh của Trưng Trắc trong Tiếng trống Mê Linh.
Mục đích nghiên cứu Bộ sưu tập này sẽ được tôi xem như là cả quá trình đánh dấu suốt chặng đường học hỏi và yêu thích thời trang của tôi trong môi trường học tập. Tôi sẽ áp dụng những bài học về nắm bắt xu hướng, đặc trưng của phong cách cũng như thể hiện ý tưởng, quan điểm của cá nhân, nhằm hoàn thành đồ án tốt nghiệp, đủ điều kiện trở thành một nhà thiết kế trong tương lai. Về lâu dài, tôi mong muốn đề tài này sẽ được phát triển đa dạng trên nhiều thể loại trang phục hơn mang nhiều phong cách hiện đại hơn cho thời trang Việt Nam. Tôi muốn những mẫu thiết kế xuất phát từ ý tưởng dân tộc, lịch sử, văn hóa Việt Nam sẽ được đông đảo các bạn trẻ trên mọi miền biết đến.
Ngoài ra mong muốn giới trẻ ngày nay quan tâm hơn đến các loại hình nghệ thuật truyền thống để lưu giữ và phát huy những di sản đáng được nâng cao và bảo tồn này. Giới hạn đề tài Đề tài Khai thác các khía cạnh cảm xúc của nhân vật Trưng Trắc trong từng phân cảnh của vở cải lương ‘’ Tiếng trống Mê Linh’’ nhằm thiết kế trang phục dự tiệc dành cho nữ tuổi từ 23-28 với phong cách dân gian. Thể loại trang phục Bộ sưu tập với những trang phục dự tiệc cho những cô gái tuổi 23-28 đến các buổi tiệc công ty, đám cưới, sinh nhật,…. Những mẫu thiết kế sẽ nhấn mạnh vào phong cách dân gian nhằm đẩy mạnh được ý tưởng cũng bắt nguồn từ cải lương Việt Nam cùng chất liệu, hoa văn, màu sắc phù hợp cho mục đích sử dụng, tạo sự nổi bật cho người mặc.
Kỹ thuật thực hiện Bộ sưu tập với đề tài bối cảnh, sự kiện lịch sử, nhất là tâm lý của nhân vật Trưng Trắc. Tôi sẽ thực hiện các mẫu thiết kế kết hợp giữa các kiểu dáng mang hướng truyền thống như áo yếm, váy hay áo dài. Bên cạnh đó, cần xử lý các họa tiết đặc trưng của phong cách với các kĩ thuật như thêu, đắp vải và đính kết để tạo hiệu ứng nổi. Phối màu 4 sắc trong trang phục cũng vô cùng quan trọng, trang phục phải thể hiện được màu sắc hài hòa với kỹ thuật thêu nổi, đính kết cườm.
Đối tượng khách hàng Đối tượng khách hàng tôi muốn hướng là những cô gái độc lập và vừa hiện đại những vẫn có chút truyền thống, độ tuổi từ 23 đến 28. Đây có thể gọi là độ tuổi đẹp, mạnh mẽ, quyết đoán trong công việc, tình cảm và trong cuộc sống nhất. Những người trong độ tuổi này đã xác định rõ mức chi tiêu của mình. Họ là người yêu cái đẹp và thích khám phá sự mới lạ và độc đáo.
Quá trình nghiên cứu Sưu tập tài liệu Để thực hiện tốt bộ sưu tập, cần phải tìm hiểu kĩ về đề tài đã chọn và học hỏi kiến thức rõ ràng. Trước tiên, chọn trải nghiệm đi tham gia các buổi lễ hội có hát tuồng như cúng Miễu Bà, các buổi hát cái lương trong chùa vào các ngày lễ lớn,. Tôi được nhìn ngắm những trang phục biểu diễn của các nghệ sĩ cải lương trên sân khấu, những biểu cảm, tình tiết của những đoạn thoại. Rồi đến những khung cảnh trong từng phân cảnh được hiện ra trên sân khấu.
Những âm thanh, ca từ của nhân vật theo từng phân cảnh được thể hiện khác nhau qua độ ngân, rung, nhẹ nhàng hay đau thương. Ngoài ra, tôi tìm trên sách báo về những câu chuyện lịch sử liên quan đến vở diễn, xem những hình ảnh trên Internet (Google, Pinterest) và lưu chúng lại làm tư liệu. Ngoài ra, việc tìm tòi trên các trang biểu diễn thời trang mang tính văn hóa, dân tộc từ đó giúp tôi thêm nhiều thông tin cho bản thân. Ngoài ra, tôi còn phải tham khảo những luận án tốt nghiệp của các anh chị đi trước theo phong cách này để học hỏi thêm cách trình bày và ý tưởng, cách triển khai ý tưởng qua từng bảng như thế nào, rút ra kinh nghiệm.
Cập nhật các xu hướng thời trang sao cho những mẫu thiết kế có hiệu quả và không bị lỗi thời. Và trực tiếp trải nghiệm thực tế qua các cuộc khảo sát thị trường như việc đi đến các trung tâm thương mại, các cửa hàng thời trang, và chợ vải, chợ nguyên phụ liệu cũng vô cùng cần thiết. 5 Phân tích tài liệu Từ những hình ảnh chụp và tìm được trên mạng, cần chọn lọc ra những bức ảnh mang lại nhiều cảm xúc nhất. Phân tích hình dáng, màu sắc, đặc điểm nhận dạng của vở cải lương và tập trung phân tích các biểu cảm, câu từ, hoàn cảnh của nhân vật.
Đồng thời phân tích các xu hướng thời trang hiện nay và chọn lọc. Sáng tạo Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy vẫn đã có nhiều trang phục lấy ý tưởng từ các vở cải lương rồi, nhưng khi nhắc tới cải lương thì sẽ nghĩ đến những trang phục cầu kì nhiều màu sắc. Nhưng đề tài này lại theo phong cách dân gian sẽ càng lôi cuốn hơn, mang hơi hướng dân gian lại theo xu hướng thời trang hiện đại. Về phần xử lý chất liệu, tôi muốn áp dụng những kỹ thuật có tính tỉ mỉ, tính tế để nhằm tạo sự mới lạ, độ nổi chìm, chiều sâu qua kỹ thuật thêu nổi, đắp vải.
Xác định thuật ngữ 1. Dân gian : thiết kế mang đậm tính truyền thống, màu sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, là sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống. Áo yếm : nội y của phụ nữ xưa có cổ áo khoét tròn hoặc nhọn có đáy chữ V. Cải lương : một loại hình kịch hát có nguồn gốc từ miền Nam Việt Nam.
Kiểu bóng: hình dáng chung của trang phục. Các kiểu bóng chữ A-T- S-X, theo hình học, sáng tạo từ các ý tưởng. 6 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này tập trung nghiên cứu về ý tưởng biểu cảm của Trưng Trắc, thể loại dự tiệc và xu hướng thời trang Xuân- Hè 2023 cho một nhóm đối tượng khách hàng nữ từ 23-28 tuổi. Nội dung nghiên cứu được thể hiện qua các đề mục sau: 1.
Cơ sở thực tiễn 3. Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng 2. Tìm hiểu về nhân vật Trưng Trắc trong vở Tiếng trống Mê Linh Nội dung về vở cải lương Tiếng trống Mê Linh Vở cải lương ‘’Tiếng trống Mê Linh’’ được soạn giả Việt Dung soạn khoảng những năm 1960, với nội dung mang tính lịch sử Việt Nam về cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Đây là một vở diễn được nhiều người khen tặng là vở diễn để đời có lời lẽ giản dị nhưng lại mang tính văn học cao cho tới tận bây giờ.
Tiếng trống Mê Linh được xem là một vở diễn đẹp nhất trong các vở diễn của sân khấu cải lương Việt Nam. Với 4 phân cảnh quan trọng nhất. Mở đầu, tại đền Hùng, những người con dân Nam đang tụ tập đông đủ để làm lễ giỗ tổ Hùng Vương, khi sắp bắt đầu khởi trống thì bọn giặc phương Bắc tới ngăn cản và đòi cướp đi trống đồng, một vật linh thiêng của đất nước, Thi Sách và nhân dân ra sức bảo vệ trống đồng, nhưng Trưng Trắc đã dùng kế sách lui một bước tiến hai bước, nhằm làm yên lòng quân giặc, giữ được trống đồng. Phân cảnh thứ 2 là cảnh chia tay tiễn biệt đầy da diết của Thi Sách và Trưng Trắc, một người phụ nữ chung thủy, yêu nước, thương dân, cùng chồng sắt son câu hẹn thề dưới ánh trăng.
Ngoài ra còn có những diễn biến của những lần gây khó dễ của quân giặc, khiến Trưng Trắc có những cuộc mâu thuẫn với em gái là Trưng Nhị, nhưng cũng từ đó khiến tình cảm chị em càng gắn kết hơn. Phân cảnh 3 là nghe tin Thi Sách bị bắt, có thể bị thiêu sống nếu Trưng Trắc khởi binh tấn công thành giặc, nhưng Trưng Trắc đã giấu nỗi đau vào trong được thể 7 hiện rõ qua hành động đội khăn tang tế sống chồng và lạy ba lạy trước thành Liên Lâu. Phân cảnh cuối là Trưng Trắc cùng đoàn nghĩa binh tấn công, hào hùng và quyết liệt, khi chiến thắng Trưng Trắc hô to tự do, độc lập. Hình 1: Vở cải lương Tiếng trống Mê Linh được công diễn dầu tiên năm 1977 2.