Luận Văn: Thiết Lập Và Ứng Dụng Cơ Sở Dữ Liệu GIS Kết Hợp Viễn Thám Phục Vụ Quy Hoạch Môi Trường ...

• Tác giả: Nguyễn Văn Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Văn Điền
• Trường học: Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia
• Chuyên ngành: Quy hoạch môi trường
• Đề tài: Ứng Dụng GIS Và Viễn Thám Trong Quy Hoạch Môi Trường Bền Vững Tại Hải Phòng Và Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Đề tài
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• 1. Phần I: Tổ chức thực hiện và các kết quả của đề tài
• 1.1. Tổ chức thực hiện
• 1.1.1. Phối hợp với các cơ quan đối tác Bộ
• 1.1.2. Thực hiện đề tài phía Việt Nam
• 1.1.3. Đánh giá kết quả hợp tác Việt Nam - Bộ
• 1.2. Phương pháp thiết lập cơ sở dữ liệu GIS cho quản lý tổng hợp đối bể ở cấp 6 tỉnh và khu vực trong điều kiện Việt Nam
• 1.2.1. Nhu cầu dữ liệu cho qui hoạch môi trường đối bể
• 1.2.2. Tổng quát phương pháp xây dựng cơ sở dữ liệu GIS cho quản lý tổng hợp
• 1.2.3. Đánh giá các tài liệu hiện có và bổ sung, cập nhật tài liệu
• 1.2.4. Xây dựng cấu trúc cơ sở dữ liệu GIS
• 1.2.5. Thu thập dữ liệu
• 1.2.6. Xử lý ảnh vệ tinh xây dựng bản đồ chuyên đề
• 1.2.7. Xây dựng giao diện và tiện ích cho người sử dụng
• 1.2.8. Xây dựng mô hình cho quản lý và qui hoạch môi trường
• 1.3. Các kết quả chính của đề tài
• 1.3.1. Kết quả tăng cường năng lực
• 1.3.2. Sản phẩm khoa học
• 2. Phần II: Kết quả khoa học
• Chương 1. Chương 1: Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, hiện trạng môi trường và các hoạt động kinh tế khu vực ven biển Hải Phòng - Quảng Ninh
• 1.1. Điều kiện khí hậu thủy văn
• 1.2. Địa chất khu vực
• 1.3. Hệ sinh thái rừng mùa nhiệt đới
• 1.4. Hệ sinh thái đầm ruộng - dân cư
• 1.5. Hệ sinh thái đất ngập nước
• 1.6. Hệ sinh thái rạn san hô
• 1.7. Hệ sinh thái biển nông ven bờ
• 1.8. Tài nguyên khoáng sản
• 1.9. Tài nguyên tự nhiên khác
• 1.10. Môi trường không khí
• 1.11. Môi trường trầm tích biển và ven bờ
• 1.12. Dân số và lao động
• 1.13. Đất đai và cơ cấu sử dụng đất
• 1.14. Ngành nghề chủ yếu
• 1.15. Cơ sở hạ tầng chủ yếu
• 1.16. Hiện trạng và định hướng sử dụng vùng tham và GIS trong nghiên cứu và qui hoạch môi trường ven biển
• 1.16.1. Tiếp cận quản lý tổng hợp vùng bờ biển
• 1.16.2. Tiếp cận QLTH vùng bờ biển Việt Nam
• 1.16.3. Thực tế ở Hải Phòng - Quảng Ninh
• 1.17. Qui hoạch môi trường và nhu cầu sử dụng hệ thống thông tin địa lý
• 1.17.1. Khái lược về qui hoạch môi trường
• 1.17.2. Nhu cầu sử dụng hệ thống thông tin địa lý trong qui hoạch và quản lý môi trường
• 1.18. Ứng dụng tham và hệ thống thông tin địa lý cho nghiên cứu đối bể Việt Nam
• 1.18.1. Tiếp cận sử dụng tài liệu và công nghệ không gian trong qui hoạch môi trường và QLTH đối bể biển Việt Nam
• 1.18.2. Đánh giá ban đầu về xây dựng cơ sở dữ liệu GIS vùng bờ biển
• Chương 2. Chương 2: Lồng ghép dữ liệu GIS của hai phía đối tác Việt - Bộ và khả năng sử dụng trong qui hoạch và đánh giá môi trường chiến lược
• 2.1. Lồng ghép các kết quả của đối tác Bộ vào CSDL GIS
• 2.1.1. Tóm tắt kết quả xây dựng CSDL GIS của đối tác Bộ
• 2.1.2. Khả năng sử dụng GIS trong qui hoạch và đánh giá môi trường chiến lược vùng ven biển
• 2.2. Các khái niệm về đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động
• 2.2.1. Khả năng sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong qui hoạch và đánh giá môi trường chiến lược
• 2.2.2. GIS ứng dụng trong phương pháp nghiên cứu đánh giá môi trường chiến lược (SMC)
• 2.2.3. Ứng dụng GIS trong qui hoạch quản lý môi trường ở ven biển Hải Phòng - Quảng Ninh
• 2.2.4. Ứng dụng GIS trong phân tích biến động lớp phủ và sử dụng đất, rừng gỗp cho SMC chung thành phố Hạ Long
• 2.2.5. CSDL GIS phục vụ quản lý tổng hợp đối bể Sủn - Cát Bà - Hạ Long
• 2.2.6. CSDL GIS phục vụ qui hoạch và quản lý môi trường vùng bờ biển Hải Phòng - Quảng Ninh
• Chương 3. Chương 3: Xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu GIS phục vụ qui hoạch môi trường bền vững vùng ven biển Hải Phòng - Quảng Ninh
• 3.1. Xây dựng cơ sở dữ liệu GIS
• 3.1.1. Xử lý ảnh vệ tinh xây dựng bản đồ chuyên đề
• 3.1.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu cho qui hoạch môi trường
• 3.2. Khai thác cơ sở dữ liệu GIS
• 3.2.1. Xây dựng giao diện, bản đồ chuyên đề
• 3.2.2. Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực Hải Phòng - Hạ Long
• 3.2.3. Nghiên cứu địa động lực khu vực Cát Hải
• 3.2.4. Đánh giá môi trường chiến lược khu vực Hạ Long
• 3.2.5. Xây dựng mô hình GIS nguy cơ ô nhiễm vịnh Hạ Long
• Kết luận. Kết luận và khuyến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu

Ứng dụng GIS và viễn thám trong quy hoạch môi trường bền vững tại Hải Phòng và Quảng Ninh là một nghiên cứu quan trọng nhằm tăng cường năng lực quản lý tài nguyên và môi trường. Mục tiêu chính của đề tài là thiết lập và sử dụng cơ sở dữ liệu GIS kết hợp với viễn thám để hỗ trợ quy hoạch môi trường bền vững tại các tỉnh ven biển. Đề tài tập trung vào việc xây dựng phương pháp thiết lập cơ sở dữ liệu GIS, quản lý tổng hợp vùng bờ biển, và phát triển các mô hình GIS phục vụ quy hoạch môi trường.

1.1. Bối cảnh và sự cần thiết

Vùng bờ biển Hải Phòng và Quảng Ninh là khu vực có tài nguyên thiên nhiên đa dạng và nhạy cảm về môi trường. Việc ứng dụng GIS và viễn thám giúp quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên và đảm bảo phát triển bền vững. Các nghiên cứu trước đây về môi trường địa chất và chất lượng nước đã được thực hiện, nhưng việc chuyển đổi các dữ liệu này vào cơ sở dữ liệu GIS là cần thiết để khai thác hiệu quả.

1.2. Mục tiêu cụ thể

Đề tài nhằm xây dựng hệ phương pháp thiết lập cơ sở dữ liệu GIS cho quản lý tổng hợp vùng bờ biển, quản lý các dữ liệu tích lũy từ các nghiên cứu trước đây, và phát triển các mô hình GIS phục vụ quy hoạch môi trường bền vững tại các khu vực trọng điểm.

II. Phương pháp và quy trình thực hiện

Đề tài áp dụng các phương pháp GIS và viễn thám để xây dựng cơ sở dữ liệu và phân tích không gian. Quy trình bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý ảnh vệ tinh, xây dựng cấu trúc cơ sở dữ liệu, và phát triển các mô hình quản lý môi trường. Các dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm ảnh vệ tinh, bản đồ chuyên đề, và các nghiên cứu hiện trạng môi trường.

2.1. Thu thập và xử lý dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn như ảnh vệ tinh, bản đồ hiện trạng, và các nghiên cứu trước đây. Quá trình xử lý bao gồm giải đoán ảnh vệ tinh, xây dựng bản đồ chuyên đề, và tích hợp các dữ liệu vào cơ sở dữ liệu GIS.

2.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu GIS

Cơ sở dữ liệu GIS được xây dựng với cấu trúc rõ ràng, bao gồm các lớp thông tin về địa chất, thủy văn, hệ sinh thái, và hiện trạng sử dụng đất. Các giao diện và tiện ích được phát triển để hỗ trợ người dùng trong việc truy vấn và phân tích dữ liệu.

III. Kết quả và ứng dụng

Đề tài đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, bao gồm việc tăng cường năng lực quản lý dữ liệu, xây dựng các sản phẩm khoa học như bản đồ chuyên đề, và phát triển các mô hình GIS phục vụ quy hoạch môi trường. Các kết quả này có giá trị thực tiễn cao, hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý tài nguyên và môi trường tại Hải Phòng và Quảng Ninh.

3.1. Tăng cường năng lực quản lý

Đề tài đã giúp tăng cường năng lực quản lý dữ liệu và ứng dụng GIS tại các cơ quan nghiên cứu và quản lý. Các nhân viên được đào tạo về kỹ năng sử dụng GIS và viễn thám, từ đó nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Sản phẩm khoa học

Các sản phẩm khoa học bao gồm bản đồ chuyên đề về hiện trạng sử dụng đất, biến động rừng ngập mặn, và mô hình GIS đánh giá nguy cơ ô nhiễm. Các sản phẩm này được sử dụng rộng rãi trong công tác quy hoạch và quản lý môi trường.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Đề tài đã chứng minh hiệu quả của việc ứng dụng GIS và viễn thám trong quy hoạch môi trường bền vững tại Hải Phòng và Quảng Ninh. Các kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý tài nguyên và môi trường. Cần tiếp tục đầu tư và phát triển các ứng dụng công nghệ này để đảm bảo phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Khuyến nghị

Cần tiếp tục đầu tư vào việc phát triển cơ sở dữ liệu GIS và đào tạo nhân lực. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc tích hợp các dữ liệu mới và phát triển các mô hình dự báo môi trường.

4.2. Hướng phát triển

Hướng phát triển trong tương lai bao gồm việc mở rộng ứng dụng GIS và viễn thám sang các khu vực khác, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp thu các công nghệ tiên tiến.