phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động giáo dục ở các trƣờng mầm non. - Chƣơng 2: Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động giáo dục ở các trƣờng mầm non huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định. - Chƣơng 3: Biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động giáo dục ở các trƣờng mầm non huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định. e 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ngoài nước Trên thế giới các nƣớc có nền giáo dục phát triển đều chú trọng đến ứng dụng CNTT vào trong giáo dục. Úc, Canada, Nhật, Singapore, Mỹ,. đã có nhiều dự án, công trình quốc gia nghiên cứu lâu dài về tin học hóa cũng nhƣ ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực xã hội, đặc biệt là giáo dục.
Họ coi đây là vấn đề then chốt của cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật, là chìa khóa quan trọng để phát triển đất nƣớc. Ở những năm 1972, tại Nhật Bản, đã xây dựng và công bố chƣơng trình Quốc gia có tên “Kế ho ch m t xã h i th ng tin - mục tiêu quốc gia ến năm 2000” về việc ứng dụng CNTT để xây dựng một xã hội thông tin. Ở các nƣớc Đông Á, CNTT có một vị trí quan trọng trong chƣơng trình đổi mới giáo dục. Các chính sách mới về đổi mới giáo dục đƣợc xây dựng dựa trên các tiền đề và triển vọng ứng dụng hiệu quả CNTT vào dạy và học (Richards, 2004).[32] Hội thảo quốc tế đƣợc tổ chức tại Pari (10/1998) trong tuyên ngôn thế giới về giáo dục đại học đã khẳng định: “.
ặc bi t coi trọng trang bị các thiết bị gi ng d chu ên ng nh ối với các m n học ở trình cao phù hợp với nhu cầu xã h i v gi ng d nh v o c ng ngh mới th ng tin v tru ền th ng” .[23] Tại hội nghị thƣợng đỉnh G-8 tại Okinawa, Nhật Bản (2000) về xã hội thông tin toàn cầu đã khẳng định “CN ang nhanh chóng trở th nh m t ng lực sống còn, t o tăng trưởng kinh tế cho thế giới, CN mang l i c cơ e 8 h i v thách thức lớn cho c nền kinh tế mới phát triển v ang phát triển”.Tinio đã xuất bản tài liệu “CNTT và truyền thông trong giáo dục” [30] nhằm giúp các nhà QLGD dục hoạch định chính sách giáo dục ở các nƣớc đang phát triển, xác định các phƣơng hƣớng cho việc sử dụng ICT một cách hiệu quả và phù hợp với thực tiễn trong hệ thống giáo dục của quốc gia, đƣợc khái quát ở hai vấn đề cơ bản sau: - Thứ nhất: Lĩnh hội đƣợc những ích lợi tìm năng của việc sử dụng ICT trong giáo dục và cách ứng dụng ICT khác nhau đã đƣợc sử dụng trong giáo dục từ trƣớc đến nay. - Thứ hai: Có bốn vấn đề cơ bản trong việc sử dụng ICT trong giáo dục là tính hiệu quả, chi phí, sự hợp lý và tính ổn định. Peter Van Gils xuất bản cuốn “CNTT trong Giáo dục”[22], ông đã viết: “Những ứng dụng của CNTT có thể cung cấp cho các nhà trƣờng cơ hội đƣợc tối ƣu hóa toàn bộ hoạt động của mình. Một nhà trƣờng thƣờng xuyên ứng dụng CNTT thì chính nhà trƣờng đó đang tiếp cận với cách giải quyết các công việc hành chính và các hoạt động phát sinh một cách chuyên nghiệp hơn”; nhấn mạnh và khẳng định những giá trị của CNTT trong một xã hội phát triển và cách thức tổ chức quản lý, giảng dạy, học tập cũng nhƣ ứng dụng CNTT trong tất cả các trƣờng học từ mầm non, tiểu học, trung học đến các trƣờng dạy nghề, trƣờng đại học.
Theo ông, những lý do đƣa CNTT vào trong giáo dục không phải là một hình thức đổi mới riêng rẽ mà chính là một phần trong sự phát triển của xã hội hiện nay. Vì vậy, CNTT là một công cụ không thể thiếu đƣợc trong công tác hành chính trong giáo dục, nó mang lại sự trợ giúp to lớn cho các nhà quản lý giáo dục. Tóm lại, trên thế giới hiện nay, việc ứng dụng CNTT vào phát triển giáo dục đã mang lại hiệu quả cao trong mọi lĩnh vực của đời sống, khoa học kĩ thuật. Muốn đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục, chúng ta cần đảm bảo các yếu tố về cơ sở hạ tầng CNTT, về nhân lực, vật lực và tài lực.
Các nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, ngay từ những năm 2001 cũng đã có chƣơng trình quốc gia về CNTT (1996-2000) và Đề án thực hiện về CNTT tại các cơ quan Đảng (2003-2005) ban hành kèm theo Quyết định 47 của Ban Bí thƣ trung ƣơng Đảng. Mặt khác, tại các cơ quan quản lý nhà nƣớc đã có Đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nƣớc ban hành kèm theo Quyết định số: 112/2001/QĐ - TTg ngày 25/7/2001 của Thủ tƣớng Chính phủ về giáo dục,. Chỉ thị 58/CT-TƢ ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nêu rõ việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác GD&ĐT. Bộ trƣởng Bộ GD&ĐT đã ra Chỉ thị 29/2001/CT-BGD ĐT, ngày 30/7/2001, nêu rõ: “Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục (EduNet) nhằm tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong giai đoạn 2001-2005.
Các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu, tìm hiểu học tập các nƣớc về QL UDCNTT trong hệ thống quản lý để áp dụng ở Việt Nam nhƣng không nhiều. Trong hai năm 2003-2004, việc nghiên cứu quản lý và ứng dụng CNTT trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam đã đƣợc đƣợc nhiều đơn vị quan tâm hơn. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của CNTT, thời gian gần đây Bộ GD&ĐT đã đề cập đến một số văn bản, Nghị định, hƣớng dẫn ứng dụng CNTT vào quản lý, dạy học, nghiên cứu khoa học nhƣ: Thông tƣ số 26/2019/TT-BGDĐT ngày 30/12/2019 Quy định về quản lý, vận hành và sử dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu ngành về giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thƣờng xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019); Quyết định số 74/QĐ-CNTT ngày 12/11/2019 Công bố hệ thống quản lý chất lƣợng tại Cục CNTT phù hợp Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019); Hƣớng dẫn triển khai mô hình ứng dụng CNTT trong trƣờng e 10 phổ thông, 5807/BGDĐT-CNTT (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019); Công văn số 4095/BGDĐT-CNTT ngày 10/9/2018 về việc hƣớng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2018 – 2019 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019); Kế hoạch Thực hiện Đề án “Tăng cƣờng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy - học, nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lƣợng GD&ĐT giai đoạn 2016 - 2020, định hƣớng đến năm 2025” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019). Trong các hội thảo, các nhà khoa học, các nhà quản lý đã mạnh dạn đƣa ra các vấn đề nghiên cứu vị trí tầm quan trọng, ứng dụng và phát triển CNTT đặc biệt là các giải pháp thúc đẩy ứng dụng CNTT trong giáo dục.
Gần đây đã có một số đề tài khoa học nghiên cứu về ứng dụng CNTT trong lĩnh vực giáo dục ở nƣớc ta, chẳng hạn nhƣ: - Đề tài “Quản lý ứng dụng CNTT ở trƣờng trung học phổ thông vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thanh Giang, 2014. Luận án đã nêu ra đƣợc thực trạng và biện pháp quản lý ứng dụng CNTT ở trƣờng THPT. Luận án cũng cung cấp những kinh nghiệm trong quản lý ứng dụng CNTT rất có ích cho cán bộ quản lý. - Đề tài “Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục trẻ tại trƣờng mầm non B, xã Đông Mỹ, Thanh Trì, Hà Nội” của Nguyễn Thị Thu Hƣờng, 2017.
Luận án đã nêu ra đƣợc thực trạng và biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học ở các trƣờng mầm non. - Đề tài “Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” của Phạm Thị Lệ Hằng, 2018. Trên cơ sở kế thừa, hệ thống hóa tài liệu, luận án đã làm sáng tỏ một số vấn đề về vai trò CNTT trong đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện hiện nay, tính tất yếu của việc ứng dụng CNTT trong dạy học, cũng nhƣ nội dung của việc ứng dụng CNTT trong dạy học ở THCS. Trên địa bàn tỉnh Bình Định cũng có những nghiên cứu về ứng dụng e 11 công nghệ thông tin trong dạy học nhƣ: Đề tài “Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trƣờng THPT trên địa bàn tỉnh Bình Định” của Trịnh Hoàng Nha, 2018.
Đề t i “Qu n l ho t ng d học m n tin học ở các trư ng tiểu học trên ịa b n th nh phố Qu Nhơn, tỉnh Bình Định” của Ph m hanh ú, 2020. Qua các nghiên cứu các tác giả đều khẳng định ý nghĩa của việc ứng dụng CNTT vào dạy học và vai trò quan trọng của các biện pháp quản lý. Qua đó, các tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị với các cấp quản lý nhƣ Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT trong việc triển khai một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT vào dạy học tại các trƣờng thuộc phạm vi quản lý. Các công trình nghiên cứu của các tác giả trình bày trên đã đề cập một số nội dung liên quan đến công tác bồi dƣỡng năng lực CNTT và các giải pháp nâng cao chất lƣợng ứng dụng công nghệ thông tin cho giáo viên.
Tuy nhiên, chƣa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục của giáo viên ở các trƣờng mầm non. Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục của giáo viên ở các trƣờng mầm non là vấn đề quan trọng, đặc biệt là huyện miền núi Vân Canh của tỉnh Bình Định còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội. Do đó, quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong giáo dục ở bậc mầm non của huyện là một vấn đề cấp thiết nhằm nâng cao chất lƣợng và hiệu quả giáo dục trẻ em ở các trƣờng mầm non trên địa bàn huyện. Các khái niệm chính của đề tài 1.
Khái niệm quản lý giáo dục 1.