Chương 1: Cơ sở lý luận về chính sách kế toán trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng vận dụng chính sách kế toán tại Công ty TNHH MTV đầu tƣ xây dựng Vạn Tƣờng. Chương 3: Hoàn thiện vận dụng chính sách kế toán tại Công ty TNHH MTV đầu tƣ xây dựng Vạn Tƣờng. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình thực hiện luận văn, một số tài liệu có liên quan đƣợc sử dụng để phục vụ nghiên cứu của đề tài nhƣ sau: - TS.
Trần Đình Khôi Nguyên (2012), “Chính sách kế toán trong doanh nghiệp”, Tạp chí phát triển kinh tế, số 260, tr. Tác giả đề cập đến cơ sở Luan van 4 lý thuyết và đề xuất khung cơ sở xây dựng chính sách kế toán ở doanh nghiệp Việt Nam. Bắt đầu từ cơ sở lý thuyết về chính sách kế toán, cụ thể là lý thuyết mâu thuẫn đại diện và bất cân xứng thông tin. Tác giả đã chỉ ra tầm quan trọng của việc lựa chọn chính sách kế toán có ảnh hƣởng đến thông tin trên báo cáo tài chính và đƣa ra kết luận hiện tƣợng bất cân xứng thông tin tồn tại trên báo cáo tài chính của hầu hết các công ty.
Điều này làm cho các đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp (ngân hàng, nhà cung cấp, nhà đầu tƣ) không hiểu rõ thực hƣ số liệu trên báo cáo tài chính công ty. Qua đó, tác giả đề ra giải pháp về khung cơ sở xây dựng chính sách kế toán tại doanh nghiệp. Trần Đình Khôi Nguyên (2011), “Các nhân tố ảnh hưởng vận dụng chuẩn mực kế toán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Đà Nẵng”, Tạp chí phát triển kinh tế, số 252, tr. Tác giả đã thu thập thông tin qua bảng câu hỏi, kết quả điều tra thử nghiệm nhằm nghiên cứu những chuẩn mực kế toán nào thƣờng đƣợc sử dụng phổ biến và những nhân tố nào ảnh hƣởng đến việc vận dụng chuẩn mực kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Đà Nẵng.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chuẩn mực sử dụng phổ biến là liên quan đến doanh thu, tài sản cố định, hàng tồn kho, trình bày báo cáo tài chính; đồng thời hạn chế của trình độ kế toán viên cùng với sự tác động của hệ thống pháp luật đã ảnh hƣởng đáng kể đến việc vận dụng chuẩn mực kế toán. - Mai Thị Hạnh (2013), “Xây dựng chính sách kế toán tại Chi nhánh Công ty cổ phần Nam Việt Úc tại Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng. Tác giả đã nghiên cứu thực trạng chính sách kế toán tại Chi nhánh Công ty cổ phần Nam Việt Úc tại Đà Nẵng với hoạt động kinh doanh sản xuất, thƣơng mại, thi công nội thất nhà. Việc nghiên cứu thông qua phƣơng pháp phỏng vấn, so sánh, tổng hợp đối chiếu với chuẩn mực kế toán.
Tác giả nêu lên các nhân tố ảnh hƣởng đến việc xây dựng chính sách kế toán của doanh nghiệp gồm yếu tố đặc điểm kinh doanh, yếu tố mục tiêu quản lý và Luan van 5 yếu tố trình độ kế toán. Trong đề tài có trình bày các nội dung về các chính sách kế toán chung; các chính sách kế toán chủ yếu gồm chính sách hàng tồn kho, tài sản cố định, nợ phải thu, doanh thu, chi phí; các chính sách liên quan công bố thông tin trên Thuyết minh báo cáo tài chính tại công ty. Kết quả cho thấy mục tiêu quản trị tại công ty là tối thiểu hóa chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, trì hoãn việc nộp thuế GTGT phải nộp trong kỳ. Mặt khác, bộ phận kế toán vẫn chƣa chú trọng việc vận dụng chính sách kế toán hợp lý, chƣa đáp ứng nhu cầu nhà quản trị.
Từ đó, tác giả đề xuất xây dựng một số chính sách kế toán tại công ty nhƣ thay đổi phƣơng pháp tính giá hàng xuất kho, phân loại lại vật tƣ, hàng hóa theo chức năng và giá trị, lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, xây dựng các chính sách liên quan công bố thông tin. - Ngô Lê Phƣơng Thúy (2012), “Nghiên cứu việc vận dụng chính sách kế toán tại công ty CP Tư vấn thiết kế xây dựng Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng. Tác giả đi sâu nghiên cứu việc vận dụng các chính sách kế toán tại công ty CP Tƣ vấn thiết kế xây dựng Đà Nẵng với hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tƣ vấn thiết kế. Nghiên cứu các chính sách kế toán về tài sản cố định, nợ phải thu, ghi nhận doanh thu và chi phí, qua đó tác giả rút ra những ƣu điểm và nhƣợc điểm của việc vận dụng đó.
Đồng thời tác giả xác định đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng đến việc xây dựng các chính sách kế toán là nhu cầu về thông tin kế toán của ngƣời sử dụng, đặc thù của doanh nghiệp, mục tiêu quản trị lợi nhuận của doanh nghiệp và trình độ chuyên môn của kế toán. Sau đó, tác giả hoàn thiện các chính sách kế toán cho công ty để khắc phục các nhƣợc điểm dựa trên cơ sở lý thuyết về chuẩn mực kế toán và dựa trên năng lực của nhân viên kế toán. - Lê Thị Chi (2012), “Hoàn thiện chính sách kế toán tại Công ty cổ phần vật tư tổng hợp Phú Yên”, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng. Tác giả Luan van 6 nghiên cứu việc vận dụng các chính sách kế toán cụ thể tại Công ty cổ phần vật tƣ tổng hợp Phú Yên với hoạt động kinh doanh thƣơng mại xăng dầu và hạt điều.
Tác giả nghiên cứu bao gồm các chính sách kế toán hàng tồn kho, tài sản cố định, giao dịch bằng ngoại tệ, chi phí đi vay, doanh thu, chi phí phải trả thông qua phƣơng pháp tiếp cận nghiên cứu tình huống. Từ những nhƣợc điểm của Công ty trong công tác vận dụng chính sách kế toán, tác giả đã đƣa ra các giải pháp hoàn thiện theo đúng quy định của kế toán. - Nguyễn Thị Kim Oanh (2012), “Đánh giá sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty cổ phần lương thực và dịch vụ Quảng Nam”, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng. Với đặc điểm hoạt động kinh doanh thƣơng mại lƣơng thực, thực phẩm của Công ty.
Tác giả tập trung nghiên cứu các chính sách kế toán nhƣ hàng tồn kho, nợ phải thu, tài sản cố định, chi phí, doanh thu tại Công ty nghiên cứu qua phƣơng pháp phỏng vấn và đối chiếu thông tin thu thập đƣợc. Tác giả đã chỉ rõ việc vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty với mục đích né tránh thuế. Thông qua phần thực trạng của Công ty, tác giả đã nêu các giải pháp hoàn thiện để đáp ứng mục tiêu về thuế của Công ty. Qua tham khảo, một số vấn đề nghiên cứu của các đề tài luận văn trên chƣa làm đƣợc, đó là: - Ở phần cơ sở lý luận, các đề tài trên chỉ đƣa ra các nhân tố ảnh hƣởng đến việc vận dụng chính sách kế toán tại doanh nghiệp nhƣng chƣa nghiên cứu đến các lý thuyết liên quan đến xây dựng và lựa chọn các chính sách kế toán đƣợc công bố ở quốc tế, nhằm giải thích rõ hơn lý do các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác chính sách kế toán.
Từ đó, các đề tài trên chƣa nghiên cứu các nhân tố khác cũng có ảnh hƣởng đến vận dụng chính sách kế toán đó là mục tiêu tiền lƣơng, tiền thƣởng của nhà quản trị; quy mô doanh nghiệp và cấu trúc vốn. - Ở phần giải pháp hoàn thiện: Luan van 7 + Đối với chính sách khấu hao tài sản cố định hữu hình, các đề tài trên chỉ dừng ở việc đƣa ra giải pháp đề xuất tăng (giảm) thời gian khấu hao cụ thể cho nhóm tài sản cố định (nhà cửa, máy móc thiết bị, phƣơng tiện vận tải, thiết bị quản lý), chứ chƣa nghiên cứu hƣớng đến tổng quát xây dựng thời gian khấu hao cho từng loại tài sản cụ thể (ô tô con, ô tô tải, ô tô bán tải nhỏ…) tùy theo đặc điểm tài sản của doanh nghiệp trong nhóm tài sản cố định (phƣơng tiện vận tải). + Đối với chính sách kế toán doanh thu hợp đồng xây dựng, đề tài của Ngô Lê Phƣơng Thúy (2012) chƣa nghiên cứu sâu cụ thể về cách xác định phần công việc hoàn thành của hợp đồng và ghi nhận doanh thu, giá vốn tƣơng ứng trong trƣờng hợp áp dụng phƣơng pháp ghi nhận doanh thu theo tiến độ kế hoạch, cũng nhƣ đề tài chƣa phân tích ƣu, nhƣợc điểm của phƣơng pháp này. + Đối với chính sách kế toán chi phí trả trƣớc, đề tài của Ngô Lê Phƣơng Thúy (2012) đƣa ra giải pháp thời gian phân bổ công cụ dụng cụ xuất dùng tối đa 2 năm là không phù hợp với quy định kế toán.
Nhƣ vậy, đối với các đề tài luận văn trên đây nghiên cứu về chính sách kế toán tại doanh nghiệp, mỗi tác giả phản ánh thực trạng và đƣa ra giải pháp hoàn thiện tại mỗi công ty để phù hợp với mục tiêu quản trị, đặc điểm kinh doanh từng doanh nghiệp cụ thể và đúng quy định kế toán. Hiện chƣa có một đề tài về vận dụng chính sách kế toán đƣợc nghiên cứu tại Công ty TNHH MTV đầu tƣ xây dựng Vạn Tƣờng. Vì vậy, dựa trên nền tảng kiến thức từ những tài liệu trên, luận văn tiến hành nghiên cứu và đánh giá việc vận dụng chính sách kế toán tại Công ty TNHH MTV đầu tƣ xây dựng Vạn Tƣờng, đánh giá những ƣu điểm và hạn chế. Từ đó, đƣa ra các giải pháp trong việc vận dụng các chính sách kế toán phù hợp với mục tiêu quản trị, đặc thù kinh doanh của công ty, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật.
Luan van 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN 1. Khái niệm chính sách kế toán Trong chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 - Trình bày báo cáo tài chính và chuẩn mực kế toán Việt Nam số 29 - Thay đổi chính sách kế toán, ƣớc tính kế toán và các sai sót thì thuật ngữ “Chính sách kế toán” đƣợc hiểu là các nguyên tắc, cơ sở và phƣơng pháp kế toán cụ thể đƣợc doanh nghiệp áp dụng trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính. Từ đó, cho thấy chính sách kế toán gồm những nội dung sau đây: Chính sách kế toán là các nguyên tắc kế toán chung mà tất cả mọi doanh nghiệp phải áp dụng.
Nguyên tắc kế toán đƣợc hiểu là các quy định, các thủ tục cho việc ghi nhận, đo lƣờng các yếu tố của báo cáo tài chính để việc lập báo cáo tài chính đạt đƣợc độ tin cậy cao, dễ hiểu và so sánh đƣợc.