Đại Học Quốc Gia Hà Nội: Vai Trò Của Chính Quyền Phường Trong Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích hương ước và vai trò của hương ước trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền việt nam hiện nay, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đặng Thị Mai Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thị Kim Quế
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Vai Trò Của Chính Quyền Phường Trong Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG Ở NƯỚC TA
• 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VỊ TRÍ VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG
• 1.1.1. Khái niệm chính quyền phường
• 1.1.2. Sự hình thành, phát triển của chính quyền phường ở nước ta
• 1.1.3. Đặc điểm của đơn vị hành chính phường ở nước ta
• 1.1.4. Vị trí, vai trò của chính quyền phường trong quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội
• 1.1.5. Mối quan hệ giữa chính quyền phường với hệ thống chính trị cơ sở
• 1.2. CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG Ở NƯỚC TA
• 1.2.1. Về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân phường
• 1.2.2. Về tổ chức và hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường
• 1.2.3. Những điểm mới của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 so với Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 1994
• 1.2.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1.1. Về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Về dân cư lãnh thổ và tốc độ phát triển kinh tế
• 2.1.3. Về sự phát triển của đơn vị hành chính phường ở Hà Nội từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay
• 2.2. THỰC TRẠNG CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG, XÃ, THỊ TRẤN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.2.1. Về chủ trương, biện pháp xây dựng chính quyền cơ sở nói chung, chính quyền phường nói riêng của thành phố Hà Nội
• 2.2.2. Về cơ cấu và số lượng cán bộ chính quyền, đoàn thể phường, xã, thị trấn của thành phố Hà Nội
• 2.2.3. Về trụ sở làm việc của chính quyền phường, xã, thị trấn
• 2.2.4. Về xây dựng tổ dân phố, cụm dân cư ở cơ sở
• 2.2.5. Chế độ tiền lương, phụ cấp của cán bộ chính quyền cơ sở ở thành phố Hà Nội
• 2.3. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN VÀ UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI QUA THỰC TẾ PHƯỜNG CỬA NAM, QUẬN HOÀN KIẾM VÀ PHƯỜNG PHÚ THƯỢNG, QUẬN TÂY HỒ
• 2.3.1. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phường Phú Thượng, quận Tây Hồ
• 2.3.2. Những tồn tại cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phường của thành phố Hà Nội
• 2.3.3. Thực trạng mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân phường với cơ quan, đoàn thể và nhân dân trên địa bàn
• 2.3.4. Nguyên nhân của thực trạng trên
• 2.4. SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA CẢI CÁCH CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ PHẠM VI CẢ NƯỚC
• 2.4.1. Xu thế phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu hội nhập quốc tế
• 2.4.2. Cải cách chính quyền phường để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân
• 2.4.3. Yêu cầu về dân chủ của nhân dân
• 2.4.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẢI CÁCH CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG Ở NƯỚC TA
• 3.1. QUAN ĐIỂM VÀ NHẬN THỨC VỀ CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG
• 3.1.1. Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của chính quyền phường trong hệ thống hành chính nhà nước
• 3.1.2. Quan điểm, nhận thức và chế độ chính sách đối với cán bộ chính quyền phường
• 3.2. MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP VỀ CẢI CÁCH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG Ở NƯỚC TA
• 3.2.1. Đổi mới cơ chế hoạt động và cơ cấu tổ chức, xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền phường
• 3.2.2. Hoàn thiện pháp luật về chính quyền phường theo hướng không tổ chức Hội đồng nhân dân
• 3.2.3. Tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng đối với chính quyền phường
• 3.2.4. Tăng cường sự lãnh đạo của cấp trên trực tiếp đối với chính quyền phường
• 3.2.5. Đổi mới công tác cán bộ chính quyền phường
• 3.2.6. Tăng cường sự giám sát của nhân dân trong hoạt động của chính quyền phường
• 3.2.7. Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động của chính quyền phường
• 3.2.8. Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa chính quyền phường với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân
• 3.2.9. Xây dựng tổ dân phố, cụm dân cư tự quản, tự chủ trong một số hoạt động hàng ngày
• 3.2.10. Gắn cải cách chính quyền phường với việc quản lý tốt hộ gia đình trong điều kiện kinh tế thị trường và đa chiều thông tin
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Chính Quyền Phường Trong Nhà Nước Pháp Quyền

Trong hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước ta, được tổ chức theo đơn vị hành chính lãnh thổ gồm 4 cấp: trung ương, tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương, huyện/quận/thị xã/thành phố thuộc tỉnh, và cuối cùng là phường, xã, thị trấn. Mỗi cấp hành chính đều có phạm vi thẩm quyền riêng, được quy định rõ ràng bởi pháp luật, đồng thời có sự liên hệ mật thiết, gắn bó với nhau dựa trên nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy tính tự chủ sáng tạo của cấp dưới. Để mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước thực sự đi vào cuộc sống, và mọi tâm tư, nguyện vọng của nhân dân được giải quyết ngay từ cơ sở, vai trò của cấp xã, phường, thị trấn là vô cùng quan trọng. Đây chính là cấp chính quyền gần dân nhất, sát dân nhất và hiểu dân nhất. Luận văn này tập trung vào vấn đề tổ chức và hoạt động của chính quyền phường.

1.1. Định Nghĩa Chính Quyền Phường Khái Niệm Cốt Lõi

Từ trước đến nay, trong quan niệm của người dân, khái niệm “chính quyền” thường được hiểu một cách đơn giản là cơ quan, tổ chức ở mỗi cấp hành chính, có nhiệm vụ thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội và của người dân. Ví dụ như “chính quyền tỉnh”, “chính quyền huyện”, “chính quyền xã”. Theo Từ điển Hán - Việt của Đào Duy Anh, “Chính quyền là quyền xử lý việc chính trị”. Còn theo Đại từ điển tiếng Việt, “Chính quyền là bộ máy điều hành, quản lý công việc nhà nước ở các cấp”. Như vậy, chính quyền trước hết là một bộ máy được tổ chức theo thứ bậc.

1.2. Phân Loại Chính Quyền Trung Ương và Địa Phương

Theo sự phân cấp trong Hiến pháp nước ta, có chính quyền trung ương và chính quyền địa phương. Tuy nhiên, khái niệm “chính quyền địa phương” hiện nay chưa được nêu rõ trong các văn bản pháp luật. Chính quyền địa phương được hiểu bao gồm Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ở địa phương đó. Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân. Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu ra, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương.

1.3. Tổ Dân Phố Có Phải Là Một Cấp Chính Quyền

Một số ý kiến đặt vấn đề: Tổ dân phố, cụm dân cư ở đô thị có được coi là một cấp chính quyền hay không? Theo quan điểm của chúng tôi, tổ dân phố và cụm dân cư chỉ là một bộ phận, một đơn vị nhỏ, có chức năng tự quản là chủ yếu, giúp chính quyền phường có những thông tin chính xác trong quản lý và điều hành công việc được giao. Hoạt động của tổ dân phố, cụm dân cư, khu phố vẫn mang tính tự quản nhiều hơn tính hành chính nhà nước. Ban lãnh đạo tổ dân phố, cụm dân cư được nhân dân cư trú trên địa bàn trực tiếp bầu ra theo quy chế dân chủ ở cơ sở và sự chỉ đạo của chính quyền phường.

II. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Chính Quyền Phường Việt Nam

Đơn vị hành chính phường ở nước ta ra đời cách đây gần một nghìn năm. Đơn vị hành chính phường được đặt tên để chỉ rõ tính chất, đặc điểm các hoạt động của cư dân sống trên địa bàn nhằm phân biệt với xã, châu, trại ở vùng núi và nông thôn. Đơn vị hành chính phường nước ta có nguồn gốc từ kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội). Đất kinh kỳ thời Lý (1010 – 1225) và thời Trần (1226 – 1400) được chia thành 61 phường. Đến thời Lê (thế kỷ XV), Hà Nội chia thành 36 phường. Phường ở Hà Nội thời Lý - Trần và Lê được coi như đơn vị hành chính cơ sở cũng như các xã trong toàn quốc thời đó.

2.1. Nguồn Gốc Phường Từ Kinh Thành Thăng Long

Đơn vị hành chính phường có nguồn gốc từ kinh thành Thăng Long, thể hiện sự phát triển đô thị và các hoạt động kinh tế, văn hóa đặc trưng của khu vực này. Việc phân chia thành phường giúp quản lý hiệu quả hơn các hoạt động của cư dân và đảm bảo trật tự xã hội.

2.2. Phường Thời Lý Trần Đơn Vị Hành Chính Cơ Sở

Phường ở Hà Nội thời Lý - Trần và Lê được coi như đơn vị hành chính cơ sở, tương đương với các xã trong toàn quốc. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của phường trong hệ thống quản lý nhà nước thời kỳ đó.

III. Cách Chính Quyền Phường Quản Lý Đô Thị Hiệu Quả Hiện Nay

Trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, vai trò của chính quyền phường càng trở nên quan trọng. Chính quyền phường không chỉ là cầu nối giữa nhà nước và người dân, mà còn là lực lượng trực tiếp giải quyết các vấn đề phát sinh trong đời sống hàng ngày của cộng đồng. Để quản lý đô thị hiệu quả, chính quyền phường cần tập trung vào các nhiệm vụ như đảm bảo an ninh trật tự, quản lý đô thị, cung cấp dịch vụ công, và thúc đẩy sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý.

3.1. Đảm Bảo An Ninh Trật Tự Nhiệm Vụ Hàng Đầu

An ninh trật tự là yếu tố then chốt để đảm bảo cuộc sống bình yên cho người dân. Chính quyền phường cần tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, phòng chống tội phạm, và xây dựng lực lượng bảo vệ dân phố vững mạnh.

3.2. Quản Lý Đô Thị Xây Dựng Môi Trường Sống Xanh Sạch Đẹp

Quản lý đô thị bao gồm các hoạt động như quản lý đất đai, xây dựng, giao thông, vệ sinh môi trường, và chiếu sáng công cộng. Chính quyền phường cần có quy hoạch chi tiết, thực hiện nghiêm các quy định về xây dựng, và tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.

3.3. Cung Cấp Dịch Vụ Công Nâng Cao Chất Lượng Cuộc Sống

Dịch vụ công bao gồm các lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, và các dịch vụ hành chính công. Chính quyền phường cần nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chính Quyền Phường Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền phường trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường năng lực cho cán bộ, công chức, đổi mới phương thức hoạt động, và tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý.

4.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Tạo Cơ Sở Pháp Lý Vững Chắc

Hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện để quy định rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền phường, cũng như mối quan hệ giữa chính quyền phường với các cơ quan, tổ chức khác.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Xây Dựng Đội Ngũ Chuyên Nghiệp

Cán bộ, công chức chính quyền phường cần được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và phẩm chất đạo đức. Cần có chính sách thu hút và giữ chân những người có năng lực, tâm huyết với công việc.

4.3. Đổi Mới Phương Thức Hoạt Động Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Chính quyền phường cần đổi mới phương thức hoạt động, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành, và cung cấp dịch vụ công. Cần xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ, kết nối giữa chính quyền phường với các cơ quan, tổ chức khác và người dân.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Chính Quyền Phường Hiệu Quả

Nghiên cứu và áp dụng các mô hình chính quyền phường hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý đô thị. Các mô hình này cần được xây dựng dựa trên đặc điểm kinh tế - xã hội của từng địa phương, và phải đảm bảo tính khả thi, hiệu quả.

5.1. Mô Hình Phường Tự Quản Phát Huy Sức Mạnh Cộng Đồng

Mô hình phường tự quản tập trung vào việc phát huy vai trò của cộng đồng trong quản lý đô thị. Người dân được tham gia vào quá trình ra quyết định, giám sát hoạt động của chính quyền phường, và tự giải quyết các vấn đề phát sinh trong cộng đồng.

5.2. Mô Hình Phường Điện Tử Nâng Cao Tính Minh Bạch

Mô hình phường điện tử ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành, và cung cấp dịch vụ công. Người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin, thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến, và giám sát hoạt động của chính quyền phường.

VI. Tương Lai Chính Quyền Phường Phát Triển Bền Vững

Trong tương lai, chính quyền phường cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển kinh tế - xã hội. Cần xây dựng chính quyền phường gần dân, sát dân, lắng nghe ý kiến của người dân, và giải quyết kịp thời các vấn đề bức xúc trong cộng đồng. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, và xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.

6.1. Xây Dựng Chính Quyền Gần Dân Lắng Nghe và Thấu Hiểu

Chính quyền phường cần tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình ra quyết định, giám sát hoạt động của chính quyền phường, và phản ánh ý kiến, nguyện vọng của mình.

6.2. Phát Triển Bền Vững Bảo Vệ Môi Trường

Chính quyền phường cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, và giảm thiểu ô nhiễm. Cần xây dựng đô thị xanh, sạch, đẹp, và tạo môi trường sống tốt cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính quyền phường là đơn vị hành chính cơ sở quan trọng trong hệ thống chính quyền Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay. Đơn vị hành chính phường có lịch sử gần một nghìn năm, xuất phát từ kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội), trải qua nhiều giai đoạn phát triển và thay đổi phù hợp với điều kiện lịch sử, kinh tế - xã hội. Theo thống kê năm 2002, cả nước có khoảng 1.026 phường trên tổng số hơn 10.500 đơn vị hành chính cấp xã, phường, thị trấn, trong đó Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa với dân số khoảng 2,6 triệu người và diện tích 922,8 km².

Nghiên cứu tập trung phân tích tổ chức và hoạt động của chính quyền phường tại thành phố Hà Nội, nơi có sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, dân cư đa dạng và yêu cầu quản lý hành chính phức tạp. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý, thực trạng tổ chức, hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường, từ đó đề xuất các giải pháp cải cách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam “của dân, do dân, vì dân”.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các phường thuộc thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến năm 2004, với trọng tâm là các phường nội thành và ngoại thành có đặc điểm kinh tế - xã hội khác biệt. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp số liệu cụ thể về tổ chức bộ máy, cơ cấu cán bộ, chế độ chính sách, cũng như đánh giá thực trạng hoạt động của chính quyền phường, từ đó góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật và nâng cao chất lượng quản lý hành chính địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý nhà nước, đặc biệt là:

• Lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân, tổ chức bộ máy hành chính theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy tính tự quản của chính quyền cơ sở.
• Mô hình tổ chức chính quyền địa phương: Phân tích cấu trúc tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường, mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân.
• Khái niệm về quản lý hành chính công: Tập trung vào hiệu quả hoạt động, trách nhiệm giải trình, sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội trong quản lý nhà nước ở cấp phường.

Các khái niệm chính bao gồm: chính quyền phường, Hội đồng nhân dân phường, Ủy ban nhân dân phường, tổ dân phố, quyền làm chủ của nhân dân, giám sát của nhân dân, cải cách hành chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích lý thuyết và khảo sát thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Tổng hợp từ các văn bản pháp luật như Hiến pháp 1980, 1992; Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003; các nghị quyết, quyết định của Thành ủy và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội; báo cáo tổng kết nhiệm kỳ Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân khóa 1999-2004; số liệu thống kê dân số, cán bộ, tổ chức chính quyền phường tại Hà Nội.
• Phương pháp phân tích: Phân tích nội dung văn bản pháp luật, so sánh các quy định pháp lý qua các thời kỳ; khảo sát thực trạng tổ chức, hoạt động của chính quyền phường qua các phường tiêu biểu tại Hà Nội; đánh giá các tồn tại, hạn chế dựa trên số liệu cụ thể và phản ánh của người dân.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn từ năm 1945 đến năm 2004, với trọng tâm phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động chính quyền phường tại Hà Nội trong những năm đổi mới (1990-2004).

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 229 phường, xã, thị trấn của Hà Nội, trong đó tập trung phân tích chi tiết các phường nội thành và ngoại thành có đặc điểm kinh tế - xã hội khác biệt. Phương pháp chọn mẫu kết hợp chọn mẫu toàn bộ và mẫu tiêu biểu nhằm đảm bảo tính đại diện và sâu sắc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức và số lượng cán bộ chính quyền phường
   Tính đến cuối năm 2002, Hà Nội có 229 phường, xã, thị trấn với tổng số cán bộ chính quyền cơ sở khoảng 4.500 người, trong đó bộ máy hành chính nhà nước chiếm 33% (khoảng 1.431 người). Mỗi phường có từ 17 đến 25 cán bộ, tùy theo quy mô dân số, với các chức danh chủ chốt như Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân và các chức danh chuyên môn. Số lượng cán bộ đoàn thể chính trị cũng khá đông, với hơn 1.100 người, bao gồm các tổ chức như Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên.

2. Thực trạng trụ sở làm việc của chính quyền phường
   Trong tổng số 229 đơn vị, chỉ có 39 trụ sở được đánh giá là kiên cố, ổn định; 91 trụ sở cần xây dựng hoặc cải tạo; 27 trụ sở cần di chuyển hoặc xây mới do chưa ổn định vị trí; 102 trụ sở cần sửa chữa lớn hoặc nâng cấp. Nhu cầu kinh phí cho xây dựng và trang bị trụ sở trong giai đoạn 2003-2005 ước tính khoảng 190 tỷ đồng, cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về cơ sở vật chất.

3. Vai trò và hoạt động của tổ dân phố
   Tổ dân phố được thành lập tại hầu hết các phường, với quy mô từ 50 đến 100 hộ gia đình, có tổ trưởng và tổ phó do cử tri bầu. Tổ dân phố phát huy vai trò là cánh tay nối dài của chính quyền phường, góp phần đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vận động nhân dân thực hiện quy ước văn hóa, vệ sinh môi trường và các phong trào quần chúng. Đây là kênh quan trọng để phản ánh nguyện vọng của người dân lên chính quyền cơ sở.

4. Chế độ tiền lương và phụ cấp cán bộ chính quyền cơ sở
   Chế độ tiền lương và phụ cấp cho cán bộ phường chưa có sự phân biệt rõ ràng với cán bộ xã, thị trấn, dẫn đến khó khăn trong việc thu hút và giữ chân cán bộ có năng lực. Mức phụ cấp còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc và trách nhiệm được giao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ nhiều yếu tố: sự phát triển nhanh chóng và không đồng đều của thành phố Hà Nội giữa nội thành và ngoại thành; hạn chế về nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất; quy định pháp luật chưa hoàn chỉnh, chưa phân biệt rõ vai trò, nhiệm vụ và chế độ chính sách giữa các cấp chính quyền cơ sở; sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền phường.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu này làm rõ hơn về thực trạng tổ chức bộ máy và hoạt động của chính quyền phường trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của tổ dân phố trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật về chính quyền phường, đặc biệt là Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003, đã tạo ra bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ về cơ cấu cán bộ, số lượng trụ sở theo tình trạng xây dựng, tỷ lệ dân số nội thành và ngoại thành, cũng như bảng so sánh nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp chính quyền cơ sở qua các thời kỳ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính quyền phường
   Cần sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để phân biệt rõ ràng vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn và chế độ chính sách của chính quyền phường so với xã, thị trấn, phù hợp với đặc điểm đô thị. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ.

2. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trụ sở làm việc của chính quyền phường
   Ưu tiên bố trí ngân sách để xây dựng, cải tạo, nâng cấp trụ sở phường, đảm bảo tiêu chuẩn về diện tích, trang thiết bị làm việc, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản lý và phục vụ nhân dân. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân thành phố, các quận, huyện.

3. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao chế độ chính sách cho cán bộ phường
   Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về quản lý hành chính, pháp luật, kỹ năng giao tiếp, giải quyết khiếu nại tố cáo; đồng thời nâng mức phụ cấp, chế độ đãi ngộ để thu hút và giữ chân cán bộ có năng lực. Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên 2 năm đầu. Chủ thể thực hiện: Bộ Nội vụ, Ủy ban nhân dân thành phố.

4. Phát huy vai trò của tổ dân phố và các tổ chức chính trị - xã hội cơ sở
   Tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn tổ dân phố hoạt động hiệu quả, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong giám sát, phản ánh ý kiến, góp phần xây dựng chính quyền phường trong sạch, vững mạnh. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân phường, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể.

5. Tăng cường phối hợp giữa chính quyền phường với các cơ quan, đơn vị trên địa bàn
   Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền phường với các cơ quan trung ương đóng trên địa bàn, các tổ chức chính trị - xã hội nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giải quyết các vấn đề phát sinh. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân phường, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức làm việc tại chính quyền địa phương
   Giúp hiểu rõ hơn về tổ chức, hoạt động, nhiệm vụ và quyền hạn của chính quyền phường, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước
   Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính quyền cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh, sinh viên ngành Luật, Quản lý nhà nước, Khoa học chính trị
   Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, giảng dạy về hệ thống chính quyền địa phương và cải cách hành chính.

4. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư
   Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của chính quyền phường và các tổ chức cơ sở, từ đó tăng cường sự phối hợp, giám sát và tham gia quản lý nhà nước tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính quyền phường có vai trò gì trong hệ thống chính quyền Việt Nam?
   Chính quyền phường là cấp chính quyền cơ sở gần dân nhất, trực tiếp quản lý, điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội, an ninh trật tự trên địa bàn, đồng thời là nơi tiếp nhận và giải quyết các kiến nghị, khiếu nại của nhân dân.

2. Sự khác biệt giữa chính quyền phường và chính quyền xã, thị trấn là gì?
   Chính quyền phường chủ yếu hoạt động trong đô thị với đặc điểm dân cư đa dạng, mật độ cao, trong khi chính quyền xã, thị trấn chủ yếu ở nông thôn, miền núi với đặc điểm kinh tế nông nghiệp và cấu trúc dân cư khác biệt. Pháp luật cũng quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy phù hợp với đặc điểm này.

3. Tổ dân phố có vai trò như thế nào trong quản lý địa phương?
   Tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, giúp chính quyền phường vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách, giữ gìn an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và phản ánh kịp thời nguyện vọng của người dân.

4. Những khó khăn lớn nhất hiện nay của chính quyền phường là gì?
   Bao gồm cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, chế độ chính sách cho cán bộ chưa phù hợp, sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức chưa chặt chẽ, và quy định pháp luật còn chưa hoàn chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị.

5. Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 có điểm mới gì so với luật năm 1994?
   Luật năm 2003 quy định cụ thể hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, bổ sung quy định về hoạt động giám sát, giới hạn nhiệm kỳ Chủ tịch, phân biệt rõ hơn vai trò của từng cấp chính quyền, giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Kết luận

• Chính quyền phường là cấp chính quyền cơ sở quan trọng, có lịch sử phát triển lâu đời và vai trò thiết yếu trong quản lý đô thị hiện đại.
• Thực trạng tổ chức và hoạt động của chính quyền phường tại Hà Nội còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất, bộ máy và chế độ chính sách.
• Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 đã tạo bước tiến quan trọng trong hoàn thiện pháp luật về chính quyền địa phương.
• Cần có các giải pháp đồng bộ về pháp luật, đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao năng lực cán bộ và phát huy vai trò tổ dân phố để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp phường.
• Tiếp tục nghiên cứu, giám sát và đánh giá quá trình cải cách chính quyền phường trong các giai đoạn tiếp theo nhằm đảm bảo phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam.

Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và cán bộ chính quyền cần phối hợp triển khai các giải pháp cải cách, đồng thời tăng cường tuyên truyền, đào tạo để nâng cao nhận thức và năng lực thực thi nhiệm vụ tại cấp phường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ 8 HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG Ở NƢỚC TA 1.1 - KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VỊ TRÍ VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG. Khái niệm chính quyền phƣờng 8 1. Sự hình thành, phát triển của chính quyền phƣờng ở nƣớc ta 11 1. Đặc điểm của đơn vị hành chính phƣờng ở nƣớc ta 13 1.

Vị trí, vai trò của chính quyền phƣờng trong quản lý nhà nƣớc và phát triển kinh tế - xã hội 16 1. Mối quan hệ giữa chính quyền phƣờng với hệ thống chính trị cơ sở 18 1.2 - CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG Ở NƢỚC TA. Về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân phƣờng 24 1. Về tổ chức và hoạt động của Uỷ ban nhân dân phƣờng 30 Những điểm mới của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 so với Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 1994.

36 Kết luận chƣơng 1 40 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI 41 2.1 - ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI 41 2. Về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên 41 2. Về dân cƣ lãnh thổ và tốc độ phát triển kinh tế 42 2. Về sự phát triển của đơn vị hành chính phƣờng ở Hà Nội từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay 43 2.2 - THỰC TRẠNG CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG, XÃ, THỊ TRẤN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI 44 2.

Về chủ trƣơng, biện pháp xây dựng chính quyền c ơ sỏ nói z -2- chung, chính quyền phƣờng nói riêng của thành phố Hà Nội 44 2. Về cơ cấu và số lƣợng cán bộ chính quyền, đoàn thể phƣờng, xã, thị trấn của thành phố Hà Nội 46 2. Về trụ sở làm việc của chính quyền phƣờng, xã, thị trấn 47 2. Về xây dựng tổ dân phố, cụm dân cƣ ở cơ sở 48 2.

Chế độ tiền lƣơng, phụ cấp của cán bộ chính quyền cơ sỏ ở thành phố Hà Nội 49 2.3 - THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN VÀ UỶ BAN NHÂN DÂN PHƢỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI QUA THỰC TẾ PHƢỜNG CỬA NAM, QUẬN HOÀN KIẾM VÀ PHƢỜNG PHÚ THƢỢNG, QUẬN TÂY HỒ 51 2. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phƣờng Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phƣờng Phú Thƣợng, quận Tây Hồ 54 2. Những tồn tại cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân phƣờng của thành phố Hà Nội 58 2.

Thực trạng mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân phƣờng với cơ quan, đoàn thể và nhân dân trên địa bàn 61 2. Nguyên nhân của thực trạng trên 64 2.4 - SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA CẢI CÁCH CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ PHẠM VI CẢ NƢỚC 65 2. Xu thế phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu hội nhập quốc tế 65 2. Cải cách chính quyền phƣờng để góp phần xây dựng nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân 66 2.

Yêu cầu về dân chủ của nhân dân 67 Kết luận chƣơng 2 69 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẢI CÁCH CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG Ở NƢỚC TA.1 - QUAN ĐIỂM VÀ NHẬN THỨC VỀ CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG 70 z -3- 3. Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của chính quyền phƣờng trong hệ thống hành chính nhà nƣớc 70 3. Quan điểm, nhận thức và chế độ chính sách đối với cán bộ chính quyền phƣờng 71 3.2 - MỘT SỐ PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP VỀ CẢI CÁCH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN PHƢỜNG Ở NƢỚC TA 72 3. Đổi mới cơ chế hoạt động và cơ cấu tổ chức, xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền phƣờng 72 3.

Hoàn thiện pháp luật về chính quyền phƣờng theo hƣớng không tổ chức Hội đồng nhân dân 79 3. Tăng cƣờng sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng đối với chính quyền phƣờng 83 3. Tăng cƣờng sự lãnh đạo của cấp trên trực tiếp đối với chính quyền phƣờng 86 3. Đổi mới công tác cán bộ chính quyền phƣờng 88 3.

Tăng cƣờng sự giám sát của nhân dân trong hoạt động của chính quyền phƣờng 94 3. Tăng cƣờng thanh tra, kiểm tra hoạt động của chính quyền phƣờng 96 3. Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa chính quyền phƣờng với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân 98 3. Xây dựng tổ dân phố, cụm dân cƣ tự quản, tự chủ trong một số hoạt động hàng ngày 100 3.

Gắn cải cách chính quyền phƣờng với việc quản lý tốt hộ gia đình trong điều kiện kinh tế thị trƣờng và đa chiều thông tin 102 KẾT LUẬN 104 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106 z -4- Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi. Nh÷ng n¨m qua, c«ng t¸c lËp ph¸p cña Nhµ n-íc ta ®· ®¹t ®-îc nhiÒu thµnh tùu ®¸ng kÓ, trong ®ã, ph¸p luËt vÒ nhiÖm vô, quyÒn h¹n, tæ chøc bé m¸y, chÕ ®é chÝnh s¸ch ®èi víi c¸n bé chÝnh quyÒn cÊp ph-êng, x·, thÞ trÊn tõng b-íc ®-îc ®æi míi. HiÕn ph¸p n¨m 1992; LuËt Tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 cïng nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng, x·, thÞ trÊn ®· t¹o c¬ së ph¸p lý cho tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn c¬ së.

Nh÷ng kÕt qu¶ ®ã gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n hãa – x· héi n-íc ta. Cïng víi nh÷ng thuËn lîi c¬ b¶n, mÆt tr¸i cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng t¸c ®éng ®Õn mäi mÆt ®êi sèng x· héi, nhiÒu chñ tr-¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ch-a thùc sù ph¸t huy hiÖu qu¶ trong nh©n d©n; c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi ë nhiÒu ®Þa ph-¬ng cßn tr× trÖ, t×nh tr¹ng khiÕu n¹i, tè c¸o v-ît cÊp t¨ng lªn, c«ng t¸c qu¶n lý ®Êt ®ai, tµi nguyªn m«i tr-êng bÞ bu«ng láng, ®Æc biÖt lµ tÖ quan liªu, h¸ch dÞch, cöa quyÒn vµ tham nhòng cña mét bé phËn c¸n bé (trong ®ã cã c¸n bé chÝnh quyÒn x·, ph-êng, thÞ trÊn) hiÖn nay “cßn kh¸ phæ biÕn”. C¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ch-a t¸ch b¹ch tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng ë ®« thÞ víi chÝnh quyÒn x·, thÞ trÊn ë n«ng th«n, miÒn nói, nªn ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng ch-a hiÖu qu¶. Chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc lµ “h­íng vÒ c¬ së”, gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò bøc xóc vÒ kinh tÕ - x· héi vµ khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n ngay tõ c¬ së; tõng b-íc hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y chÝnh quyÒn ®Þa ph-¬ng mét c¸ch phï hîp, gãp phÇn x©y dùng Nhµ n-íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam “cña d©n, do d©n vµ v× d©n” lµ vÊn ®Ò lín ®Æt ra ®èi víi hÖ thèng c¬ quan Nhµ n-íc nãi chung, trong ®ã cã sù ®ãng gãp rÊt lín cña chÝnh quyÒn x·, ph­êng, thÞ trÊn.

Do ®ã: “Ph©n c«ng, ph©n cÊp, n©ng cao tÝnh chñ ®éng cña chÝnh quyÒn ®Þa ph-¬ng, kÕt hîp chÆt chÏ qu¶n lý ngµnh vµ qu¶n lý l·nh thæ, thùc hiÖn ®óng nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ, tæ chøc hîp lý Héi z -5- ®ång nh©n d©n; kiÖn toµn c¸c c¬ quan chuyªn m«n cña ñy ban nh©n d©n vµ bé m¸y chÝnh quyÒn cÊp x·, ph­êng, thÞ trÊn” lµ chñ tr­¬ng ®óng vµ cÇn thiÕt. Ph-êng lµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh t-¬ng ®-¬ng víi x·, cã nh÷ng ®Æc ®iÓm, ®Æc tr-ng kh¸c x· - ®ã lµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh ë thµnh phè. Thùc tiÔn chØ ra r»ng, ®êi sèng nhiÒu mÆt ®« thÞ tïy thuéc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng. V× nh÷ng lý do trªn, häc viªn chän ®Ò tµi “C¶i c¸ch chÝnh quyÒn ph­êng ë n-íc ta - qua thùc tiÔn thµnh phè Hµ Néi” ®Ó nghiªn cøu.

T×nh h×nh nghiªn cøu: §· cã nhiÒu bµi viÕt vµ c«ng tr×nh khoa häc ph¸p lý nghiªn cøu vÊn ®Ò c¶i c¸ch chÝnh quyÒn c¬ së x·, ph-êng, thÞ trÊn nh-: LuËn v¨n Th¹c sÜ luËt häc “Hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ c¸n bé chÝnh quyÒn cÊp c¬ së theo yªu cÇu x©y dùng nhµ n­íc ph¸p quyÒn ë n­íc ta hiÖn nay” – M¹c Minh S¶n – 2002 Häc viÖn chÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh; “§æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn cÊp x· ë Th¸i B×nh trong ®iÒu kiÖn c¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh nhµ n­íc” – Cao ThÞ H¶i – 2001- Häc viÖn chÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh; LuËn ¸n TiÕn sÜ luËt häc cã “§æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Uû ban nh©n d©n x·” – TrÇn Nho Th×n – 1993 – ViÖn nghiªn cøu nhµ n­íc vµ ph¸p luËt; “ChÝnh quyÒn ®Þa ph-¬ng víi viÖc ®¶m b¶o thi hµnh hiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt” – Tr-¬ng §¾c Linh – 2002 – ViÖn Nghiªn cøu nhµ n-íc vµ ph¸p luËt. C¸c c«ng tr×nh khoa häc ph¸p lý kh¸c nh-: “VÊn ®Ò tæ chøc chÝnh quyÒn trªn ®Þa bµn ph­êng” cña t¸c gi¶ Vò Th- - Th«ng tin khoa häc ph¸p lý chuyªn ®Ò 2001 (sè 3); “Bµn vÒ c¶i c¸ch chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng” - NguyÔn §¨ng Dung - Th«ng tin khoa häc ph¸p lý chuyªn ®Ò 2001 (sè 3); “§Ó chÝnh quyÒn s¸t d©n, d©n gÇn chÝnh quyÒn”, T« C«ng (2004), T¹p chÝ Céng s¶n (sè 8); “Thùc hiÖn quy chÕ d©n chñ g¾n víi x©y dùng hÖ thèng chÝnh trÞ ë c¬ së”, Ph¹m Gia Khiªm (2004), T¹p chÝ Céng s¶n (sè 9); “Vµi suy nghÜ vÒ c«ng t¸c qu¶n lý ®éi ngò c¸n bé, c«ng chøc trong bé m¸y nhµ n­íc”, Ngäc Giang & Ph¹m Th¾ng (2004), T¹p chÝ Qu¶n lý nhµ n-íc (sè 5) …vv. C¸c ®Ò tµi vµ c«ng tr×nh khoa häc nªu trªn ®· ph©n tÝch nhiÒu néi dung quan träng trong viÖc ®æi míi, tæ chøc ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn c¬ së. Tuy z -6- nhiªn, ch-a cã ®Ò tµi nµo nghiªn cøu mét c¸ch toµn diÖn vÊn ®Ò c¶i c¸ch tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng nãi riªng trong giai ®o¹n hiÖn nay.

Cïng víi viÖc nghiªn cøu vµ tiÕp thu cã chän läc c¸c c«ng tr×nh khoa häc ph¸p lý liªn quan, trong luËn v¨n nµy, häc viªn cè g¾ng nghiªn cøu vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña chÝnh quyÒn ph-êng ®-îc rót ra tõ thùc tiÔn thµnh phè Hµ Néi - n¬i ®¬n vÞ hµnh chÝnh ph-êng ®· ra ®êi c¸ch ®©y gÇn mét ngh×n n¨m, vµ hiÖn nay ®¬n vÞ hµnh chÝnh ph-êng ë Hµ Néi ®ang ngµy mét t¨ng. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô cña luËn v¨n.