Luận văn thạc sĩ quản lý môi trường ước lượng giá trị kinh tế môi trường huyện đảo phú quốc bằng phương pháp chi phí du hành và phương pháp đánh giá ngẫu nhiên nhằm nâng cao bảo vệ môi trường

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý môi trường ước lượng giá trị kinh tế môi trường huyện đảo phú quốc bằng phương pháp chi phí, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Sử Thị Oanh Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Chí Sỹ
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý môi trường
• Đề tài: Ước lượng giá trị kinh tế môi trường huyện đảo Phú Quốc bằng phương pháp chi phí du hành và phương pháp đánh giá ngẫu nhiên nhằm nâng cao bảo vệ môi trường
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU LUẬN VĂN
• 1.3. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. TÍNH MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 2.1. GIÁ TRỊ MÔI TRƯỜNG VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ HÀNG HÓA MÔI TRƯỜNG
• 2.2. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ ƯỚC LƯỢNG GIÁ TRỊ MÔI TRƯỜNG CỦA HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ PHI THỊ TRƯỜNG
• 2.2.1. Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2. Tổng quan các nghiên cứu ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI VÀ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC
• 3.1. ĐIỀU KIỆN VỀ ĐỊA LÝ VÀ KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
• 3.1.1. Điều kiện về đia lý
• 3.1.2. Điều kiện khí hậu thủy văn
• 3.2. TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI
• 3.2.1. Tình hình kinh tế
• 3.2.2. Tình hình xã hội
• 3.3. QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC
• 3.4. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG
• 3.4.1. Hiện trạng môi trường nước huyện đảo Phú Quốc
• 3.4.2. Hiện trạng môi trường đất huyện đảo Phú Quốc
• 3.4.3. Chất lượng môi trường không khí
• 3.4.4. Hiện trạng rừng và đa dạng sinh học
• 3.5. DỰ BÁO CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG TRONG TƯƠNG LAI
• 3.5.1. Vấn đề ô nhiễm suy thoái môi trường nước
• 3.5.2. Vấn đề gia tăng ô nhiễm môi trường không khí
• 3.5.3. Vấn đề suy thoái môi trường biển
• 3.5.4. Vấn đề suy giảm đa dạng sinh học, các nguồn lợi thủy sản
• 3.5.5. Vấn đề ô nhiễm, suy thoái tài nguyên môi trường đất
• 4. CHƯƠNG 3: ƯỚC TÍNH GIÁ TRỊ KINH TẾ HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC
• 4.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN
• 4.2. PHƯƠNG PHÁP CHI PHÍ DU HÀNH
• 4.2.1. Các bước tiến hành
• 4.3. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ NGẪU NHIÊN
• 4.3.1. Các bước tiến hành
• 5. CHƯƠNG 4: THU THẬP, PHÂN TÍCH DỮ LIỆU TÍNH TOÁN GIÁ TRỊ KINH TẾ HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC
• 5.1. THU THẬP DỮ LIỆU
• 5.1.1. Thiết kế bảng câu hỏi phỏng vấn du khách
• 5.1.2. Thiết kế khảo sát thu thập dữ liệu
• 5.2. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 5.2.1. Phương pháp chi phí du hành
• 5.2.2. Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ước lượng giá trị kinh tế môi trường Phú Quốc

Nghiên cứu tập trung vào việc ước lượng giá trị kinh tế của môi trường tại huyện đảo Phú Quốc thông qua hai phương pháp chính: phương pháp chi phí du hành và phương pháp đánh giá ngẫu nhiên. Mục tiêu là định lượng giá trị tài nguyên thiên nhiên và môi trường, từ đó hỗ trợ công tác bảo tồn môi trường và phát triển bền vững. Phú Quốc, với hệ sinh thái đa dạng và tiềm năng du lịch lớn, đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm và suy thoái môi trường. Việc định giá này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các quyết định quản lý và chính sách phát triển.

1.1. Phương pháp chi phí du hành

Phương pháp chi phí du hành được sử dụng để ước lượng giá trị giải trí của các điểm du lịch tại Phú Quốc. Phương pháp này dựa trên chi phí mà du khách bỏ ra để đến tham quan, bao gồm chi phí di chuyển, ăn ở, và các chi phí khác. Kết quả từ phương pháp này cho thấy giá trị kinh tế lớn mà du lịch mang lại cho địa phương, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên như rừng nguyên sinh và rạn san hô.

1.2. Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên

Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên được áp dụng để xác định mức độ sẵn lòng chi trả của du khách cho các chương trình bảo tồn môi trường. Kết quả cho thấy du khách sẵn lòng đóng góp trung bình 4.46 USD/người/chuyến đi cho các kịch bản bảo tồn. Điều này phản ánh nhận thức và sự quan tâm của du khách đối với việc bảo vệ môi trường tại Phú Quốc, đồng thời cung cấp nguồn lực tài chính tiềm năng cho các dự án bảo tồn.

II. Hiện trạng môi trường và kinh tế xã hội Phú Quốc

Phú Quốc có hệ sinh thái đa dạng, bao gồm rừng nguyên sinh, rạn san hô, và thảm cỏ biển, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu và duy trì đa dạng sinh học. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế nhanh chóng, đặc biệt là ngành du lịch, đã gây áp lực lớn lên môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm nước, suy thoái đất, và suy giảm đa dạng sinh học đang trở nên nghiêm trọng. Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá hiện trạng môi trường và dự báo các xu hướng trong tương lai, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả.

2.1. Hiện trạng môi trường

Hiện trạng môi trường tại Phú Quốc bao gồm các vấn đề như ô nhiễm nước biển, suy thoái đất, và suy giảm đa dạng sinh học. Các hoạt động du lịch và khai thác tài nguyên đã gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự cần thiết của việc tăng cường quản lý và bảo tồn các hệ sinh thái quan trọng như rừng nguyên sinh và rạn san hô.

2.2. Dự báo xu hướng môi trường

Dự báo cho thấy các vấn đề môi trường tại Phú Quốc sẽ tiếp tục gia tăng nếu không có các biện pháp quản lý hiệu quả. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, gia tăng dân số, và phát triển kinh tế sẽ tiếp tục gây áp lực lên môi trường. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp như tăng cường quản lý chất thải, bảo tồn đa dạng sinh học, và phát triển du lịch bền vững.

III. Ứng dụng và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu không chỉ cung cấp cơ sở khoa học cho việc định giá tài nguyên môi trường mà còn đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách phát triển bền vững, tăng cường nhận thức cộng đồng về giá trị môi trường, và huy động nguồn lực tài chính cho các dự án bảo tồn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Phú Quốc đang hướng tới mục tiêu trở thành điểm du lịch đẳng cấp quốc tế.

3.1. Ứng dụng trong quản lý môi trường

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc xây dựng các chính sách quản lý môi trường tại Phú Quốc. Các công cụ kinh tế như thuế môi trường, phí bảo tồn, và các chương trình giáo dục cộng đồng có thể được triển khai để giảm thiểu tác động tiêu cực của du lịch và phát triển kinh tế lên môi trường.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị môi trường. Các chương trình giáo dục và truyền thông có thể giúp người dân và du khách hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo tồn thiên nhiên, từ đó thúc đẩy các hành động bảo vệ môi trường tích cực hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện đảo Phú Quốc, với diện tích tự nhiên khoảng 589,23 km², là vùng đảo lớn nhất Việt Nam, nổi bật với hệ sinh thái đa dạng bao gồm rừng nguyên sinh chiếm khoảng 75% diện tích, hệ sinh thái biển và dưới nước phong phú. Phú Quốc được thiên nhiên ưu đãi với nhiều bãi biển đẹp, rạn san hô đa dạng và các loài động vật quý hiếm như bò biển và rùa biển. Trong những năm gần đây, Phú Quốc đã trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước, với mục tiêu đón 2-3 triệu lượt khách/năm vào năm 2020.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của du lịch và các hoạt động kinh tế đã tạo áp lực lớn lên môi trường tự nhiên, dẫn đến ô nhiễm nước, không khí, suy thoái đa dạng sinh học và tài nguyên đất. Mặc dù đã có các chính sách và quy hoạch phát triển bền vững, thực trạng môi trường vẫn đang bị đe dọa nghiêm trọng. Việc đánh giá giá trị kinh tế của tài nguyên môi trường phi thị trường tại Phú Quốc là cần thiết để cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý và bảo vệ môi trường hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu là ước lượng giá trị kinh tế môi trường huyện đảo Phú Quốc bằng phương pháp chi phí du hành và phương pháp đánh giá ngẫu nhiên, tập trung vào giá trị các thành phần tài nguyên và dịch vụ môi trường du lịch. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ đất liền và vùng biển ven bờ Phú Quốc, với dữ liệu thu thập từ năm 2005 đến 2011 và khảo sát sơ cấp năm 2012. Kết quả nghiên cứu nhằm hỗ trợ các nhà quản lý trong việc áp dụng công cụ kinh tế vào bảo vệ môi trường, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân và du khách về giá trị tài nguyên thiên nhiên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết kinh tế phúc lợi, trong đó giá trị kinh tế môi trường được đo bằng sự thay đổi phúc lợi của con người khi có sự biến đổi về chất lượng và số lượng hàng hóa, dịch vụ môi trường. Hiệu quả Kaldor-Hick được sử dụng làm cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế, theo đó sự thay đổi được coi là có hiệu quả nếu tổng lợi ích vượt quá tổng chi phí.

Hai phương pháp chính được áp dụng là:

• Phương pháp chi phí du hành (Travel Cost Method - TCM): Đánh giá giá trị sử dụng của tài nguyên môi trường thông qua chi phí mà du khách bỏ ra để đến tham quan, bao gồm chi phí đi lại và chi phí thời gian. Phương pháp này xây dựng đường cầu dựa trên hành vi thực tế của du khách, phản ánh mức sẵn lòng chi trả gián tiếp cho dịch vụ môi trường.

• Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên (Contingent Valuation Method - CVM): Thu thập dữ liệu trực tiếp về mức sẵn lòng chi trả của du khách cho các kịch bản bảo tồn và cải thiện môi trường, nhằm ước lượng giá trị phi sử dụng và giá trị bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Phương pháp này dựa trên thị trường giả định và yêu cầu xây dựng kịch bản cụ thể, thuyết phục.

Các khái niệm chính bao gồm giá trị sử dụng, giá trị phi sử dụng, thặng dư tiêu dùng, mức sẵn lòng chi trả (WTP), và chi phí cơ hội thời gian.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Dữ liệu thứ cấp: Số liệu về kinh tế xã hội, môi trường, quy hoạch phát triển, chất lượng nước, không khí, đất đai và đa dạng sinh học từ các cơ quan chuyên ngành và các nghiên cứu trước đây giai đoạn 2005-2011.

• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát trực tuyến và phỏng vấn trực tiếp du khách trong năm 2012, thu thập thông tin về hành vi du lịch, chi phí du hành, mức sẵn lòng chi trả cho các kịch bản bảo tồn và cải thiện môi trường, cùng đặc điểm kinh tế xã hội của du khách.

Cỡ mẫu khảo sát gồm hàng trăm du khách trong và ngoài nước, được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và có kiểm soát để đảm bảo tính đại diện. Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm thống kê STATA, sử dụng các mô hình hồi quy Poisson, Probit và Tobit để ước lượng các tham số và tác động biên.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ đầu năm 2012 đến cuối năm 2012, bao gồm tổng quan tài liệu, thiết kế bảng câu hỏi, thu thập dữ liệu, phân tích và báo cáo kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giá trị kinh tế du lịch Phú Quốc qua phương pháp chi phí du hành:
   Kết quả phân tích mô hình hồi quy Poisson cho thấy chi phí du hành trung bình của du khách là khoảng 4.46 USD/người/chuyến đi, phản ánh mức sẵn lòng chi trả gián tiếp cho giá trị môi trường du lịch. Số chuyến đi giảm khi chi phí du hành tăng, phù hợp với lý thuyết cầu. Du khách quốc tế có mức chi phí du hành cao hơn 20% so với du khách nội địa.

2. Mức sẵn lòng chi trả bảo tồn thiên nhiên qua phương pháp đánh giá ngẫu nhiên:
   Du khách sẵn lòng chi trả trung bình 4.46 USD/người/chuyến cho kịch bản bảo tồn thiên nhiên, với tỷ lệ đồng ý chi trả đạt khoảng 65%. Mức chi trả này cao hơn 15% so với các nghiên cứu tương tự ở các đảo du lịch trong khu vực Đông Nam Á.

3. Nhận thức và ưu tiên của du khách về các vấn đề môi trường:
   Khảo sát cho thấy 70% du khách đánh giá cao vai trò của môi trường trong trải nghiệm du lịch, trong đó ô nhiễm nước và suy giảm đa dạng sinh học được xếp hạng là những vấn đề ưu tiên cần giải quyết. Du khách quốc tế có xu hướng quan tâm hơn đến các vấn đề bảo tồn so với du khách nội địa.

4. Tác động của các đặc điểm kinh tế xã hội đến mức sẵn lòng chi trả:
   Thu nhập, trình độ học vấn và số lần du lịch Phú Quốc có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến mức sẵn lòng chi trả. Du khách có thu nhập cao và trình độ học vấn tốt hơn sẵn sàng chi trả cao hơn từ 10-25%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định giá trị kinh tế to lớn của tài nguyên môi trường Phú Quốc trong phát triển du lịch, đồng thời cho thấy tính khả thi của việc áp dụng các công cụ kinh tế như phí môi trường dựa trên mức sẵn lòng chi trả của du khách. So sánh với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, mức chi phí du hành và mức sẵn lòng chi trả tại Phú Quốc tương đối cao, phản ánh tiềm năng phát triển bền vững nếu có chính sách quản lý phù hợp.

Nguyên nhân của các phát hiện này có thể do Phú Quốc sở hữu hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn và sự gia tăng nhận thức bảo vệ môi trường của du khách. Tuy nhiên, áp lực phát triển kinh tế và du lịch cũng đặt ra thách thức lớn cho công tác bảo tồn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố mức sẵn lòng chi trả theo nhóm du khách, bảng hồi quy mô hình Poisson và Probit, cũng như biểu đồ xếp hạng các vấn đề môi trường ưu tiên theo đánh giá của du khách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và triển khai hệ thống phí môi trường dựa trên mức sẵn lòng chi trả của du khách:
   Áp dụng mức phí khoảng 4.5 USD/người/chuyến để tạo nguồn kinh phí ổn định phục vụ công tác bảo tồn thiên nhiên và cải thiện môi trường. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do UBND huyện Phú Quốc phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường.

2. Tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho người dân và du khách:
   Triển khai các chương trình giáo dục môi trường, chiến dịch truyền thông đa phương tiện nhằm nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Thời gian thực hiện liên tục, do các cơ quan quản lý du lịch và môi trường chủ trì.

3. Phát triển các chính sách quản lý mềm, khuyến khích du lịch sinh thái bền vững:
   Hỗ trợ các dự án du lịch thân thiện môi trường, ưu tiên phát triển dịch vụ du lịch sinh thái, giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Thời gian thực hiện 3-5 năm, do Sở Du lịch và các doanh nghiệp du lịch phối hợp thực hiện.

4. Nâng cao năng lực quản lý và giám sát môi trường:
   Đầu tư trang thiết bị, đào tạo nhân lực chuyên môn để giám sát chất lượng nước, không khí, đa dạng sinh học và xử lý chất thải hiệu quả. Thời gian thực hiện 2-3 năm, do các cơ quan chuyên ngành và chính quyền địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách địa phương:
   Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách phát triển bền vững, cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường tại Phú Quốc.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý môi trường và kinh tế môi trường:
   Tham khảo phương pháp luận và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về đánh giá giá trị kinh tế tài nguyên phi thị trường.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong ngành du lịch:
   Hiểu rõ giá trị tài nguyên môi trường để đầu tư các dự án du lịch sinh thái, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển bền vững.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức bảo tồn thiên nhiên:
   Nâng cao nhận thức về giá trị tài nguyên thiên nhiên, tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp chi phí du hành là gì và tại sao được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Phương pháp chi phí du hành đánh giá giá trị kinh tế môi trường dựa trên chi phí mà du khách bỏ ra để đến tham quan. Nó phản ánh mức sẵn lòng chi trả gián tiếp cho dịch vụ môi trường, phù hợp để ước lượng giá trị sử dụng của tài nguyên du lịch như tại Phú Quốc.

2. Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên có ưu điểm gì so với các phương pháp khác?
   Phương pháp này cho phép ước lượng cả giá trị sử dụng và phi sử dụng của tài nguyên môi trường, đặc biệt là giá trị bảo tồn, thông qua khảo sát mức sẵn lòng chi trả trong các kịch bản giả định, giúp đánh giá toàn diện hơn.

3. Mức sẵn lòng chi trả của du khách tại Phú Quốc là bao nhiêu?
   Trung bình du khách sẵn lòng chi trả khoảng 4.46 USD/người/chuyến cho các chương trình bảo tồn thiên nhiên và cải thiện môi trường, thể hiện sự quan tâm và cam kết của du khách đối với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

4. Các vấn đề môi trường nào được du khách quan tâm nhất tại Phú Quốc?
   Du khách ưu tiên các vấn đề ô nhiễm nước, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm không khí, đồng thời mong muốn có các biện pháp bảo vệ và cải thiện môi trường để duy trì chất lượng trải nghiệm du lịch.

5. Làm thế nào để kết quả nghiên cứu hỗ trợ quản lý môi trường tại Phú Quốc?
   Kết quả cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các công cụ kinh tế như phí môi trường, giúp huy động nguồn lực tài chính cho bảo tồn, đồng thời nâng cao nhận thức và thúc đẩy các chính sách phát triển du lịch bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã ước lượng thành công giá trị kinh tế môi trường huyện đảo Phú Quốc bằng phương pháp chi phí du hành và đánh giá ngẫu nhiên, với mức sẵn lòng chi trả trung bình 4.46 USD/người/chuyến.
• Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tài nguyên thiên nhiên trong phát triển du lịch và bảo vệ môi trường bền vững.
• Phương pháp luận kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp và thứ cấp, cùng các mô hình hồi quy phù hợp, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của nghiên cứu.
• Đề xuất các giải pháp áp dụng công cụ kinh tế, nâng cao nhận thức và tăng cường quản lý môi trường nhằm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển du lịch bền vững tại Phú Quốc.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống phí môi trường, mở rộng khảo sát, và theo dõi đánh giá hiệu quả chính sách, kêu gọi sự phối hợp của các bên liên quan trong và ngoài địa phương.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát huy giá trị tài nguyên môi trường Phú Quốc là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của huyện đảo trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu bằng nghiên cứu của Nguyễn Đức Thanh và Lê Thị Hải (1999) về giá trị du lịch của Vườn quốc gia Cúc Phương thông qua việc sử dụng phương pháp TCM. Tiếp sau là nghiên cứu của hai tác giả Phạm Khánh Nam và Trần Võ Hùng Sơn (2000) về đánh giá giá trị kinh tế môi trường Hòn Mun, Nha Trang Khánh Hòa áp dụng phương pháp du hành theo vùng (ZTCM) để xây dựng đường cầu giải trí của du khách nội địa khi đến thăm đảo Hòn Mun. Giá trị giải trí của Hòn Mun được ước tính khoảng 45,4 tỷ đồng vào năm 2000. Giá trị này thể hiện tiềm năng du lịch to lớn của đảo Hòn Mun, mặc dù giá trị giải trí chỉ phản ánh một phần trong tổng giá trị kinh tế đảo Hòn Mun nhưng nó cũng đã cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường tại khu vực này giai đoạn 2000-2007.

Năm 2008, nghiên cứu của Phạm Hồng Mạnh và Trương Ngọc Phong cho ra kết quả giá trị cải thiện chất lượng môi trường đảo Hòn Mun được ước tính đạt 28. Ngoài phương pháp TCM, phương pháp CVM cũng được áp dụng phổ biến để xác định giá trị phi sử dụng của tài nguyên cũng như lợi ích của việc tiến hành các chương trình bảo tồn, cải thiện chất lượng môi trường. Phương pháp này cũng được sử dụng trong các nghiên cứu của tác giả Bùi Dũng Thể (2005) để xác định mức chi trả của người dân để bảo tồn rừng đầu nguồn tại Huế và tác giả Đinh Đức Trường (2008) để xác định sự suy giảm giá trị của hệ sinh thái san hô do sự cố dầu tràn tại Quảng Nam. Gần đây, một phương pháp đánh giá mới dựa trên thị trường giả định và lựa chọn hành vi (Choice modelling) cũng đã được thực hiện trong nghiên cứu của Đỗ Nam Thắng (2008) để xác định giá trị của bảo tồn đất ngập nước ở Vườn Quốc gia Tràm Chim.

Phương pháp này đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu kinh tế và các nhà sinh thái học để xây dựng các kịch bản bảo tồn phù hợp, từ đó tính ra lợi ích của từng kịch bản. 11 CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI VÀ MÔI TRƯỜNG HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC 2. ĐIỀU KIỆN VỀ ĐỊA LÝ VÀ HÍ TƯỢNG THỦY VĂN 2. Điều kiện về địa lý Nằm ở cực tây nam vùng biển Việt Nam, thuộc vùng vịnh Thái Lan, Phú Quốc có tổng diện tích tự nhiên là 589,23km2.

Mũi Đông Bắc của đảo cách quốc gia láng giềng Cam-Pu-Chia 4 hải lý, cách thành phố Rạch Giá, thủ phủ của tỉnh Kiên Giang 62 hải lý về phía Đông và thị xã Hà Tiên là 25 hải lý. Đảo Phú Quốc có hình tam giác, cạnh đáy nằm ở hướng Bắc, nhỏ dần lại về phía Nam. Chiều dài lớn nhất của đảo là 49 km tính đường chim bay theo hướng Bắc-Nam. Nơi rộng nhất trên đảo theo hướng Đông-Tây nằm ở khu vực Bắc đảo với chiều dài là 27 km.

Chu vi của đảo Phú Quốc tổng cộng khoảng 130 km. Quần đảo Phú Quốc bao gồm 1 đảo chính và khoảng trên 20 đảo nhỏ. Trên đảo chính có hai thị trấn : Dương Đông, An Thới và 8 xã: Bãi Thơm, Gành Dầu, Cửa Cạn, Cửa Dương, Hàm Ninh, Dương Tơ, Hòn Thơm, Thổ Chu. Hình 3: Bảng đồ hành chánh huyện đảo Phú Quốc (Nguồn: Website tỉnh Kiên Giang, 2011) 12 2.

Điều kiện khí hậu thủy văn: Do vị trí đặc điểm của Đảo Phú Quốc nằm ở vĩ độ thấp lại lọt sâu vào vùng vịnh Thái Lan, xung quanh biển bao bọc nên thời tiết mát mẻ mang tính nhiệt đới gió mùa. Khí hậu chia hai mùa rõ rệt: - Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 âm lịch đến tháng 4 âm lịch năm sau và mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 âm lịch đến tháng 10 âm lịch năm sau + Nhiệt độ: cao nhất 35 độ C vào tháng 4 và tháng 5 + Độ ẩm: có độ ẩm trung bình 78%. + Hướng gió: tốc độ gió trung bình 4,5 m/s, chịu ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc có cường độ tương đối mạnh, tốc độ gió trung bình 4 m/s. Khi gió Đông Bắc mạnh, tốc độ đạt từ 20 đến 24 m/s.

- Mùa mưa: Mùa mưa mây nhiều, Trong khu vực Bắc đảo có thể đạt 4000 mm/năm; có tháng mưa kéo dài 20 ngày liên tục. + Độ ẩm cao, từ 85 đến 90% + Lượng mưa trung bình là 414 mm/tháng. Phú Quốc có 130 km bờ biển, 4 hướng là biển của vịnh Thái Lan, do địa hình phức tạp, núi bị chia cắt liên tục nên có nhiều suối rạch, lượng mưa tập trung trong mùa mưa nên lượng nước mặt thường chảy nhanh, tạo ra sự bào mòn và rửa trôi đất mặt, mùa khô thường bị nhiễm mặn và khô cạn. Các rạch lớn như rạch Cửa Cạn, rạch Đầm, rạch Dương Đông, rạch Tràm … là nơi thoát nước ngọt ra biển và thường để nước mặn xâm nhập vào đảo trong mùa khô.2 TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI 2.1 Tình hình kinh tế Trong những năm gần đây, nền kinh tế Phú Quốc đã có những bước chuyển biến khá ổn định với tốc độ cao.

Cơ cấu nền kinh tế đã dần chuyển theo hướng tích cực, phù hợp với thị trường, đó là tăng dần tỷ lệ các ngành mũi nhọn dịch vụ, du lịch, đánh bắt và chế biến hải sản (Trần Hồng Hà, 2008). Đáng kể nhất là Phú Quốc luôn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, bình quân 22%/năm, GDP năm 2012 ước đạt 2.145 tỉ đồng, gấp gần năm lần năm 2004. Hiện thu nhập bình quân đầu người của Phú Quốc đạt 50 triệu đồng/người/năm, bằng 5,78 lần so với tám năm trước.2 Tình hình xã hội Dân số Phú Quốc năm 2006 là 86.900 người tăng lên 110.000 năm 2010 với mật độ khoảng 186ngừơi/km2 và dự báo đến năm 2020 có quy mô khoảng 340.000 người, trong đó dân số đô thị từ 160. Cơ cấu lao động có xu hướng giảm trong các ngành sản xuất nông-lâm-thủy sản.

và tăng nhanh các ngành dịch vụ,du lịch. Tuy nhiên Phú Quốc đang gặp trở ngại lớn là nguồn nhân lực thiếu hụt nghiêm trọng, nhất là nhân lực chất lượng cao. Theo thống kê, huyện Phú Quốc có khoảng 1.500 người phục vụ trong hơn 150 cơ sở du lịch nhưng có tới 80% chưa qua đào tạo chuyên môn, 20% nhân viên còn lại cũng chỉ được đào tạo ngắn hạn, trình độ nghiệp vụ còn rất hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành kinh tế mũi nhọn này. Trên địa bàn huyện hiện chỉ có một trường dạy nghề tư thục; một số lớp trung cấp du lịch, quản lý nhà hàng, khách sạn (Sở Du lịch tỉnh Kiên Giang, 2011).3 QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC Huyện đảo Phú Quốc đã xây dựng các quy hoạch phát triển tổng thể và các quy hoạch chuyên ngành ở đảo Phú Quốc, được Nhà nước và tỉnh phê duyệt.

Các quy hoạch đó theo hệ thống từ tổng thể đến đơn tính, theo thứ tự thời gian, chủ yếu bao gồm: Đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc đến năm 2010 và tầm nhìn đến 2020 được phê duyệt theo Quyết định số 178/2004/QĐ - TTg ngày 05 tháng 10 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó nhấn mạnh định hướng phát triển Phú Quốc theo hướng đa ngành mà trọng tâm là du lịch cao cấp. Quy hoạch chung xây dựng đảo Phú Quốc đến năm 2020 được phê duyệt theo Quyết định số 1197/QĐ - TTg ngày 09 tháng 11 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ. Quy hoạch là bước đi tiếp theo để thực hiện những định hướng cơ bản của Đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc, trong đó xác định rõ hơn quy mô đất đai cho xây dựng; định hướng phát triển không gian và kiến trúc cảnh quan; định hướng phát triển kết cấu hạ tầng với những chương trình, dự án ưu tiên trong 5-10 năm tới. Một yêu cầu rất lớn đặt ra trong quy hoạch này là quản lý chặt chẽ quỹ đất xây dựng, có kế hoạch sử dụng quỹ đất phù hợp với nguồn vốn và năng lực của các 14 chủ đầu tư, tránh tình trạng giữ đất và sử dụng đất sai mục đích đảm bảo khai thác quỹ đất trên đảo hiệu quả.

Quy hoạch phát triển giao thông đảo Phú Quốc giai đoạn đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 được phê duyệt theo Quyết định số 14/QĐ-TTg ngày 04 tháng 01 năm 2006 của Thủ tướng Chính. Đây là quy hoạch thuộc loại xây dựng cơ sở hạ tầng, chiếm dụng khá nhiều diện tích đất của đảo. Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đảo Phú Quốc thời kỳ 2006 – 2020 được phê duyệt theo Quyết định số 01/2007/QĐ-TTg ngày 08 tháng 01 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó mục tiêu chung của quy hoạch là: phấn đấu đến năm 2020 phát triển đảo Phú Quốc thành trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng, giao thương quốc tế lớn, hiện đại, chất lượng cao, tầm cỡ các quốc gia trong khu vực và thế giới, làm động lực thúc đẩy phát triển du lịch cả nước, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế chủ đạo của đảo Phú Quốc, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, quốc phòng.4 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG 2.

Hiện trạng môi trường nước huyện đảo Phú Quốc a/ Chất lượng nước mặt khu vực Phú Quốc Phú Quốc đang bị tác động xấu bởi ô nhiễm dầu từ hoạt động của các phương tiện thủy, chất thải từ các khu vực môi trồng thủy sản, từ các hệ thống cảng cá và các cảng giao thông, từ các khu đô thị, KCN ven biển, đảo, từ hoạt động du lịch… nếu không có các giải pháp bảo vệ môi trường hữu hiệu thì sự phát triển của các lĩnh vực này kéo theo ô nhiễm môi trường ngày càng lớn hơn, hậu quả nghiêm trọng hơn. Biển ở Kiên Giang trở thành một “túi” chứa chất thải khổng lồ, chứa tất cả những loại chất thải chưa được xử lý từ bản thân hoạt phát triển kinh tế xã tại tỉnh Kiên Giang và từ thượng nguồn theo lưu vực sông Hậu và sông Giang Thành đổ về. 15 Bảng 1: Chất lượng nước mặt khu vực Phú Quốc (Nguồn: Trần Hồng Hà, 2008) Ký hiệu mẫu QCVN Stt Chỉ tiêu Đơn vị 08:2008 MS1 MS2 (A2) 1 pH - 7,93 6,53 6 – 8,5 2 BOD5 mgO2/l 16 27 6 3 COD mgO2/l 53 69 15 4 DO mgO2/l 7,14 5,06 ≥5 5 SS mg/l 65 40 30 6 Amoni mg/l 0,66 1,42 0,2 7 Nitrat mg/l 1,29 3,16 5 8 Nitrit mg/l 0,01 0 0,02 9 Cl- mg/l 14.309 400 10 Tổng Sắt mg/l 0,96 2,26 1 11 Chì mg/l 0,014 0,030 0,02 12 Dầu mỡ mg/l 0,42 0,31 0,02 13 TổngColiform MPN/100ml 5.000 Ghi chú: MS1: Tại cảng An Thới – thị trấn An Thới MS2: Cầu Nguyễn Trung Trực thị trấn Dương Đông.