Tư Tưởng Chính Trị Của Lê Thánh Tông Và Ý Nghĩa Lịch Sử Của Nó

Chuyên khảo phân tích Tư tưởng chính trị của lê thánh tông và ý nghĩa lịch sử của nó, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đinh Văn Chiến
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Doãn Chính
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Tư Tưởng Chính Trị Của Lê Thánh Tông: Ý Nghĩa Lịch Sử Và Bài Học
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tư Tưởng Chính Trị Lê Thánh Tông Giá Trị Lịch Sử

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông là một hệ thống quan điểm toàn diện về việc xây dựng và quản lý đất nước Đại Việt trong thế kỷ XV. Ông không chỉ là một nhà vua mà còn là một nhà tư tưởng lớn, người đã có những đóng góp quan trọng vào việc củng cố quân chủ chuyên chế, phát triển kinh tế, văn hóa, và bảo vệ an ninh quốc gia. Tư tưởng của ông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Nho giáo, nhưng đồng thời cũng kế thừa và phát triển những giá trị truyền thống của dân tộc. Nghiên cứu tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lịch sử Việt Nam mà còn cung cấp những bài học lịch sử quý giá cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi: “Vua hiền có Lê Thánh Tông; Mở mang bờ cõi đã khôn lại lành”.

1.1. Bối Cảnh Lịch Sử Hình Thành Tư Tưởng Chính Trị Lê Thánh Tông

Thế kỷ XIV-XV là giai đoạn lịch sử đầy biến động của Đại Việt, với sự chuyển giao từ nhà Trần sang nhà Hồ, cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, và sự thành lập triều đại Lê Sơ. Bối cảnh này đòi hỏi một hệ thống chính trị vững mạnh, một nhà nước trung ương tập quyền để củng cố độc lập dân tộc, phát triển kinh tế, văn hóa, và bảo vệ an ninh quốc gia. Lê Thánh Tông đã kế thừa và phát triển những tư tưởng chính trị tiến bộ của các triều đại trước, đồng thời đưa ra những cải cách sâu rộng để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Ông đã xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, củng cố quân đội, phát triển kinh tế, và khuyến khích giáo dục, văn hóa.

1.2. Ảnh Hưởng của Nho Giáo và Pháp Gia Đến Tư Tưởng Lê Thánh Tông

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Nho giáo, đặc biệt là tư tưởng về đức trị, coi trọng đạo đức và nhân nghĩa trong quản lý đất nước. Tuy nhiên, ông cũng tiếp thu những yếu tố của Pháp gia, nhấn mạnh vai trò của pháp luật và kỷ luật trong việc duy trì trật tự xã hội. Sự kết hợp giữa đức trị và pháp trị là một đặc điểm nổi bật trong tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông, giúp ông xây dựng một nhà nước vừa có kỷ cương, vừa có lòng dân. Ông luôn coi trọng việc giáo dục nhân dân, đào tạo hiền tài để phục vụ đất nước.

II. Phân Tích Thể Chế Chính Trị Trong Tư Tưởng Lê Thánh Tông

Trong tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông, thể chế chính trị đóng vai trò then chốt trong việc quản lý và phát triển đất nước. Ông chủ trương xây dựng một nhà nước quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền, với quyền lực tối cao thuộc về nhà vua. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh vai trò của các quan lại trong việc tham gia vào quản lý đất nước, đồng thời khuyến khích sự tham gia của nhân dân vào các hoạt động xã hội. Lê Thánh Tông đã thực hiện nhiều cải cách để củng cố bộ máy nhà nước, tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý. Ông cũng chú trọng đến việc xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đảm bảo công bằng và minh bạch trong xã hội.

2.1. Quan Điểm Về Quân Chủ Chuyên Chế và Vai Trò Của Nhà Vua

Lê Thánh Tông tin rằng quân chủ chuyên chế là hình thức nhà nước phù hợp nhất với điều kiện lịch sử và xã hội của Đại Việt trong thế kỷ XV. Ông coi nhà vua là người có trách nhiệm cao nhất trong việc bảo vệ và phát triển đất nước, đồng thời phải là người có đạo đức, trí tuệ, và tài năng. Nhà vua phải biết lắng nghe ý kiến của quần thần, quan tâm đến đời sống của nhân dân, và thực hiện các chính sách phù hợp để đảm bảo sự ổn định và phát triển của xã hội. Ông luôn đề cao vai trò của nhà vua trong việc định hướng và lãnh đạo đất nước.

2.2. Cải Cách Bộ Máy Nhà Nước Thời Lê Thánh Tông Tổ Chức và Chức Năng

Lê Thánh Tông đã thực hiện nhiều cải cách quan trọng trong bộ máy nhà nước, nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý. Ông chia đất nước thành các đạo, phủ, huyện, xã, với hệ thống quan lại được tổ chức chặt chẽ từ trung ương đến địa phương. Ông cũng thành lập các cơ quan chuyên trách để giải quyết các vấn đề về kinh tế, quân sự, văn hóa, và xã hội. Các cải cách của Lê Thánh Tông đã giúp củng cố bộ máy nhà nước, tăng cường khả năng quản lý và điều hành đất nước. Ông đã xây dựng một hệ thống hành chính hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của thời đại.

III. Đường Lối Chính Trị Của Lê Thánh Tông Đối Nội và Đối Ngoại

Đường lối chính trị của Lê Thánh Tông thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa đối nội và đối ngoại, nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển của đất nước. Về đối nội, ông chú trọng đến việc xây dựng một xã hội ổn định, công bằng, và văn minh. Về đối ngoại, ông thực hiện chính sách hòa hiếu với các nước láng giềng, đồng thời kiên quyết bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Lê Thánh Tông đã xây dựng một đường lối chính trị toàn diện, đáp ứng yêu cầu của thời đại và góp phần quan trọng vào sự phát triển của Đại Việt.

3.1. Chính Sách Cai Trị Pháp Luật Kinh Tế Văn Hóa Giáo Dục

Lê Thánh Tông đã ban hành nhiều chính sách quan trọng trên các lĩnh vực pháp luật, kinh tế, văn hóa, và giáo dục. Ông cho biên soạn Luật Hồng Đức, một bộ luật hoàn chỉnh và tiến bộ, đảm bảo công bằng và minh bạch trong xã hội. Ông khuyến khích phát triển nông nghiệp, thương nghiệp, và thủ công nghiệp, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển. Ông cũng chú trọng đến việc phát triển văn hóa, giáo dục, khuyến khích học tập, và đào tạo nhân tài. Các chính sách của Lê Thánh Tông đã góp phần quan trọng vào sự phát triển toàn diện của Đại Việt.

3.2. Quan Điểm Về An Ninh Quốc Gia và Chính Sách Ngoại Giao

Lê Thánh Tông luôn coi trọng an ninh quốc gia và bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Ông xây dựng một quân đội hùng mạnh, sẵn sàng đối phó với mọi kẻ thù. Ông cũng thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo, hòa hiếu với các nước láng giềng, đồng thời kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia. Lê Thánh Tông đã xây dựng một nền an ninh quốc gia vững chắc, đảm bảo sự ổn định và phát triển của đất nước. Ông luôn coi trọng việc giữ gìn hòa bình và ổn định trong khu vực.

IV. Tư Tưởng Về Dân Và Hiền Tài Trong Chính Trị Lê Thánh Tông

Tư tưởng về dân và hiền tài là một phần quan trọng trong tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông. Ông luôn coi trọng vai trò của nhân dân trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo và sử dụng hiền tài. Lê Thánh Tông tin rằng chỉ có dựa vào sức mạnh của nhân dân và có được đội ngũ hiền tài thì đất nước mới có thể phát triển vững mạnh. Ông đã thực hiện nhiều chính sách để chăm lo đời sống của nhân dân, khuyến khích học tập, và tuyển chọn hiền tài.

4.1. Quan Điểm Thân Dân Vai Trò Của Dân Trong Xã Hội Đại Việt

Lê Thánh Tông luôn đề cao vai trò của nhân dân trong xã hội. Ông cho rằng dân là gốc của nước, và chỉ khi dân giàu, nước mạnh thì xã hội mới ổn định và phát triển. Ông đã thực hiện nhiều chính sách để giảm thuế, khuyến khích sản xuất, và chăm lo đời sống của nhân dân. Ông cũng lắng nghe ý kiến của nhân dân, giải quyết các khiếu nại, và đảm bảo công bằng xã hội. Lê Thánh Tông đã xây dựng một mối quan hệ gắn bó giữa nhà nước và nhân dân, tạo nên sức mạnh đoàn kết để bảo vệ và phát triển đất nước.

4.2. Đào Tạo và Sử Dụng Hiền Tài Chính Sách Tuyển Chọn Nhân Tài

Lê Thánh Tông rất coi trọng việc đào tạo và sử dụng hiền tài. Ông cho rằng hiền tài là nguyên khí của quốc gia, và chỉ có có được đội ngũ hiền tài thì đất nước mới có thể hưng thịnh. Ông đã mở rộng hệ thống giáo dục, khuyến khích học tập, và tổ chức các kỳ thi để tuyển chọn nhân tài. Ông cũng bổ nhiệm những người có tài đức vào các vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước, tạo điều kiện cho họ phát huy năng lực và đóng góp cho đất nước. Lê Thánh Tông đã xây dựng một đội ngũ quan lại tài năng và trung thành, góp phần quan trọng vào sự phát triển của Đại Việt.

V. Ý Nghĩa Lịch Sử Tư Tưởng Chính Trị Lê Thánh Tông Giá Trị Hiện Tại

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với sự phát triển của Việt Nam. Ông đã xây dựng một nhà nước quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền vững mạnh, củng cố độc lập dân tộc, phát triển kinh tế, văn hóa, và bảo vệ an ninh quốc gia. Tư tưởng của ông vẫn còn giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đặc biệt là trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, và hội nhập quốc tế.

5.1. Bài Học Lịch Sử Về Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Hiện Nay

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông cung cấp những bài học lịch sử quý giá cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Ông đã nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong việc quản lý xã hội, đảm bảo công bằng và minh bạch. Ông cũng chú trọng đến việc xây dựng một bộ máy nhà nước hiệu quả, liêm chính, và gần dân. Những bài học lịch sử này vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang nỗ lực xây dựng một nhà nước pháp quyền vững mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự phát triển đất nước.

5.2. Ứng Dụng Tư Tưởng Lê Thánh Tông Trong Phát Triển Kinh Tế và Hội Nhập

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông cũng có thể được ứng dụng trong việc phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Ông đã khuyến khích phát triển kinh tế đa dạng, tạo điều kiện cho thương mại phát triển, và mở rộng quan hệ đối ngoại. Những tư tưởng này vẫn còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang nỗ lực phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Ông luôn coi trọng việc học hỏi kinh nghiệm của các nước khác, đồng thời giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc.

VI. Đánh Giá Ưu Điểm và Hạn Chế Tư Tưởng Chính Trị Lê Thánh Tông

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông có nhiều ưu điểm, như tính toàn diện, tính thực tiễn, và tính nhân văn. Tuy nhiên, cũng có những hạn chế nhất định, do điều kiện lịch sử và xã hội của thời đại. Việc đánh giá khách quan và toàn diện tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về giá trị và ý nghĩa của nó, đồng thời rút ra những bài học lịch sử quý giá cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

6.1. Tính Ưu Việt và Giá Trị Vượt Thời Gian Của Tư Tưởng Lê Thánh Tông

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông có tính ưu việt và giá trị vượt thời gian. Ông đã xây dựng một hệ thống chính trị vững mạnh, đảm bảo sự ổn định và phát triển của đất nước. Ông cũng có những tư tưởng tiến bộ về dân chủ, pháp quyền, và nhân quyền. Những tư tưởng này vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang nỗ lực xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, và văn minh.

6.2. Những Hạn Chế Lịch Sử và Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông cũng có những hạn chế nhất định, do điều kiện lịch sử và xã hội của thời đại. Ông vẫn còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến, và chưa có những quan điểm đầy đủ về dân chủ và nhân quyền. Tuy nhiên, những hạn chế này không làm giảm đi giá trị và ý nghĩa của tư tưởng chính trị của Lê Thánh Tông. Chúng ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá từ những hạn chế này, để xây dựng một hệ thống chính trị phù hợp hơn với điều kiện hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Xã hội trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào cũng là một hệ thống có kết cấu ch t ch giữa các yếu tố, các lĩnh vực như: kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng Một xã hội phát triển bền vững là xã hội có sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố đó, trong đó chính trị giữ một vai trò hết sức quan trọng. ởi là một trong những yếu tố quan trọng của hình thái ý thức xã hội, sự ổn định và tiến bộ của chính trị, như thể chế chính trị, hệ thống chính trị, đường lối chính trị luôn là nhân tố quyết định trực tiếp đến các yếu tố khác của xã hội, và do đó tác động đến sự phát triển bền vững và sự tiến bộ của xã hội. Vì thế, trong bài “Vấn đề vai trò của nhà nước”, VI.Lê-nin đã chỉ r : “Chính trị là sự tham gia vào công việc của nhà nước, là việc vạch hướng đi cho nhà nước, việc xác định những hình thức, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của nhà nước” (VI.Lê-nin, Toàn tập, tập 33, 1980, tr.

Trong đó, tư tưởng chính trị với tư cách là hệ thống quan điểm của các giai cấp, các nhóm xã hội về thực tiễn chính trị, xoay quanh trục cơ bản nhất là vấn đề quyền lực chính trị, bao gồm cả việc giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực của nhà nước, là cơ sở hình thành các thiết chế, tổ chức chính trị và là sự phản ánh, nhu cầu, lợi ích của lực lượng xã hội trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định. Trong xã hội có giai cấp, sự hưng thịnh hay suy vong của một chế độ xã hội trong mỗi giai đoạn lịch sử phụ thuộc vào quan điểm, lập trường chính trị và tổ chức hệ thống chính trị. Quá trình phát triển của lịch sử Việt Nam, với những đ c điểm nổi bật, đó là một đất nước hình thành quốc gia, dân tộc rất sớm (nhà nước Văn Lang thời Hùng Vương, Âu Lạc giai đoạn An Dương Vương), m c dù là nhà nước phôi thai, lại luôn phải đối đầu với thiên tai, đồng thời phải liên tiếp đấu tranh chống gi c ngoại xâm, thậm chí phải đương đầu với các thế lực h ng mạnh nhất của các thời đại khác nhau như Hán, Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh đến thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, thì vấn đề yêu nước, ý chí độc lập dân tộc, tinh thần đoàn kết toàn dân để bảo vệ chủ quyền đất nước, khẳng định nền độc lập, tự chủ quốc gia đã luôn được dân tộc ta phát huy cao độ. Chính trong điều kiện và tiến trình lịch sử đó đã nảy sinh ra một tư duy chính trị đ c biệt làm nền tảng tinh thần, định hướng nhận thức và hành động của người Việt với các nhà chính trị kiệt xuất và đã viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc, hun đúc nên một nền văn hóa rực rỡ, một lối tư duy chính trị sắc b n mang đậm bản sắc dân tộc, mà sợi chỉ đỏ xuyên suốt đó là ý chí độc lập dân tộc, tinh thần thống nhất toàn v n chủ quyền quốc gia, chủ nghĩa yêu nước, truyền thống 2 cố kết cộng đồng, lòng nhân ái khoan dung, trọng tình nghĩa và là tinh thần “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 1, tr.

Kế thừa tinh thần trên, trong tiến trình cách mạng Việt Nam, Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định vai trò và vị trí chính trị, đ c biệt là thể chế chính trị và hệ thống chính trị. Điều đó đã được Đảng ta xác định rõ trong các nghị quyết của Đảng: “Nhà nước ta là cột trụ của hệ thống chính trị, là công cụ thực hiện quyền lực của nhân dân” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 1996, tr. Trong hệ thống đó, Đảng Cộng sản Việt Nam là hạt nhân và giữ vai trò lãnh đạo. Trong sự nghiệp đổi mới cũng như trong quá trình hội nhập quốc tế do Đảng, Nhà nước và nhân dân ta khởi xướng, lãnh đạo và tiến hành c ng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, tr.735), Đảng ta luôn quan tâm hàng đầu đến nhiệm vụ xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính trị, trong đó có nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

Trong nhận thức, Đảng ta đã kiên định mục tiêu và con đường xã hội chủ nghĩa, đảm bảo tính nhất nguyên chính trị và chỉ do một Đảng Cộng sản lãnh đạo, không chấp nhận đa nguyên chính trị, gây rối loạn xã hội. Tính nhất nguyên của hệ thống chính trị thể hiện ở chỗ, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng chung của đường lối và hệ thống chính trị của nước ta; và Đảng Cộng sản Việt Nam là đại diện cho lợi ích chân chính của nhân dân và dân tộc Việt Nam. Về quyền lực chính trị và cơ cấu tổ chức trong hệ thống chính trị, Đảng ta đã khẳng định: “Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Quyền lực nhà nước là thống nhất” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, tr.

Chính vì thế, trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn trên mọi lĩnh vực. Điều đó, không chỉ biểu hiện chúng ta đã “phát huy tính tốt hơn tính chủ động, sáng tạo của các tổ chức trong hệ thống chính trị” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, tr.788), mà còn củng cố hệ thống chính trị: “hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, tăng cường” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr. Đ c biệt, vấn đề phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị tiếp tục được đổi mới, trong văn kiện Đại hội XII của Đảng viết: “Đã ban hành nhiều quy chế, quy định, quy trình công tác để thực hiện, bảo đảm giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời phát huy vai trò, tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2016, tr. 3 Chính vì thế tình hình chính trị - xã hội nước ta ổn định; quốc phòng và an ninh được giữ vững.

Vấn đề dân sinh không ngừng phát triển và nhân dân ngày càng nâng cao vai trò làm chủ của mình, “đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt; dân chủ trong xã hội tiếp tục được mở rộng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, tr. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đã đạt được, đ c biệt là xây dựng hoàn thiện và phát huy vai trò của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, năng lực quản lý Nhà nước, chúng ta vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định cả về lý luận cũng như thực tiễn cần phải tập trung giải quyết. Trong lĩnh vực chính trị cũng như việc xây dựng hoàn thiện thể chế chính trị và hệ thống chính trị nước ta còn những hạn chế, như: “Tổ chức của một số cơ quan Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội chưa thực sự tinh gọn, hiệu quả” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr. Đ c biệt, việc xác định cơ chế giữa đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý và các tổ chức phối hợp, giám sát chưa thật sự rõ ràng và hiệu quả: “Phương thức lãnh đạo của Đảng chậm đổi mới, chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển của đất nước” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, tr.

Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, công tác quản lý đảng viên chưa ch t ch , sinh hoạt đảng chưa nề nếp, nội dung sinh hoạt chưa phong phú, phê bình và tự phê bình còn yếu. Đáng chú ý nhất là sự biểu hiện tình trạng một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên phai nhạt về lý tưởng cá nhân chủ nghĩa quan liêu, tham ô, lãng phí làm tổn hại đến mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, làm xói mòn lòng tin của nhân dân, làm ảnh hưởng đến nền dân chủ nhân dân. Trong đó, đáng lo ngại là: “Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn ch n, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr. “Tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động của các thiết chế cơ bản trong bộ máy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa như Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, hệ thống tư pháp còn những điểm chưa thực sự hợp lý, hiệu lực, hiệu quả.

Chưa khắc phục được sự chồng ch o, vướng mắc về chức năng, nhiệm vụ giữa các thiết chế, làm ảnh hưởng tới sự thống nhất quyền lực nhà nước và hiệu quả hoạt động của Nhà nước. Hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, nhiều nội dung chưa đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền, còn chồng 4 chéo; tính công khai, minh bạch, khả thi, ổn định còn hạn chế” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2016, tr. Đ c biệt, trong thời đại ngày nay, tình hình thế giới và khu vực đang thay đổi rất nhanh, phức tạp khó lường. Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng xung đột sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp chủ quyền biển, đảo, chiến tranh cục bộ, can thiệp, lật đổ, nạn khủng bố và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh tế vẫn diễn ra gay gắt, “khu vực Đông Nam Á, là khu vực phát triển năng động nhưng vẫn tồn tại nhiều nhân tố gây mất ổn định” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr.

Các yếu tố đe dọa an ninh, phi truyền thống tiếp tục gia tăng, vấn đề tăng cường ổn định chính trị, giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia để phát triển kinh tế, văn hóa là những nhiệm vụ quan trọng và then chốt của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta.