Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Để Thiết Kế Trò Chơi Học Tập Cho Môn Toán Lớp 3

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại. 112 trang · Trường Đại Học Quảng Nam · 2020.

• Tác giả: Phạm Thị Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thanh Phong
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Giáo Dục Tiểu Học
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Thiết Kế Trò Chơi Học Tập Môn Toán Lớp 3
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu của đề tài
• Đối tượng, khách thể nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• Lịch sử nghiên cứu
• Đóng góp của đề tài
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Cấu trúc tổng quan của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ THIẾT KẾ MỘT SỐ TRÒ CHƠI HỌC TẬP CHO HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 3
• 1.1. Cơ sở lý luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3
• 1.1.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán
• 1.1.1.1. Công nghệ thông tin
• 1.1.1.2. Vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
• 1.1.2. Hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán
• 1.1.3. Phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán
• 1.1.3.1. Quan niệm và phạm vi sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán
• 1.1.3.2. Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán
• 1.1.3.3. Cách tiến hành tổ chức trò chơi học tập
• 1.1.3.4. Một số lưu ý khi sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán
• 1.1.4. Ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập
• 1.1.5. Giới thiệu một số phần mềm để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3
• 1.1.5.1. Phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2010
• 1.1.5.2. Phần mềm Violet
• 1.1.5.3. Phần mềm ActivInspire
• 1.1.6. Đặc điểm nhận thức của học sinh giai đoạn 1, 2, 3
• 1.1.6.1. Đặc điểm tâm lý
• 1.1.6.2. Đặc điểm nhận thức
• 1.2. Cơ sở thực tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3
• 1.2.1. Chương trình môn Toán lớp 3
• 1.2.1.1. Mục tiêu chương trình môn Toán lớp 3
• 1.2.1.1.1. Về kiến thức
• 1.2.1.1.2. Về kỹ năng
• 1.2.1.2. Nội dung chương trình môn Toán lớp 3
• 1.2.2. Thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3
• 1.2.2.1. Mục đích điều tra
• 1.2.2.2. Đối tượng điều tra
• 1.2.2.3. Nội dung điều tra
• 1.2.2.3.1. Nội dung khảo sát giáo viên
• 1.2.2.3.2. Nội dung khảo sát học sinh
• 1.2.2.4. Phương pháp điều tra
• 1.2.2.4.1. Phương pháp Ankét (phiếu điều tra)
• 1.2.2.4.2. Phương pháp đàm thoại
• 1.2.2.4.3. Phương pháp quan sát
• 1.2.2.5. Kết quả điều tra và kết luận về kết quả
• 1.2.2.5.1. Kết quả điều tra
• 1.2.2.5.2. Kết luận về kết quả điều tra
• 2. CHƯƠNG 2: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ THIẾT KẾ MỘT SỐ TRÒ CHƠI HỌC TẬP CHO HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ TRONG DẠY HỌC TOÁN LỚP 3
• 2.1. Một số cơ sở cho việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy toán lớp 3
• 2.1.1. Dựa vào mục tiêu, nội dung dạy học môn Toán lớp 3
• 2.1.2. Dựa vào nội dung của phương pháp trò chơi học tập
• 2.1.3. Dựa vào nội dung hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán
• 2.1.4. Dựa vào vai trò của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế trò chơi học tập trong dạy học môn Toán
• 2.1.5. Dựa vào đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 1, 2, 3
• 2.1.6. Dựa vào thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học toán lớp 3
• 2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học toán lớp 3
• 2.2.1. Quy trình thiết kế trò chơi học tập
• 2.2.2. Trò chơi được thiết kế bằng phần mềm Microsoft PowerPoint 2010
• 2.2.2.1. Hướng dẫn sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint 2010
• 2.2.2.1.1. Thiết lập hiệu ứng vào các đối tượng trong Slide (Animations)
• 2.2.2.1.2. Thiết lập các hiệu ứng chuyển Slide trong PowerPoint (Transitions)
• 2.2.2.1.3. Kỹ thuật Trigger
• 2.2.2.2. Hướng dẫn cách tổ chức một số trò chơi học tập trên phần mềm Microsoft PowerPoint 2010
• 2.2.2.2.1. Hướng dẫn cách tổ chức trò chơi học tập “Hái hoa học tốt” trên PowerPoint
• 2.2.2.2.1.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Hái hoa học tốt” trên PowerPoint thông qua bản giấy
• 2.2.2.2.1.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Hái hoa học tốt” trên PowerPoint thông qua YouTube
• 2.2.2.2.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Giúp Khỉ qua sông” trên PowerPoint
• 2.2.2.2.2.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Giúp Khỉ qua sông” trên PowerPoint thông qua bản giấy
• 2.2.2.2.2.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Giúp Khỉ qua sông” trên PowerPoint thông qua kênh YouTube
• 2.2.2.2.3. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Thử tài thủ môn” trên PowerPoint
• 2.2.2.2.3.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Thử tài thủ môn” trên PowerPoint thông qua bản giấy
• 2.2.2.2.3.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Thử tài thủ môn” trên PowerPoint thông qua YouTube
• 2.2.2.2.4. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Ô cửa bí mật” trên PowerPoint
• 2.2.2.2.4.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Ô cửa bí mật” trên PowerPoint thông qua bản giấy
• 2.2.2.2.4.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Ô cửa bí mật” trên PowerPoint thông qua kênh YouTube
• 2.2.3. Trò chơi được thiết kế bằng phần mềm Violet
• 2.2.3.1. Hướng dẫn sử dụng phần mềm Violet
• 2.2.3.1.1. Các thiết lập ban đầu của phần mềm Violet
• 2.2.3.1.2. Tạo trang cơ bản
• 2.2.3.1.3. Cập nhật các chức năng mới
• 2.2.3.1.4. Nhúng Violet vào PowerPoint
• 2.2.3.1.5. Thiết lập trò chơi học tập ở dạng chọn đáp án
• 2.2.3.2. Thiết kế và hướng dẫn cách tổ chức một số trò chơi học tập trên phần mềm Violet
• 2.2.3.2.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Cóc vàng tài ba” trên Violet
• 2.2.3.2.1.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Cóc vàng tài ba” trên Violet thông qua bản giấy
• 2.2.3.2.1.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Cóc vàng tài ba” trên Violet thông qua kênh YouTube
• 2.2.3.2.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Đua xe” trên Violet
• 2.2.3.2.2.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Đua xe” trên Violet thông qua bản giấy
• 2.2.3.2.2.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Đua xe” trên Violet thông qua kênh YouTube
• 2.2.4. Trò chơi được thiết kế bằng phần mềm ActivInspire
• 2.2.4.1. Hướng dẫn sử dụng phần mềm ActivInspire
• 2.2.4.1.1. Bổ sung và định dạng văn bản
• 2.2.4.1.1.1. Bổ sung văn bản (Text)
• 2.2.4.1.1.2. Định dạng văn bản
• 2.2.4.1.2. Trình duyệt đối tượng và công cụ mực thần kỳ (Magic Ink)
• 2.2.4.1.2.1. Trình duyệt đối tượng
• 2.2.4.1.2.2. Công cụ mực thần kỳ (Magic Ink)
• 2.2.4.1.3. Hiệu ứng sang trang
• 2.2.4.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Món quà thần kì” trên ActivInspire
• 2.2.4.2.1. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Món quà thần kì” trên ActivInspire thông qua bản giấy
• 2.2.4.2.2. Hướng dẫn tổ chức trò chơi học tập “Món quà thần kì” trên ActivInspire thông qua kênh YouTube
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mô tả thực nghiệm
• 3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.1.2. Đối tượng thực nghiệm
• 3.1.3. Địa điểm thực nghiệm
• 3.1.4. Thời gian thực nghiệm
• 3.1.5. Chuẩn bị thực nghiệm
• 3.1.6. Tiêu chí đánh giá
• 3.2. Tiến hành thực nghiệm
• 3.3. Kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Hướng nghiên cứu sau đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế trò chơi học tập môn Toán lớp 3

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại. Việc ứng dụng CNTT vào thiết kế trò chơi học tập môn Toán lớp 3 không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị và hấp dẫn. Trò chơi học tập không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề cho học sinh.

1.1. Khái niệm về công nghệ thông tin trong giáo dục

Công nghệ thông tin trong giáo dục được hiểu là việc sử dụng các công cụ công nghệ để hỗ trợ quá trình dạy và học. Điều này bao gồm việc sử dụng phần mềm, ứng dụng và các thiết bị điện tử để tạo ra các bài giảng sinh động và hấp dẫn.

1.2. Lợi ích của việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn Toán

Việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn Toán giúp tăng cường sự hứng thú của học sinh, tạo điều kiện cho việc học tập trở nên trực quan và sinh động hơn. Học sinh có thể dễ dàng tiếp cận kiến thức thông qua các trò chơi học tập được thiết kế hấp dẫn.

II. Thách thức trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào thiết kế trò chơi học tập

Mặc dù việc ứng dụng CNTT vào thiết kế trò chơi học tập mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Giáo viên cần phải có kiến thức vững về CNTT và khả năng thiết kế trò chơi để đảm bảo hiệu quả trong giảng dạy.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng CNTT của giáo viên

Nhiều giáo viên vẫn chưa được đào tạo đầy đủ về CNTT, dẫn đến việc khó khăn trong việc thiết kế và sử dụng các trò chơi học tập. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và sự tiếp thu của học sinh.

2.2. Cơ sở hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ

Nhiều trường học vẫn chưa có đủ thiết bị công nghệ cần thiết để triển khai các trò chơi học tập. Điều này gây khó khăn trong việc áp dụng CNTT vào giảng dạy một cách hiệu quả.

III. Phương pháp thiết kế trò chơi học tập hiệu quả cho môn Toán lớp 3

Để thiết kế trò chơi học tập hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp phù hợp với đặc điểm của học sinh lớp 3. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức.

3.1. Quy trình thiết kế trò chơi học tập

Quy trình thiết kế trò chơi học tập bao gồm việc xác định mục tiêu học tập, lựa chọn nội dung phù hợp và thiết kế các hoạt động trò chơi sao cho hấp dẫn và dễ hiểu cho học sinh.

3.2. Sử dụng phần mềm thiết kế trò chơi

Các phần mềm như Microsoft PowerPoint, Violet và ActivInspire có thể được sử dụng để thiết kế trò chơi học tập. Những phần mềm này cung cấp nhiều công cụ hữu ích giúp giáo viên tạo ra các trò chơi sinh động và hấp dẫn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của trò chơi học tập trong dạy học môn Toán

Việc ứng dụng trò chơi học tập trong dạy học môn Toán đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ ghi nhớ kiến thức tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy phản biện.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả của trò chơi học tập

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tham gia vào các trò chơi học tập có khả năng ghi nhớ kiến thức cao hơn so với phương pháp dạy học truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng trò chơi học tập là một phương pháp hiệu quả trong việc củng cố kiến thức.

4.2. Phản hồi từ học sinh về trò chơi học tập

Học sinh thường có phản hồi tích cực về các trò chơi học tập. Các em cảm thấy hứng thú và vui vẻ hơn khi học, từ đó tạo động lực cho việc học tập.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ứng dụng CNTT trong giáo dục

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế trò chơi học tập cho môn Toán lớp 3 không chỉ mang lại lợi ích cho học sinh mà còn giúp giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy. Tương lai, việc ứng dụng CNTT sẽ ngày càng phát triển và trở thành xu hướng tất yếu trong giáo dục.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ trong giáo dục

Công nghệ sẽ tiếp tục phát triển và mở ra nhiều cơ hội mới cho giáo dục. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy và học.

5.2. Khuyến khích giáo viên nâng cao kỹ năng CNTT

Giáo viên cần được khuyến khích tham gia các khóa đào tạo về CNTT để nâng cao kỹ năng và khả năng thiết kế trò chơi học tập, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong chương trình giáo dục tiểu học, môn Toán giữ vai trò nòng cốt nhằm cung cấp tri thức cơ bản và rèn luyện năng lực tư duy logic cho học sinh. Tuy nhiên, đặc thù môn học với các con số, công thức và hình vẽ trừu tượng dễ tạo ra áp lực tâm lý nếu giáo viên chỉ áp dụng phương pháp truyền thụ một chiều. Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh thông qua phương pháp trò chơi học tập (TCHT) là một hướng tiếp cận cần thiết. Hoạt động củng cố ở cuối mỗi tiết học giữ vị trí quan trọng nhằm hệ thống hóa kiến thức, khắc sâu nội dung bài học và đánh giá mức độ tiếp thu của người học. Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) với sự hỗ trợ của các phần mềm trình chiếu, đa phương tiện và bảng tương tác giúp chuyển hóa các dạng bài tập củng cố thành những trò chơi sinh động, nâng cao hiệu quả sư phạm.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc kết hợp CNTT vào đổi mới phương pháp dạy học Toán tiểu học, tác giả Phạm Thị Trang (chuyên ngành Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Quảng Nam) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3", dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thanh Phong.

Khóa luận xác định mục tiêu và hệ thống 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc ứng dụng CNTT để thiết kế trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3; từ đó thiết kế một số trò chơi học tập cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dạy học.
• Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài, tìm hiểu việc ứng dụng CNTT để thiết kế trò chơi học tập phục vụ hoạt động củng cố môn Toán lớp 3.
• Nhiệm vụ 2: Ứng dụng các phần mềm CNTT để thiết kế các trò chơi học tập phục vụ hoạt động củng cố trong dạy học Toán lớp 3.
• Nhiệm vụ 3: Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của các trò chơi đã thiết kế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3.
• Khách thể nghiên cứu: Giáo viên và học sinh khối lớp 3.
• Phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu lý thuyết và khảo sát thực trạng, tiến hành thực nghiệm sư phạm tại Trường Tiểu học Hùng Vương, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam trong năm học 2019 – 2020 (khóa luận hoàn thành tháng 6/2020).
• Giới hạn nội dung: Tập trung vào hoạt động củng cố kiến thức trong chương trình môn Toán lớp 3.

Lịch sử nghiên cứu: Tác giả tổng thuật các công trình nghiên cứu đi trước liên quan đến ứng dụng CNTT và trò chơi học tập ở bậc tiểu học như: đề tài ứng dụng CNTT trong dạy học Toán lớp 2 của Bùi Quang Huy; nghiên cứu ứng dụng CNTT trong dạy học của Nguyễn Văn Đăng và Trần Ngọc Thuận; ứng dụng CNTT trong dạy các yếu tố hình học lớp 4 của Đỗ Thị Hải; vận dụng trò chơi học tập dạy học Đại lượng và đo đại lượng lớp 3 của Huỳnh Thanh Quý; tổ chức trò chơi Toán học lớp 3 gây hứng thú cho học sinh của Ngô Minh Phương. Đề tài của tác giả đi sâu vào hoạt động củng cố môn Toán lớp 3 kết hợp đa dạng các phần mềm chuyên dụng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm, khung lý thuyết sư phạm, tâm lý học lứa tuổi và phân tích chương trình giáo dục tiểu học:

• Khái niệm và vai trò của CNTT: Trích dẫn định nghĩa CNTT theo Nghị quyết 49/CP ngày 04/08/1993 của Chính phủ về ứng dụng kỹ thuật máy tính, viễn thông và đa phương tiện nhằm đổi mới môi trường dạy học tương tác, tạo điều kiện cung cấp nguồn thông tin trực quan cho học sinh.
• Hoạt động củng cố trong dạy học Toán: Dựa trên định nghĩa từ điển học và lý luận dạy học, xác định củng cố là khâu chốt lại kiến thức - kỹ năng trọng tâm, rèn luyện kỹ năng diễn đạt, khắc sâu tri thức và là căn cứ đánh giá chất lượng tiết dạy.
• Phương pháp trò chơi học tập: Hệ thống hóa cấu trúc 5 bước tổ chức trò chơi (Giới thiệu trò chơi -> Chơi thử -> Chơi thật -> Nhận xét kết quả -> Kết thúc trò chơi); các nguyên tắc thiết kế trò chơi (đảm bảo tính mục đích, tính vừa sức, quy định thưởng phạt rõ ràng, thời lượng 5-10 phút).
• Đặc điểm tâm lý và nhận thức học sinh lớp 1, 2, 3 (6–8 tuổi): Học sinh đang trong giai đoạn chuyển từ hoạt động vui chơi sang học tập; tri giác mang tính đại thể và cảm xúc; chú ý có chủ định còn yếu, dễ phân tán; trí nhớ máy móc chiếm ưu thế, bắt đầu hình thành ghi nhớ có chủ định ở lớp 3; tư duy cụ thể trực quan - hành động.
• Chương trình Toán lớp 3: Khảo sát toàn diện 5 mạch kiến thức gồm: Số học (chiếm 70% thời lượng, 62 bài), Đại lượng và đo đại lượng (14 bài), Yếu tố hình học (14 bài), Giải toán có lời văn (chiếm 9% thời lượng, 6 bài), Yếu tố thống kê (2 bài).
• Công cụ phần mềm ứng dụng: Microsoft PowerPoint 2010 (kỹ thuật Trigger, hiệu ứng Animation, Transition), Violet 1.9 (công cụ soạn thảo bài giảng trực tuyến, tạo bài tập trắc nghiệm), ActivInspire (phần mềm bảng tương tác Promethean, Flipchart, công cụ Magic Ink).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp nghiên cứu tài liệu; phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp Ankét (phiếu điều tra): Khảo sát bằng phiếu hỏi đối với mẫu gồm $5$ giáo viên dạy khối lớp 3 và $62$ học sinh thuộc hai lớp 3/3 và 3/5 tại Trường Tiểu học Hùng Vương, TP. Tam Kỳ.
  • Phương pháp đàm thoại: Phỏng vấn trực tiếp giáo viên và học sinh trong giờ giải lao để tìm hiểu tâm tư, thuận lợi, khó khăn.
  • Phương pháp quan sát sư phạm: Dự giờ, quan sát trực tiếp các tiết dạy bình thường và tiết dạy có ứng dụng CNTT ở hoạt động củng cố.
  • Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tham khảo ý kiến giảng viên chuyên môn để định hướng nghiên cứu.
  • Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Dạy thử nghiệm hoạt động củng cố bằng các trò chơi được thiết kế trên phần mềm, sử dụng phiếu bài tập kiểm tra đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về CNTT, vai trò của trò chơi học tập, phân tích cấu trúc chương trình Toán lớp 3 và trình bày kết quả khảo sát thực trạng tại Trường Tiểu học Hùng Vương:

Kết quả khảo sát giáo viên ($N = 5$):

• Về mức độ sử dụng CNTT cho hoạt động củng cố: $20%$ (1/5 GV) thường xuyên sử dụng; $60%$ (3/5 GV) thỉnh thoảng; $20%$ (1/5 GV) hiếm khi sử dụng.
• Về phần mềm thiết kế TCHT: $60%$ (3/5 GV) dùng PowerPoint; $40%$ (2/5 GV) dùng Violet; $0%$ sử dụng ActivInspire hoặc phần mềm khác.
• Về khó khăn: $100%$ (5/5 GV) cho rằng việc thiết kế TCHT tốn nhiều thời gian, công sức chuẩn bị; $40%$ (2/5 GV) gặp khó khăn về năng lực sử dụng phần mềm. Cơ sở vật chất của trường đạt $100%$ trang bị tivi ở mỗi lớp học.
• Đánh giá sự cần thiết: $40%$ đánh giá rất cần thiết; $60%$ đánh giá cần thiết.
• Tác dụng của TCHT ứng dụng CNTT: $100%$ GV nhận định trò chơi giúp tập trung sự chú ý của học sinh và tạo không khí vui vẻ, hứng khởi; $80%$ cho rằng giúp học sinh hiểu sâu kiến thức; $20%$ cho rằng giúp rèn luyện trí nhớ.

Nội dung khảo sát giáo viên ($N=5$)	Số lượng lựa chọn	Tỷ lệ (%)
Mức độ sử dụng CNTT trong hoạt động củng cố
- Thường xuyên	1/5	20%
- Thỉnh thoảng	3/5	60%
- Hiếm khi	1/5	20%
Phần mềm được giáo viên sử dụng
- Microsoft PowerPoint	3/5	60%
- Violet	2/5	40%
- ActivInspire	0/5	0%
Khó khăn khi ứng dụng CNTT
- Tốn nhiều thời gian thiết kế	5/5	100%
- Năng lực sử dụng phần mềm	2/5	40%
- Trang thiết bị trường học	0/5	0%
Nhu cầu của giáo viên
- Tiết kiệm thời gian thiết kế	5/5	100%
- Giao diện bắt mắt, dễ dùng	3/5	60%

Kết quả khảo sát học sinh ($N = 62$):

• Thái độ đối với môn Toán: $56,5%$ (35/62 HS) rất thích; $27,4%$ thích; $16,1%$ bình thường; $0%$ không thích.
• Tiếp cận TCHT trong hoạt động củng cố: $46,8%$ (29/62 HS - chủ yếu lớp 3/3) được tiếp xúc thường xuyên; $48,4%$ (30/62 HS - chủ yếu lớp 3/5) thỉnh thoảng; $4,8%$ (3/62 HS) hiếm khi.
• Mức độ tiếp nhận và thái độ tham gia: $88,7%$ (55/62 HS) nắm vững cách chơi và nhiệm vụ chơi; $85,5%$ (53/62 HS) chủ động, tự giác tham gia; $14,5%$ (9/62 HS) quan sát, suy nghĩ nhưng rụt rè không dám tham gia vì áp lực thi đấu theo đội.
• Mức độ yêu thích và lý do: $72,6%$ (45/62 HS) rất thích thú; $27,4%$ thích thú. Lý do chính: $100%$ do giao diện đẹp mắt và không khí lớp học thư giãn; $80,6%$ do giúp dễ nhớ bài học; $45,2%$ do kích thích sáng tạo.
• Nhu cầu của học sinh: $100%$ mong muốn trò chơi có hình ảnh, âm thanh sống động và đa dạng thể loại; $50%$ thích hình thức chơi tập thể cả lớp; $50%$ thích chia đội thi đấu cạnh tranh.

---

Chương 2: Ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học Toán lớp 3

Dựa trên mục tiêu bài học, đặc điểm tâm sinh lý học sinh và kết quả khảo sát, tác giả xây dựng quy trình thiết kế và trực tiếp thiết kế 7 trò chơi học tập trên 3 phần mềm, kèm hướng dẫn triển khai qua tài liệu bản giấy và video hướng dẫn trên YouTube:

1. Thiết kế trên phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2010:

   • Ứng dụng kỹ thuật Trigger (kích hoạt đối tượng), kết hợp hệ thống hoạt họa (Animations), chuyển trang (Transitions) và siêu liên kết (Hyperlink).
   • Thiết kế 4 trò chơi học tập:
     • Trò chơi "Hái hoa học tốt": Học sinh chọn bông hoa mang số hiệu câu hỏi; khi kích chuột vào hoa, câu hỏi xuất hiện; kiểm tra kết quả đúng/sai kèm hiệu ứng âm thanh khen ngợi.
     • Trò chơi "Giúp Khỉ qua sông": Tạo bối cảnh nhân vật hoạt hình; mỗi câu trả lời đúng giúp chú khỉ vượt qua một chướng ngại vật/tảng đá để sang bờ bên kia.
     • Trò chơi "Thử tài thủ môn": Tái hiện tình huống sút bóng cầu môn; học sinh chọn đáp án đúng để thủ môn bắt bóng hoặc sút tung lưới.
     • Trò chơi "Ô cửa bí mật": Mỗi ô cửa chứa một câu hỏi toán học; giải đáp đúng các mảnh ghép sẽ mở ra bức tranh chủ đề ẩn phía sau.

2. Thiết kế trên phần mềm Violet 1.9:

   • Tận dụng thế mạnh tương tác đa phương tiện, tích hợp âm thanh, hình ảnh động Flash, dễ dàng xuất bản và đóng gói hoặc nhúng trực tiếp vào slide PowerPoint.
   • Thiết kế 2 trò chơi học tập:
     • Trò chơi "Cóc vàng tài ba": Trò chơi trắc nghiệm tương tác dạng chọn phương án đúng để nhân vật chú cóc nhảy qua lá sen về đích an toàn.
     • Trò chơi "Đua xe": Trò chơi trắc nghiệm tính giờ; trả lời đúng và nhanh giúp xe đua tăng tốc vượt qua đối thủ.

3. Thiết kế trên phần mềm ActivInspire:

   • Khai thác môi trường bảng tương tác Flipchart của Promethean, định dạng đối tượng, hiệu ứng chuyển trang và đặc biệt là công cụ "Mực thần kỳ" (Magic Ink) để tạo hiệu ứng tương tác trực tiếp trên bảng lật.
   • Thiết kế 1 trò chơi học tập:
     • Trò chơi "Món quà thần kì": Ứng dụng công cụ Magic Ink để ẩn/hiện đáp án và phần thưởng bí mật khi học sinh đưa kính lúp thần kỳ quét qua các vùng đối tượng.

---

Thực nghiệm sư phạm (Chương 3)

Tác giả tiến hành thực nghiệm sư phạm tại Trường Tiểu học Hùng Vương nhằm kiểm chứng tính hiệu quả và khả thi của hệ thống trò chơi đã thiết kế:

• Tiến trình thực nghiệm: Sử dụng các trò chơi được thiết kế trên PowerPoint, Violet và ActivInspire vào hoạt động củng cố cuối bài học ở các tiết dạy học Toán lớp 3.
• Tiêu chí và công cụ đánh giá: Đánh giá mức độ hứng thú, khả năng tương tác của học sinh trong giờ học và kiểm tra định lượng mức độ tiếp thu kiến thức thông qua phiếu bài tập củng cố ngay sau tiết học.
• Kết quả thực nghiệm: Đa số học sinh hoàn thành tốt bài tập trên phiếu; tỷ lệ học sinh nắm vững kiến thức, thao tác tính toán nhanh và chính xác tăng rõ rệt; không khí lớp học sôi nổi, học sinh tự tin tham gia hoạt động củng cố (thể hiện tại Bảng 23 và Biểu đồ 4 trong khóa luận).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Tổng hợp đầy đủ hệ thống 5 mạch kiến thức chương trình Toán lớp 3, xác định rõ mạch Số học là trọng tâm ($70%$ thời lượng).
• Phản ánh trung thực thực trạng ứng dụng CNTT tại Trường Tiểu học Hùng Vương: $100%$ phòng học có tivi nhưng $100%$ giáo viên gặp áp lực về thời gian chuẩn bị; $60%$ GV dùng PowerPoint, $40%$ dùng Violet và chưa khai thác ActivInspire.
• Xây dựng hoàn chỉnh kịch bản, quy trình kỹ thuật và thiết kế thành công 7 trò chơi học tập đa dạng trên 3 nền tảng phần mềm phổ biến (PowerPoint 2010, Violet 1.9, ActivInspire).
• Số hóa tài liệu hướng dẫn thông qua văn bản chi tiết và video trên nền tảng YouTube, giúp giáo viên dễ dàng tự thực hành và áp dụng.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất

• Đối với nhà trường và ngành giáo dục: Tiếp tục bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu kỹ năng ứng dụng CNTT và khai thác các phần mềm dạy học tương tác mới (như ActivInspire) cho giáo viên tiểu học.
• Đối với giáo viên: Cần chủ động học hỏi nâng cao trình độ tin học; khai thác triệt để kho tài nguyên số; lựa chọn trò chơi phù hợp với mục tiêu bài học và quỹ thời gian (5–10 phút); linh hoạt kết hợp hình thức chơi cá nhân, chia đội hoặc tập thể để lôi cuốn toàn bộ học sinh.
• Quy trình tổ chức TCHT: Phải phổ biến luật chơi rõ ràng, kiểm soát tốt trật tự lớp học, tránh gây ồn ào ảnh hưởng tiết học sau và đảm bảo công bằng trong khen thưởng.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt lý luận: Vận dụng và hệ thống hóa lý luận về phương pháp trò chơi học tập kết hợp CNTT vào hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp bộ sản phẩm mẫu gồm 7 trò chơi học tập có tính ứng dụng cao, kèm quy trình kỹ thuật cụ thể (Trigger, nhúng Flash/Violet, Magic Ink) làm tài liệu tham khảo thiết thực cho giáo viên tiểu học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm chỉ được thực hiện trên quy mô hẹp tại một trường tiểu học (Trường Tiểu học Hùng Vương, TP. Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) với mẫu khảo sát gồm 5 giáo viên và 62 học sinh.
  • Đề tài mới chỉ tập trung nghiên cứu và thiết kế trò chơi phục vụ cho khâu củng cố bài học môn Toán lớp 3, chưa bao quát toàn bộ các hoạt động khác trong tiến trình dạy học (như kiểm tra bài cũ hay hình thành kiến thức mới).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu thiết kế trò chơi học tập có ứng dụng CNTT cho tất cả các khối lớp khác trong bậc tiểu học (lớp 1, 2, 4, 5).
  • Nghiên cứu ứng dụng CNTT cho các hoạt động dạy học khác (khởi động, khám phá, hình thành kiến thức mới, ôn tập ngoại khóa).
  • Tiếp tục nghiên cứu sâu các tính năng nâng cao của các phần mềm dạy học tương tác hiện đại.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với các nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học: Là tài liệu tham khảo mẫu mực về cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp phương pháp dạy học; cung cấp kiến thức nền tảng về tâm sinh lý học sinh lớp 1-2-3 và kỹ năng thiết kế bài giảng điện tử.
• Giáo viên tiểu học đang trực tiếp giảng dạy môn Toán: Có thể sử dụng trực tiếp các mẫu trò chơi (như "Hái hoa học tốt", "Giúp Khỉ qua sông", "Cóc vàng tài ba", "Món quà thần kì") hoặc học hỏi các kỹ thuật đồ họa, kỹ thuật Trigger trên PowerPoint, cách nhúng Violet và sử dụng Magic Ink trong ActivInspire để tự thiết kế bài giảng.
• Cán bộ quản lý chuyên môn và người làm nghiên cứu sư phạm: Tham khảo số liệu khảo sát thực trạng về rào cản thời gian và kỹ năng CNTT của giáo viên, từ đó xây dựng nội dung tập huấn chuyên môn sát với thực tiễn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng những phần mềm CNTT nào để thiết kế trò chơi học tập?
Tác giả sử dụng 3 phần mềm chính: Microsoft Office PowerPoint 2010 (sử dụng kỹ thuật Trigger, Animations, Transitions), Violet 1.9 (soạn thảo bài giảng trắc nghiệm tương tác) và ActivInspire (phần mềm bảng tương tác Promethean sử dụng công cụ Magic Ink).

2. Khảo sát thực trạng trong khóa luận được thực hiện trên đối tượng nào và ở đâu?
Khảo sát được tiến hành tại Trường Tiểu học Hùng Vương, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, với khách thể điều tra gồm 5 giáo viên dạy khối 3 và 62 học sinh thuộc hai lớp 3/3 và 3/5.

3. Khó khăn lớn nhất của giáo viên khi ứng dụng CNTT thiết kế trò chơi theo kết quả khảo sát là gì?
Theo kết quả điều tra, $100%$ (5/5) giáo viên cho biết việc thiết kế trò chơi học tập tốn rất nhiều thời gian và công sức trong khâu chuẩn bị, và $40%$ (2/5) gặp khó khăn về kỹ năng sử dụng phần mềm.

4. Tác giả đã thiết kế cụ thể bao nhiêu trò chơi học tập trong khóa luận?
Tác giả đã thiết kế 7 trò chơi học tập, bao gồm: 4 trò chơi trên PowerPoint ("Hái hoa học tốt", "Giúp Khỉ qua sông", "Thử tài thủ môn", "Ô cửa bí mật"); 2 trò chơi trên Violet ("Cóc vàng tài ba", "Đua xe"); và 1 trò chơi trên ActivInspire ("Món quà thần kì").

5. Vì sao tác giả chọn hoạt động củng cố để ứng dụng trò chơi học tập?
Vì củng cố là khâu chốt lại kiến thức trọng tâm, giúp học sinh hệ thống hóa và khắc sâu bài học. Đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 3 ghi nhớ máy móc còn chiếm ưu thế, nên việc củng cố bằng trò chơi CNTT sinh động giúp giảm bớt sự khô khan, duy trì hứng thú và giúp giáo viên đánh giá chính xác chất lượng tiếp thu của học sinh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Trang đã giải quyết trọn vẹn nhiệm vụ nghiên cứu lý luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học Toán lớp 3 thông qua CNTT. Với hệ thống 7 trò chơi học tập được thiết kế công phu trên PowerPoint, Violet và ActivInspire, đề tài cung cấp một giải pháp trực quan, hiệu quả cho hoạt động củng cố kiến thức. Kết quả khảo sát và thực nghiệm tại Trường Tiểu học Hùng Vương khẳng định tính khả thi của mô hình, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở bậc tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỂ THIẾT KẾ MỘT SỐ TRÒ CHƠI HỌC TẬP CHO HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 3 1. Cơ sở lý luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập cho hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán lớp 3 1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán 1. Công nghệ thông tin Công nghệ thông tin (CNTT) (tiếng anh: Information Technology viết tắt là IT) là một nhánh ngành kỹ thuật sử dụng máy tính và phần mềm máy tính để chuyển đổi, lưu trữ, bảo vệ, xử lý, truyền tải và thu nhập thông tin.

Ở Việt Nam, khái niệm Công nghệ thông tin được hiểu và định nghĩa trong nghị quyết Chính phủ 49/CP ký ngày 04/08/1993:“Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kĩ thuật hiện đại – chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông – nhằm tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội”. [5/tr4] Các lĩnh vực chính của công nghệ thông tin bao gồm quá trình tiếp thu, xử lý, lưu trữ và phổ biến hóa âm thanh, phim ảnh, văn bản và thông tin số bởi vi điện tử dựa trên sự kết hợp giữa máy tính và truyền thông. Một vài lĩnh vực hiện đại và nổi bật của công nghệ thông tin như: các tiêu chuẩn web thế hệ tiếp theo, tin sinh học (Bioinformatics), điện toán đám mây, hệ thống thông tin toàn cầu, tri thức quy mô lớn và nhiều lĩnh vực khác. Vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Trong thời kỳ công nghệ số phát triển như vũ bão hiện nay, ứng dụng các hình thức dạy học có sử dụng công nghệ thay cho cách dạy học truyền thống là một tất yếu.

Việc đưa CNTT vào nhà trường sẽ góp phần đặc biệt quan trọng trong việc cải tiến môi trường dạy học. Tạo môi trường giáo dục tương tác cao chứ không đơn thuần là thầy giảng – trò ghi. HS được khuyến khích và tạo điều 5 kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lí quá trình tự học. Trong các tiết học, HS sẽ hứng thú hơn nếu thầy cô biết cách đầu tư các hình ảnh, âm thanh, video vào bài giảng của mình.

Bên cạnh đó CNTT có khả năng cung cấp một lượng thông tin khổng lồ. Điểm nổi bật là phương pháp giảng dạy bằng CNTT so với phương pháp dạy học truyền thống là sự đa dạng trong việc cung cấp thông tin, tài liệu cho người học qua hình ảnh, âm thanh sống động và video mô phỏng,. làm cho người học thích thú hơn, dễ tiếp thu và ghi nhớ kiến thức tốt hơn và qua đó tác động một cách tích cực tới sự phát triển trí tuệ của người học. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn Toán cũng hết sức quan trọng.

Tuy trong môn Toán không có nhiều hình ảnh như các bộ môn khác, nó chỉ có những con số, những bài toán và hình vẽ, nhưng không phải vì thế mà không cần ứng dụng CNTT. Nếu như những con số, những bài toán và những hình vẽ được đưa lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh các hiệu ứng, thay đổi màu chữ hay gạch chân các điểm mấu chốt của bài thì sẽ giúp học sinh dễ dàng nắm bắt được nội dung bài học và làm cho tiết học hiệu quả hơn. Chính vì vậy, việc đưa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán là cần thiết. Hoạt động củng cố trong dạy học môn Toán Trong quá trình giảng dạy cho dù bài giảng có hay, có hấp dẫn đến đâu nếu không có củng cố thì chưa thể coi là dạy tốt.

Có không ít GV chưa thấy tác dụng của việc củng cố nên thường bỏ qua hay làm một cách chiếu lệ. Thực tế dạy học đã chứng minh qua củng cố sẽ giúp học sinh ghi nhớ tốt các kiến thức đã học. Việc nhắc lại kiến thức khi củng cố giúp ích rất nhiều cho sự ghi nhớ. Củng cố bài học thường xuyên còn giúp GV đánh giá được chất lượng bài giảng, mức độ lĩnh hội của HS, từ đó có biện pháp bổ sung và sửa chữa kịp thời phương pháp lên lớp của mình.

- Theo từ điển tiếng Việt: + Củng cố (động từ): nhớ lại để nắm vững và nhớ kĩ hơn + Củng cố kiến thức: làm cho kiến thức đã tiếp thu được trở nên vững chắc hơn. - Củng cố kiến thức thuộc phạm trù của mục đích dạy học, củng cố bài là một khâu của quá trình giảng dạy. 6 - Như vậy “Củng cố bài học là một khâu không thể thiếu trong quá trình giảng dạy. Nó thể hiện được tính toàn vẹn trong bài giảng.

Thông qua việc củng cố, ôn luyện mà giáo viên có thể khắc sâu kiến thức cho học sinh.” - Hoạt động củng cố kiến thức cũng một hoạt động giữ vai trò quan trọng trong quá trình dạy học vì: + Giúp HS ghi nhớ các kiến thức đã học. + Giúp HS nắm bài một cách vững chắc hơn. + Giúp HS rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức. + Giúp HS rèn luyện cách diễn đạt, trả lời, tái hiện các kiến thức đã học.

+ Hệ thống hóa kiến thức đã học. + Giúp GV đánh giá được chất lượng bài giảng. Như vậy, có thể thấy củng cố là giai đoạn chốt lại những kiến thức và kĩ năng quan trọng đã truyền thụ. Giai đoạn hình thành, rèn luyện và phát triển kĩ năng tư duy, sáng tạo cho học sinh.

Cuối cùng nó là căn cứ quan trọng để đánh giá tiết dạy tốt. Phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán 1. Quan niệm và phạm vi sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán Trò chơi toán học là trò chơi trong đó chứa các yếu tố toán học nào đó và gắn với nội dung bài học; giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi và để học. Trò chơi toán học có tác dụng cả về mặt rèn luyện trí tuệ lẫn thể chất và phẩm chất đạo đức.

Trò chơi học tập trong dạy học môn Toán được sử dụng khi dẫn dắt, hình thành kiến thức mới; củng cố kiến thức, luyện tập kĩ năng; hay ôn tập, rèn luyện tư duy trong giờ ngoại khóa. Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán * Ưu điểm - Làm không khí lớp học sôi nổi, giao lưu, cởi mở giữa học sinh. - Rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo, tư duy nhanh nhẹn. 7 - Học sinh tiếp thu kiến thức tự giác, chủ động, tích cực hơn.

- Học sinh củng cố và hệ thống hóa kiến thức, phát triển vốn kinh nghiệm. - Giúp học sinh biết tự kiềm chế và rèn luyện tính tự chủ. * Nhược điểm - Gây ồn ào, mất trật tự, nề nếp của lớp. - Tốn thời gian nếu như người giáo viên tổ chức không tốt.

Cách tiến hành tổ chức trò chơi học tập * Chuẩn bị - Xây dựng trò chơi: Lựa chọn một hoạt động nào đó để xây dựng trò chơi sao cho hợp lí với bài học và phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh. - Nắm vững các yêu cầu, mục đích giáo dục của trò chơi để hướng mọi hoạt động phục vụ cho mục đích yêu cầu ấy. - Phải chuẩn bị tốt các phương tiện (dụng cụ, vật liệu,.) phục vụ cho trò chơi. * Bước tiến hành * Bước 1: Giới thiệu trò chơi - Nêu tên trò chơi - Thời gian chơi - Hướng dẫn cách chơi: vừa mô tả, vừa thực hành - Phổ biến luật chơi - Phân chia nhóm chơi (nếu có) * Bước 2: Cho học sinh chơi thử (nếu cần) - Nhấn mạnh luật chơi, nhất là những lỗi thường gặp ở phần chơi thử.

* Bước 3: Chơi thật * Bước 4: Nhận xét kết quả trò chơi (có thể thưởng hoặc phạt người thắng hoặc người thua), nhận xét thái độ của người tham dự và rút kinh nghiệm. * Bước 5: Kết thúc trò chơi - Giáo viên hỏi xem học sinh đã học được gì qua trò chơi hoặc giáo viên tổng kết lại những gì cần học qua trò chơi và những sai lầm cần tránh. Một số lưu ý khi sử dụng phương pháp trò chơi học tập trong dạy học Toán * Lưu ý về cách thiết kế trò chơi toán học - Trò chơi phải củng cố một số nội dung toán học trong chương trình Toán ở một lớp cụ thể. - Gây được hứng thú trong quá trình hoạt động của học sinh.

- Mỗi trò chơi có một tên gọi ngộ nghĩnh, chứa đựng yếu tố may rủi, kích thích người tham gia, bộc lộ kiến thức và kĩ năng thực sự. - Mỗi trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian học tập trong các giờ học Toán để học sinh vui mà học, học mà vui. - Phải thể hiện được tính thi đua giữa các cá nhân và các nhóm. - Có cách chơi và cách tính điểm rõ ràng.

Có quy định về sự “thưởng” và “phạt”. * Lưu ý khi tổ chức trò chơi học tập môn Toán - Giáo viên cần phổ biến rõ luật chơi. - Các trò chơi nên tổ chức theo nhóm trong lớp học với thời gian từ 5 đến 10 phút. - Cần tránh để học sinh tốn quá nhiều sức lực ảnh hưởng đến tiết học tiếp theo.

- Giáo viên cần kiểm soát để học sinh không chơi quá sôi nổi gây ôn ào mất trật tự làm giáo viên khó điều khiển. - Tránh để học sinh tham gia gay gắt dẫn tới cạnh tranh thiếu lành mạnh, gian lận,. - Giáo viên phải có khả năng bao quát và dự kiến được các tình huống có thể xảy ra trong quá trình chơi để kịp thời ứng phó. Ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế một số trò chơi học tập Trò chơi học tập là một hoạt động được tổ chức có tính chất vui chơi, giải trí.

Thông qua trò chơi học tập học sinh có điều kiện “Học mà chơi, chơi mà học”. Trò chơi giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng hơn, phát 9 triển thêm những điều kiện mới mà các em đã tiếp cận trong sách giáo khoa, luyện tập những kĩ năng thao tác mà các em đã được học tập. Qua vui chơi các em đã được rèn luyện những tình huống khác nhau buộc mình phải có sự lựa chọn hợp lí, tự mình phát hiện được những điểm mạnh, điểm yếu, những khả năng hứng thú cũng như nhược điểm của bản thân.