Chương 1: Lý luận về Chính sách tiễn tệ Chương 2: Thực trạng sử dụng Chính sách tiển tệ. Chương 3: Một số để xuất nhằm hoàn thiện Chính sách tiền tệ và nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ. 11 CHUONG I LY LUAN VE CHINH SACH TIEN TE I. KHAI NIEM CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Chính sách tiển tệ là chính sách của NHTW sử dụng các công cụ của hoạt động cung ứng tiển và ngoại hối để ổn định tiền tệ, từ đó ổn định nền kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng và phát triển.
Theo điều 2 của Luật ngân hàng nhà nước Việt Nam thì “Chính sách tiền tệ là một bộ phận chính sách kinh tế- tài chính của nhà nước nhằm ổn định giá trị đông tiền, kiểm chế lạm phát, góp phẩn thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đầm an ninh quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống của nhân dân”. Với chính sách này Nhà nước thống nhất quản lý mọi hoạt động ngân hàng, động viên các nguồn lực trong nước đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài, tạo nguồn vốn để phát triển kinh tế. Trên cơ sở đó giữ vững chủ quyển quốc gia, định hướng XHCN, mở rộng hợp tác và hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng nhu câu phát triển kinh tế xã hội, góp phân thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá. NHNN là cơ quan chức năng của chính phủ, giúp chính phủ soạn thảo để để ra chính sách tiền tệ quốc gia trình quốc hội và là người trực tiếp điểu hành chính sách tiền tệ quốc gia.
Quốc hội quyết định việc thực hiện CSTT, chính phủ thực hiện việc xây dựng CSTT quốc gia trình quốc hội phê duyệt, đồng thời tổ chức thực hiện CSTT thông qua cơ quan chức năng( theo điều 3 Luật Ngân bàng nhà nước Việt Nam). Mục đích CSTT là nhằm điểu tiết lượng tiễn trong lưu thông, nhằm hạn chế các nhược điểm của nền kinh tế thị trường, gia tăng sự tăng trưởng kinh tế một cách bền vững. Được thể hiện qua hai hướng: 1. Chính sách mở rộng tiền tệ: Tức NHTW sử dụng các biện pháp để gia tăng thêm tín dụng cho nền kinh tế, làm cho tín dụng có giá rẻ và sấn sàng khuyến 12 khích các chủ thể vay vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh hoặc gia tăng tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế phát triển.
Chính sách thắt chặt tiên tệ: Tức NHTW sử dụng biện pháp nhằm hạn chế tín dụng cho nên kinh tế chính sách này được áp dụng khi có nguy cơ lạm phát hoặc sản xuất thừa. Cách thực hiện chính sách này và tác động của nó diễn ra hoàn toàn ngược lại chính sách mở rộng. Tóm lại: Việc điều tiết lượng cung tiền như thế nào để cho nền kinh tế phát triển một cách nhịp nhàng luôn là một vấn để nan giải của mỗi quốc gia, thiếu hay thừa tiễn luôn có tác động tiêu cực của nó. Tuy nhiên, trong thực tế điểu hành CSTT tùy vào từng thời phát triển kinh tế, tùy vào hoàn cảnh cụ thể của kinh tế xã hội mà sử dụng chính sách thắt chặt hay mở rộng tiền tệ.
Đây cũng là vấn dé mang tính nhạy cảm của những nhà điều hành CSTT. MỤC TIÊU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ 2.1- CSTT phải hướng vào ổn định giá cả, ổn định giá trị đông tiền Như ta biết giá cả hàng hóa thể hiện sức mua đồng tiền quốc gia, chính vì vậy ổn định giá cả cũng chính là cơ sở bển vững để ổn định sức mua của đồng tiền. Một nền kinh tế với giá cả ổn định lạm phát thấp sẽ làm cho mức tăng thu nhập của người dân thực tế dương, đời sống lao động sẽ tốt hơn, đồng thời chỉ phí sử dụng vốn vay cũng thấp hơn sẽ kích thích đâu tư. Bên cạnh đó uy tín của chính phủ tăng lên, người dân tin tưởng vào đường lối, chính sách của nhà nước và đây là cơ sở giữ vững ổn định xã hội.
Ngược lại khi giá cả có tỷ lệ lạm phát cao, phần thu nhập không tăng kịp theo phần tăng giá sẽ làm cho đời sống người lao động khó khăn thêm, nạn đầu cơ phát sinh, khoảng cách giàu nghèo càng lớn dần và người dân mất niểm tin vào chính phủ. Như vậy thực chất của mục tiêu này là kiểm soát được lạm phát làm cơ sở để bảo vệ giá trị đối nội và đối ngoại của đồng tiền, đây là mục tiêu quan trọng nhất của chính sách tiền tệ. 13 Trong nền kinh tế thị trường tự do hoàn toàn, nên kinh tế thường bị “Ban tay vô hình” là “giá cả” tác động làm cho nền kinh tế khi thì phát triển quá nóng, khi thì trì trệ và lặp đi, lặp lại điều đó mãi trong nên kinh tế mà C.Mác gọi đó là chu kỳ kinh tế. Để khắc phục tính chu kỳ này ở mức tương đối, nhà kinh tế học nổi tiếng Keynes đã để xuất giải pháp nhà nước phải can thiệp vào hoạt động chung của nên kinh tế.
Khi nên kinh tế phát triển quá nóng thì nhà nước phải có giải pháp can thiệp để hạ nhiệt nền kinh tế. Khi nền kinh tế trì trệ nhà nước phải có các giải pháp để huy động các nguồn lực đưa nó vào sản xuất kinh doanh làm cho nên kinh tế luôn ở trạng thái ổn định tương đối và phát triển đi lên. Công cụ thường được chọn lựa chủ yếu để điểu tiết nền kinh tế là CSTT. Ví dụ như khi nên kinh tế có dấu hiệu lạm phát, NHTW phải tìm hiểu nguyên nhân của nó và sử dung CSTT để chống lạm phát, hoặc khi nền kinh tế phát triển quá nóng như Trung Quốc hiện nay chẳng hạn, NHTW sẽ gia tăng lãi suất để hạn chế sự phát triển quá nóng 2.
CSTT phải là nên tảng để ổn định nền tài chính quốc gia. Một nền kinh tế muốn tăng trưởng cao, bển vững cần phải có một nền tầng tài chính ổn định để hệ thống NHTM và các TCTD có thể hoạt động hiệu quả. Nền tài chính ổn định được hiểu là bằng chính sách tiền tệ NHTW phải ổn định hoạt động của hệ thống tài chính trong nước một cách gián tiếp bao gồm cả thu thập thông tin, hướng dẫn ngăn ngừa rủi ro cho các tổ chức tài chính theo hướng quản lý các hoạt động của nó phù hợp với các mục tiêu nền kinh tế. Bởi vì bản thân hệ thống tài chính cũng có những mục tiêu riêng của nó và nhiễu khi những mục tiêu này lại trái ngược với mục tiêu chung của nên kinh tế.
Vì vậy mục tiêu của CSTT là phải hướng đến giải quyết hài hòa giữa các mục tiêu để phục vụ cho lợi ích chung mà không làm hạn chế khả năng phát triển của hệ thống tài chính. CSTT phải hướng đến đảm bảo nên kinh tế tăng trưởng. Tăng trưởng và phát triển kinh tế luôn là mục tiêu hàng đầu trong chính sách kinh tế của bất kỳ quốc gia nào. Vì vậy đây cũng là mục tiêu cơ bản và tất yếu của CSTT.
Muốn tăng trưởng đòi hỏi phải mở rộng đâu tư, mở rộng tiểm năng sản xuất. Do đó CSTT cần phải nhấm vào việc khuyến khích, động viên các nguồn lực trong và ngoài nước một cách có hiệu quả nhất. Đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp các thành phần kinh tế. CSTT thực hiện các mục tiêu xã hội.
Thông qua thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, CSTT đã hỗ trợ có hiệu quả trong việc tạo việc làm mới và thu hút lao động, góp phần cải thiện thu nhập, giảm nghèo bến vững, đồng thời cũng góp phần giảm tệ nạn xã hội. Thông qua nguồn vốn tín dụng cho các chương trình và dự án phát triển sản xuất kinh doanh, hằng năm hệ thống ngân hàng đã góp phần tạo thêm được nhiều việc làm mới, nhất là tại các vùng nông thôn. Việc sử dụng nguồn vốn ngân hàng cho mục đích này ngày càng có tính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả, nhất là từ khi tín dụng chính sách được tách bạch với tín dụng thương mại và giao cho ngân hàng chính sách xã hội đảm nhiệm. NOL DUNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ.Chính sách cung ứng tiễn cho nên kinh tế Đây là chính sách nhằm duy trì một sự cân đối giữa tổng cung và tổng cầu tiển tệ trong nên kinh tế.
Từ đó tác động đến biến số vĩ mô: giá cả, lãi suất, thu nhập, sản lượng. Chính vì vậy khi NHTW điều tiết cung ứng tiền cũng có nghĩa điều tiết nền kinh tế. Mà ảnh hưởng cung tiễn tệ thể hiện qua 2 chính sách mở rộng và thắt chặt tiền tệ. Chính sách mở rộng tiền tệ làm cho tiễn tệ trở nên dồi dào hơn với chỉ phí thấp, người tiêu dùng và nhà sản xuất không mấy khó khăn để có thể vay tiền (vì 15 mổ rộng tiền tệ làm gia tăng tín dụng, lãi suất giảm), điều này làm kích thích tiêu dùng và đầu tư.
Sự gia tăng trong tiêu dùng và đầu tư làm cho sản xuất mở rộng hơn, chính vì thế sẽ làm giảm thất nghiệp và gia tăng thu nhập quốc dân. Nền kinh tế tăng trưởng. Tuy nhiên áp lực của chính sách này là lạm phát có xu hướng tăng. Chính sách này thường áp dụng khi nền kinh tế bị suy thoái.
Ngược lại, chính sách thắt chặt tiền tệ lim cho chi phí để có tiển cao hơn, tiền tệ trở nên khan hiếm (vì chính sách thắt chặt tiễn làm hạn chế tín dụng, lãi suất tăng ), người tiêu dùng sẽ giảm tiêu dùng và người sắn xuất sẽ giảm đầu tư. Tiêu dùng giảm kéo theo tổng cầu giảm, giá hạ, tổng cầu giảm cộng với lãi suất cao làm sản xuất thu hẹp, thu nhập quốc dân giảm, nền kinh tế rơi và tình trạng suy thoái. Chính sách này thường thực hiện khi nền kinh tế lạm phát cao. Chính sách cung ứng tiễn của NHTW được thực hiện thông qua hai kênh chính: - Cho vay ngân sách hay còn gọi là chính sách tín dụng đối với ngân sách.
- Cho vay các ngân hàng thương mại hay còn gọi là chính sách tín dụng đối với ngân hàng thương mại. Khi NHTW thực hiện chính sách mở rộng tiển tệ: thì NHTW gia tăng cấp tín dụng cho ngân sách và các ngân hàng thương mại, ngược lại khi thực hiện chính sách thắt chặt tiễn tệ thì NHTW hạn chế việc cho vay ngân sách và cho vay các ngân hàng thương mại. Để thấy rõ mức cung tiền tác động đến điều tiết vĩ mô ta xét đồ thị sau: -Ban đấu đường cung tiền là SMg tương ứng với nhu cầu tiển trong nền kinh tế là DM. Thị trường tiền tệ cân bằng tại điểm Eọ có lãi suất Ro và mức cung tién IA Mo.
