HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐÌNH TRUNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2023 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐÌNH TRUNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 9 85 01 03 Người hướng dẫn: PGS. Cao Việt Hà PGS. Lê Thị Giang HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ bất cứ học vị nào khác trước đây.
Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng 02 năm 2023 Tác giả luận án Nguyễn Đình Trung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến: + PGS. Cao Việt Hà và PGS.
Lê Thị Giang là những người đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. + Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Ban Chủ nhiệm Khoa Tài nguyên và Môi trường; Tập thể các thầy cô Khoa Tài nguyên và Môi trường, đặc biệt là các thầy cô thuộc Bộ môn Trắc địa bản đồ, Bộ môn Khoa học đất và Dinh dưỡng cây trồng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ, đóng góp ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận án này. + Lãnh đạo UBND Tỉnh Vĩnh Phúc, lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc, lãnh đạo UBND huyện Yên Lạc, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp, Chi cục thống kê, Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh huyện Yên Lạc và UBND các xã, thị trấn đã hỗ trợ cập nhật số liệu, cung cấp tài liệu, phối hợp giúp đỡ tôi trong thời gian tôi nghiên cứu thực hiện luận án. + Xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình và bạn bè, đồng nghiệp đã động viên hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng 02 năm 2023 Tác giả luận án Nguyễn Đình Trung ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ vıết tắt. vi Danh mục bảng.
viii Danh mục hình. ix Trích yếu luận án. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Đất nông nghiệp. Chất lượng đất nông nghiệp.
Quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Quản lý chất lượng đất nông nghiệp tại một số nước trên thế giới.
Quản lý chất lượng đất nông nghiệp tại Việt Nam. Một số nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Một số nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp trên thế giới. Một số nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng đất nông nghiệp tại Việt Nam.
Định hướng nghiên cứu. Nhận xét chung về tổng quan tài liệu. Đề xuất định hướng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Tình hình quản lý và sử dụng đất nông nghiệp huyện Yên Lạc. Đánh giá chất lượng đất nông nghiệp huyện Yên Lạc.
Xây dựng cơ sở dữ liệu và mô hình quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Giải pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng, khai thác và quản lý mô hình chất lượng đất nông nghiệp huyện Yên Lạc. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập liệu sơ cấp. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu và phân tích đất. Phương pháp đánh giá đất đai theo FAO.
Phương pháp xây dựng cơ sở dữ liệu chất lượng đất. Phương pháp xây dựng mô hình quản lý chất lượng đất nông nghiệp. Kết quả và thảo luận. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện yên lạc, tỉnh vĩnh phúc.
Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội. Tình hình quản lý và sử dụng đất nông nghiệp huyện yên lạc. Tình hình quản lý đất nông nghiệp huyện Yên Lạc.
Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Biến động đất nông nghiệp huyện Yên Lạc giai đoạn 2014 - 2020. Đánh giá chất lượng đất nông nghiệp huyện yên lạc. Phúc tra hoàn thiện bản đồ đất.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Đánh giá thích hợp đất đai phục vụ phát triển một số cây trồng chính của huyện Yên Lạc. Xây dựng bản đồ độ phì xã Đại Tự. Xây dựng cơ sở dữ liệu và mô hình quản lý chất lượng đất nông nghiệp.
Thực trạng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin trong quản lý đất nông nghiệp huyện Yên Lạc. Xây dựng cơ sở dữ liệu chất lượng đất. Xây dụng mô hình quản lý chất lượng đất nông nghiệp huyện Yên Lạc (YLS). Giải pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng, khai thác và quản lý mô hình chất lượng đất nông nghiệp huyện Yên Lạc.
Giải pháp về hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng trang thiết bị máy tính, phần mềm. Giải pháp đồng bộ hệ thống cơ sở dữ liệu và kết nối thông tin. Giải pháp về nguồn nhân lực. Giải pháp tổ chức thực hiện.
Kết luận và kiến nghị. 136 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan tới luận án. 137 Tài liệu tham khảo. 138 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AHP Phân tích thứ bậc (Analytical Hieraachy Process) BĐĐC Bản đồ địa chính BĐHTSDĐ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất BĐQH Bản đồ quy hoạch BTNMT Bộ Tài Nguyên & Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CĐS Chuyển đổi số CCN Cụm công nghiệp Dung tích hấp phụ trao đổi cation (Cation exchange CEC capacity) CLĐ Chất lượng đất CNTT Công nghệ thông tin CSDL Cơ sở dữ liệu DEM Mô hình số độ cao (Digital Elevation Model) DSS Hệ thống hỗ trợ ra quyết định (Decision Support System) ĐKĐĐ Đăng ký đất đai ĐVT Đơn vị tính Tổ chức Nông lương Liên hiệp quốc (Food and FAO Agriculture Organization of the United Nations) GPS Hệ thống định vị toàn cầu (Global Positioning System) GIS Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System) HN-72 Hệ tọa độ Hà Nội -1972 HSĐC Hồ sơ địa chính HTTT Hệ thống thông tin KMS Hệ thống quản lý kiến thức KT-XH Kinh tế - xã hội KH&CN Khoa học và công nghệ KH&KT Khoa học và kỹ thuật vi Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt LIS Hệ thống thông tin đất đai (Land Information System) LMU Đơn vị bản đồ đất đai (Land Mapping Unit) LSI Chỉ số phù hợp đất LUT Loại sử dụng đất (Land Use Type) MIS Hệ thống quản lý thông tin Phương pháp đánh giá đa chỉ tiêu (Multi criteria MCE evaluation) OM Cacbon hữu cơ (Organic Cacbon) POPMAP Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia PTNT Phát triển nông thôn QCVN Quy chuẩn Việt Nam QLĐĐ Quản lý đất đai QSDĐ Quyền sử dụng đất RS Công nghệ viễn thám SXNN Sản xuất nông nghiệp TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TN&MT Tài nguyên và Môi trường TNMT Tài nguyên môi trường TTDL Trung tâm dữ liệu UBND Ủy ban nhân dân Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc, (United Nations Educational Scientific and Cultural UNESCO Organization) Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ (United States Department of USDA Agriculture) VN-2000 Hệ tọa độ Việt Nam – 2000 xDSL Kết nối internet băng thông YLS Mô hình quản lý chất lượng đất huyện Yên Lạc vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 4.
Diện tích năng suất sản lượng một số cây hàng năm giai đoạn 2015-2020. Thống kê kết quả đo đạc bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Yên Lạc. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2020. Biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2014 – 2020.
Phân loại đất huyện Yên Lạc. Chỉ tiêu phân cấp và mã hóa xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai huyện Yên Lạc. Yêu cầu về sử dụng đất đối với một số loại sử dụng chính.
Tổng hợp diện tích phân hạng thích hợp các LMU huyện Yên Lạc. Chỉ tiêu phân cấp các đặc tính độ phì đất sản xuất nông nghiệp. Diện tích các loại đất theo cấp độ chua. Diện tích các loại đất theo hàm lượng chất hữu cơ tổng số.
Diện tích các loại đất theo hàm lượng lân dễ tiêu. Diện tích các loại đất theo hàm lượng kali dễ tiêu. Diện tích các loại đất theo dung tích hấp thu cation trong đất. Diện tích các loại đất theo độ phì nhiêu tầng đất mặt.
Cấu trúc cơ sở dữ liệu của nhóm nền địa lý. Cấu trúc cơ sở dữ liệu thuộc tính của chất lượng đất. Cách mã hóa thông tin về chất lượng đất huyện Yên Lạc. Kết quả thống kê chất lượng đất theo đơn vị hành chính.
Thống kê chất lượng đất theo mức độ thích hợp đất trồng lúa. Kết quả thống kê chất lượng đất theo loại đất. Thống kê, kiểm kê định kỳ diện tích đất nông nghiệp. 125 viii DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang 3.