Nghiên cứu ứng dụng e-learning để xây dựng trò chơi học tập môn toán cho học sinh tiểu học

Khám phá ứng dụng e-learning trong xây dựng trò chơi học tập môn toán cho học sinh tiểu học qua luận văn tốt nghiệp chi tiết và sáng tạo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Linh
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Nam Hải
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Giáo dục Tiểu học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng E-Learning Vào Xây Dựng Trò Chơi Học Tập Môn Toán Ở Tiểu Học
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Giả thiết nghiên cứu
• 1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Nghiên cứu tổng quan về vấn đề ứng dụng E – learning
• 1.6. Nghiên cứu thực trạng thiết kế bài giảng bằng E – learning
• 1.7. Vận dụng E – learning vào thiết kế TCHT môn Toán ở tiểu học
• 1.8. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.9.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
• 1.9.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 1.9.2.1. Phương pháp điều tra bằng An – ket
• 1.9.2.2. Phương pháp quan sát sư phạm
• 1.9.2.3. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
• 1.9.2.4. Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm giáo dục
• 1.10. Sử dụng công thức toán học trong thống kê và xử lí số liệu thu được từ trạng
• 1.11. Cấu trúc của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học
• 1.2. Cấu trúc nội dung môn toán ở tiểu học
• 1.3. Xu hướng đổi mới dạy học
• 1.4. Lịch sử phát triển của E – learning
• 1.5. Khái niệm E – learning
• 1.6. Ưu điểm, nhược điểm của E – learning trong thiết kế bài giảng điện tử
• 1.6.1. Nhược điểm
• 1.7. Các hình thức học tập với E – learning
• 1.7.1. Học tập trực tuyến
• 1.7.2. Học tập hỗn hợp
• 1.8. Tình hình ứng dụng E – learning ở Việt Nam
• 1.9. Khái niệm và đặc điểm của TCHT
• 1.10. Tác dụng của TCHT trong dạy – học
• 1.11. Nguyên tắc thiết kế TCHT
• 1.12. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC ỨNG DỤNG E – LEARNING VÀO DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TIỂU HỌC
• 2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2. Phương pháp khảo sát
• 2.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
• 2.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 2.2.3. Phương pháp điều tra bằng An – ket
• 2.2.4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
• 2.2.5. Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm giáo dục
• 2.3. Nội dung khảo sát
• 2.4. Tổ chức khảo sát
• 2.5. Phân tích kết quả
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG E – LEARNING VÀO THIẾT KẾ TCHT TOÁN Ở TIỂU HỌC
• 3.1. Nguyên tắc thiết kế
• 3.2. Quy trình thiết kế
• 3.3. Về Ispring Suite 8
• 3.4. Sử dụng Ispring Suite 8
• 3.4.1. Cách cài đặt phần mềm Ispring Suite 8
• 3.4.2. Các bước sử dụng Ispring Suite 8
• 3.4.3. Một số lưu ý khi tạo slide
• 3.5. Thiết kế một số TCHT môn Toán bằng E – learning
• 3.5.1. Toán 3: Bạn bè bốn phương
• 3.5.2. Toán 3: Thỏ ngủ rùa chạy!
• 3.6. Một số lưu ý khi thiết kế TCHT E – learning môn Toán ở tiểu học
• 3.7. Trình tự thiết kế TCHT E – learning
• 3.8. Kĩ năng trình bày
• 3.9. Kĩ năng thuyết trình
• 3.10. Đáp ứng tiêu chí tự học
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Mục đích thực nghiệm
• 4.2. Nội dung thực nghiệm
• 4.3. Tổ chức thực nghiệm
• 4.4. Thời gian thực nghiệm
• 4.5. Địa điểm và đối tượng thực nghiệm
• 4.6. Phương pháp thực nghiệm
• 4.7. Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệm
• 4.7.1. Phân tích định tính thông qua phỏng vấn trực tiếp
• 4.7.2. Đánh giá định lượng
• 4.8. Kết luận chương 4
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục
• Phụ lục 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về E learning trong giáo dục tiểu học

E-learning đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại, đặc biệt là trong việc dạy học môn toán ở tiểu học. E-learning không chỉ giúp giáo viên dễ dàng truyền tải kiến thức mà còn tạo ra môi trường học tập linh hoạt cho học sinh. Việc áp dụng công nghệ giáo dục vào giảng dạy giúp khắc phục những hạn chế của phương pháp dạy học truyền thống. Theo nghiên cứu, học sinh tiểu học có thể tiếp cận kiến thức một cách chủ động và sáng tạo hơn thông qua các trò chơi học tập (TCHT) được thiết kế dưới hình thức học trực tuyến. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn kích thích sự hứng thú của học sinh đối với môn toán.

1.1. Đặc điểm của học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học thường có đặc điểm tâm lý và nhận thức chưa ổn định. Các em dễ bị phân tán và cần những hình ảnh trực quan để thu hút sự chú ý. Việc sử dụng trò chơi học tập trong học tập trực tuyến giúp các em phát triển tư duy và khả năng giải quyết vấn đề. Giáo viên tiểu học cần nắm rõ những đặc điểm này để thiết kế bài giảng phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả dạy học.

1.2. Lợi ích của E learning trong dạy học môn toán

E-learning mang lại nhiều lợi ích cho việc dạy học môn toán ở tiểu học. Nó giúp giáo viên dễ dàng thiết kế các bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Học sinh có thể học tập mọi lúc, mọi nơi, từ đó nâng cao khả năng tự học. Phương pháp giảng dạy này cũng khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên trong việc xây dựng nội dung bài học. Theo một nghiên cứu, việc áp dụng E-learning vào dạy học đã giúp tăng cường sự hứng thú và động lực học tập của học sinh.

II. Thực trạng ứng dụng E learning trong dạy học môn toán

Việc ứng dụng E-learning trong dạy học môn toán ở tiểu học hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng không phải tất cả giáo viên đều có đủ kỹ năng để thiết kế và triển khai các bài giảng học trực tuyến. Nhiều giáo viên vẫn còn e ngại về việc sử dụng công nghệ trong giảng dạy. Theo khảo sát, chỉ một phần nhỏ giáo viên tiểu học đã thực sự áp dụng công nghệ giáo dục vào bài giảng của mình. Điều này cho thấy cần có sự hỗ trợ và đào tạo cho giáo viên để họ có thể tự tin hơn trong việc sử dụng E-learning.

2.1. Khảo sát thực trạng

Khảo sát cho thấy rằng nhiều giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của E-learning nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng. Họ cần được đào tạo về cách thiết kế và sử dụng các công cụ giáo dục điện tử. Hơn nữa, học sinh cũng cần được hướng dẫn để làm quen với các nền tảng học tập trực tuyến. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

2.2. Những thách thức trong việc áp dụng E learning

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc áp dụng E-learning là sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng công nghệ. Nhiều trường học vẫn chưa có đủ thiết bị và kết nối Internet để triển khai học trực tuyến. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về tài liệu và nguồn lực cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Để khắc phục những thách thức này, cần có sự đầu tư từ phía nhà nước và các tổ chức giáo dục.

III. Vận dụng E learning vào thiết kế trò chơi học tập môn toán

Việc thiết kế trò chơi học tập (TCHT) dưới hình thức E-learning là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở tiểu học. Các trò chơi này không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề. Giáo viên tiểu học có thể sử dụng các phần mềm như Ispring Suite để tạo ra các bài giảng sinh động và hấp dẫn. Việc này không chỉ giúp học sinh hứng thú hơn với môn toán mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực.

3.1. Nguyên tắc thiết kế TCHT

Khi thiết kế trò chơi học tập, giáo viên cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản. Đầu tiên, trò chơi cần phải phù hợp với nội dung bài học và mục tiêu giáo dục. Thứ hai, trò chơi cần phải dễ hiểu và dễ sử dụng để học sinh có thể tham gia một cách tự nhiên. Cuối cùng, trò chơi cần phải tạo ra sự hứng thú và động lực cho học sinh trong việc học tập.

3.2. Quy trình thiết kế TCHT

Quy trình thiết kế trò chơi học tập bao gồm nhiều bước. Đầu tiên, giáo viên cần xác định mục tiêu học tập và nội dung bài học. Sau đó, giáo viên sẽ thiết kế các hoạt động và trò chơi phù hợp. Cuối cùng, giáo viên cần thử nghiệm và điều chỉnh trò chơi để đảm bảo tính hiệu quả. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu ứng dụng E-learning vào xây dựng trò chơi học tập môn Toán ở Tiểu học" được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Mỹ Linh dưới sự hướng dẫn của TS. Hoàng Nam Hải tại Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (năm 2018). Đề tài xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, chuyển dịch phương thức dạy học truyền thống mang tính áp đặt "thầy đọc trò chép" sang mô hình lấy người học làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh.

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, hình thức học tập điện tử (E-learning) mở ra khả năng tiếp cận tri thức linh hoạt theo các tiêu chí: học bất kỳ nội dung gì, bất kỳ lúc nào, ở bất kỳ đâu và phục vụ mục tiêu học tập suốt đời. Đối với bậc tiểu học, trò chơi học tập (TCHT) là phương thức tổ chức dạy học đặc thù, phù hợp với quy luật tâm lý "vừa học – vừa chơi". Việc số hóa TCHT dưới hình thức E-learning mang lại các lợi thế thực tiễn:

• Khắc phục giới hạn về số lượng học sinh tham gia so với trò chơi truyền thống trong không gian lớp học trực tiếp.
• Nâng cao thái độ, sự hứng thú và rèn luyện kỹ năng thao tác trên thiết bị số cho học sinh.
• Cung cấp cho giáo viên công cụ đa phương tiện để ôn tập kiến thức cũ, hướng dẫn tìm hiểu bài mới, đồng thời nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế bài giảng.

Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và công cụ E-learning, đề tài hướng đến việc nâng cao kỹ năng thiết kế TCHT trong bài giảng môn Toán tiểu học cho giáo viên, đồng thời cải thiện hiệu quả và mức độ hứng thú tiếp thu bài học của học sinh.

Giả thuyết nghiên cứu: Nếu vận dụng các TCHT dưới hình thức E-learning vào các bài dạy Toán ở tiểu học thì sẽ nâng cao được chất lượng bài giảng, đa dạng hóa các hình thức học tập, góp phần đổi mới và phát triển chất lượng dạy – học môn Toán ở tiểu học.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Nghiên cứu tổng quan cơ sở lý luận về vấn đề ứng dụng E-learning vào thiết kế TCHT môn Toán ở tiểu học.
2. Khảo sát và đánh giá thực trạng ứng dụng E-learning của giáo viên tiểu học tại cơ sở giáo dục phổ thông.
3. Xác định quy trình vận dụng E-learning vào xây dựng TCHT môn Toán ở tiểu học.
4. Tiến hành thiết kế một số TCHT cụ thể phục vụ chương trình môn Toán lớp 3 và thực nghiệm sư phạm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Toán ở tiểu học và nhiệm vụ phát triển các năng lực, phẩm chất trí tuệ cho học sinh.
• Phạm vi nghiên cứu: Quá trình ứng dụng E-learning xây dựng TCHT môn Toán tiểu học, giới hạn phạm vi thiết kế và thực nghiệm sư phạm trên nội dung chương trình môn Toán lớp 3.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học: Tri giác của học sinh tiểu học mang tính đại thể, chưa đi sâu vào chi tiết và kém ổn định; chú ý chủ định còn hạn chế, dễ bị phân tán. Về trí nhớ, học sinh thiên về ghi nhớ trực quan - hình tượng, khả năng ghi nhớ logic - trừu tượng đang trong giai đoạn hình thành. Tư duy đang chuyển giao từ tư duy cụ thể sang tư duy khoa học - khái quát. Do môn Toán mang tính trừu tượng cao, việc trực quan hóa thông qua hình ảnh, âm thanh và hoạt động trò chơi là điều kiện cần thiết để học sinh tiếp thu kiến thức.
2. Cấu trúc nội dung môn Toán tiểu học: Chương trình bao gồm các mạch kiến thức cốt lõi: Số học; Đại lượng và đo đại lượng; Yếu tố hình học; Giải bài toán có lời văn; và Yếu tố thống kê (từ lớp 3 đến lớp 5). Tại khối lớp 3, trọng tâm gồm phép nhân/chia trong phạm vi 1.000, mở rộng số đến 100.000, các đơn vị đo độ dài từ mm đến km, diện tích ($cm^2$), các yếu tố hình học (góc vuông, êke, hình tròn, compa) và giải bài toán bằng hai bước tính.
3. Lý thuyết E-learning: Văn bản phân chia lịch sử phát triển E-learning qua 4 giai đoạn:
   • Trước 1983: Dạy học lấy giảng viên làm trung tâm, phương tiện máy tính chưa phổ biến.
   • Giai đoạn 1984 – 1993: Kỷ nguyên đa phương tiện với hệ điều hành Windows 3.1, máy tính Macintosh, phần mềm PowerPoint và công nghệ đào tạo dựa trên máy tính (CBT - Computer Based Training).
   • Giai đoạn 1994 – 1999: Ứng dụng công nghệ Web, E-mail trong phân phối học liệu.
   • Giai đoạn 2000 – 2005 đến nay: Băng thông mạng Internet nâng cao, chuẩn đóng gói SCORM, môi trường học tập trực tuyến đồng bộ (Synchronous Learning), không đồng bộ (Asynchronous Learning) và học tập hỗn hợp (Blended Learning).
4. Bản chất và nguyên tắc của Trò chơi học tập (TCHT): TCHT là hoạt động trò chơi có nội dung gắn liền với tri thức bài học, cấu trúc chặt chẽ gồm 4 yếu tố: Mục đích trò chơi; Hành động chơi; Luật chơi; và Tổ chức chơi. Nguyên tắc thiết kế đòi hỏi: kích thích hứng thú nhận thức; xác định rõ mục tiêu (bài mới hoặc củng cố); đảm bảo tính thi đua lành mạnh, công bằng; đánh giá mang tính khích lệ, giảm áp lực điểm số bằng biểu tượng trực quan (hoa, mặt cười).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả phối hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp tài liệu, sách báo khoa học về tâm lý học lứa tuổi, giáo dục học, lý luận dạy học môn Toán và công nghệ E-learning.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp điều tra bằng Anket: Sử dụng phiếu hỏi khảo sát nhận thức, mức độ sử dụng của giáo viên và hứng thú của học sinh khối 3 đối với E-learning.
  • Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát hoạt động dạy - học, thái độ và kỹ năng công nghệ của giáo viên và học sinh trong tiết học Toán.
  • Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tham vấn ý kiến chuyên môn của giáo viên dạy Toán tiểu học về giải pháp ứng dụng E-learning.
  • Phương pháp nghiên cứu sản phẩm giáo dục: Đánh giá các bài giảng điện tử, phần mềm dạy học hiện hành.
• Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng công thức toán học để xử lý, định lượng và phân tích các tham số số liệu thu được từ phiếu điều tra.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các tiền đề lý luận:

• Phân tích đặc điểm phát triển tâm sinh lý của học sinh tiểu học, nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển tải kiến thức trừu tượng thành các hoạt động trải nghiệm trực quan.
• Thống kê chi tiết chương trình môn Toán từ lớp 1 đến lớp 5 (thời lượng, các mạch nội dung Số học, Hình học, Đo lượng, Giải toán, Thống kê), làm rõ vị trí bản lề của chương trình Toán lớp 3.
• Phân tích xu hướng đổi mới giáo dục, định vị vai trò của giáo viên từ "truyền thụ trực tiếp" sang "người điều phối, tổ chức môi trường học tập".
• Tổng kết ưu điểm (tính trực quan, mềm dẻo, cá nhân hóa) và nhược điểm (đòi hỏi kỹ năng thiết kế, phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng thiết bị và tinh thần tự giác của học sinh) của E-learning.
• Đánh giá thực trạng triển khai E-learning tại Việt Nam: các trường đại học đã bắt đầu áp dụng và Việt Nam đã tham gia Mạng E-learning Châu Á (AEN - Asia E-learning Network); tuy nhiên ở bậc tiểu học, việc ứng dụng bài giảng điện tử còn hạn chế do áp lực hồ sơ sổ sách, hạ tầng kỹ thuật và trình độ tin học của giáo viên chưa đồng đều.

Chương 2: Thực trạng của việc ứng dụng E-learning ở tiểu học

Chương 2 trình bày kết quả điều tra thực trạng tại Trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ (Đà Nẵng), thực hiện vào ngày 19 tháng 8 năm 2017 với mẫu khảo sát gồm 20 giáo viên và 90 học sinh khối 3.

Kết quả khảo sát giáo viên (N = 20):

• Mức độ hiểu biết về dạy học Toán bằng E-learning (Bảng 2.1):
  • Chưa từng nghe qua: 0 GV (0%).
  • Đã nghe qua nhưng chưa tìm hiểu: 0 GV (0%).
  • Đã tìm hiểu nhưng chưa áp dụng: 17 GV (83,33%).
  • Đã tìm hiểu và áp dụng: 3 GV (16,67%).
• Tần suất ứng dụng E-learning trong một học kỳ (Bảng 2.2):
  • Chưa lần nào: 16 GV (83,33%).
  • Từ 1 – 2 lần: 4 GV (16,67%).
  • Từ 3 – 5 lần: 0 GV (0%).
  • Trên 6 lần: 0 GV (0%).
• Đánh giá hiệu quả so với dạy học truyền thống (Bảng 2.3):
  • Không rõ: 15 GV (83,33%).
  • Có hiệu quả: 5 GV (16,67%).
  • Không hiệu quả bằng / Tương đương / Vượt trội: 0 GV (0%).
• Thuận lợi nhận định được khi áp dụng E-learning (Bảng 2.4):
  • Tăng hứng thú học tập cho học sinh: 10 GV (50%).
  • Học sinh chủ động, sáng tạo, tích cực tiếp thu tri thức: 6 GV (33,33%).
  • Sử dụng bài giảng được nhiều lần: 4 GV (16,67%).
  • Giáo viên không tốn nhiều công sức truyền đạt: 0 GV (0%).
• Khó khăn gặp phải khi thiết kế và dạy học E-learning (Bảng 2.5):
  • Giáo viên mất nhiều thời gian, công sức chuẩn bị: 8 GV (50%).
  • Trình độ công nghệ thông tin hạn chế: 4 GV (16,67%).
  • Học sinh có thói quen ỷ lại, thiếu tự giác: 4 GV (16,67%).
  • Thiếu thốn về cơ sở vật chất, trang thiết bị: 4 GV (16,67%).

Kết quả khảo sát học sinh (N = 90):

• Mức độ từng tham gia tiết học Toán có sử dụng E-learning (Bảng 2.6):
  • Đã từng tham gia: 0 HS (0%).
  • Chưa từng tham gia: 90 HS (100%).

Nội dung khảo sát thực trạng	Tiêu chí / Lựa chọn chính	Số lượng (N)	Tỷ lệ (%)
Hiểu biết của GV về E-learning	Đã tìm hiểu nhưng chưa áp dụng	17/20	83,33%
	Đã tìm hiểu và áp dụng	3/20	16,67%
Tần suất GV ứng dụng/học kỳ	Chưa lần nào	16/20	83,33%
	Từ 1 – 2 lần	4/20	16,67%
Hiệu quả theo nhận định GV	Không rõ hiệu quả	15/20	83,33%
	Có hiệu quả	5/20	16,67%
Khó khăn lớn nhất của GV	Mất nhiều thời gian, công sức soạn bài	8/20	50,00%
	Trình độ CNTT / CSVC / Ý thức HS	4/20 (mỗi loại)	16,67%
Trải nghiệm học tập của HS	Chưa từng học tiết Toán có E-learning	90/90	100,00%

Chương 3: Vận dụng E-learning vào thiết kế TCHT môn Toán ở tiểu học

Chương 3 đề xuất quy trình kỹ thuật và phương pháp sư phạm 5 bước để xây dựng TCHT môn Toán:

1. Bước 1: Xác định mục tiêu và nội dung của TCHT: Phân loại mục tiêu theo giai đoạn bài học (trò chơi mở đầu tìm hiểu bài mới tạo sự kích thích, liên hệ tri thức cũ - mới; trò chơi củng cố rèn luyện kỹ năng giải toán). Cấu trúc nội dung tăng dần theo các bậc nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng sáng tạo.
2. Bước 2: Xây dựng kịch bản và học liệu điện tử: Thiết kế tiến trình tương tác logic; xây dựng hệ thống luật chơi ngắn gọn, dễ hiểu; thiết kế câu hỏi/câu đố bằng thơ, vè kết hợp hình ảnh trực quan; cấu trúc kết quả tự động hóa theo thang điểm hoặc biểu tượng khích lệ.
3. Bước 3: Xác định tư liệu cho các hoạt động: Thu thập và xử lý các nguồn học liệu số: văn bản (text), đồ họa (graphic), hình ảnh (image), âm thanh (sound), hoạt cảnh/video mô phỏng.
4. Bước 4: Lựa chọn phần mềm: Sử dụng các phần mềm soạn thảo bài giảng E-learning chuyên dụng tích hợp trên nền tảng Microsoft PowerPoint như: iSpring Suite 8, Adobe Presenter, Lecture Maker.
5. Bước 5: Thiết kế TCHT E-learning trên phần mềm: Tích hợp kịch bản, âm thanh, câu hỏi tương tác (Quiz), lập trình phân nhánh phản hồi và xuất bản bài giảng theo các chuẩn định dạng số (HTML5, SCORM).

Tác giả đã hiện thực hóa quy trình trên bằng việc xây dựng các trò chơi mẫu cho môn Toán lớp 3:

• Toán 3: "Bạn bè bốn phương"
• Toán 3: "Thỏ ngủ rùa chạy!"

Chương này cũng xác lập các yêu cầu chuẩn hóa: kỹ năng bố cục slide trực quan, kỹ năng ghi âm thuyết minh bài giảng, và đảm bảo tiêu chuẩn tương tác tự học của học sinh khi không có sự giám sát trực tiếp của giáo viên.

Chương 4: Thực nghiệm sư phạm

Chương 4 thực hiện việc kiểm chứng giải pháp thiết kế:

• Xác định mục đích thực nghiệm nhằm kiểm tra tính khả thi, độ hấp dẫn và hiệu quả sư phạm của các TCHT E-learning đã thiết kế.
• Triển khai dạy học thực nghiệm trên đối tượng học sinh khối lớp 3 tại trường tiểu học.
• Đánh giá định tính: Thu thập phản hồi thông qua phỏng vấn trực tiếp giáo viên bộ môn và học sinh sau giờ học thực nghiệm; ghi nhận sự chuyển biến về mức độ tập trung, tính tự giác và hứng thú học tập.
• Đánh giá định lượng: Khảo sát và phân tích kết quả hoàn thành nhiệm vụ học tập, tỷ lệ giải đúng các bài toán của học sinh để đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác lập bức tranh thực trạng dạy học Toán bằng E-learning tại trường tiểu học khảo sát: 100% học sinh chưa từng được học tiết Toán có ứng dụng E-learning; 83,33% giáo viên chưa từng ứng dụng trong học kỳ mặc dù đa số đã biết đến hình thức này.
• Hệ thống hóa quy trình 5 bước sư phạm - kỹ thuật rõ ràng, giúp giáo viên tiểu học dễ dàng chuyển đổi nội dung kiến thức môn Toán thành các trò chơi tương tác số.
• Thiết kế hoàn chỉnh các kịch bản và sản phẩm trò chơi học tập môn Toán lớp 3 trên nền tảng phần mềm iSpring Suite 8 tích hợp PowerPoint.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Đối với cấp quản lý giáo dục và nhà trường: Giảm tải áp lực hồ sơ sổ sách ngoài chuyên môn để giáo viên có quỹ thời gian đầu tư xây dựng bài giảng điện tử; đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất phòng máy tính, đường truyền Internet đồng bộ.
• Đối với giáo viên: Cần chủ động bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học, kỹ năng sử dụng các công cụ E-learning chuyên dụng (như iSpring Suite) để đa dạng hóa phương thức dạy học.
• Đối với phương pháp dạy học: Cần kết hợp linh hoạt giữa phương pháp dạy học truyền thống và hình thức học tập hỗn hợp (Blended learning), lấy trò chơi E-learning làm công cụ bổ trợ củng cố kiến thức và kích thích tư duy.

Đóng góp học thuật

Khóa luận đã làm rõ phương thức kết hợp giữa lý luận về trò chơi học tập ở bậc tiểu học với công nghệ bài giảng E-learning; cung cấp khung quy trình thiết kế kèm các sản phẩm mẫu có thể ứng dụng trực tiếp vào giảng dạy môn Toán lớp 3.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

• Mẫu khảo sát thực trạng còn giới hạn trong phạm vi một trường (20 giáo viên và 90 học sinh khối 3 tại Trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ, TP. Đà Nẵng).
• Phạm vi thiết kế trò chơi và thực nghiệm sư phạm chỉ mới tập trung vào môn Toán lớp 3, chưa bao quát toàn bộ 5 khối lớp của cấp tiểu học.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi khảo sát và thử nghiệm trên nhiều địa bàn trường tiểu học có điều kiện kinh tế - xã hội và cơ sở vật chất khác nhau.
• Xây dựng hệ thống ngân hàng dữ liệu TCHT E-learning hoàn chỉnh cho toàn bộ chương trình môn Toán từ lớp 1 đến lớp 5.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, Sư phạm Toán: Khóa luận là tài liệu tham khảo có cấu trúc bài bản về phương pháp tích hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Toán; cung cấp hệ thống phân tích chi tiết chương trình Toán tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5.
• Đối với giáo viên tiểu học: Tài liệu cung cấp quy trình 5 bước dễ thao tác để tự xây dựng bài tập, trò chơi trắc nghiệm tương tác trên iSpring Suite 8 và PowerPoint nhằm làm phong phú giờ dạy.
• Đối với cán bộ quản lý chuyên môn: Khóa luận cung cấp các căn cứ thực tiễn từ số liệu khảo sát giáo viên và học sinh để xây dựng kế hoạch tập huấn kỹ năng thiết kế bài giảng E-learning cho đội ngũ giáo viên.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát thực trạng trong khóa luận được tiến hành tại đâu, vào thời gian nào và trên đối tượng nào?

Khảo sát được tiến hành vào ngày 19 tháng 8 năm 2017 tại Trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ (Đà Nẵng), thực hiện trên 20 giáo viên dạy Toán và 90 học sinh khối lớp 3.

2. Tỷ lệ giáo viên và học sinh tiếp cận E-learning tại trường khảo sát đạt mức nào?

Theo số liệu khảo sát, 83,33% giáo viên (17/20 người) đã tìm hiểu nhưng chưa áp dụng E-learning và 83,33% giáo viên chưa từng sử dụng E-learning trong học kỳ. Về phía học sinh, 100% (90/90 em) chưa từng tham gia bất kỳ tiết học Toán nào có sử dụng E-learning.

3. Quy trình thiết kế TCHT E-learning môn Toán do tác giả đề xuất gồm những bước nào?

Quy trình gồm 5 bước:

• Bước 1: Xác định mục tiêu và nội dung của TCHT.
• Bước 2: Xây dựng kịch bản và học liệu điện tử.
• Bước 3: Xác định tư liệu cho các hoạt động.
• Bước 4: Lựa chọn phần mềm hỗ trợ.
• Bước 5: Thiết kế TCHT E-learning trên phần mềm.

4. Tác giả sử dụng các phần mềm nào và thiết kế những trò chơi mẫu cụ thể nào?

Tác giả đề xuất sử dụng phần mềm iSpring Suite 8 (bên cạnh Adobe Presenter, Lecture Maker) tích hợp với Microsoft PowerPoint. Hai trò chơi mẫu được xây dựng cụ thể cho môn Toán lớp 3 gồm: "Bạn bè bốn phương" và "Thỏ ngủ rùa chạy!".

5. Khó khăn lớn nhất khiến giáo viên chưa áp dụng rộng rãi E-learning là gì?

Kết quả khảo sát chỉ ra rằng khó khăn lớn nhất là giáo viên mất nhiều thời gian, công sức chuẩn bị bài giảng (50% ý kiến). Các khó khăn tiếp theo gồm trình độ công nghệ thông tin của giáo viên còn hạn chế (16,67%), học sinh có thói quen thụ động/ỷ lại (16,67%) và điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường còn thiếu thốn (16,67%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Linh đã giải quyết một vấn đề cấp thiết trong đổi mới phương pháp dạy học môn Toán tiểu học thông qua việc ứng dụng công nghệ E-learning để thiết kế trò chơi học tập. Công trình đã phản ánh chính xác thực trạng hạn chế trong việc ứng dụng bài giảng điện tử tại trường phổ thông thông qua số liệu khảo sát thực tế, đồng thời đề xuất quy trình 5 bước khoa học để xây dựng TCHT trên phần mềm iSpring Suite 8. Các trò chơi mẫu được thiết kế cho chương trình Toán lớp 3 cùng kết quả kiểm chứng sư phạm đã khẳng định giá trị thực tiễn và khả năng ứng dụng của đề tài vào công tác giảng dạy tại các trường tiểu học hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Về tầm quan trọng của E-learning Sự phát triển của công nghệ thông tin đã mở ra một kỷ nguyên mới cho Giáo dục cùng với đó là những nhu cầu mới đối với việc học. Với nhu cầu học tập thƣờng xuyên, học tập suốt đời và nhu cầu về tìm tòi, lĩnh hội kiến thức ở khắp mọi nơi, tại bất cứ thời điểm nào, E- learning đã đƣợc xây dựng và phát triển, tạo một diện mạo mới cho quá trình dạy học. E – learning là tất cả những hoạt động dựa vào máy tính và Internet để hỗ trợ và dạy học – cả ở trên lớp và từ xa.

Nhờ việc ứng dụng những thành tựu của công nghệ thông tin vào giáo dục: E – mail, Internet, truyền hình tƣơng tác, Website… ngƣời dạy có thể hƣớng dẫn trực tuyến tới ngƣời học, nói “không” với sự giới hạn về địa lí, thời gian, không gian,. khắc phục đƣợc những hạn chế trong phƣơng pháp dạy học truyền thống. E – learning đã thực sự trở thành một bƣớc ngoặc quan trọng trong quá trình đổi mới phƣơng pháp giáo dục. Về ý nghĩa của trò chơi học tập (TCHT) Theo lí luận dạy học, TTHT bao gồm tất cả những trò chơi có nội dung xoay quanh nội dung kiến thức bài học, và đƣợc sử dụng nhƣ một phƣơng pháp, hình thức tổ chức và luyện tập cho học sinh (HS).

TCHT tạo điều kiện giúp học sinh tƣ duy, tìm tòi, ứng dụng, củng cố và luyện tập kiến thức trong các tiết học. Việc sử dụng các TCHT có vai trò đặc biệt trong việc giáo dục HS: Giúp các em chủ động, tích cực, hứng thú trong việc chiếm lĩnh tri thức; Rèn luyện các năng lực liên quan nhƣ năng lực hợp tác, năng lực tìm và giải quyết 9 Luan van vấn đề,…; Giáo dục cho HS đƣợc những phẩm chất tốt đẹp đƣợc ẩn chứa trong các TCHT. Tính mở rộng của việc xây dựng TCHT dưới hình thức E-learning  Đối với ngƣời học: - Tiếp cận đƣợc tới tất cả đối tƣợng học: Thông qua hình thức E-learing, giáo viên (GV) sẽ khắc phục đƣợc nhƣợc điểm của TCHT thông thƣờng đó là hạn chế về số lƣợng ngƣời chơi. Việc truy cập vào mạng Internet sẽ cho phép tất cả ngƣời dùng có thể tham gia.

- Nâng cao đƣợc thái độ, ý thức học tập thông qua việc tăng sự hứng thú của ngƣời học. - Tạo cơ hội cho HS làm quen, tìm hiểu các thao tác sử dụng thiết bị điện tử, đồng thời nâng cao kĩ năng công nghệ thông tin trong thời đại số.  Đối với ngƣời dạy: - TCHT là công cụ dạy học hữu hiệu: GV có thể sử dụng các TCHT nhằm ôn tập kiến thức cũ, tìm hiểu bài mới cho HS. Từ đó, giúp việc truyền tải nội dung bài học hiệu quả và sâu sắc hơn.

- Tăng tính sáng tạo, đổi mới trong dạy học: Việc thiết kế TCHT E-learning vào dạy học là nguồn động lực, khuyến khích, thúc đẩy năng lực sáng tạo của GV. Thêm vào đó, đây cũng là cơ hội giúp GV tự hoàn thiện các kĩ năng cần thiết trong dạy học nhƣ kĩ năng soạn thảo bài giảng bằng Power Point, kĩ năng thiết kế bài dạy điện tử E-learning. Chính vì những điểm sáng trên, với tƣ cách là GV trong tƣơng lai, chúng tôi chọn đề tài “NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG E-LEARNING TRONG XÂY DỰNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG MÔN TOÁN Ở TIỂU HỌC” nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng giảng dạy Toán ở tiểu học nói riêng cũng nhƣ sự phát triển của sự nghiệp giáo dục nói chung. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu ứng dụng của E – learning, chúng tôi mong muốn sẽ tăng cƣờng kĩ năng thiết kế các nội dung TCHT trong các bài giảng môn Toán tiểu học của giáo viên.

Đồng thời nâng cao hiệu quả và sự hứng thú của việc dạy và học thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin. Giả thuyết nghiên cứu Nếu sử dụng những TCHT dƣới hình thức E-learning vào các bài dạy Toán ở tiểu học, chúng ta sẽ nâng cao đƣợc chất lƣợng bài giảng, đa dạng hóa các hình thức học tập, góp phần đổi mới và phát triển chất lƣợng dạy – học môn Toán ở tiểu học. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu tổng quan về vấn đề ứng dụng E – learning vào thiết kế TCHT môn Toán ở Tiểu học. - Nghiên cứu thực trạng ứng dụng E – learning của giáo viên tiểu học.

- Vận dụng E – learning vào xây dựng TCHT ở môn Toán ở tiểu học. - Tiến hành thiết kế một số TCHT môn Toán ở tiểu học. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 5. Đối tƣợng nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Toán ở tiểu học và nhiệm vụ phát triển các năng lực, phẩm chất trí tuệ cho học sinh.

Phạm vi nghiên cứu: - Quá trình ứng dụng E – learning xây dựng TCHT môn Toán ở tiểu học. - Do điều kiện và khả năng nghiên cứu còn hạn chế nên tôi tiến hành nghiên cứu, thực nghiệm ở nội dung môn Toán lớp 3. Phƣơng pháp nghiên cứu 6. Nhóm các phƣơng pháp nghiên cứu lí thuyết 11 Luan van Tham khảo một số tài liệu, sách báo về E-learning nhằm làm sáng tỏ vấn đề lí luận về ứng dụng E-learning trong xây dựng TCHT.

Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn 6.1 Phƣơng pháp điều tra bằng Anket Chúng tôi sử dụng phƣơng pháp điều tra bằng anket đối với giáo viên dạy Toán và học sinh khối lớp 3 nhằm tìm hiểu: + Hiểu biết của giáo viên về ứng dụng E-Learning trong dạy môn Toán. + Hứng thú của học sinh đối với TCHT E-Learning trong môn Toán. + Phƣơng pháp ứng dụng E-Learning trong xây dựng TCHT môn Toán lớp 3. Phƣơng pháp quan sát sƣ phạm Quan sát giáo viên và học sinh trong ứng dụng TCHT E-Learning môn Toán lớp 3 nhằm: + Rút ra thực trạng ứng dụng E-Learning trong việc dạy và học môn Toán lớp 3.

+ Tìm hiểu thái độ, kĩ năng của học sinh đối với hình thức học E-Learning trong môn Toán. Phƣơng pháp lấy ý kiến chuyên gia Xin ý kiến của 5 giáo viên dạy Toán tiểu học về ứng dụng E-learing trong xây dựng TCHT môn Toán lớp 3 nhằm đề ra các biện pháp tăng cƣờng hiệu quả việc ứng dụng E-Learning trong dạy và học. Phƣơng pháp nghiên cứu các sản phẩm giáo dục Nghiên cứu các sản phẩm TCHT E-learning của giáo viên nhằm rút ra những kết luận về quy trình và phƣơng pháp. Sử dụng công thức toán học trong thống kê và xử lí số liệu thu đƣợc từ thực trạng 12 Luan van Lƣợng hóa các tham số đặc trƣng để rrút ra những kết luận về thực trạng.

Cấu trúc của đề tài: Chƣơng 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học 1. Cấu trúc nội dung môn Toán ở tiểu học 1.

Về xu hƣớng đổi mới dạy học 1. Về TCHT Chƣơng 2. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC ỨNG DỤNG E-LEARNING Ở TIỂU HỌC 2. Mục đích khảo sát 2.

Phƣơng pháp khảo sát 2. Nội dung khảo sát 2. Tổ chức khảo sát 2. Phân tích kết quả Chƣơng 3.

VẬN DỤNG E-LEARNING VÀO THIẾT KẾ TCHT MÔN TOÁN Ở TIỂU HỌC 3. Nguyên tắc thiết kế 3. Qui trình soạn thảo 3. Thiết kế một số TCHT môn Toán bằng E – learning 3.

Một số lƣu ý khi thiết kế TCHT bằng E-learning Chƣơng 4. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 4. Mục đích thực nghiệm 4. Nội dung thực nghiệm 13 Luan van 4.

Tổ chức thực nghiệm 4. Phân tích kết quả thực nghiệm Tài liệu tham khảo Phụ lục 14 Luan van PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học Đặc điểm tâm lý của học sinh có vai trò quan trọng trong việc xây dựng nội dung chƣơng trình và sử dụng các phƣơng pháp dạy học. Vì vậy, cần nắm vững những đặc điểm tƣ duy học sinh, đánh giá đúng khả năng của các em.Từ đó, có những biện pháp sƣ phạm thích hợp với trình độ phát triển tâm lí và phù hợp việc nhận thức kiến thức.

Trong giai đoạn lứa tuổi tiểu học, học sinh thƣờng tri giác dựa trên đại thể, chƣa đi vào chi tiết và mang tính không ổn định. Chú ý chủ định của các em còn hạn chế và chƣa bền vững nên dễ bị phân tán. Vì vậy, những hình ảnh trực quan, hấp dẫn và những hành động cụ thể sẽ thu hút, hƣớng các em vào bài học hiệu quả. Ở lứa tuổi này, trí nhớ của các em thiên về ghi nhớ một cách máy móc – hình tƣợng, còn hạn chế trong việc ghi nhớ logic – trừu tƣợng.

Về tƣ duy, giai đoạn này chính là giai đoạn các em chuyển từ tƣ duy xúc cảm sang tƣ duy khoa học – khái quát. Tuy nhiên, hoạt động tƣ duy – tổng hợp kiến thức còn sơ đẳng ở phần đông các em học sinh. Bƣớc vào cấp học tiểu học, môn toán ngay từ đầu là đối tƣợng trừu tƣợng. Sự trừu tƣợng này đòi hỏi các em học sinh phải chú ý, ghi nhớ, tƣ duy và tổng hợp một cách bài bản và khoa học.

Chính vì vậy, những hạn chế trong tri giác cụ thể của học sinh là vấn đề cần quan tâm của các nhà giáo dục. Trong dạy học nói chung và dạy học toán ở tiểu học nói riêng, việc nắm rõ đặc điểm tâm lý của học sinh chính là chìa khóa cho việc thiết kế bài bảng và xây dựng, tổ chức các hình thức cũng nhƣ các phƣơng pháp dạy học. Nhờ đó, tăng hiệu quả trong việc truyền đạt kiến thức cho học sinh. Cấu trúc nội dung môn Toán ở tiểu học Môn toán ở tiểu học mang trọng trách cung cấp cho học sinh những kiến thức ban đầu về: - Số học các số tự nhiên, phân số, số thập phân; các đại lƣợng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống kê đơn giản.

- Kĩ năng tính, đo lƣờng, giải bài toán ứng dụng trong đời sống. - Bƣớc đầu hình thành năng lực tƣ duy, suy luận hợp lí, logic; cách diễn đạt đúng, cách phát hiện và giải quyết vấn đề. - Kích thích trí tƣởng tƣợng, sáng tạo, chủ động, linh hoạt, tác phong khoa học Để đạt đƣợc những mục tiêu đó, chƣơng trình toán ở tiểu học có cấu trúc nhƣ sau: Lớp 1 ( 4 tiết/ tuần x 35 tuần = 140 tiết) Đại lƣợng và đo Giải toán Số học Yếu tố hình học đại lƣợng có lời văn 1. - Giới thiệu đơn vị - Nhận dạng bƣớc đầu về - Giới Phép cộng và phép đo độ dài xăng-ti- hình vuông, hình tam thiệu bài trừ trong phạm vi met: Đọc, viết, thực giác, hình tròn.

hiện phép tính với - Giới thiệu về điểm, văn.