Chương 3 TUYỂN MỘ NHÂN LỰC Chương 3 tập trung nghiên cứu về tuyển mộ nhân lực của doanh nghiệp. Sau khi học xong chương này, người học sẽ nắm được các kiến thức và kỹ năng cơ bản về: Khái niệm và vai trò của tuyển mộ nhân lực, các nội dung của tuyển mộ nhân lực (xác định nguồn tuyển mộ nhân lực, tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên) và thông báo tuyển dụng. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA TUYỂN MỘ NHÂN LỰC 3. Khái niệm Sau khi xác định chính xác nhu cầu tuyển dụng nhân lực cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu và thời điểm thì nhiệm vụ tiếp theo của doanh nghiệp là tuyển mộ nhân lực.
Tuyển mộ nhân lực là một trong hai nhiệm vụ chính của tuyển dụng nhân lực. Tuyển mộ nhân lực đóng vai trò tìm kiếm và thu hút ứng viên tiềm năng nộp đơn ứng tuyển để doanh nghiệp lựa chọn. Vì vậy có thể hiểu, tuyển mộ nhân lực là quá trình tìm kiếm và thu hút ứng viên nhằm có một lực lượng ứng viên phù hợp với nhu cầu tuyển dụng nộp đơn ứng tuyển để doanh nghiệp lựa chọn. Qua khái niệm này có thể thấy: Tuyển mộ nhân lực là một quá trình bao gồm các hoạt động: Tìm kiếm ứng viên và thu hút ứng viên.
Tìm kiếm ứng viên gắn liền với việc xác định và lựa chọn các nguồn tuyển mộ phù hợp. Ứng viên có thể đến từ nguồn nội bộ doanh nghiệp hoặc từ nguồn bên ngoài tùy thuộc nhu cầu cần tuyển cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu và thời điểm. Việc tìm kiếm ứng viên được thực hiện tốt sẽ tạo thuận lợi cho việc thu hút ứng viên. 103 Thu hút ứng viên là việc sử dụng các biện pháp khác nhau nhằm lôi cuốn được số lượng lớn những ứng viên phù hợp đối với nhu cầu tuyển dụng trong từng giai đoạn cụ thể.
Một số biện pháp có thể kể đến như xây dựng thương hiệu tuyển dụng, xây dựng chương trình quảng cáo tuyển dụng, xây dựng thông báo tuyển dụng,. Doanh nghiệp có sức hút càng lớn thì càng có nhiều cơ hội có được những ứng viên tiềm năng. Những doanh nghiệp có sức hút lớn có thể thu hút được một lượng lớn ứng viên phù hợp mà không cần phải quảng cáo tuyển mộ… Các ứng viên sẽ tự tìm đến các doanh nghiệp này bởi sức hút đến từ chính sách đãi ngộ, uy tín, thương hiệu, quy mô, khả năng tài chính,… Mục tiêu chính của công tác tuyển mộ nhân lực là giúp doanh nghiệp có đủ số lượng và chất lượng ứng viên phù hợp vào thời điểm cần có để tạo thuận lợi cho công tác lựa chọn. Tuy nhiên bên cạnh đó, công tác tuyển mộ nhân lực cũng bao hàm cả những mục tiêu khác như quảng bá hình ảnh của doanh nghiệp, giúp ứng viên có thể hình dung ra hình ảnh doanh nghiệp và nội dung công việc mà họ sẽ tiến hành.
Thực tế cũng cho thấy trong hoạt động tuyển mộ nhân lực cần được doanh nghiệp lưu ý các vấn đề sau: - Xây dựng thương hiệu trong tuyển dụng. Thương hiệu trong tuyển dụng là thương hiệu của nhà tuyển dụng được xác định bởi các yếu tố: giá trị doanh nghiệp, hệ thống quản lý, chính sách, phương thức sử dụng nhân lực, phương thức tạo động lực, khả năng thu hút và giữ chân người lao động… thương hiệu trong tuyển dụng có sự gắn kết chặt chẽ với thương hiệu doanh nghiệp. - Xây dựng chương trình quảng cáo tuyển dụng. Quảng cáo tuyển dụng đặt cạnh quảng cáo của doanh nghiệp là một phương thức thu hút ứng viên tốt, marketing trong tuyển mộ,.
Trong công tác tuyển mộ thì việc xây dựng hình ảnh của doanh nghiệp và các thông tin trong thông báo tuyển dụng là hết sức cần thiết. Tuy nhiên các doanh nghiệp cũng cần lưu ý mặc dù hoạt động quảng bá là hết sức quan trọng nhưng việc đề cao quá mức hay vô tình hạ thấp trong yêu cầu nhân lực thường có ảnh hưởng lớn tới kết quả của công tác tuyển mộ nhân lực. 104 - Bên cạnh đó thì hình thức của thông báo tuyển dụng cũng hết sức quan trọng. Việc sử dụng các hình ảnh bắt mắt và làm nổi bật các thông tin quan trọng là hết sức cần thiết.
Tuy vậy, trong việc sử dụng hình ảnh và các thông điệp trong thông báo tuyển dụng cần tránh việc người đọc sẽ có sự hiểu lầm đối với các thông điệp từ doanh nghiệp. Vai trò của tuyển mộ nhân lực Tuyển mộ nhân lực có vai trò quan trọng không phải chỉ với hoạt động tuyển chọn nhân lực nói riêng mà cả đối với ứng viên và doanh nghiệp nói chung. Cụ thể như sau: Thứ nhất, tuyển mộ được thực hiện tốt sẽ giúp có được một lực lượng ứng viên phù hợp với nhu cầu tuyển dụng nộp đơn ứng tuyển để doanh nghiệp lựa chọn. Nói cách khác tuyển mộ thực hiện tốt sẽ tạo tiền đề để tuyển chọn được nhân lực phù hợp với nhu cầu.
Thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam gặp khó khăn trong công tác tuyển mộ. Do quy mô, uy tín, thương hiệu,… còn hạn chế đồng thời chưa có kế hoạch tuyển mộ được xây dựng và thực hiện bài bản nên khi có nhu cầu tuyển dụng các doanh nghiệp này thậm chí không đủ ứng viên để lựa chọn. Có người lao động có trình độ cao nhưng họ không tham gia vào quá trình tuyển chọn vì họ không biết các thông tin tuyển mộ, hoặc không có cơ hội nộp đơn xin việc. Chất lượng của quá trình tuyển chọn sẽ không đạt yêu cầu mong muốn hay hiệu quả thấp nếu số lượng người nộp đơn xin việc bằng hoặc ít hơn số nhu cầu cần tuyển chọn.
Thứ hai, tuyển mộ nhân lực đưa ra các thông tin về nhu cầu cần tuyển của doanh nghiệp, do vậy giúp cung cấp các thông tin ban đầu cho ứng viên, giúp họ biết nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Đồng thời giúp ứng viên định hướng cho quá trình chuẩn bị ứng tuyển của mình. Ví dụ: Trong thông báo tuyển dụng công ty yêu cầu ứng viên phải có kiến thức hiểu biết và pháp luật trong lĩnh vực quản lý và sử dụng lao động. Điều này sẽ giúp ứng viên có định hướng nghiên cứu thêm để nắm bắt được về Bộ luật Lao động 2012 và các thông tư, nghị định,… có liên quan để có thể đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng.
Đồng thời giúp các ứng viên tự đánh giá năng lực bản thân trước khi nộp hồ sơ ứng tuyển và chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu, từ đó doanh nghiệp sẽ nhận được các hồ sơ phù hợp, tiết kiệm chi phí nghiên cứu và xử lý hồ sơ. 105 Thứ ba, tuyển mộ nhân lực thu hút đủ số lượng ứng viên giúp các doanh nghiệp có điều kiện lựa chọn các phương pháp tuyển chọn ứng viên phù hợp. Ví dụ, số lượng ứng viên đủ mới áp dụng phương pháp phỏng vấn nhóm nhằm đánh giá các kỹ năng của ứng viên. Thứ tư, tuyển mộ nhân lực giúp khuyếch trương hình ảnh của doanh nghiệp trong khách hàng và cộng đồng.
Bởi lẽ thông qua thông báo tuyển dụng tên, thương hiệu, sản phẩm, ngành nghề kinh doanh, yêu cầu với ứng viên, chế độ đãi ngộ,… sẽ được đề cập đến, giúp tạo ấn tượng với khách hàng và cộng đồng. Ví dụ: Một công ty quảng cáo trong thông báo tuyển dụng của mình có nội dung và hình thức được mô tả như sau (hộp 3. Thông báo tuyển dụng của công ty quảng cáo A THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG Nếu tất cả mọi người rẽ phải, mình bạn rẽ trái và bạn chứng minh được rằng bạn đúng Thì hãy nộp đơn ứng tuyển vào công ty chúng tôi! Công ty A, địa chỉ:…. Qua thông báo tuyển dụng này, chúng ta thấy đây không chỉ đơn thuần là thông báo tuyển dụng của công ty A, mà cũng chính là thông điệp quảng cáo công ty này muốn chuyển đến khách hàng.
Công ty hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo nên yêu cầu lớn nhất công ty đặt ra đối 106 với ứng viên là khả năng sáng tạo. Đây cũng là năng lực cốt lõi công ty đề cao đối với người lao động và minh chứng cụ thể nhất chính là thông báo tuyển dụng rất sáng tạo và ấn tượng của công ty cả về hình thức và nội dung. Thứ năm, tuyển mộ nhân lực không chỉ ảnh hưởng tới tuyển chọn nhân lực, mà còn ảnh hưởng tới các chức năng khác của quản trị nhân lực như: đánh giá thực hiện công việc, thù lao lao động; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; các mối quan hệ lao động… Thứ sáu, công tác tuyển mộ nhân lực có ảnh hưởng lớn tới chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức, doanh nghiệp. Bởi tuyển mộ tốt, giúp tạo thuận lợi cho tuyển chọn do vậy giúp tạo điều kiện để tuyển được nhân lực có chất lượng cao, giúp nâng cao chất lượng nhân lực của tổ chức, doanh nghiệp.
NỘI DUNG TUYỂN MỘ NHÂN LỰC Tuyển mộ nhân lực bao gồm hai nội dung cơ bản là xác định nguồn tuyển mộ nhân lực; tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên. Quy trình tuyển mộ nhân lực được minh họa trong hình 3.1 dưới đây: Xác định nguồn Tiếp cận nguồn và tuyển mộ nhân lực thu hút ứng viên Hình 3. Quy trình tuyển mộ nhân lực 3. Xác định nguồn tuyển mộ nhân lực 3.
Khái niệm Nguồn tuyển mộ là địa chỉ cung cấp những ứng viên phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Vì vậy xác định nguồn tuyển mộ nhân lực được hiểu là quá trình xác định các địa chỉ cung cấp ứng viên phù hợp đối với từng vị trí để xây dựng phương án tuyển mộ phù hợp. 107 Việc xác định nguồn tuyển mộ nhân lực được tiến hành thông qua các kết quả đã được thiết lập trong kế hoạch tuyển dụng (đối tượng tuyển dụng, tuyển dụng từ nguồn bên trong hay nguồn bên ngoài…), do vậy nó không chỉ bao gồm việc xác định là sẽ sử dụng nguồn bên trong hay nguồn bên ngoài mà còn bao gồm việc cụ thể hóa nguồn tuyển dụng. Trong công tác tuyển dụng, bộ phận quản trị nhân lực cần xác định những đối tượng, địa chỉ cụ thể để xây dựng và đăng thông báo tuyển dụng.
Các nguồn tuyển mộ nhân lực Có nhiều nguồn tuyển dụng tiềm năng, một số nguồn có chi phí cao hơn các nguồn khác. Cần xem xét loại hình vị trí cần tuyển cũng như thời gian sẵn có để lựa chọn nguồn tuyển dụng nhân lực cho hiệu quả. Một số nguồn tuyển mộ nhân lực có thể kể đến bao gồm: a.